https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%90ბაღის გრატა - რედაქტირების ისტორია2026-05-01T10:45:39Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%90&diff=248906&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''ბაღის გრატა''' '''ბაღის გრატა''' (ლათ. Emberiza hortulana ...2025-06-03T19:59:14Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:BaRis_grata.png" title="ფაილი:BaRis grata.png">'''ბაღის გრატა'''</a> '''ბაღის გრატა''' (ლათ. Emberiza hortulana ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:BaRis grata.png|thumb|250პქ|'''ბაღის გრატა''']]<br />
'''ბაღის გრატა''' (ლათ. Emberiza hortulana Linnaeus, 1758) – ფრინველი [[ბეღურასნაირნი|ბეღურასნაირთა]] რიგიდან.<br />
* კლასი − ფრინველები (AVES)<br />
* რიგი − [[ბეღურასნაირნი]] (Passeriformes)<br />
* ოჯახი − [[გრატასებრნი]] (Emberizidae)<br />
* გვარი − [[გრატა]] (Emberiza)<br />
ბაღის გრატა ბეღურასოდენა ფრინველია; ფრთა 80-90 მმ-ია, კუდი – 65-70 მმ, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] – 10-12 მმ, წონა – 20-25 გ. მამალი ოდნავ დიდია დედალზე. შეფერილობაშიც სქესთა შორის განსხვავება მცირეა. ზრდასრული<br />
მამალი ზურგის მხარეს ღია მურა ფერისაა, ფართო მუქი ღერძული ლაქებით ზურგზე და წვრილი შტრიხებით კუდზედა ბუმბულებზე. თავი, კისრის უკანა ნაწილი, ლოყები და ჩიჩახვი მოყვითალოა. თვალების ირგვლივ [[თეთრი (ფერი)|თეთრი]] რგოლია; ყელი [[ყვითელი (ფერი)|ყვითელი]]ა; მუცელი ღია მოქარცისფრო-წაბლისფერია, თეთრი წინწკლებით. მომქნევები მურაა; პირველი რიგის მომქნევებს ვიწრო, ხოლო მეორე რიგის მომქნევებსა და ფრთების მფარავებს ფართო ღია ფერის არშიები აქვთ. საჭის ბუმბულებიც მურაა, ცენტრალურ წყვილზე ღია ფერის არშიებით, ხოლო კიდურა ორი წყვილის წვეროს ნაწილში –დიდი თეთრი ლაქებით. ნისკარტი და ფეხები მოვარდისფროა. დედალი მამლის მსგავსია, მხოლოდ უფრო მკრთალი ელფერითა და ჩიჩახვსა და ყელზე მუქი წინწკლებით. ზაფხულის განგურის შემდეგ ორივე სქესის ფრინველი ზურგის მხარეს უფრო მურაა, მუქი ღერძულა ლაქებით.<br />
<br />
====გავრცელება==== <br />
ბუდობის არეალი მოიცავს მთელ [[ევროპა]]ს, უკიდურესი ჩრდილოეთი რაიონებისა და [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთის]] კუნძულების გარდა. [[აზია]]ში არეალი იჭრება ორი მიმართულებით: ერთი მათგანი – დასავლეთ ციმბირში და [[ყაზახეთი]]ს ჩრდილოეთ ნაწილში, აღმოსავლეთით ალტაიმდე მინუსინსკის ქვაბულამდე, ხოლო ჩრდილოეთით – დაახლოებით 56-ე პარალელამდე; მეორე მიმართულებით არეალი აზიურ ნაწილში შედის [[კავკასია|კავკასიიდან]] და მოიცავს წინა აზიას, [[ირანი|ირანს]], [[ავღანეთი|ავღანეთს]] და [[თურქმენეთი|თურქმენეთს]]. გადამფრენი ფრინველია. ზამთრობს ჩრდილოეთ [[აფრიკა]]სა და სამხრეთ აზიაში. [[საქართველო]]ს აღმოსავლეთ რაიონებში იგი მობუდარია, ხოლო დასავლეთში გვხვდება მიმოფრენის პერიოდებში.<br />
<br />
====ბიოტოპი==== <br />
ბინადრობს უპირატესად მეჩხერ ტყეში, ტყისპირებში, ბუჩქნარებში, ბაღებში, [[ვენახი|ვენახებსა]] და ეზოებში. მთებში ადის 250O მ-მდე ზღვის დონიდან.<br />
<br />
====გამრავლება==== <br />
[[მონოგამია|მონოგამიური]] ფრინველია, ბუდობს განცალკევებულ წყვილებად. ბუდეს იკეთებს მიწაზე პატარა ჩაღრმავებაში, ხმელი ბალახის ღეროებისა და სხვა მცენარეული მასალისაგან. წელიწადში მრავლდება ერთხელ, თუმცა ზოგან ვარაუდობენ მეორედ გამრავლებასაც. მაისის თვეში დებს 4-5 კვერცხს. საინკუბაციო პერიოდი 11-12 დღეს გრძელდება.<br />
<br />
====კვება==== <br />
შემოდგომით, ზამთარში და გაზაფხულზე ბაღის გრატა ძირითადად სარეველა მცენარეთა [[თესლი|თესლებითა]] და [[მწვანე (ფერი)|მწვანე]] ყლორტებით იკვებება. გამრავლების პერიოდში უმთავრესია [[მწერები]], მათ შორის ტყის ისეთი მავნებლები, როგორიცაა ბოლოფეხიანები, აბლაბუდიანი ხერხიები, მზომელები და სხვა.<br />
<br />
====მნიშვნელობა==== <br />
სარეველა მცენარეთა თესლებისა და განსაკუთრებით მავნე მწერების განადგურებით სარგებლობა მოაქვს სახალხო მეურნეობისათვის.<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველები]]<br />
[[კატეგორია:ბეღურასნაირნი]]<br />
[[კატეგორია:გრატასებრნი]]<br />
[[კატეგორია:გრატა]]</div>Echelidze