https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2026-04-27T14:15:37Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=122368&oldid=prev 2021-04-11T20:09:04Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:09, 11 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[საქართველოს <del class="diffchange diffchange-inline">მათლმადიდებელი </del>ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[საქართველოს <ins class="diffchange diffchange-inline">მართლმადიდებელი </ins>ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბაღვაშები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბაღვაშები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=120472&oldid=prev 2021-03-24T11:13:44Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ბაღუაშები">ბაღუაშები“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98" title="ბაღვაშები">ბაღვაშები“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:13, 24 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=120470&oldid=prev 2021-03-24T11:13:36Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98" title="ბაღვაშები">ბაღვაშები“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ბაღუაშები">ბაღუაშები“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:13, 24 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=120468&oldid=prev 2021-03-24T11:11:57Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ბაღვაშები (ბაღუაშები)&#039;&#039;&#039; − მსხვილ ფეოდალთა საგვარეულო IX-XIII სს....</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ბაღვაშები (ბაღუაშები)''' − მსხვილ ფეოდალთა საგვარეულო IX-XIII სს. [[საქართველო]]ში, [[არგვეთი]]ს (ზემო იმერეთი) მფლობელები. <br /> <br /> XX საუკუნის 70-იან წლებში გვარის უფროსი წარმომადგენელი ლიპარიტ I ბაღვაშები [[დავით კუროპალატი|დავით კურაპალატი]]ს (876-881) ყმობაში (ვასალობაში) შევიდა, მიიღო მისგან მიწა-წყალი თრიალეთში და შექმნა ძლიერი [[კლდეკარის საერისთავო]]. მის შთამომავლებს ერისთავთერისთავის ტიტული ჰქონდათ. ბაღვაშებთა მეორე შტოს წარმომადგენლები იყვნენ [[რაჭის ერისთავი|რაჭის ერისთავები]]-კახაბერისძენი. ბაღვაშებთა კლდეკარის შტოს ძლიერების ბაზას წარმოადგენდა მათი სამამულო სამფლობელო არგვეთი და პატრონყმობის საფუძველზე მიღებული კლდეკარის საერისთავო. გაძლიერებული ბაღვაშები ცდილობდნენ, საერისთავო მიწა-წყალი მამულად გადაექციათ. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ბაღვაშები ლაზურ-ჭანური წარმოშობისანი იყვნენ. მიუხედავად იმისა, რომ თრიალეთი გუარამ მამფლის სამფლობელო იყო, ლიპარიტ I-მა თავის პატრონად დავით ბაგრატის ძე ბაგრატიონი აღიარა და ამით ბაგრატიონთა შორის დიდი სისხლისღვრა გამოიწვია. <br /> <br /> ბაღვაშები [[ატენი]]ს ქვეყანაში 940 წლიდან საბოლოოდ დამკვიდრებულან. ქართველთა მეფე ბაგრატ I მაგისტროსმა (937-945) მიქელ ბაღვაშს სიგელით უბოძა ეს ქვეყანა. ბაღვაშთა ფეოდალური სახლის გვარით დასახელების ფაქტი პირველად გამოჩნდა [[ატენის სიონი]]ს დასავლეთ [[აფსიდი|აფსიდის]] ჩრდილო კალთაზე გამოვლენილ მიქელ ბაღვაშის 940 წელს ზუსტად დათარიღებულ გრაფიტში. <br /> <br /> ბაღვაშები საუკუნეების მანძილზე კლდეკარის ერისთავობას ფლობდნენ. პარალელურად ინარჩუნებდნენ თავის მამულს არგვეთში, კონკრეტულად კი – კაცხში. საგვარეულოს წარმომადგენლები არსებობის მთელ მანძილზე ებრძოდნენ გაერთიანებული საქართველოს მეფეებს ([[ლიპარიტ (IV) ბაღვაში|ლიპარიტ IV]], [[ლიპარიტ (V) ბაღვაში|ლიპარიტ V]], [[ბაღვაში ივანე|ივანე ლიპარიტის ძე]]). ბაღვაშების ბრძოლა სამეფო ხელისუფლების წინააღმდეგ განსაკუთრებით [[ბაგრატ IV (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ IV]]-ის დროს გამწვავდა. ლიპარიტ IV-მ, ბაღვაშებთა საგვარეულოს ყველაზე უფრო ძლიერმა და ცნობილმა წარმომადგენელმა, რამდენჯერმე შეძლო მეფის დამარცხება. საბოლოოდ მეფემ სხვა ფეოდალთა დახმარებით მაინც შეძლო მისი შეპყრობა. [[ანტონი]]ს სახელით [[ბერი|ბერად]] აღკვეცილი ლიპარიტ IV [[სირია]]ში ანტიოქიის მახლობლად მდებარე „[[ბარლაამწმიდა|ბარლაამწმიდას]]“ მონასტერში მოღვაწეობდა. სავარაუდოა, რომ თავად ეს მონასტერიც მისი დაარსებული იყო („თვისსა მონასტერსა“ – ასე მოიხსენიება ეს მონასტერი საისტორიო წყაროში). მანვე მნიშვნელოვანი მატერიალური დახმარება გაუწია [[გიორგი მთაწმინდელი|გიორგი მთაწმინდელს]], როდესაც ეს უკანასკნელი [[ათონის ივერთა მონასტერი|ათონის ქართველთა მონასტერში]] [[სახარება]]ს თარგმნიდა. აგრეთვე დიდად იზრუნა ამ თარგმანის გამრავლებასა და სხვა ქართულ მონასტრებში გავრცელებაზე. ანტონმა ათონის ქართველთა მონასტერსაც გაუწია მატერიალური დახმარება. შემორჩენილია თავად ანტონის რამდენიმე ნაშრომიც. ათონის ქართველთა მონასტერში საგანგებო [[აღაპი]] იყო განწესებული ლიპარიტყოფილ ანტონის სულის მოსახსენიებლად. <br /> <br /> 1094 წელს [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებელმა]] შეიპყრო ლიპარიტ V და ბაღვაშებს საბოლოოდ ჩამოართვა კლდეკარის საერისთავო. 1103 წელს უმემკვიდრეოდ გარდაიცვალა ბაღვაშებთა საგვარეულოს უკანასკნელი წარმომადგენელი რატი IV და მათი მამული, კაცხი მეფემ გელათის მონასტერს შესწირა.<br /> <br /> ბაღვაშების საგვარეულო საძვალე კაცხი იყო. ამ საგვარეულოს წარმომადგენლები დიდ აღმშენებლობით საქმიანობას ეწეოდნენ კაცხში, [[თრიალეთი|თრიალეთში]], ატენში. ბაღვაშებთა [[ქტიტორი|ქტიტორობითაა]] აგებული კაცხის, შეპიაკის (დღეს დაფარულია ხრამჰესის საგუბარით), დაშბაშის წმ. გიორგისა და ღვთისმშობლის ტაძრები. ბაღვაშებთა ფეოდალურ სახლს უკავშირდება ატენის სიონის მეორე აღმშენებლობითი პერიოდი (X საუკუნე). მიქაელ ბაღვაშს, რომელიც სამხრეთის ფასადზეა გამოსახული, 945 წელს აუშენებია ზღუდე ატენის სიონისათვის. ამავე ხანაში უწარმოებია აღდგენითი სამუშაოები [[ვერეს ღვთისმშობლის ეკლესია|ვერეს ღვთისმშობლის სახელობის სამნავიან ბაზილიკაზე]] და [[გომარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია|გომარეთის წმ. გიორგის ეკლესია]]ზე. 983/84-986 წლებში ერისთავთერისთავი რატი I-ს შეუკეთებია დიდი ატენის მცირეგუმბათიანი და ატენის სიონის ტაძარი. მას მოუწვევია სარესტავრაციო სამუშაოების საწარმოებლად ეროვნებით სომეხი რესტავრატორი თოდოსაკი და მისი ამქარი ოსტატების – გერგიუმ ერჰასანის ძისა და გრიგოლ დაპსის – შემადგენლობით. რატი I-ის ქტიტორული ქანდაკებაა წარმოდგენილი ატენის სიონის აღმოსავლეთ ფასადზე ეკლესიის მოდელით ხელში. გვერდით არსებულ რელიეფზე მისი ძე ლიპარიტია გამოსახული. ასევე ბაღვაშებთა მიერაა აგებული სოფ. კაკლიანის „ღვთისმშობელი“ (XI საუკუნე), (სამხრეთ შესასვლელის თავზე არსებულ წარწერაში მოიხსენიება ივანე ლიპარიტის ძე ბაღუაში) და სხვა ეკლესიები. <br /> <br /> ბაღვაშები საგვარეულოს წევრთა თაოსნობითა და ხელშეწყობით იწერებოდა [[ხატი|ხატები]], იქმნებო და სხვადასხვა საეკლესიო ნივთი, გადაიწერებოდა [[სახარება]] და სხვა საეკლესიო ლიტერატურა.<br /> <br /> ''მ. ბახტაძე''<br /> <br /> ==წყაროები და ლიტერატურა ==<br /> *მატიანე ქართლისაჲ, წგ.:. ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 2, თბ., 1959; <br /> *ჟაამთააღმწერელი, იქვე; ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა და მწერლობისა, თ ჟორდანიას გამოც., წგ. 1, ტფ. 1892. <br /> *აბრამიშვილი გ., ატენის სიონი, ადრეული შუა საუკუნეების ცენტრალურ-გუმბათოვანი ხუროთმოძღვრული ტიპის ისტორიიდან, თბ., 2012; <br /> *ბახტაძე მ., ერისთავობის ინსტიტუტი საქართველოში, თბ., 2003; <br /> *კავლელაშვილი ე., ვერეს ღმრთისმშობლის სახელობის წარწერები, „საქართველოს ხელოვნ. მუზეუმის ნარკვევები“, 2005, №10; <br /> *Копалиани B., Клдекарское эриставство, Tб.,1949.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[საქართველოს მათლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები]]<br /> [[კატეგორია:ბაღვაშები]]</div>

Tkenchoshvili