ბერიძე ვახტანგი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 11:32, 25 ივლისი 2025-ზე

2025-07-25T11:32:48Z

Tkenchoshvili 17:59, 9 იანვარი 2022-ზე

2022-01-09T17:59:31Z

Tkenchoshvili 11:19, 9 ივლისი 2021-ზე

2021-07-09T11:19:26Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2021-04-11T20:18:34Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 17:37, 28 მარტი 2021-ზე

2021-03-28T17:37:54Z

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ვახტანგ ბერიძე“ გადაიტანა გვერდზე „ბერიძე ვახტანგი“ გადამისა...

2021-03-28T17:36:56Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ვახტანგ ბერიძე“ გადაიტანა გვერდზე „ბერიძე ვახტანგი“ გადამისა...

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ბერიძე ვახტანგი“ გადაიტანა გვერდზე „ვახტანგ ბერიძე“

2021-03-28T17:36:38Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ბერიძე ვახტანგი“ გადაიტანა გვერდზე „ვახტანგ ბერიძე“

Tkenchoshvili 17:36, 28 მარტი 2021-ზე

2021-03-28T17:36:23Z

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: ვახტანგ ბერიძე '''ბერიძე ვახტანგი''' – (დ. 30. 05. 1914, ქ....

2021-03-28T17:34:13Z

ახალი გვერდი: ვახტანგ ბერიძე '''ბერიძე ვახტანგი''' – (დ. 30. 05. 1914, ქ....

ახალი გვერდი

[[ფაილი:Example.png|thumb|ვახტანგ ბერიძე ]]
'''ბერიძე ვახტანგი''' – (დ. 30. 05. 1914, ქ. ქუთაისი – გ. 21. 12. 2000, ქ. [[თბილისი]]), ქართველი მეცნიერი – ხელოვნებათმცოდნე, არქიტექტორი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1959), პროფესორი (1960), საქართველოს მეცნიერების ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი (1974). საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1964). საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

===ბიოგრაფია===
დაიბადა ცნობილი მეცნიერის, ვუკოლ ბერიძის ოჯახში. 1929 წელს დაამთავრა თბილისის I საშუალო სკოლა, შემდეგ სწავლობდა თსსა-ში არქიტექტურის ფაკულტეტზე; 1936 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტის არქიტექტურის განყოფილება; 1936-1938 წლებში [[ამირანაშვილი შალვა|შ. ამირანაშვილი]]ს ხელმძღვანელობით სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიის ასპირანტურაში. 1941 წლიდან მუშაობდა ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტში – თავდაპირველად სწავლულ მდივნად, შემდეგ – ინსტიტუტის დამაარსებლისა და დირექტორის, [[ჩუბინაშვილი გიორგი|გ. ჩუბინაშვილი]]ს მოადგილედ. 1973-1988 წლებში და 1996-2000 წლებში იყო გ. ჩუბინიშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის დირექტორი.

ფართო და მრავალმხრივი იყო ბერიძის, როგორც მეცნიერ-მკვლევრის, ინტერესთა სფერო. მისი კვლევის უმთავრესი საგანი იყო ქართული ხუროთმოძღვრება, როგორც ძველი ისე ახალი და თანამედროვე. გარდა უამრავი წერილისა და ნარკვევისა, რომელიც ბერიძემ სხვადასხვა ტიპის არქიტექტურის ცალკეულ ძეგლს მიუძღენა, სამეცნიერო წრეებში ფართოდ არის აღიარებული მისი ფუძემდებლური გამოკვლევები: „სამცხის ხუროთმოძღვრება. XIII-XVI საუკუნეები“; „XVI-XVIII საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრება“ (ორტომეული); „ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება“; „ქართული გუმბათური არქიტექტურის განვითარება“. მონოგრაფიაში, რომელიც ტაო-კლარჯეთის ძეგლებს ეხება, პირველადაა ასეთი სისრულით წარმოჩენილი [[საქართველო]]ს, ამ ძირძველი კუთხის ხუროთმოძღვრული ხელოვნების მხატვრულ-ისტორიული ღირებულება, მისი სრულიად განსაკუთრებული როლი და მნიშვნელობა შუა საუკუნეების ქართული კულტურის ისტორიაში.

ბერიძე ნაყოფიერად მუშაობდა არა მარტო ხუროთმოძღვრებაში, არამედ იკვლევდა ხელოვნების სხვა დარგების ისტორიასაც: ძველ ფერწერას (მცხეთის [[სვეტიცხოვლის კომპლექსი|სვეტიცხოვლი]]ს „ცხოველი სვეტის“ მოხატულობა [[წმინდა ნინო|წმ. ნინო]]ს ცხოვრების სცენებით); ნაქარგობას (მონოგრაფია „ქართული ნაქარგობის ისტორიიდან“), თანამედროვე ხელოვნების ყოვლისმომცველ ისტორიას (გამოცემულია რუსულ ენაზე ნ. ეზერსკაიასთან თანაავტორობით); გამოქვეყნებული აქვს [[ლადო გუდიაშვილი|ლ. გუდიაშვილის]], [[დავით კაკაბაძე|დ. კაკაბაძის]], ნ. ფიროსმანის შემოქმედებისადმი მიძღვნილი მონოგრაფიები და სხვ. საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს ბერიძის მიერ შედგენილი ერთგვარი ენციკლოპედია – „ძველი ქართველი ოსტატები“.

უაღრესად მნიშვნელოვანია ბერიძის ღვაწლი თბილისის ისტორიის და ხუროთმოძღვრების კვლევის საქმეში. მისი ნაშრომი – „თბილისის ხუროთმოძღვრება“ – დღესაც სამაგიდო წიგნია იმ მკითხველისთვის, ვინც ქ. თბილისის ისტორიითა და მისი სიძველეებით არის დაინტერესებული. ბერიძის ძალისხმევით 1986 წელს საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის ძალითაც დადგინდა ძველი [[თბილისი]]ს დაცვითი ზონები და შედგა ძეგლად აღრიცხული ნაგებობების სია.

ბერიძის ინიციატივითა და უშუალო ხელმძღვანელობით 1974 წლიდან ტარდებოდა ქართული ხელოვნებისადმი მიძღვნილი საერთაშორისო სიმპოზიუმები (I – 1974, ბერგამო, [[იტალია]]; II – 1977, თბილისი; III – 1980, ბარი-ლეჩე, იტალია; IV – 1983, თბილისი; V – 1986, პავია, იტალია; VI – თბილისი, 1989).

სამეცნიერო კვლევა-ძიების გარდა, მნიშვნელოვანია ბერიძის წვლილი საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საქმეში. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას სამხატვრო აკადემიაში, [[თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია|კონსერვატორია]]ში, თეატრალურ ინსტიტუტში, ასევე მონაწილეობდა ძეგლთა დაცვის სამეცნიერო-მეთოდური საბჭოს, მხატვართა კავშირის სექციების, სხვადასხვა სამეცნიერო საბჭოს მუშაობაში. მინიჭებული ჰქონდა თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება.

დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

''მ. დიდებულიძე''

==თხზულებები==
*სავანე – XI ს. ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, „ქართული ხელოვნება“, 1942, ტ. 1;
*ეხვევის ტაძარი „დედა ღვთისა“, „ქართული ხელოვნება“, 1942, ტ. 2;
*თბილისის „ლურჯი მონასატერი“, იქვე, 1948, ტ. 2;
*მცხეთს კათედრალი „სვეტიცხოველი“ და ქართლის მოქცევის სიუჟეტები მის ფრესკებში, „საქართველოს სახელმწ. მუზეუმის მოამბე“, 1948, ტ. 15;
*კაცხის ტაძარი, „ქართული ხელოვნება“, 1950, ტ. 3;
*ქართული საბჭოთა არქიტექტურის ისტორია, იქვე, 1955, ტ. 4;
*სამცხის ხუროთმოძღვრება, თბ., 1955;
*მაღალაანთ ეკლესია, „ქართული ხელოვნება“, 1959, ტ. 5;
*თბილისის ხუროთმოძღვრება (1801-1917), ტ. 1-2, თბ., 1960-63;
*გიორგი ჩუბინაშვილი, თბ., 1963;
*ძველი ქართველი ოსტატები, თბ., 1967;
*ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ., 1974;
*XVI-XVIII საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრება, ტ. 1, თბ., 1983;
*XVI-XVIII საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრება, თბ., 1994;
*ნიკო ფიროსმანაშვილი, თბ., 2007;
*Рпотив искажения истории грузинского искусства, Tб., 1949;
*Искусство Советской Грузии, М., 1975 (ნ. ეზერსაკიასთან ერთად);
*Некоторые аспекты грузинской купольной архитектуры со второй половины Хо. до конца XIII века, Tნ., 1976;
*Meсто памятников Tao-Клаpджети в истории грузинской apxитектуры, Tб., 1981;
*Давид Какабадзе, M., 1989;
*Art and Architecture in Medieval Georgia, Louvaine-la-Neuve, 1980 (თანაავტ.: A. Alpago-No-vello, J. Lafontaine-Dosogne, E. Hybsch, G. leni, N. Kauchtschishvili);
*Die Baukunst des Mittelalters in Georgien, Berl., 1980 [Edith Nenbauer-თან ერთად];
*Monuments de Tao-Klardjétie dans l'histoire de l'architecture géorgienne, Tbl., 1981;
*I tesori della Georgia, Mil., 1983 (თანაავტ.; G, Alibegasvili, A. Volskaja, L. Khuskivadze).

==წყარო==
[[საქართველოს მათლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]

[[კატეგორია:ქართველი მეცნიერები‏]]
[[კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები]]

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
-[[ფაილი:Vaxtang beridze.PNG|thumb|ვახტანგ ბერიძე ]]
+[[ფაილი:Vaxtang beridze.PNG|thumb|140პქ|ვახტანგ ბერიძე ]]
 '''ბერიძე ვახტანგი''' – (დ. 30. 05. 1914,  ქ. ქუთაისი – გ. 21. 12. 2000, ქ. [[თბილისი]]), [[ქართველები|ქართველი]] მეცნიერი – ხელოვნებათმცოდნე,  არქიტექტორი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1959),  პროფესორი (1960), საქართველოს  მეცნიერების ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი (1974). საქართველოს  მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1964).  საქართველოს სახელმწიფო პრემიის [[ლაურეატი]].
@@ ხაზი 5: / ხაზი 5: @@
 დაიბადა ცნობილი  მეცნიერის, ვუკოლ ბერიძის  ოჯახში. 1929 წელს დაამთავრა თბილისის I  საშუალო სკოლა, შემდეგ სწავლობდა თსსა-ში არქიტექტურის ფაკულტეტზე; 1936 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტის არქიტექტურის განყოფილება; 1936-1938 წლებში [[ამირანაშვილი შალვა|შ. ამირანაშვილი]]ს ხელმძღვანელობით სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიის ასპირანტურაში. 1941 წლიდან მუშაობდა ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტში – თავდაპირველად სწავლულ მდივნად, შემდეგ – ინსტიტუტის დამაარსებლისა და დირექტორის, [[ჩუბინაშვილი გიორგი|გ. ჩუბინაშვილი]]ს მოადგილედ. 1973-1988 წლებში და 1996-2000 წლებში იყო გ. ჩუბინიშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის  ინსტიტუტის დირექტორი.
-ფართო და მრავალმხრივი  იყო ბერიძის, როგორც მეცნიერ-მკვლევრის, ინტერესთა სფერო. მისი კვლევის უმთავრესი საგანი იყო ქართული ხუროთმოძღვრება, როგორც  ძველი ისე ახალი და თანამედროვე. გარდა უამრავი წერილისა და ნარკვევისა, რომელიც ბერიძემ  სხვადასხვა ტიპის არქიტექტურის ცალკეულ ძეგლს მიუძღენა, სამეცნიერო წრეებში ფართოდ არის აღიარებული მისი ფუძემდებლური გამოკვლევები: „სამცხის ხუროთმოძღვრება. XIII-XVI საუკუნეები“; „XVI-XVIII საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრება“ (ორტომეული); „ძველი ქართული  ხუროთმოძღვრება“; „ქართული გუმბათური არქიტექტურის განვითარება“. მონოგრაფიაში, რომელიც [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]]ს  ძეგლებს ეხება, პირველადაა ასეთი სისრულით წარმოჩენილი [[საქართველო]]ს, ამ ძირძველი  კუთხის ხუროთმოძღვრული  ხელოვნების მხატვრულ-ისტორიული ღირებულება, მისი სრულიად განსაკუთრებული როლი და მნიშვნელობა შუა საუკუნეების ქართული კულტურის ისტორიაში.
+ფართო და მრავალმხრივი  იყო ბერიძის, როგორც მეცნიერ-მკვლევრის, ინტერესთა სფერო. მისი კვლევის უმთავრესი საგანი იყო ქართული ხუროთმოძღვრება, როგორც  ძველი ისე ახალი და თანამედროვე. გარდა უამრავი წერილისა და ნარკვევისა, რომელიც ბერიძემ  სხვადასხვა ტიპის არქიტექტურის ცალკეულ ძეგლს მიუძღენა, სამეცნიერო წრეებში ფართოდ არის აღიარებული მისი ფუძემდებლური გამოკვლევები: „სამცხის ხუროთმოძღვრება. XIII-XVI საუკუნეები“; „XVI-XVIII საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრება“ (ორტომეული); „ძველი ქართული  ხუროთმოძღვრება“; „ქართული გუმბათური არქიტექტურის განვითარება“. [[მონოგრაფია]]ში, რომელიც [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]]ს  ძეგლებს ეხება, პირველადაა ასეთი სისრულით წარმოჩენილი [[საქართველო]]ს, ამ ძირძველი  კუთხის ხუროთმოძღვრული  ხელოვნების მხატვრულ-ისტორიული ღირებულება, მისი სრულიად განსაკუთრებული როლი და მნიშვნელობა შუა საუკუნეების ქართული კულტურის ისტორიაში.
 ბერიძე ნაყოფიერად მუშაობდა  არა მარტო ხუროთმოძღვრებაში, არამედ იკვლევდა ხელოვნების სხვა დარგების ისტორიასაც: ძველ ფერწერას (მცხეთის  [[სვეტიცხოვლის კომპლექსი|სვეტიცხოვლი]]ს „ცხოველი  სვეტის“ მოხატულობა [[წმინდა ნინო|წმ. ნინო]]ს ცხოვრების სცენებით);  ნაქარგობას (მონოგრაფია „ქართული ნაქარგობის ისტორიიდან“), თანამედროვე ხელოვნების ყოვლისმომცველ ისტორიას (გამოცემულია რუსულ ენაზე ნ. ეზერსკაიასთან თანაავტორობით); გამოქვეყნებული აქვს [[ლადო გუდიაშვილი|ლ. გუდიაშვილის]], [[დავით კაკაბაძე|დ. კაკაბაძის]], ნ. ფიროსმანის შემოქმედებისადმი მიძღვნილი მონოგრაფიები და სხვ. საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს ბერიძის მიერ შედგენილი ერთგვარი ენციკლოპედია – „ძველი ქართველი ოსტატები“.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 [[ფაილი:Vaxtang beridze.PNG|thumb|ვახტანგ ბერიძე ]]
-'''ბერიძე ვახტანგი''' – (დ. 30. 05. 1914,  ქ. ქუთაისი – გ. 21. 12. 2000, ქ. [[თბილისი]]), [[ქართველები|ქართველი]] მეცნიერი – ხელოვნებათმცოდნე,  არქიტექტორი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1959),  პროფესორი (1960), საქართველოს  მეცნიერების ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი (1974). საქართველოს  მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1964).  საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.
+'''ბერიძე ვახტანგი''' – (დ. 30. 05. 1914,  ქ. ქუთაისი – გ. 21. 12. 2000, ქ. [[თბილისი]]), [[ქართველები|ქართველი]] მეცნიერი – ხელოვნებათმცოდნე,  არქიტექტორი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1959),  პროფესორი (1960), საქართველოს  მეცნიერების ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი (1974). საქართველოს  მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1964).  საქართველოს სახელმწიფო პრემიის [[ლაურეატი]].
 ===ბიოგრაფია===

←წინა ვერსია		17:36, 28 მარტი 2021-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
−	[[ფაილი:~~Example~~.~~png~~\|thumb\|ვახტანგ ბერიძე ]]	+	[[ფაილი:Vaxtang beridze.PNG\|thumb\|ვახტანგ ბერიძე ]]
	'''ბერიძე ვახტანგი''' – (დ. 30. 05. 1914, ქ. ქუთაისი – გ. 21. 12. 2000, ქ. [[თბილისი]]), ქართველი მეცნიერი – ხელოვნებათმცოდნე, არქიტექტორი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1959), პროფესორი (1960), საქართველოს მეცნიერების ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი (1974). საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1964). საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.		'''ბერიძე ვახტანგი''' – (დ. 30. 05. 1914, ქ. ქუთაისი – გ. 21. 12. 2000, ქ. [[თბილისი]]), ქართველი მეცნიერი – ხელოვნებათმცოდნე, არქიტექტორი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1959), პროფესორი (1960), საქართველოს მეცნიერების ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი (1974). საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1964). საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

@@ ხაზი 49: / ხაზი 49: @@
 ==წყარო==
-[[საქართველოს მათლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]
+* [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]
 [[კატეგორია:ქართველი მეცნიერები‏]]
 [[კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები]]

@@ ხაზი 45: / ხაზი 45: @@
 *I tesori della Georgia, Mil., 1983 (თანაავტ.; G, Alibegasvili, A. Volskaja, L. Khuskivadze).
+==იხილე აგრეთვე==
 ==წყარო==