https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98 2026-07-02T11:30:59Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=229708&oldid=prev 2024-06-15T22:19:47Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">მხატვრობა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">22:19, 15 ივნისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საუფლო დღესასწაულთა გამოსახულებების ქვემოთ, მესამე რეგისტრში, სარკმლის ორ მხარეს განაწილებულია პურითა და ღვინით [[ზიარება|ზიარების]] სცენები. ჩარდახიან [[ტრაპეზი|ტრაპეზთან]] მდგარი მაცხოვრის სიახლოვეს [[ქრისტეს თორმეტი მოციქული|12 მოციქული]]ა გამოსახული. მათგან პირველი ექვსი ზიარების მისაღებად მიემართება უფლისკენ წმ. პეტრესა და წმ. პავლეს მეთაურობით, დანარჩენი 6 კი მის ზურგს უკან არის შეჯგუფებული. მეოთხე რეგისტრში, მარცხენა მხარეს მოჩანს მღვდელმთავართა გამოსახულების დარჩენილი ფრაგმენტები. მათგან შედარებით უკეთაა შემორჩენლი ტრაპეზის სიახლოვეს „მდგარი“ [[ლიტურგია|ლიტურგიის]] მამად წოდებული წმ. [[ბასილი დიდი]]. იგი წარმოდგენილია 3/4-ით ცენტრისკენ მიმართული, თავშიშველი, მუქი თმა-წვერით, წინ გაწვდილი გაშლილი გრაგნილით, რომელზედაც გაირჩევა ქართული ასომთავრულით შესრულებული ტექსტი. წმ. მამათა ქვემოთ დარჩენილია დეკორატიული ფარდის კვალი, რომელიც მოხატულობას ტაძრის დარბაზის კედლებზედაც უნდა ჰქონოდა გარშემოვლებული. საკურთხევლის ბემის თაღში, კონქის ღვთისმშობლის თავის გასწვრივ, ვარსკვლავებიან ლურჯ ფონზე გამოსახულია წითელ რომბში ჩაწერილი „ქრისტე ძველი დღეთაჲ“ ოთხი [[მახარებლები|მახარებლის]] სიმბოლური გამოსახულებებით. მის ორ მხარეს აქაც საუფლო დღესასწაულებია წარმოდგენილი – „[[ხარება]]“ (მარცხნივ) და „[[ქრისტეს შობა|შობა უფლისა]]“ (მარჯვნივ). მათ ქვემოთ ებმის „[[მირქმა უფლისა, ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი|მირქმა უფლისა]]“ („[[ნათლისღება|ნათლისღების]]“ გასწვრივ) და „[[აღდგომა]]“ („ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა“ – „ჯვარცმის“ გვერდით)” ქვემოთ მოცემულია „იერუსალიმში შესვლა“ (მარცხნივ) და „[[ლაზარეს აღდგინება]]“ (მარჯვნივ). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საუფლო დღესასწაულთა გამოსახულებების ქვემოთ, მესამე რეგისტრში, სარკმლის ორ მხარეს განაწილებულია პურითა და ღვინით [[ზიარება|ზიარების]] სცენები. ჩარდახიან [[ტრაპეზი|ტრაპეზთან]] მდგარი მაცხოვრის სიახლოვეს [[ქრისტეს თორმეტი მოციქული|12 მოციქული]]ა გამოსახული. მათგან პირველი ექვსი ზიარების მისაღებად მიემართება უფლისკენ წმ. პეტრესა და წმ. პავლეს მეთაურობით, დანარჩენი 6 კი მის ზურგს უკან არის შეჯგუფებული. მეოთხე რეგისტრში, მარცხენა მხარეს მოჩანს მღვდელმთავართა გამოსახულების დარჩენილი ფრაგმენტები. მათგან შედარებით უკეთაა შემორჩენლი ტრაპეზის სიახლოვეს „მდგარი“ [[ლიტურგია|ლიტურგიის]] მამად წოდებული წმ. [[ბასილი დიდი]]. იგი წარმოდგენილია 3/4-ით ცენტრისკენ მიმართული, თავშიშველი, მუქი თმა-წვერით, წინ გაწვდილი გაშლილი გრაგნილით, რომელზედაც გაირჩევა ქართული ასომთავრულით შესრულებული ტექსტი. წმ. მამათა ქვემოთ დარჩენილია დეკორატიული ფარდის კვალი, რომელიც მოხატულობას ტაძრის დარბაზის კედლებზედაც უნდა ჰქონოდა გარშემოვლებული. საკურთხევლის ბემის თაღში, კონქის ღვთისმშობლის თავის გასწვრივ, ვარსკვლავებიან ლურჯ ფონზე გამოსახულია წითელ რომბში ჩაწერილი „ქრისტე ძველი დღეთაჲ“ ოთხი [[მახარებლები|მახარებლის]] სიმბოლური გამოსახულებებით. მის ორ მხარეს აქაც საუფლო დღესასწაულებია წარმოდგენილი – „[[ხარება]]“ (მარცხნივ) და „[[ქრისტეს შობა|შობა უფლისა]]“ (მარჯვნივ). მათ ქვემოთ ებმის „[[მირქმა უფლისა, ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი|მირქმა უფლისა]]“ („[[ნათლისღება|ნათლისღების]]“ გასწვრივ) და „[[აღდგომა]]“ („ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა“ – „ჯვარცმის“ გვერდით)” ქვემოთ მოცემულია „იერუსალიმში შესვლა“ (მარცხნივ) და „[[ლაზარეს აღდგინება]]“ (მარჯვნივ). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აღნიშნულ გამოსახულებებთან ერთად კამარის საბჯენ თაღზე შემორჩენილია წინასწარმეტყველთა ფიგურები და ნახევარფიგურები, რომელთაგან უკეთ მოჩანს წმ. [[დავითი|დავით <del class="diffchange diffchange-inline">მეფსალმუნე</del>]] და წმ. [[სოლომონ ბრძენი|სოლომონი]] (ზევით), ხოლო [[სამკვეთლო]]ში გამავალი კარის თავზე წარმოდგენილია ტილოზე აღბეჭდილი მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი – „მანდილიონი“, რომლის სიახლოვეს შემორჩენილია ასომთავრული წარწერის ნაშთი. ეს წარწერა, ისევე, როგორც სხვა განმარტებითი წარწერები, მუქ ლურჯ ფონზე თეთრი აღსანიშნავია, რომ მხატვრობის [[სტილი]], ზოგადად ბერძნულია, კონკრეტულად კი ე.წ. პალეოლოგოსთა ხანას (XIII ს. 60-იანი – XV ს. შუა წლები.) ეკუთვნის. ამას მოწმობს საკურთხევლის დატვირთვა მრავალრიცხოვანი გამოსახულებებით, კომპოზიციების ვრცელი რედაქციები, მათი აგება „ქვემოდან ხედვით“, ფართოდ გაშლილი არქიტექტურული ფონი შენობებზე გადაფენილი ველუმებით, მოქმედებათა დრამატულ-დინამიური ხასიათი, ფიგურების რთული რაკურსები, აქტიური-ჟესტებთ ექსპრესიული მიმიკა, სამოსისა და სახეების [[მოდელირება (სახვითი ხელოვნება)|მოდელირება]] მუქი ფუძეების კონსტრასტული გაღიავებითა და მკაფიოდ დატანილი გამოთეთრებული მონასმებით. ეპოქის სტილისთვისაა დამახასიათებელი აგრეთვე ინტენსიური, „დაძაბული“ კოლორიტი, მთების ტეხილი სილუეტები, საფეხუროვანი ქარაფები და სხვ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აღნიშნულ გამოსახულებებთან ერთად კამარის საბჯენ თაღზე შემორჩენილია წინასწარმეტყველთა ფიგურები და ნახევარფიგურები, რომელთაგან უკეთ მოჩანს წმ. [[დავითი <ins class="diffchange diffchange-inline">(ისრაელის მეფე)</ins>|დავით]] <ins class="diffchange diffchange-inline">მეფსალმუნე </ins>და წმ. [[სოლომონ ბრძენი|სოლომონი]] (ზევით), ხოლო [[სამკვეთლო]]ში გამავალი კარის თავზე წარმოდგენილია ტილოზე აღბეჭდილი მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი – „მანდილიონი“, რომლის სიახლოვეს შემორჩენილია ასომთავრული წარწერის ნაშთი. ეს წარწერა, ისევე, როგორც სხვა განმარტებითი წარწერები, მუქ ლურჯ ფონზე თეთრი აღსანიშნავია, რომ მხატვრობის [[სტილი]], ზოგადად ბერძნულია, კონკრეტულად კი ე.წ. პალეოლოგოსთა ხანას (XIII ს. 60-იანი – XV ს. შუა წლები.) ეკუთვნის. ამას მოწმობს საკურთხევლის დატვირთვა მრავალრიცხოვანი გამოსახულებებით, კომპოზიციების ვრცელი რედაქციები, მათი აგება „ქვემოდან ხედვით“, ფართოდ გაშლილი არქიტექტურული ფონი შენობებზე გადაფენილი ველუმებით, მოქმედებათა დრამატულ-დინამიური ხასიათი, ფიგურების რთული რაკურსები, აქტიური-ჟესტებთ ექსპრესიული მიმიკა, სამოსისა და სახეების [[მოდელირება (სახვითი ხელოვნება)|მოდელირება]] მუქი ფუძეების კონსტრასტული გაღიავებითა და მკაფიოდ დატანილი გამოთეთრებული მონასმებით. ეპოქის სტილისთვისაა დამახასიათებელი აგრეთვე ინტენსიური, „დაძაბული“ კოლორიტი, მთების ტეხილი სილუეტები, საფეხუროვანი ქარაფები და სხვ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიუხედავად არსებული მხატვრობის დეტალური ანალიზის სირთულისა, სტილის ნიშნები მიგვანიშნებს, რომ „ბიეთა“ უნდა მოეხატათ XIV ს. შუა წლები., ან, შესაძლოა, II ნახ-ში. ამ მოსაზრებას საფუძველს უმყარებს ის ფაქტი, რომ „ფერისცვალება“ საკურთხეველში განსაკუთრებულ ადგილზეა მოთავსებული. ამით მკაფიოდაა ხაზგასმული ის მოძღვრება და მიმდინარეობა, რაც ფართოდ გავრცელდა სწორედ ამ პერიოდში – ვგულისხმობთ გრიგოლ პალამას ისიქასტურ სწავლებას, რომელიც სწორედ უფლის ფერისცვალებასთან, ანუ თაბორის მთის სასწაულთან იყო დაკავშირებული და რაც გახდა XIV ს. 40-იანი წლების [[ბიზანტია]]ში (უპირატესად – [[ათონის მთა]]ზე) დიდი საღვთისმეტყველო განსჯისა და პოლემიკის საგანი. ცნობილია, რომ ისიქაზმმა დიდი გავლენა იქონია ამ დროის როგორც სასულიერო-სამონასტრო ცხოვრებაზე, ისე ხელოვნებაზედაც – მან განაპირობა მთელი რიგი სიახლეები მხატვრულ სტილშიც. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიუხედავად არსებული მხატვრობის დეტალური ანალიზის სირთულისა, სტილის ნიშნები მიგვანიშნებს, რომ „ბიეთა“ უნდა მოეხატათ XIV ს. შუა წლები., ან, შესაძლოა, II ნახ-ში. ამ მოსაზრებას საფუძველს უმყარებს ის ფაქტი, რომ „ფერისცვალება“ საკურთხეველში განსაკუთრებულ ადგილზეა მოთავსებული. ამით მკაფიოდაა ხაზგასმული ის მოძღვრება და მიმდინარეობა, რაც ფართოდ გავრცელდა სწორედ ამ პერიოდში – ვგულისხმობთ გრიგოლ პალამას ისიქასტურ სწავლებას, რომელიც სწორედ უფლის ფერისცვალებასთან, ანუ თაბორის მთის სასწაულთან იყო დაკავშირებული და რაც გახდა XIV ს. 40-იანი წლების [[ბიზანტია]]ში (უპირატესად – [[ათონის მთა]]ზე) დიდი საღვთისმეტყველო განსჯისა და პოლემიკის საგანი. ცნობილია, რომ ისიქაზმმა დიდი გავლენა იქონია ამ დროის როგორც სასულიერო-სამონასტრო ცხოვრებაზე, ისე ხელოვნებაზედაც – მან განაპირობა მთელი რიგი სიახლეები მხატვრულ სტილშიც. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=193120&oldid=prev 2023-05-18T10:18:45Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">მხატვრობა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:18, 18 მაისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საუფლო დღესასწაულთა გამოსახულებების ქვემოთ, მესამე რეგისტრში, სარკმლის ორ მხარეს განაწილებულია პურითა და ღვინით [[ზიარება|ზიარების]] სცენები. ჩარდახიან [[ტრაპეზი|ტრაპეზთან]] მდგარი მაცხოვრის სიახლოვეს [[ქრისტეს თორმეტი მოციქული|12 მოციქული]]ა გამოსახული. მათგან პირველი ექვსი ზიარების მისაღებად მიემართება უფლისკენ წმ. პეტრესა და წმ. პავლეს მეთაურობით, დანარჩენი 6 კი მის ზურგს უკან არის შეჯგუფებული. მეოთხე რეგისტრში, მარცხენა მხარეს მოჩანს მღვდელმთავართა გამოსახულების დარჩენილი ფრაგმენტები. მათგან შედარებით უკეთაა შემორჩენლი ტრაპეზის სიახლოვეს „მდგარი“ [[ლიტურგია|ლიტურგიის]] მამად წოდებული წმ. [[ბასილი დიდი]]. იგი წარმოდგენილია 3/4-ით ცენტრისკენ მიმართული, თავშიშველი, მუქი თმა-წვერით, წინ გაწვდილი გაშლილი გრაგნილით, რომელზედაც გაირჩევა ქართული ასომთავრულით შესრულებული ტექსტი. წმ. მამათა ქვემოთ დარჩენილია დეკორატიული ფარდის კვალი, რომელიც მოხატულობას ტაძრის დარბაზის კედლებზედაც უნდა ჰქონოდა გარშემოვლებული. საკურთხევლის ბემის თაღში, კონქის ღვთისმშობლის თავის გასწვრივ, ვარსკვლავებიან ლურჯ ფონზე გამოსახულია წითელ რომბში ჩაწერილი „ქრისტე ძველი დღეთაჲ“ ოთხი [[მახარებლები|მახარებლის]] სიმბოლური გამოსახულებებით. მის ორ მხარეს აქაც საუფლო დღესასწაულებია წარმოდგენილი – „[[ხარება]]“ (მარცხნივ) და „[[ქრისტეს შობა|შობა უფლისა]]“ (მარჯვნივ). მათ ქვემოთ ებმის „[[მირქმა უფლისა, ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი|მირქმა უფლისა]]“ („[[ნათლისღება|ნათლისღების]]“ გასწვრივ) და „[[აღდგომა]]“ („ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა“ – „ჯვარცმის“ გვერდით)” ქვემოთ მოცემულია „იერუსალიმში შესვლა“ (მარცხნივ) და „[[ლაზარეს აღდგინება]]“ (მარჯვნივ). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საუფლო დღესასწაულთა გამოსახულებების ქვემოთ, მესამე რეგისტრში, სარკმლის ორ მხარეს განაწილებულია პურითა და ღვინით [[ზიარება|ზიარების]] სცენები. ჩარდახიან [[ტრაპეზი|ტრაპეზთან]] მდგარი მაცხოვრის სიახლოვეს [[ქრისტეს თორმეტი მოციქული|12 მოციქული]]ა გამოსახული. მათგან პირველი ექვსი ზიარების მისაღებად მიემართება უფლისკენ წმ. პეტრესა და წმ. პავლეს მეთაურობით, დანარჩენი 6 კი მის ზურგს უკან არის შეჯგუფებული. მეოთხე რეგისტრში, მარცხენა მხარეს მოჩანს მღვდელმთავართა გამოსახულების დარჩენილი ფრაგმენტები. მათგან შედარებით უკეთაა შემორჩენლი ტრაპეზის სიახლოვეს „მდგარი“ [[ლიტურგია|ლიტურგიის]] მამად წოდებული წმ. [[ბასილი დიდი]]. იგი წარმოდგენილია 3/4-ით ცენტრისკენ მიმართული, თავშიშველი, მუქი თმა-წვერით, წინ გაწვდილი გაშლილი გრაგნილით, რომელზედაც გაირჩევა ქართული ასომთავრულით შესრულებული ტექსტი. წმ. მამათა ქვემოთ დარჩენილია დეკორატიული ფარდის კვალი, რომელიც მოხატულობას ტაძრის დარბაზის კედლებზედაც უნდა ჰქონოდა გარშემოვლებული. საკურთხევლის ბემის თაღში, კონქის ღვთისმშობლის თავის გასწვრივ, ვარსკვლავებიან ლურჯ ფონზე გამოსახულია წითელ რომბში ჩაწერილი „ქრისტე ძველი დღეთაჲ“ ოთხი [[მახარებლები|მახარებლის]] სიმბოლური გამოსახულებებით. მის ორ მხარეს აქაც საუფლო დღესასწაულებია წარმოდგენილი – „[[ხარება]]“ (მარცხნივ) და „[[ქრისტეს შობა|შობა უფლისა]]“ (მარჯვნივ). მათ ქვემოთ ებმის „[[მირქმა უფლისა, ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი|მირქმა უფლისა]]“ („[[ნათლისღება|ნათლისღების]]“ გასწვრივ) და „[[აღდგომა]]“ („ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა“ – „ჯვარცმის“ გვერდით)” ქვემოთ მოცემულია „იერუსალიმში შესვლა“ (მარცხნივ) და „[[ლაზარეს აღდგინება]]“ (მარჯვნივ). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აღნიშნულ გამოსახულებებთან ერთად კამარის საბჯენ თაღზე შემორჩენილია წინასწარმეტყველთა ფიგურები და ნახევარფიგურები, რომელთაგან უკეთ მოჩანს წმ. [[დავითი|დავით მეფსალმუნე]] და წმ. [[სოლომონ ბრძენი|სოლომონი]] (ზევით), ხოლო [[სამკვეთლო]]ში გამავალი კარის თავზე წარმოდგენილია ტილოზე აღბეჭდილი მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი – „მანდილიონი“, რომლის სიახლოვეს შემორჩენილია ასომთავრული წარწერის ნაშთი. ეს წარწერა, ისევე, როგორც სხვა განმარტებითი წარწერები, მუქ ლურჯ ფონზე თეთრი აღსანიშნავია, რომ მხატვრობის [[<del class="diffchange diffchange-inline">სტილი (ხელოვნება)|</del>სტილი]], ზოგადად ბერძნულია, კონკრეტულად კი ე.წ. პალეოლოგოსთა ხანას (XIII ს. 60-იანი – XV ს. შუა წლები.) ეკუთვნის. ამას მოწმობს საკურთხევლის დატვირთვა მრავალრიცხოვანი გამოსახულებებით, კომპოზიციების ვრცელი რედაქციები, მათი აგება „ქვემოდან ხედვით“, ფართოდ გაშლილი არქიტექტურული ფონი შენობებზე გადაფენილი ველუმებით, მოქმედებათა დრამატულ-დინამიური ხასიათი, ფიგურების რთული რაკურსები, აქტიური-ჟესტებთ ექსპრესიული მიმიკა, სამოსისა და სახეების [[მოდელირება (სახვითი ხელოვნება)|მოდელირება]] მუქი ფუძეების კონსტრასტული გაღიავებითა და მკაფიოდ დატანილი გამოთეთრებული მონასმებით. ეპოქის სტილისთვისაა დამახასიათებელი აგრეთვე ინტენსიური, „დაძაბული“ კოლორიტი, მთების ტეხილი სილუეტები, საფეხუროვანი ქარაფები და სხვ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აღნიშნულ გამოსახულებებთან ერთად კამარის საბჯენ თაღზე შემორჩენილია წინასწარმეტყველთა ფიგურები და ნახევარფიგურები, რომელთაგან უკეთ მოჩანს წმ. [[დავითი|დავით მეფსალმუნე]] და წმ. [[სოლომონ ბრძენი|სოლომონი]] (ზევით), ხოლო [[სამკვეთლო]]ში გამავალი კარის თავზე წარმოდგენილია ტილოზე აღბეჭდილი მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი – „მანდილიონი“, რომლის სიახლოვეს შემორჩენილია ასომთავრული წარწერის ნაშთი. ეს წარწერა, ისევე, როგორც სხვა განმარტებითი წარწერები, მუქ ლურჯ ფონზე თეთრი აღსანიშნავია, რომ მხატვრობის [[სტილი]], ზოგადად ბერძნულია, კონკრეტულად კი ე.წ. პალეოლოგოსთა ხანას (XIII ს. 60-იანი – XV ს. შუა წლები.) ეკუთვნის. ამას მოწმობს საკურთხევლის დატვირთვა მრავალრიცხოვანი გამოსახულებებით, კომპოზიციების ვრცელი რედაქციები, მათი აგება „ქვემოდან ხედვით“, ფართოდ გაშლილი არქიტექტურული ფონი შენობებზე გადაფენილი ველუმებით, მოქმედებათა დრამატულ-დინამიური ხასიათი, ფიგურების რთული რაკურსები, აქტიური-ჟესტებთ ექსპრესიული მიმიკა, სამოსისა და სახეების [[მოდელირება (სახვითი ხელოვნება)|მოდელირება]] მუქი ფუძეების კონსტრასტული გაღიავებითა და მკაფიოდ დატანილი გამოთეთრებული მონასმებით. ეპოქის სტილისთვისაა დამახასიათებელი აგრეთვე ინტენსიური, „დაძაბული“ კოლორიტი, მთების ტეხილი სილუეტები, საფეხუროვანი ქარაფები და სხვ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიუხედავად არსებული მხატვრობის დეტალური ანალიზის სირთულისა, სტილის ნიშნები მიგვანიშნებს, რომ „ბიეთა“ უნდა მოეხატათ XIV ს. შუა წლები., ან, შესაძლოა, II ნახ-ში. ამ მოსაზრებას საფუძველს უმყარებს ის ფაქტი, რომ „ფერისცვალება“ საკურთხეველში განსაკუთრებულ ადგილზეა მოთავსებული. ამით მკაფიოდაა ხაზგასმული ის მოძღვრება და მიმდინარეობა, რაც ფართოდ გავრცელდა სწორედ ამ პერიოდში – ვგულისხმობთ გრიგოლ პალამას ისიქასტურ სწავლებას, რომელიც სწორედ უფლის ფერისცვალებასთან, ანუ თაბორის მთის სასწაულთან იყო დაკავშირებული და რაც გახდა XIV ს. 40-იანი წლების [[ბიზანტია]]ში (უპირატესად – [[ათონის მთა]]ზე) დიდი საღვთისმეტყველო განსჯისა და პოლემიკის საგანი. ცნობილია, რომ ისიქაზმმა დიდი გავლენა იქონია ამ დროის როგორც სასულიერო-სამონასტრო ცხოვრებაზე, ისე ხელოვნებაზედაც – მან განაპირობა მთელი რიგი სიახლეები მხატვრულ სტილშიც. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიუხედავად არსებული მხატვრობის დეტალური ანალიზის სირთულისა, სტილის ნიშნები მიგვანიშნებს, რომ „ბიეთა“ უნდა მოეხატათ XIV ს. შუა წლები., ან, შესაძლოა, II ნახ-ში. ამ მოსაზრებას საფუძველს უმყარებს ის ფაქტი, რომ „ფერისცვალება“ საკურთხეველში განსაკუთრებულ ადგილზეა მოთავსებული. ამით მკაფიოდაა ხაზგასმული ის მოძღვრება და მიმდინარეობა, რაც ფართოდ გავრცელდა სწორედ ამ პერიოდში – ვგულისხმობთ გრიგოლ პალამას ისიქასტურ სწავლებას, რომელიც სწორედ უფლის ფერისცვალებასთან, ანუ თაბორის მთის სასწაულთან იყო დაკავშირებული და რაც გახდა XIV ს. 40-იანი წლების [[ბიზანტია]]ში (უპირატესად – [[ათონის მთა]]ზე) დიდი საღვთისმეტყველო განსჯისა და პოლემიკის საგანი. ცნობილია, რომ ისიქაზმმა დიდი გავლენა იქონია ამ დროის როგორც სასულიერო-სამონასტრო ცხოვრებაზე, ისე ხელოვნებაზედაც – მან განაპირობა მთელი რიგი სიახლეები მხატვრულ სტილშიც. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>| [[ფაილი:Logo1.JPG|მარჯვენა|10px|]] [[ბიეთი|ბიეთი მრავალმნიშვნელოვანი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>| [[ფაილი:Logo1.JPG|მარჯვენა|10px|]] [[ბიეთი|ბიეთი მრავალმნიშვნელოვანი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>|}</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>|}</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ბერიძე ვ., სამცხის ხუროთმოძღვრება, XIII-XVI საუკუნეები, თბ., 1955;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ბერიძე ვ., სამცხის ხუროთმოძღვრება, XIII-XVI საუკუნეები, თბ., 1955;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=164648&oldid=prev 2022-09-05T07:12:48Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:12, 5 სექტემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===არქიტექტურა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===არქიტექტურა===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS TADZARI.PNG|thumb|250პქ|ბიეთი (სამცხე). ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის ნანგრევები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS TADZARI.PNG|thumb|250პქ|ბიეთი (სამცხე). ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის ნანგრევები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[კონქი]] და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე [[კრონშტეინი|კრონშტეინებია]], მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. [[გუმბათი]] [[ბემა|ბემი]]ს მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ [[სვეტი|სვეტს]] ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი [[გუმბათის ყელი]] მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე <del class="diffchange diffchange-inline">ორნამენტით </del>შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[კონქი]] და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე [[კრონშტეინი|კრონშტეინებია]], მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. [[გუმბათი]] [[ბემა|ბემი]]ს მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ [[სვეტი|სვეტს]] ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი [[გუმბათის ყელი]] მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ორნამენტი]]თ </ins>შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ა გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. [[საპირე]] და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ა გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. [[საპირე]] და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=162523&oldid=prev 2022-08-18T09:27:45Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:27, 18 აგვისტო 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===არქიტექტურა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===არქიტექტურა===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS TADZARI.PNG|thumb|250პქ|ბიეთი (სამცხე). ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის ნანგრევები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS TADZARI.PNG|thumb|250პქ|ბიეთი (სამცხე). ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის ნანგრევები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[კონქი]] და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე კრონშტეინებია, მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. გუმბათი <del class="diffchange diffchange-inline">ბემის </del>მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ სვეტს ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი [[გუმბათის ყელი]] მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე ორნამენტით შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] [[კონქი]] და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[კრონშტეინი|</ins>კრონშტეინებია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>გუმბათი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] [[ბემა|ბემი]]ს </ins>მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სვეტი|</ins>სვეტს<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი [[გუმბათის ყელი]] მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე ორნამენტით შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ა გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. [[საპირე]] და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ა გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. [[საპირე]] და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარს ჩრდილოეთიდან მოგვიანებით სწორკუთხა ეკვდერი მიაშენეს, რომელიც შესრულების ხარისხით ნამდვილად ჩამორჩება ძირითად ტაძარს. ორ ქვაზე განლაგებული წარწერის მიხედვით, მინაშენი 1493 წ. ზაალ თოხასძეს აუგია. ვ. ბერიძის წაკითხული ტექსტის შინაარსი ასეთია: „ქწ მე თოხასძემან ზაალ აღვაშენე წმიდა ესე ეკვტერი შესავედრებლად მშობელთა და [...] მიცვალებულთათვის, ქორონიკონს რპა“ (1493). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარს ჩრდილოეთიდან მოგვიანებით სწორკუთხა ეკვდერი მიაშენეს, რომელიც შესრულების ხარისხით ნამდვილად ჩამორჩება ძირითად ტაძარს. ორ ქვაზე განლაგებული წარწერის მიხედვით, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მინაშენი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>1493 წ. ზაალ თოხასძეს აუგია. ვ. ბერიძის წაკითხული ტექსტის შინაარსი ასეთია: „ქწ მე თოხასძემან ზაალ აღვაშენე წმიდა ესე ეკვტერი შესავედრებლად მშობელთა და [...] მიცვალებულთათვის, ქორონიკონს რპა“ (1493). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„ბიეთის“ საამშენებლო წარწერა დაცულია სამკვეთლოდან საკურთხეველში გასასვლელი ღიობის ზემოთ. ეს, ფაქტობრივად, ორი ერთმანეთს მიყოლებული წარწერაა და ორივე იხსენიებს მშენებელს: „[[ქრისტე]] ადიდე ხ-ში, რომელ ესე საყდარი აღაშენა“ და „ქრისტე, წმიდაო ღვთისმშობელო მეოხ ეყავ ხშ-სა შვილითურთ ორთავე შინა ცხოვრებასა“. წარწერაში აგების თარიღი არ არის მითითებული, ჩვენთვის უცნობია, ვინ მოიაზრება დაწერილობაში „ხ“ – ტაძრის მშენებელი თუ [[ქტიტორი]]. წმ. ღვთისკაცი ([[თაყაიშვილი ექვთიმე|ე. თაყაიშვილი]]) მას ხვაშაქად კითხულობს და [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] თანამედროვე ხუაშაქი ცოქალთან აიგივებს, თუმცა ტაძრის ხუროთმოძღვრება, დეკორატიული მორთულობა და წარწერის პალეოგრაფიული მახასიათებლები აშკარად თამარის პერიოდზე გვიანდელია. გ. ბოჭორიძე კითხულობს, როგორც სახელს – ხოშა, თუმცა ასეთი ისტორიული პირი ჩვენთვის უცნობია.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„ბიეთის“ საამშენებლო წარწერა დაცულია სამკვეთლოდან საკურთხეველში გასასვლელი ღიობის ზემოთ. ეს, ფაქტობრივად, ორი ერთმანეთს მიყოლებული წარწერაა და ორივე იხსენიებს მშენებელს: „[[ქრისტე]] ადიდე ხ-ში, რომელ ესე საყდარი აღაშენა“ და „ქრისტე, წმიდაო ღვთისმშობელო მეოხ ეყავ ხშ-სა შვილითურთ ორთავე შინა ცხოვრებასა“. წარწერაში აგების თარიღი არ არის მითითებული, ჩვენთვის უცნობია, ვინ მოიაზრება დაწერილობაში „ხ“ – ტაძრის მშენებელი თუ [[ქტიტორი]]. წმ. ღვთისკაცი ([[თაყაიშვილი ექვთიმე|ე. თაყაიშვილი]]) მას ხვაშაქად კითხულობს და [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] თანამედროვე ხუაშაქი ცოქალთან აიგივებს, თუმცა ტაძრის ხუროთმოძღვრება, დეკორატიული მორთულობა და წარწერის პალეოგრაფიული მახასიათებლები აშკარად თამარის პერიოდზე გვიანდელია. გ. ბოჭორიძე კითხულობს, როგორც სახელს – ხოშა, თუმცა ასეთი ისტორიული პირი ჩვენთვის უცნობია.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=160378&oldid=prev 2022-07-05T12:01:41Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:01, 5 ივლისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===არქიტექტურა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===არქიტექტურა===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS TADZARI.PNG|thumb|250პქ|ბიეთი (სამცხე). ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის ნანგრევები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS TADZARI.PNG|thumb|250პქ|ბიეთი (სამცხე). ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის ნანგრევები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] კონქი და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე კრონშტეინებია, მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. გუმბათი ბემის მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ სვეტს ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი [[გუმბათის ყელი]] მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე ორნამენტით შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კონქი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე კრონშტეინებია, მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. გუმბათი ბემის მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ სვეტს ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი [[გუმბათის ყელი]] მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე ორნამენტით შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ა გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. [[საპირე]] და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ა გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. [[საპირე]] და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=157605&oldid=prev 2022-05-31T12:18:00Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:18, 31 მაისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===არქიტექტურა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===არქიტექტურა===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS TADZARI.PNG|thumb|250პქ|ბიეთი (სამცხე). ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის ნანგრევები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS TADZARI.PNG|thumb|250პქ|ბიეთი (სამცხე). ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის ნანგრევები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] კონქი და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე კრონშტეინებია, მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. გუმბათი ბემის მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ სვეტს ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი გუმბათის ყელი მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე ორნამენტით შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] კონქი და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე კრონშტეინებია, მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. გუმბათი ბემის მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ სვეტს ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>გუმბათის ყელი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე ორნამენტით შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ა გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. [[საპირე]] და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ა გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. [[საპირე]] და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=140557&oldid=prev 2022-02-08T20:36:25Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:36, 8 თებერვალი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] კონქი და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე კრონშტეინებია, მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. გუმბათი ბემის მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ სვეტს ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი გუმბათის ყელი მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე ორნამენტით შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] კონქი და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე კრონშტეინებია, მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. გუმბათი ბემის მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ სვეტს ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი გუმბათის ყელი მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე ორნამენტით შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ა გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. საპირე და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ა გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>საპირე<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარს ჩრდილოეთიდან მოგვიანებით სწორკუთხა ეკვდერი მიაშენეს, რომელიც შესრულების ხარისხით ნამდვილად ჩამორჩება ძირითად ტაძარს. ორ ქვაზე განლაგებული წარწერის მიხედვით, მინაშენი 1493 წ. ზაალ თოხასძეს აუგია. ვ. ბერიძის წაკითხული ტექსტის შინაარსი ასეთია: „ქწ მე თოხასძემან ზაალ აღვაშენე წმიდა ესე ეკვტერი შესავედრებლად მშობელთა და [...] მიცვალებულთათვის, ქორონიკონს რპა“ (1493). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარს ჩრდილოეთიდან მოგვიანებით სწორკუთხა ეკვდერი მიაშენეს, რომელიც შესრულების ხარისხით ნამდვილად ჩამორჩება ძირითად ტაძარს. ორ ქვაზე განლაგებული წარწერის მიხედვით, მინაშენი 1493 წ. ზაალ თოხასძეს აუგია. ვ. ბერიძის წაკითხული ტექსტის შინაარსი ასეთია: „ქწ მე თოხასძემან ზაალ აღვაშენე წმიდა ესე ეკვტერი შესავედრებლად მშობელთა და [...] მიცვალებულთათვის, ქორონიკონს რპა“ (1493). &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=137107&oldid=prev 2022-01-26T13:37:03Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:37, 26 იანვარი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] კონქი და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე კრონშტეინებია, მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. გუმბათი ბემის მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ სვეტს ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი გუმბათის ყელი მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე ორნამენტით შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, მთლიანად ჩამოშლილია გუმბათი, გადახურვის არც ერთი [[თაღი]] და [[კამარა]] აღარ არის შემორჩენილი. მორღვეულია [[აფსიდი]]ს ზედა ნანილიც. გადარჩენილია მხოლოდ [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] კონქი და პასტოფორიუმები. „ბიეთი“ თლილი ქვითაა ნაგები (გარე ზომები 11.8 X 17.7 მ). ტაძარში ორი შესასვლელია დასავლეთიდან (სამხრეთი კარის წინ კარიბჭე იყო მოწყობილი, დღეს მისი მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დასავლეთ შესასვლელის გვერდებზე კრონშტეინებია, მაგრამ კარიბჭის კვალი არ შეიმჩნევა). ტაძრის გეგმაზე მკვეთრად გამოიყოფა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი. ნახევარწრიული აფსიდა დაგრძელებულია ღრმა ბემით, რომელიც ცენტრისკენ განიერდება. გუმბათქვეშა სივრცეს ზომაზე დიდი ფართობი უკავია. გუმბათი ბემის მხრებსა და თავისუფლად მდგარ ჯვრული კვეთის ორ სვეტს ეყრდნობა (სვეტის ჯვრულ მკლავებს შორის დამატებით მასიური ლილვებია აყოლებული). შესამჩნევია, რომ ტაძრის არქიტექტურაში წინ არის წამოწეული (ოდნავ გადაჭარბებით) გუმბათის წამყვანი როლი. ის გვერდითი მკლავების ხარჯზე მთელი ტაძრის სივრცეზე გაბატონდა. გვერდითი მკლავების მნიშვნელობა მინიმუმამდეა შემცირებული (მკლავის სიგანე 100 სმ ოდნავ აჭარბებს). [[სამკვეთლო]]სა და სადიაკვნეში შესასვლელები დარბაზიდანაა, სამკვეთლოს მეორე, დამატებითი კარი უშუალოდ საკურთხევლიდან ბემაშიცაა გაჭრილი. ორივე სათავსი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. თორმეტწახნაგიანი, უჩვეულოდ განიერი გუმბათის ყელი მთელ ტაძარზე „ბატონობს“. მისი სიგანე სიმაღლეს აჭარბებს. გუმბათზე ექვსი ნამდვილი და ამდენივე ცრუ [[სარკმელი]]ა. სარკმელთა თავზე ორნამენტით შემკული გირჩებია განლაგებული. სარკმლები შეწყვილებულლილვებიანი სადა საპირითაა. უჩვეულოა, რომ გუმბათს გარედან გუმბათქვეშა კვადრატი არ ჰქონდა (შესაძლოა, დ. ერმაკოვის ფოტოზე არ აღიბეჭდა). ფოტოზე გუმბათის საფუძველი წრიული ფორმით ამოდის ტაძრის მასიდან და გუმბათისგან შეწყვილებული ლილვით გამოიყოფა. გუმბათის ყელს თავზე ორლილვიანი სარტყელი უვლიდა გარს, რომელსაც თორმეტწახნაგა კონუსური სახურავი ასრულებდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:BEITIS SAKURTXEVELI.PNG|thumb|150პქ|ბიეთი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. საკურთხეველი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი <del class="diffchange diffchange-inline">ფასადია </del>გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. საპირე და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადებიდან სხვებზე უკეთ აღმოსავლეთი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფასადი]]ა </ins>გადარჩენილი, რომლის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად საკურთხევლის ციების სწორკუთხა სარკმელსა და სარკმლის დეკორაციულ საპირესთან დაკავშირებულ ასევე ორნამენტით შემკულ დიდ დეკორაციულ ჯვარს ეკავა (სავარაუდოდ, ჯვრის წვერი ფრონტონის წვერს სწვდებოდა). ამავე ფასადზე პარსტოფორიუმების სიმეტრიულად განლაგებული [[თაღოვანი სარკმელი|თაღოვანი სარკმლებია]], დეკორატიული საპირით. დასავლეთ ფასადი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული გადაწყვეტითაა შესრულებული – შესასვლელი კარი, სიმეტრიულად განლაგებული სამი სარკმელი და, სავარაუდოდ, დეკორატიული ჯვარი. დეკორაციულ ჯვარსა და სარკმელთა საპირეებზე განთავსებული ორნამენტის [[რეპერტუარი]] და შესრულების ხასიათი დამახასიათებელია XII-XIV სს-თვის. საპირე და ლილვები კედლის სიღრმეშია „ჩაფლული“. დეკორის კვეთა XII-XIII სს. მიჯნის ნიმუშებთან შედარებით დაბალია. ყველგან გამოყენებულია გეომეტრიული ორნამენტი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარს ჩრდილოეთიდან მოგვიანებით სწორკუთხა ეკვდერი მიაშენეს, რომელიც შესრულების ხარისხით ნამდვილად ჩამორჩება ძირითად ტაძარს. ორ ქვაზე განლაგებული წარწერის მიხედვით, მინაშენი 1493 წ. ზაალ თოხასძეს აუგია. ვ. ბერიძის წაკითხული ტექსტის შინაარსი ასეთია: „ქწ მე თოხასძემან ზაალ აღვაშენე წმიდა ესე ეკვტერი შესავედრებლად მშობელთა და [...] მიცვალებულთათვის, ქორონიკონს რპა“ (1493). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარს ჩრდილოეთიდან მოგვიანებით სწორკუთხა ეკვდერი მიაშენეს, რომელიც შესრულების ხარისხით ნამდვილად ჩამორჩება ძირითად ტაძარს. ორ ქვაზე განლაგებული წარწერის მიხედვით, მინაშენი 1493 წ. ზაალ თოხასძეს აუგია. ვ. ბერიძის წაკითხული ტექსტის შინაარსი ასეთია: „ქწ მე თოხასძემან ზაალ აღვაშენე წმიდა ესე ეკვტერი შესავედრებლად მშობელთა და [...] მიცვალებულთათვის, ქორონიკონს რპა“ (1493). &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=133820&oldid=prev 2021-12-21T13:19:00Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:19, 21 დეკემბერი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საუფლო დღესასწაულთა გამოსახულებების ქვემოთ, მესამე რეგისტრში, სარკმლის ორ მხარეს განაწილებულია პურითა და ღვინით [[ზიარება|ზიარების]] სცენები. ჩარდახიან [[ტრაპეზი|ტრაპეზთან]] მდგარი მაცხოვრის სიახლოვეს [[ქრისტეს თორმეტი მოციქული|12 მოციქული]]ა გამოსახული. მათგან პირველი ექვსი ზიარების მისაღებად მიემართება უფლისკენ წმ. პეტრესა და წმ. პავლეს მეთაურობით, დანარჩენი 6 კი მის ზურგს უკან არის შეჯგუფებული. მეოთხე რეგისტრში, მარცხენა მხარეს მოჩანს მღვდელმთავართა გამოსახულების დარჩენილი ფრაგმენტები. მათგან შედარებით უკეთაა შემორჩენლი ტრაპეზის სიახლოვეს „მდგარი“ [[ლიტურგია|ლიტურგიის]] მამად წოდებული წმ. [[ბასილი დიდი]]. იგი წარმოდგენილია 3/4-ით ცენტრისკენ მიმართული, თავშიშველი, მუქი თმა-წვერით, წინ გაწვდილი გაშლილი გრაგნილით, რომელზედაც გაირჩევა ქართული ასომთავრულით შესრულებული ტექსტი. წმ. მამათა ქვემოთ დარჩენილია დეკორატიული ფარდის კვალი, რომელიც მოხატულობას ტაძრის დარბაზის კედლებზედაც უნდა ჰქონოდა გარშემოვლებული. საკურთხევლის ბემის თაღში, კონქის ღვთისმშობლის თავის გასწვრივ, ვარსკვლავებიან ლურჯ ფონზე გამოსახულია წითელ რომბში ჩაწერილი „ქრისტე ძველი დღეთაჲ“ ოთხი [[მახარებლები|მახარებლის]] სიმბოლური გამოსახულებებით. მის ორ მხარეს აქაც საუფლო დღესასწაულებია წარმოდგენილი – „[[ხარება]]“ (მარცხნივ) და „[[ქრისტეს შობა|შობა უფლისა]]“ (მარჯვნივ). მათ ქვემოთ ებმის „[[მირქმა უფლისა, ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი|მირქმა უფლისა]]“ („[[ნათლისღება|ნათლისღების]]“ გასწვრივ) და „[[აღდგომა]]“ („ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა“ – „ჯვარცმის“ გვერდით)” ქვემოთ მოცემულია „იერუსალიმში შესვლა“ (მარცხნივ) და „[[ლაზარეს აღდგინება]]“ (მარჯვნივ). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საუფლო დღესასწაულთა გამოსახულებების ქვემოთ, მესამე რეგისტრში, სარკმლის ორ მხარეს განაწილებულია პურითა და ღვინით [[ზიარება|ზიარების]] სცენები. ჩარდახიან [[ტრაპეზი|ტრაპეზთან]] მდგარი მაცხოვრის სიახლოვეს [[ქრისტეს თორმეტი მოციქული|12 მოციქული]]ა გამოსახული. მათგან პირველი ექვსი ზიარების მისაღებად მიემართება უფლისკენ წმ. პეტრესა და წმ. პავლეს მეთაურობით, დანარჩენი 6 კი მის ზურგს უკან არის შეჯგუფებული. მეოთხე რეგისტრში, მარცხენა მხარეს მოჩანს მღვდელმთავართა გამოსახულების დარჩენილი ფრაგმენტები. მათგან შედარებით უკეთაა შემორჩენლი ტრაპეზის სიახლოვეს „მდგარი“ [[ლიტურგია|ლიტურგიის]] მამად წოდებული წმ. [[ბასილი დიდი]]. იგი წარმოდგენილია 3/4-ით ცენტრისკენ მიმართული, თავშიშველი, მუქი თმა-წვერით, წინ გაწვდილი გაშლილი გრაგნილით, რომელზედაც გაირჩევა ქართული ასომთავრულით შესრულებული ტექსტი. წმ. მამათა ქვემოთ დარჩენილია დეკორატიული ფარდის კვალი, რომელიც მოხატულობას ტაძრის დარბაზის კედლებზედაც უნდა ჰქონოდა გარშემოვლებული. საკურთხევლის ბემის თაღში, კონქის ღვთისმშობლის თავის გასწვრივ, ვარსკვლავებიან ლურჯ ფონზე გამოსახულია წითელ რომბში ჩაწერილი „ქრისტე ძველი დღეთაჲ“ ოთხი [[მახარებლები|მახარებლის]] სიმბოლური გამოსახულებებით. მის ორ მხარეს აქაც საუფლო დღესასწაულებია წარმოდგენილი – „[[ხარება]]“ (მარცხნივ) და „[[ქრისტეს შობა|შობა უფლისა]]“ (მარჯვნივ). მათ ქვემოთ ებმის „[[მირქმა უფლისა, ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი|მირქმა უფლისა]]“ („[[ნათლისღება|ნათლისღების]]“ გასწვრივ) და „[[აღდგომა]]“ („ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა“ – „ჯვარცმის“ გვერდით)” ქვემოთ მოცემულია „იერუსალიმში შესვლა“ (მარცხნივ) და „[[ლაზარეს აღდგინება]]“ (მარჯვნივ). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აღნიშნულ გამოსახულებებთან ერთად კამარის საბჯენ თაღზე შემორჩენილია წინასწარმეტყველთა ფიგურები და ნახევარფიგურები, რომელთაგან უკეთ მოჩანს წმ. [[დავითი|დავით მეფსალმუნე]] და წმ. [[სოლომონ ბრძენი|სოლომონი]] (ზევით), ხოლო [[სამკვეთლო]]ში გამავალი კარის თავზე წარმოდგენილია ტილოზე აღბეჭდილი მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი – „მანდილიონი“, რომლის სიახლოვეს შემორჩენილია ასომთავრული წარწერის ნაშთი. ეს წარწერა, ისევე, როგორც სხვა განმარტებითი წარწერები, მუქ ლურჯ ფონზე თეთრი აღსანიშნავია, რომ მხატვრობის სტილი, ზოგადად ბერძნულია, კონკრეტულად კი ე.წ. პალეოლოგოსთა ხანას (XIII ს. 60-იანი – XV ს. შუა წლები.) ეკუთვნის. ამას მოწმობს საკურთხევლის დატვირთვა მრავალრიცხოვანი გამოსახულებებით, კომპოზიციების ვრცელი რედაქციები, მათი აგება „ქვემოდან ხედვით“, ფართოდ გაშლილი არქიტექტურული ფონი შენობებზე გადაფენილი ველუმებით, მოქმედებათა დრამატულ-დინამიური ხასიათი, ფიგურების რთული რაკურსები, აქტიური-ჟესტებთ ექსპრესიული მიმიკა, სამოსისა და სახეების [[მოდელირება (სახვითი ხელოვნება)|მოდელირება]] მუქი ფუძეების კონსტრასტული გაღიავებითა და მკაფიოდ დატანილი გამოთეთრებული მონასმებით. ეპოქის სტილისთვისაა დამახასიათებელი აგრეთვე ინტენსიური, „დაძაბული“ კოლორიტი, მთების ტეხილი სილუეტები, საფეხუროვანი ქარაფები და სხვ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აღნიშნულ გამოსახულებებთან ერთად კამარის საბჯენ თაღზე შემორჩენილია წინასწარმეტყველთა ფიგურები და ნახევარფიგურები, რომელთაგან უკეთ მოჩანს წმ. [[დავითი|დავით მეფსალმუნე]] და წმ. [[სოლომონ ბრძენი|სოლომონი]] (ზევით), ხოლო [[სამკვეთლო]]ში გამავალი კარის თავზე წარმოდგენილია ტილოზე აღბეჭდილი მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი – „მანდილიონი“, რომლის სიახლოვეს შემორჩენილია ასომთავრული წარწერის ნაშთი. ეს წარწერა, ისევე, როგორც სხვა განმარტებითი წარწერები, მუქ ლურჯ ფონზე თეთრი აღსანიშნავია, რომ მხატვრობის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სტილი <ins class="diffchange diffchange-inline">(ხელოვნება)|სტილი]]</ins>, ზოგადად ბერძნულია, კონკრეტულად კი ე.წ. პალეოლოგოსთა ხანას (XIII ს. 60-იანი – XV ს. შუა წლები.) ეკუთვნის. ამას მოწმობს საკურთხევლის დატვირთვა მრავალრიცხოვანი გამოსახულებებით, კომპოზიციების ვრცელი რედაქციები, მათი აგება „ქვემოდან ხედვით“, ფართოდ გაშლილი არქიტექტურული ფონი შენობებზე გადაფენილი ველუმებით, მოქმედებათა დრამატულ-დინამიური ხასიათი, ფიგურების რთული რაკურსები, აქტიური-ჟესტებთ ექსპრესიული მიმიკა, სამოსისა და სახეების [[მოდელირება (სახვითი ხელოვნება)|მოდელირება]] მუქი ფუძეების კონსტრასტული გაღიავებითა და მკაფიოდ დატანილი გამოთეთრებული მონასმებით. ეპოქის სტილისთვისაა დამახასიათებელი აგრეთვე ინტენსიური, „დაძაბული“ კოლორიტი, მთების ტეხილი სილუეტები, საფეხუროვანი ქარაფები და სხვ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიუხედავად არსებული მხატვრობის დეტალური ანალიზის სირთულისა, სტილის ნიშნები მიგვანიშნებს, რომ „ბიეთა“ უნდა მოეხატათ XIV ს. შუა წლები., ან, შესაძლოა, II ნახ-ში. ამ მოსაზრებას საფუძველს უმყარებს ის ფაქტი, რომ „ფერისცვალება“ საკურთხეველში განსაკუთრებულ ადგილზეა მოთავსებული. ამით მკაფიოდაა ხაზგასმული ის მოძღვრება და მიმდინარეობა, რაც ფართოდ გავრცელდა სწორედ ამ პერიოდში – ვგულისხმობთ გრიგოლ პალამას ისიქასტურ სწავლებას, რომელიც სწორედ უფლის ფერისცვალებასთან, ანუ თაბორის მთის სასწაულთან იყო დაკავშირებული და რაც გახდა XIV ს. 40-იანი წლების [[ბიზანტია]]ში (უპირატესად – [[ათონის მთა]]ზე) დიდი საღვთისმეტყველო განსჯისა და პოლემიკის საგანი. ცნობილია, რომ ისიქაზმმა დიდი გავლენა იქონია ამ დროის როგორც სასულიერო-სამონასტრო ცხოვრებაზე, ისე ხელოვნებაზედაც – მან განაპირობა მთელი რიგი სიახლეები მხატვრულ სტილშიც. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიუხედავად არსებული მხატვრობის დეტალური ანალიზის სირთულისა, სტილის ნიშნები მიგვანიშნებს, რომ „ბიეთა“ უნდა მოეხატათ XIV ს. შუა წლები., ან, შესაძლოა, II ნახ-ში. ამ მოსაზრებას საფუძველს უმყარებს ის ფაქტი, რომ „ფერისცვალება“ საკურთხეველში განსაკუთრებულ ადგილზეა მოთავსებული. ამით მკაფიოდაა ხაზგასმული ის მოძღვრება და მიმდინარეობა, რაც ფართოდ გავრცელდა სწორედ ამ პერიოდში – ვგულისხმობთ გრიგოლ პალამას ისიქასტურ სწავლებას, რომელიც სწორედ უფლის ფერისცვალებასთან, ანუ თაბორის მთის სასწაულთან იყო დაკავშირებული და რაც გახდა XIV ს. 40-იანი წლების [[ბიზანტია]]ში (უპირატესად – [[ათონის მთა]]ზე) დიდი საღვთისმეტყველო განსჯისა და პოლემიკის საგანი. ცნობილია, რომ ისიქაზმმა დიდი გავლენა იქონია ამ დროის როგორც სასულიერო-სამონასტრო ცხოვრებაზე, ისე ხელოვნებაზედაც – მან განაპირობა მთელი რიგი სიახლეები მხატვრულ სტილშიც. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=131335&oldid=prev 2021-11-08T14:44:35Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">14:44, 8 ნოემბერი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„ბიეთის“ კედლის მხატვრობა ისეთივე მძიმე მდგომარეობაშია, როგორც თვითონ ნანგრევებად ქცეული და მიწით ამოვსებული ტაძარი. სავარაუდოდ, ის შუა საუკუნეების მოხატულობათა ერთ-ერთი უიშვიათესი ძეგლი ყოფილა როგორც იკონოგრაფიული, ისე სტილისტური თვალსაზრისით. დღეს დარჩენილია მხოლოდ მცირე ფრაგმენტები, რომელიც ჩამორეცხილ-ჩამომტვრეული და ძლიერ შელახულია. აღსანიშნავია, რომ მის შესახებ საისტორიო წყაროებსა თუ სამეცნიერო ლიტერატურაში თითქმის არაფერია ნათქვამი, თუ არ ჩავთვლით ვ. ბერიძის მიერ ეკლესიის ხუროთმოძღვრული თვალსაზრისით შესწავლისას გამოთქმულ აზრს იმის თაობაზე, რომ ტაძარი თავიდანვე მოსახატავად ყოფილა გამიზნული და ცნობას იმის შესახებ, რომ საკურთხეველში შემორჩენილია ფრესკების დაზიანებული ფრაგმენტები. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„ბიეთის“ კედლის მხატვრობა ისეთივე მძიმე მდგომარეობაშია, როგორც თვითონ ნანგრევებად ქცეული და მიწით ამოვსებული ტაძარი. სავარაუდოდ, ის შუა საუკუნეების მოხატულობათა ერთ-ერთი უიშვიათესი ძეგლი ყოფილა როგორც იკონოგრაფიული, ისე სტილისტური თვალსაზრისით. დღეს დარჩენილია მხოლოდ მცირე ფრაგმენტები, რომელიც ჩამორეცხილ-ჩამომტვრეული და ძლიერ შელახულია. აღსანიშნავია, რომ მის შესახებ საისტორიო წყაროებსა თუ სამეცნიერო ლიტერატურაში თითქმის არაფერია ნათქვამი, თუ არ ჩავთვლით ვ. ბერიძის მიერ ეკლესიის ხუროთმოძღვრული თვალსაზრისით შესწავლისას გამოთქმულ აზრს იმის თაობაზე, რომ ტაძარი თავიდანვე მოსახატავად ყოფილა გამიზნული და ცნობას იმის შესახებ, რომ საკურთხეველში შემორჩენილია ფრესკების დაზიანებული ფრაგმენტები. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>„ბიეთის“ ფრესკული დეკორის ორიგინალობა განპირობებულია, პირველ ყოვლისა, საკურთხევლის იკონოგრაფიული პროგრამითა და გამოსახულებათა ტოპოგრაფიით. აქ ტრადიციულ თემებთან ერთად ფართოდაა წარმოდგენილი საუფლო დღესასწაულთა სცენები. საკურთხევლის კონქში გამოსახულია „ღვთისმშობლის დიდება“ – აღსაყდრებული ღვთისმშობელი ყრმითა და მათ გვერდით მდგარი მთავარანგელოზები. ამ ტრადიციული კომპოზიციის ქვედა ნაწილში უჩვეულოდ მოჩანს ტახტსა და მთავარანგელოზთა ფიგურებს შორის ღია მწვანე ფონზე ნახატი წითელფონიანი მედალიონები, რომელშიც ცენტრისკენ ორიენტირებული მავედრებელი წმინდანების ([[წმინდა პეტრე|წმ. პეტრე]] და [[პავლე მოციქული|წმ. პავლე]] ან უფრო – ღვთისმშობლის მშობლების) ნახევარფიგურებია ჩაწერილი. კონქის ქვემოთ ორმხრივ შემოსაზღვრული ბრტყელი ორნამენტული ზოლია გავლებული, რასაც მოჰყვება მეორე რეგისტრის გამოსახულებები – „[[ნათლისღება]]“ (მარცხნივ), „[[ფერისცვალება]]“ (ცენტრში) და „ჯვარცმა“ (მარჯვნივ). ამ სცენებიდან პირველი ორი ყურადღებას იქცევს ნათლისღებაში მონაწილე [[ანგელოზი|ანგელოზთა]] და ჯვარცმის დამსწრე დედათა და მამათა სიმრავლით. „ფერისცვალება“ გამორჩეულია ადგილმდებარეობით. იგი სარკმლის მიმდებარე კედლებზე, მის თაღსა და ნირთხლებში ისეა ჩაწერილი, რომ წრიული მანდვრით მოცული უფლის ფიგურა კონქისებურ არეშია მოთავსებული. მისგან ძირს დამხობილ [[მოციქული|მოციქულზე]] სხივები გადმოდის და, ვინაიდან კომპოზიციის ზედა ნაწილი სარკმლის ჭრილის თავზე კონქშია ჩახატული, მაცხოვრისგან გამომავალი სხივები თაღსა და წირთხლებშია განფენილი. იქმნება შთაბეჭდილება, რომ [[თაბორის მთა]]ზე გამობრწყინებული სამყაროს მამოძრავებელი ღვთაებრივი ნათელი ტაძარში სარკმლიდან ფიზიკურ სინათლესთან ერთად შემოდის. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>„ბიეთის“ ფრესკული დეკორის ორიგინალობა განპირობებულია, პირველ ყოვლისა, საკურთხევლის იკონოგრაფიული პროგრამითა და გამოსახულებათა ტოპოგრაფიით. აქ ტრადიციულ თემებთან ერთად ფართოდაა წარმოდგენილი საუფლო დღესასწაულთა სცენები. საკურთხევლის კონქში გამოსახულია „ღვთისმშობლის დიდება“ – აღსაყდრებული ღვთისმშობელი ყრმითა და მათ გვერდით მდგარი მთავარანგელოზები. ამ ტრადიციული კომპოზიციის ქვედა ნაწილში უჩვეულოდ მოჩანს ტახტსა და მთავარანგელოზთა ფიგურებს შორის ღია მწვანე ფონზე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნახატი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>წითელფონიანი მედალიონები, რომელშიც ცენტრისკენ ორიენტირებული მავედრებელი წმინდანების ([[წმინდა პეტრე|წმ. პეტრე]] და [[პავლე მოციქული|წმ. პავლე]] ან უფრო – ღვთისმშობლის მშობლების) ნახევარფიგურებია ჩაწერილი. კონქის ქვემოთ ორმხრივ შემოსაზღვრული ბრტყელი ორნამენტული ზოლია გავლებული, რასაც მოჰყვება მეორე რეგისტრის გამოსახულებები – „[[ნათლისღება]]“ (მარცხნივ), „[[ფერისცვალება]]“ (ცენტრში) და „ჯვარცმა“ (მარჯვნივ). ამ სცენებიდან პირველი ორი ყურადღებას იქცევს ნათლისღებაში მონაწილე [[ანგელოზი|ანგელოზთა]] და ჯვარცმის დამსწრე დედათა და მამათა სიმრავლით. „ფერისცვალება“ გამორჩეულია ადგილმდებარეობით. იგი სარკმლის მიმდებარე კედლებზე, მის თაღსა და ნირთხლებში ისეა ჩაწერილი, რომ წრიული მანდვრით მოცული უფლის ფიგურა კონქისებურ არეშია მოთავსებული. მისგან ძირს დამხობილ [[მოციქული|მოციქულზე]] სხივები გადმოდის და, ვინაიდან კომპოზიციის ზედა ნაწილი სარკმლის ჭრილის თავზე კონქშია ჩახატული, მაცხოვრისგან გამომავალი სხივები თაღსა და წირთხლებშია განფენილი. იქმნება შთაბეჭდილება, რომ [[თაბორის მთა]]ზე გამობრწყინებული სამყაროს მამოძრავებელი ღვთაებრივი ნათელი ტაძარში სარკმლიდან ფიზიკურ სინათლესთან ერთად შემოდის. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საუფლო დღესასწაულთა გამოსახულებების ქვემოთ, მესამე რეგისტრში, სარკმლის ორ მხარეს განაწილებულია პურითა და ღვინით [[ზიარება|ზიარების]] სცენები. ჩარდახიან [[ტრაპეზი|ტრაპეზთან]] მდგარი მაცხოვრის სიახლოვეს [[ქრისტეს თორმეტი მოციქული|12 მოციქული]]ა გამოსახული. მათგან პირველი ექვსი ზიარების მისაღებად მიემართება უფლისკენ წმ. პეტრესა და წმ. პავლეს მეთაურობით, დანარჩენი 6 კი მის ზურგს უკან არის შეჯგუფებული. მეოთხე რეგისტრში, მარცხენა მხარეს მოჩანს მღვდელმთავართა გამოსახულების დარჩენილი ფრაგმენტები. მათგან შედარებით უკეთაა შემორჩენლი ტრაპეზის სიახლოვეს „მდგარი“ [[ლიტურგია|ლიტურგიის]] მამად წოდებული წმ. [[ბასილი დიდი]]. იგი წარმოდგენილია 3/4-ით ცენტრისკენ მიმართული, თავშიშველი, მუქი თმა-წვერით, წინ გაწვდილი გაშლილი გრაგნილით, რომელზედაც გაირჩევა ქართული ასომთავრულით შესრულებული ტექსტი. წმ. მამათა ქვემოთ დარჩენილია დეკორატიული ფარდის კვალი, რომელიც მოხატულობას ტაძრის დარბაზის კედლებზედაც უნდა ჰქონოდა გარშემოვლებული. საკურთხევლის ბემის თაღში, კონქის ღვთისმშობლის თავის გასწვრივ, ვარსკვლავებიან ლურჯ ფონზე გამოსახულია წითელ რომბში ჩაწერილი „ქრისტე ძველი დღეთაჲ“ ოთხი [[მახარებლები|მახარებლის]] სიმბოლური გამოსახულებებით. მის ორ მხარეს აქაც საუფლო დღესასწაულებია წარმოდგენილი – „[[ხარება]]“ (მარცხნივ) და „[[ქრისტეს შობა|შობა უფლისა]]“ (მარჯვნივ). მათ ქვემოთ ებმის „[[მირქმა უფლისა, ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი|მირქმა უფლისა]]“ („[[ნათლისღება|ნათლისღების]]“ გასწვრივ) და „[[აღდგომა]]“ („ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა“ – „ჯვარცმის“ გვერდით)” ქვემოთ მოცემულია „იერუსალიმში შესვლა“ (მარცხნივ) და „[[ლაზარეს აღდგინება]]“ (მარჯვნივ). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საუფლო დღესასწაულთა გამოსახულებების ქვემოთ, მესამე რეგისტრში, სარკმლის ორ მხარეს განაწილებულია პურითა და ღვინით [[ზიარება|ზიარების]] სცენები. ჩარდახიან [[ტრაპეზი|ტრაპეზთან]] მდგარი მაცხოვრის სიახლოვეს [[ქრისტეს თორმეტი მოციქული|12 მოციქული]]ა გამოსახული. მათგან პირველი ექვსი ზიარების მისაღებად მიემართება უფლისკენ წმ. პეტრესა და წმ. პავლეს მეთაურობით, დანარჩენი 6 კი მის ზურგს უკან არის შეჯგუფებული. მეოთხე რეგისტრში, მარცხენა მხარეს მოჩანს მღვდელმთავართა გამოსახულების დარჩენილი ფრაგმენტები. მათგან შედარებით უკეთაა შემორჩენლი ტრაპეზის სიახლოვეს „მდგარი“ [[ლიტურგია|ლიტურგიის]] მამად წოდებული წმ. [[ბასილი დიდი]]. იგი წარმოდგენილია 3/4-ით ცენტრისკენ მიმართული, თავშიშველი, მუქი თმა-წვერით, წინ გაწვდილი გაშლილი გრაგნილით, რომელზედაც გაირჩევა ქართული ასომთავრულით შესრულებული ტექსტი. წმ. მამათა ქვემოთ დარჩენილია დეკორატიული ფარდის კვალი, რომელიც მოხატულობას ტაძრის დარბაზის კედლებზედაც უნდა ჰქონოდა გარშემოვლებული. საკურთხევლის ბემის თაღში, კონქის ღვთისმშობლის თავის გასწვრივ, ვარსკვლავებიან ლურჯ ფონზე გამოსახულია წითელ რომბში ჩაწერილი „ქრისტე ძველი დღეთაჲ“ ოთხი [[მახარებლები|მახარებლის]] სიმბოლური გამოსახულებებით. მის ორ მხარეს აქაც საუფლო დღესასწაულებია წარმოდგენილი – „[[ხარება]]“ (მარცხნივ) და „[[ქრისტეს შობა|შობა უფლისა]]“ (მარჯვნივ). მათ ქვემოთ ებმის „[[მირქმა უფლისა, ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი|მირქმა უფლისა]]“ („[[ნათლისღება|ნათლისღების]]“ გასწვრივ) და „[[აღდგომა]]“ („ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა“ – „ჯვარცმის“ გვერდით)” ქვემოთ მოცემულია „იერუსალიმში შესვლა“ (მარცხნივ) და „[[ლაზარეს აღდგინება]]“ (მარჯვნივ). &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili