https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98 2026-04-27T11:13:57Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98&diff=203513&oldid=prev 2023-09-19T19:47:45Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:47, 19 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბაჲთერექ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ., ნოღ. Байтерек: бай – „ღვთაებრივი, მდიდარი“, терек – „ხე“)'' – მსოფლიო ხე ბალყარულ-ყარაჩულ და ნოღაურ <del class="diffchange diffchange-inline">მითოლოგიაში</del>; ხარობს შუასკნელის ცენტრში მდებარე მსოფლიო მთაზე („[[ალთინ-თაუ]]“, „[[ასყარ-თაუ]]“). ბაჲთერექის ძირში არის მანაშ-ქოლის (ან თოღაშ-ქოლის) ტბა, რომლის წყალი რძესავით თეთრია. ხის ტანი შუასკნელშია, ტოტები – ზესკნელში, ფესვები კი ქვესკნელში ჩადის. ბაჲთერექის კენწეროზე არწივი ბუდობს, ფესვებში – გველი ან [[აზდაღა]] („[[აჟდარჰა|აჟდარჰა/აზდაღა]]“). გველი გამუდმებით ცდილობს მიაღწიოს არწივის ბუდემდე, რათა მისი შვილები შეჭამოს. მათი გადარჩენის მიზნით, გმირი ხშირად გველს (აზდაღას) ებრძვის. ამიტომ ნოღაურ გადმოცემებში არწივები ადამიანებს ეხმარებიან.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბაჲთერექ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ., ნოღ. Байтерек: бай – „ღვთაებრივი, მდიდარი“, терек – „ხე“)'' – მსოფლიო ხე ბალყარულ-ყარაჩულ და ნოღაურ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მითოლოგია]]ში</ins>; ხარობს შუასკნელის ცენტრში მდებარე მსოფლიო მთაზე („[[ალთინ-თაუ]]“, „[[ასყარ-თაუ]]“). ბაჲთერექის ძირში არის მანაშ-ქოლის (ან თოღაშ-ქოლის) ტბა, რომლის წყალი რძესავით თეთრია. ხის ტანი შუასკნელშია, ტოტები – ზესკნელში, ფესვები კი ქვესკნელში ჩადის. ბაჲთერექის კენწეროზე არწივი ბუდობს, ფესვებში – გველი ან [[აზდაღა]] („[[აჟდარჰა|აჟდარჰა/აზდაღა]]“). გველი გამუდმებით ცდილობს მიაღწიოს არწივის ბუდემდე, რათა მისი შვილები შეჭამოს. მათი გადარჩენის მიზნით, გმირი ხშირად გველს (აზდაღას) ებრძვის. ამიტომ ნოღაურ გადმოცემებში არწივები ადამიანებს ეხმარებიან.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნოღაელ შამანები (ქამები და ბაქშები), „იქცევიან“ რა ზეციურ [[მგელი|მგლებად]], სამირებად (ფრთოსან ძაღლებად), ციურ კურდღლებად და ბუზებად, მიდიან მსოფლიო ხესთან, რათა გაიგონ საიდუმლოებები, სნეულებათა გამომწვევი მიზეზები და მათი მკურნალობის ხერხები, იწინასწარმეტყველონ მომავალი ვითარება. მითების თანახმად, ხის ტოტებზე ჩნდებიან ფრინველები: მერცხლები, მტრედები, ბატები, გედები. ხშირად ეს ფრინველები ის ადამიანები არიან, რომლებსაც თავს დიდი უსამართლობა დაატყდათ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნოღაელ შამანები (ქამები და ბაქშები), „იქცევიან“ რა ზეციურ [[მგელი|მგლებად]], სამირებად (ფრთოსან ძაღლებად), ციურ კურდღლებად და ბუზებად, მიდიან მსოფლიო ხესთან, რათა გაიგონ საიდუმლოებები, სნეულებათა გამომწვევი მიზეზები და მათი მკურნალობის ხერხები, იწინასწარმეტყველონ მომავალი ვითარება. მითების თანახმად, ხის ტოტებზე ჩნდებიან ფრინველები: მერცხლები, მტრედები, ბატები, გედები. ხშირად ეს ფრინველები ის ადამიანები არიან, რომლებსაც თავს დიდი უსამართლობა დაატყდათ.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98&diff=121981&oldid=prev 2021-04-11T16:35:54Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">16:35, 11 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბაჲთერექ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ., ნოღ. Байтерек: бай – „ღვთაებრივი, მდიდარი“, терек – „ხე“)'' – მსოფლიო ხე ბალყარულ-ყარაჩულ და ნოღაურ მითოლოგიაში; ხარობს შუასკნელის ცენტრში მდებარე მსოფლიო მთაზე („[[ალთინ-თაუ]]“, „[[ასყარ-თაუ]]“). ბაჲთერექის ძირში არის <del class="diffchange diffchange-inline">[[მანას-ყოლი|</del>მანაშ-ქოლის<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>(ან თოღაშ-ქოლის) ტბა, რომლის წყალი რძესავით თეთრია. ხის ტანი შუასკნელშია, ტოტები – ზესკნელში, ფესვები კი ქვესკნელში ჩადის. ბაჲთერექის კენწეროზე არწივი ბუდობს, ფესვებში – გველი ან [[აზდაღა]] („[[აჟდარჰა|აჟდარჰა/აზდაღა]]“). გველი გამუდმებით ცდილობს მიაღწიოს არწივის ბუდემდე, რათა მისი შვილები შეჭამოს. მათი გადარჩენის მიზნით, გმირი ხშირად გველს (აზდაღას) ებრძვის. ამიტომ ნოღაურ გადმოცემებში არწივები ადამიანებს ეხმარებიან.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბაჲთერექ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ., ნოღ. Байтерек: бай – „ღვთაებრივი, მდიდარი“, терек – „ხე“)'' – მსოფლიო ხე ბალყარულ-ყარაჩულ და ნოღაურ მითოლოგიაში; ხარობს შუასკნელის ცენტრში მდებარე მსოფლიო მთაზე („[[ალთინ-თაუ]]“, „[[ასყარ-თაუ]]“). ბაჲთერექის ძირში არის მანაშ-ქოლის (ან თოღაშ-ქოლის) ტბა, რომლის წყალი რძესავით თეთრია. ხის ტანი შუასკნელშია, ტოტები – ზესკნელში, ფესვები კი ქვესკნელში ჩადის. ბაჲთერექის კენწეროზე არწივი ბუდობს, ფესვებში – გველი ან [[აზდაღა]] („[[აჟდარჰა|აჟდარჰა/აზდაღა]]“). გველი გამუდმებით ცდილობს მიაღწიოს არწივის ბუდემდე, რათა მისი შვილები შეჭამოს. მათი გადარჩენის მიზნით, გმირი ხშირად გველს (აზდაღას) ებრძვის. ამიტომ ნოღაურ გადმოცემებში არწივები ადამიანებს ეხმარებიან.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნოღაელ შამანები (ქამები და ბაქშები), „იქცევიან“ რა ზეციურ [[მგელი|მგლებად]], სამირებად (ფრთოსან ძაღლებად), ციურ კურდღლებად და ბუზებად, მიდიან მსოფლიო ხესთან, რათა გაიგონ საიდუმლოებები, სნეულებათა გამომწვევი მიზეზები და მათი მკურნალობის ხერხები, იწინასწარმეტყველონ მომავალი ვითარება. მითების თანახმად, ხის ტოტებზე ჩნდებიან ფრინველები: მერცხლები, მტრედები, ბატები, გედები. ხშირად ეს ფრინველები ის ადამიანები არიან, რომლებსაც თავს დიდი უსამართლობა დაატყდათ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნოღაელ შამანები (ქამები და ბაქშები), „იქცევიან“ რა ზეციურ [[მგელი|მგლებად]], სამირებად (ფრთოსან ძაღლებად), ციურ კურდღლებად და ბუზებად, მიდიან მსოფლიო ხესთან, რათა გაიგონ საიდუმლოებები, სნეულებათა გამომწვევი მიზეზები და მათი მკურნალობის ხერხები, იწინასწარმეტყველონ მომავალი ვითარება. მითების თანახმად, ხის ტოტებზე ჩნდებიან ფრინველები: მერცხლები, მტრედები, ბატები, გედები. ხშირად ეს ფრინველები ის ადამიანები არიან, რომლებსაც თავს დიდი უსამართლობა დაატყდათ.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98&diff=70918&oldid=prev 2018-12-19T10:43:19Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:43, 19 დეკემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ნუგზარ ანთელავა. </del>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<del class="diffchange diffchange-inline">. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98&diff=31328&oldid=prev 2017-09-27T11:44:07Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%B2%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ბაჲთერექი">ბაჲთერექი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98" title="ბაითერექი">ბაითერექი“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:44, 27 სექტემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98&diff=31326&oldid=prev 2017-09-27T11:43:52Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98" title="ბაითერექი">ბაითერექი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%B2%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ბაჲთერექი">ბაჲთერექი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:43, 27 სექტემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98&diff=31325&oldid=prev 2017-09-27T11:41:56Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ბაჲთერექ-ი&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(ბალყ.-ყარაჩ., ნოღ. Байтерек: бай – „ღვთაებრივი, მდიდ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ბაჲთერექ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ., ნოღ. Байтерек: бай – „ღვთაებრივი, მდიდარი“, терек – „ხე“)'' – მსოფლიო ხე ბალყარულ-ყარაჩულ და ნოღაურ მითოლოგიაში; ხარობს შუასკნელის ცენტრში მდებარე მსოფლიო მთაზე („[[ალთინ-თაუ]]“, „[[ასყარ-თაუ]]“). ბაჲთერექის ძირში არის [[მანას-ყოლი|მანაშ-ქოლის]] (ან თოღაშ-ქოლის) ტბა, რომლის წყალი რძესავით თეთრია. ხის ტანი შუასკნელშია, ტოტები – ზესკნელში, ფესვები კი ქვესკნელში ჩადის. ბაჲთერექის კენწეროზე არწივი ბუდობს, ფესვებში – გველი ან [[აზდაღა]] („[[აჟდარჰა|აჟდარჰა/აზდაღა]]“). გველი გამუდმებით ცდილობს მიაღწიოს არწივის ბუდემდე, რათა მისი შვილები შეჭამოს. მათი გადარჩენის მიზნით, გმირი ხშირად გველს (აზდაღას) ებრძვის. ამიტომ ნოღაურ გადმოცემებში არწივები ადამიანებს ეხმარებიან.<br /> <br /> ნოღაელ შამანები (ქამები და ბაქშები), „იქცევიან“ რა ზეციურ [[მგელი|მგლებად]], სამირებად (ფრთოსან ძაღლებად), ციურ კურდღლებად და ბუზებად, მიდიან მსოფლიო ხესთან, რათა გაიგონ საიდუმლოებები, სნეულებათა გამომწვევი მიზეზები და მათი მკურნალობის ხერხები, იწინასწარმეტყველონ მომავალი ვითარება. მითების თანახმად, ხის ტოტებზე ჩნდებიან ფრინველები: მერცხლები, მტრედები, ბატები, გედები. ხშირად ეს ფრინველები ის ადამიანები არიან, რომლებსაც თავს დიდი უსამართლობა დაატყდათ.<br /> <br /> ბალყარულ-ყარაჩული მითების მიხედვით, ბაჲთერექი ოქროს ან რკინის ხეა; ნოღაური ბოზლავების (ხმით ნატირლების) ტექსტებში მისი ზედა ნაწილი ოქროსია, ქვედა კი – სპილენძის: <br /> <br /> ::::ბაჲთერექს კენწერო – ოქროსი,<br /> ::::ფუძე კი სპილენძის ჰქონდა.<br /> ::::მდიდართა ჯოგის დამრწყულებელი<br /> ::::იდგა მანაშ ტბა.<br /> ::::შენ ცხენზე ამხედრდი<br /> ::::და შორეულ გზას დაადექი.<br /> ::::კლდეზე ურემს მიათრევდი -<br /> ::::მძლავრი მოხუცი ჩამოვარდა.<br /> ::::კლდეზე ურემი აიტანე,<br /> ::::მაგრამ [[ღვედი|ღვედები]] გაწყდა.<br /> ::::ოქროსწვერიანი და ვერცხლისფუძიანი<br /> ::::ბაჲთერექი წაიქცა,<br /> ::::მდიდართა ჯოგის დამრწყულებელი<br /> ::::მანაშ ტბა დაშრა.<br /> <br /> ბაითერექის ბალყარულ-ყარაჩული სინონიმია იმან თერექი (Ийман терек – „რწმენის ხე“; ийман, иман [„რწმენა“] და эмен, имен [„მუხა“] ტერმინების მსგავსების გამო თურქული მოდგმის ხალხები [[ლოცვა]]სა და მსხვერპლშეწირვის [[რიტუალი|რიტუალს]] ხშირად მუხის ხესთან აწყობდნენ.<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> Карачаево-балкарские мифы. Составитель М. Джуртубаев. Нальчик, 2007; <br /> Капаев И. Ногайские мифы, легенды и поверья. Опыт мифологического словаря. М., 2012.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017<br /> <br /> [[კატეგორია:მითოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:მითიური მცენარეები]]<br /> [[კატეგორია:კავკასიური მითები]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]<br /> [[კატეგორია:ნოღაური მითები]]</div>

Echelidze