https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90 2026-05-13T18:25:47Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=219517&oldid=prev 2024-02-20T10:36:34Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ბოლნელი ეპისკოპოსები</span></span></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=219517&amp;oldid=209297">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=209297&oldid=prev 2023-10-18T22:01:25Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">22:01, 18 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოიცავს ქვემო [[ქართლი]]ს ტერიტორიის ნაწილს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მის დროს აქ იჯდა „მწყემსი აწინდელისა სომხითისა“. მისი აღწერილობით, ქართლის „აწინდელი სომხითი“ მოიცავს ჭოჭკანის, ხოჟორნის, გორულის, მანხუტის, ტალავრის, სარკინეთის ხევებს, რომლის დასავლეთით, ლელვარის მთიდან ჩამოდის მდ. ფოლადაური და უერთდება მაშავერას. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულ „სომხითად“ მიჩნეულია ფოლადაურის, შულავრის, დებედას (ქვემოწელი) ხეობები. ამ მხარეს, რომელიც ისტორიულ-გეოგრაფიულად და ეკონომიკურადაც მკაფიოდ განსაზღვრული რაიონია, ჩრდილოეთიდან მდ. ქციას (ხრამი) ქვემოწელი საზღვრავს, სამხრეთიდან – ლელვარ-ლოქის მთები, დასავლეთიდან – ფოლადაურ-მაშავრის წყალგამყოფი (ვახუშტისეული „ბოლნისის დასავლის მცირე მთა“), ხოლო აღმოსავლეთიდან – მცირე ქედი, რომელიც დებედას ხეობას ინჯას ხეობიდან გამოყოფს (დ. მუსხელიშვილი). „სომხითის“ მომცველი ბოლნისის ეპარქია ფოლადაურის, მანხუტისა და შულავრის ხეობებს აერთიანებდა (დ. ბერძენიშვილი). არსებობს ბოლნისის საეპარქიო ცენტრის დაარსების სამი ისტორიული ტრადიცია: 1. ლეონტი მროველის ცნობით, ბოლნისის ტაძარი ქართლის მეფე [[ფარსმან IV|ფარსმან]] ვარაზ-ბაქარის ძეს (მირიანის სიძის, რანის [[ერისთავი|ერისთავის]], ფეროზის შვილთაშვილი) აუშენებია; 2. <del class="diffchange diffchange-inline">„მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ </del>[[ბოლნისის სიონი]]ს აშენებას ბაკურ მეფის დროს [[მთავარეპისკოპოსი|მთავარეპისკოპოს]] ელიას მიაწერს; 3. [[ჯუანშერი|ჯუანშერის]] ცნობით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] მის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შემდეგ ერთ-ერთი [[ეპისკოპოსი]] ბოლნისს დაუსვამს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ბოლნისი „აღაშენა კ~თ, და გორგასალ დასუა ეპისკოპოზი. შემდგომად შემუსვრილი აღაშენა პ~თ დედოფალმან მარიამ“. ბოლნისის სიონი თუ ვახტანგ გორგასლის ღონისძიებებამდე აშენდა, მაშინ ეპისკოპოსი მეფეს უკვე არსებულ ეკლესიაში დაუყენებია. არსებობს მოსაზრება, რომ 475 წლამდე ბოლნელი ეპისკოპოსი იყო „შუშანიკის წამებაში“ მოხსენიებული სამუელი, შემდეგ კი – იოანე (ა. ბოგვერაძე). ბოლნისის სიონის წარწერებიდან გამომდინარე, ტაძარი თავდაპირველად წმ. [[სამება|სამების]] სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული (დავით ეპისკოპოსის საამშენებლო წარწერა), შემდეგ – წმ. გრიგოლის (X ს. წარწერა დამისთევის დაწესების შესახებ ელია ბოლნელის მიერ), უფრო გვიანი დროიდან დღევანდელ დღემდე კი ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრად (სიონი) ითვლება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მოიცავს ქვემო [[ქართლი]]ს ტერიტორიის ნაწილს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მის დროს აქ იჯდა „მწყემსი აწინდელისა სომხითისა“. მისი აღწერილობით, ქართლის „აწინდელი სომხითი“ მოიცავს ჭოჭკანის, ხოჟორნის, გორულის, მანხუტის, ტალავრის, სარკინეთის ხევებს, რომლის დასავლეთით, ლელვარის მთიდან ჩამოდის მდ. ფოლადაური და უერთდება მაშავერას. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულ „სომხითად“ მიჩნეულია ფოლადაურის, შულავრის, დებედას (ქვემოწელი) ხეობები. ამ მხარეს, რომელიც ისტორიულ-გეოგრაფიულად და ეკონომიკურადაც მკაფიოდ განსაზღვრული რაიონია, ჩრდილოეთიდან მდ. ქციას (ხრამი) ქვემოწელი საზღვრავს, სამხრეთიდან – ლელვარ-ლოქის მთები, დასავლეთიდან – ფოლადაურ-მაშავრის წყალგამყოფი (ვახუშტისეული „ბოლნისის დასავლის მცირე მთა“), ხოლო აღმოსავლეთიდან – მცირე ქედი, რომელიც დებედას ხეობას ინჯას ხეობიდან გამოყოფს (დ. მუსხელიშვილი). „სომხითის“ მომცველი ბოლნისის ეპარქია ფოლადაურის, მანხუტისა და შულავრის ხეობებს აერთიანებდა (დ. ბერძენიშვილი). არსებობს ბოლნისის საეპარქიო ცენტრის დაარსების სამი ისტორიული ტრადიცია: 1. ლეონტი მროველის ცნობით, ბოლნისის ტაძარი ქართლის მეფე [[ფარსმან IV|ფარსმან]] ვარაზ-ბაქარის ძეს (მირიანის სიძის, რანის [[ერისთავი|ერისთავის]], ფეროზის შვილთაშვილი) აუშენებია; 2. <ins class="diffchange diffchange-inline">„[[მოქცევაჲ ქართლისაჲ]]“ </ins>[[ბოლნისის სიონი]]ს აშენებას ბაკურ მეფის დროს [[მთავარეპისკოპოსი|მთავარეპისკოპოს]] ელიას მიაწერს; 3. [[ჯუანშერი|ჯუანშერის]] ცნობით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] მის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შემდეგ ერთ-ერთი [[ეპისკოპოსი]] ბოლნისს დაუსვამს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ბოლნისი „აღაშენა კ~თ, და გორგასალ დასუა ეპისკოპოზი. შემდგომად შემუსვრილი აღაშენა პ~თ დედოფალმან მარიამ“. ბოლნისის სიონი თუ ვახტანგ გორგასლის ღონისძიებებამდე აშენდა, მაშინ ეპისკოპოსი მეფეს უკვე არსებულ ეკლესიაში დაუყენებია. არსებობს მოსაზრება, რომ 475 წლამდე ბოლნელი ეპისკოპოსი იყო „შუშანიკის წამებაში“ მოხსენიებული სამუელი, შემდეგ კი – იოანე (ა. ბოგვერაძე). ბოლნისის სიონის წარწერებიდან გამომდინარე, ტაძარი თავდაპირველად წმ. [[სამება|სამების]] სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული (დავით ეპისკოპოსის საამშენებლო წარწერა), შემდეგ – წმ. გრიგოლის (X ს. წარწერა დამისთევის დაწესების შესახებ ელია ბოლნელის მიერ), უფრო გვიანი დროიდან დღევანდელ დღემდე კი ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრად (სიონი) ითვლება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბოლნისის სიონის მეცნიერული კვლევა ჩატარდა 1936- 1937 წწ., 1939 წ., 1959 წ., 1970-1971 წწ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1959 წ. ე.წ. „ლამაზი გორის“ გათხრა, სადაც აღმოჩნდა IV-VII სს. დათარიღებული სამონასტრო კომპლექსი სამნავიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ნაშთით, ადრექრისტიანული ხანის ქვის ძეგლებით, წარწერიანი და უწარწერო [[ბოლნური ჯვარი|ბოლნური ჯვრებით]] - მკვლევრები „ლამაზი გორის“ [[სტელა]]-ჯვრებს V-VI სს. ათარიღებენ (ი. გრძელიშვილი, ნ. ჩუბინაშვილი). არსებობს მოსაზრება, რომ ერთ-ერთ ფილაზე გამოსახული პირი ვარსქენ [[პიტიახში]] იყო. გათხრების შედეგად ლოკალიზებულ იქნა ვახუშტის მიერ მოხსენიებული „მცირე ქალაქი ბოლნისისა“, რომელიც ბოლნის-ხაჩინის ტერიტორიაზე მდებარეობდა (ვ. სილოგავა).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბოლნისის სიონის მეცნიერული კვლევა ჩატარდა 1936- 1937 წწ., 1939 წ., 1959 წ., 1970-1971 წწ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1959 წ. ე.წ. „ლამაზი გორის“ გათხრა, სადაც აღმოჩნდა IV-VII სს. დათარიღებული სამონასტრო კომპლექსი სამნავიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ნაშთით, ადრექრისტიანული ხანის ქვის ძეგლებით, წარწერიანი და უწარწერო [[ბოლნური ჯვარი|ბოლნური ჯვრებით]] - მკვლევრები „ლამაზი გორის“ [[სტელა]]-ჯვრებს V-VI სს. ათარიღებენ (ი. გრძელიშვილი, ნ. ჩუბინაშვილი). არსებობს მოსაზრება, რომ ერთ-ერთ ფილაზე გამოსახული პირი ვარსქენ [[პიტიახში]] იყო. გათხრების შედეგად ლოკალიზებულ იქნა ვახუშტის მიერ მოხსენიებული „მცირე ქალაქი ბოლნისისა“, რომელიც ბოლნის-ხაჩინის ტერიტორიაზე მდებარეობდა (ვ. სილოგავა).</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=206591&oldid=prev 2023-10-08T19:27:37Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:27, 8 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოიცავს ქვემო [[ქართლი]]ს ტერიტორიის ნაწილს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მის დროს აქ იჯდა „მწყემსი აწინდელისა სომხითისა“. მისი აღწერილობით, ქართლის „აწინდელი სომხითი“ მოიცავს ჭოჭკანის, ხოჟორნის, გორულის, მანხუტის, ტალავრის, სარკინეთის ხევებს, რომლის დასავლეთით, ლელვარის მთიდან ჩამოდის მდ. ფოლადაური და უერთდება მაშავერას. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულ „სომხითად“ მიჩნეულია ფოლადაურის, შულავრის, დებედას (ქვემოწელი) ხეობები. ამ მხარეს, რომელიც ისტორიულ-გეოგრაფიულად და ეკონომიკურადაც მკაფიოდ განსაზღვრული რაიონია, ჩრდილოეთიდან მდ. ქციას (ხრამი) ქვემოწელი საზღვრავს, სამხრეთიდან – ლელვარ-ლოქის მთები, დასავლეთიდან – ფოლადაურ-მაშავრის წყალგამყოფი (ვახუშტისეული „ბოლნისის დასავლის მცირე მთა“), ხოლო აღმოსავლეთიდან – მცირე ქედი, რომელიც დებედას ხეობას ინჯას ხეობიდან გამოყოფს (დ. მუსხელიშვილი). „სომხითის“ მომცველი ბოლნისის ეპარქია ფოლადაურის, მანხუტისა და შულავრის ხეობებს აერთიანებდა (დ. ბერძენიშვილი). არსებობს ბოლნისის საეპარქიო ცენტრის დაარსების სამი ისტორიული ტრადიცია: 1. ლეონტი მროველის ცნობით, ბოლნისის ტაძარი ქართლის მეფე [[ფარსმან IV|ფარსმან]] ვარაზ-ბაქარის ძეს (მირიანის სიძის, რანის [[ერისთავი|ერისთავის]], ფეროზის შვილთაშვილი) აუშენებია; 2. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ [[ბოლნისის სიონი]]ს აშენებას ბაკურ მეფის დროს [[მთავარეპისკოპოსი|მთავარეპისკოპოს]] ელიას მიაწერს; 3. ჯუანშერის ცნობით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] მის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შემდეგ ერთ-ერთი [[ეპისკოპოსი]] ბოლნისს დაუსვამს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ბოლნისი „აღაშენა კ~თ, და გორგასალ დასუა ეპისკოპოზი. შემდგომად შემუსვრილი აღაშენა პ~თ დედოფალმან მარიამ“. ბოლნისის სიონი თუ ვახტანგ გორგასლის ღონისძიებებამდე აშენდა, მაშინ ეპისკოპოსი მეფეს უკვე არსებულ ეკლესიაში დაუყენებია. არსებობს მოსაზრება, რომ 475 წლამდე ბოლნელი ეპისკოპოსი იყო „შუშანიკის წამებაში“ მოხსენიებული სამუელი, შემდეგ კი – იოანე (ა. ბოგვერაძე). ბოლნისის სიონის წარწერებიდან გამომდინარე, ტაძარი თავდაპირველად წმ. [[სამება|სამების]] სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული (დავით ეპისკოპოსის საამშენებლო წარწერა), შემდეგ – წმ. გრიგოლის (X ს. წარწერა დამისთევის დაწესების შესახებ ელია ბოლნელის მიერ), უფრო გვიანი დროიდან დღევანდელ დღემდე კი ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრად (სიონი) ითვლება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მოიცავს ქვემო [[ქართლი]]ს ტერიტორიის ნაწილს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მის დროს აქ იჯდა „მწყემსი აწინდელისა სომხითისა“. მისი აღწერილობით, ქართლის „აწინდელი სომხითი“ მოიცავს ჭოჭკანის, ხოჟორნის, გორულის, მანხუტის, ტალავრის, სარკინეთის ხევებს, რომლის დასავლეთით, ლელვარის მთიდან ჩამოდის მდ. ფოლადაური და უერთდება მაშავერას. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულ „სომხითად“ მიჩნეულია ფოლადაურის, შულავრის, დებედას (ქვემოწელი) ხეობები. ამ მხარეს, რომელიც ისტორიულ-გეოგრაფიულად და ეკონომიკურადაც მკაფიოდ განსაზღვრული რაიონია, ჩრდილოეთიდან მდ. ქციას (ხრამი) ქვემოწელი საზღვრავს, სამხრეთიდან – ლელვარ-ლოქის მთები, დასავლეთიდან – ფოლადაურ-მაშავრის წყალგამყოფი (ვახუშტისეული „ბოლნისის დასავლის მცირე მთა“), ხოლო აღმოსავლეთიდან – მცირე ქედი, რომელიც დებედას ხეობას ინჯას ხეობიდან გამოყოფს (დ. მუსხელიშვილი). „სომხითის“ მომცველი ბოლნისის ეპარქია ფოლადაურის, მანხუტისა და შულავრის ხეობებს აერთიანებდა (დ. ბერძენიშვილი). არსებობს ბოლნისის საეპარქიო ცენტრის დაარსების სამი ისტორიული ტრადიცია: 1. ლეონტი მროველის ცნობით, ბოლნისის ტაძარი ქართლის მეფე [[ფარსმან IV|ფარსმან]] ვარაზ-ბაქარის ძეს (მირიანის სიძის, რანის [[ერისთავი|ერისთავის]], ფეროზის შვილთაშვილი) აუშენებია; 2. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ [[ბოლნისის სიონი]]ს აშენებას ბაკურ მეფის დროს [[მთავარეპისკოპოსი|მთავარეპისკოპოს]] ელიას მიაწერს; 3. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჯუანშერი|</ins>ჯუანშერის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ცნობით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] მის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შემდეგ ერთ-ერთი [[ეპისკოპოსი]] ბოლნისს დაუსვამს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ბოლნისი „აღაშენა კ~თ, და გორგასალ დასუა ეპისკოპოზი. შემდგომად შემუსვრილი აღაშენა პ~თ დედოფალმან მარიამ“. ბოლნისის სიონი თუ ვახტანგ გორგასლის ღონისძიებებამდე აშენდა, მაშინ ეპისკოპოსი მეფეს უკვე არსებულ ეკლესიაში დაუყენებია. არსებობს მოსაზრება, რომ 475 წლამდე ბოლნელი ეპისკოპოსი იყო „შუშანიკის წამებაში“ მოხსენიებული სამუელი, შემდეგ კი – იოანე (ა. ბოგვერაძე). ბოლნისის სიონის წარწერებიდან გამომდინარე, ტაძარი თავდაპირველად წმ. [[სამება|სამების]] სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული (დავით ეპისკოპოსის საამშენებლო წარწერა), შემდეგ – წმ. გრიგოლის (X ს. წარწერა დამისთევის დაწესების შესახებ ელია ბოლნელის მიერ), უფრო გვიანი დროიდან დღევანდელ დღემდე კი ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრად (სიონი) ითვლება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბოლნისის სიონის მეცნიერული კვლევა ჩატარდა 1936- 1937 წწ., 1939 წ., 1959 წ., 1970-1971 წწ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1959 წ. ე.წ. „ლამაზი გორის“ გათხრა, სადაც აღმოჩნდა IV-VII სს. დათარიღებული სამონასტრო კომპლექსი სამნავიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ნაშთით, ადრექრისტიანული ხანის ქვის ძეგლებით, წარწერიანი და უწარწერო [[ბოლნური ჯვარი|ბოლნური ჯვრებით]] - მკვლევრები „ლამაზი გორის“ [[სტელა]]-ჯვრებს V-VI სს. ათარიღებენ (ი. გრძელიშვილი, ნ. ჩუბინაშვილი). არსებობს მოსაზრება, რომ ერთ-ერთ ფილაზე გამოსახული პირი ვარსქენ [[პიტიახში]] იყო. გათხრების შედეგად ლოკალიზებულ იქნა ვახუშტის მიერ მოხსენიებული „მცირე ქალაქი ბოლნისისა“, რომელიც ბოლნის-ხაჩინის ტერიტორიაზე მდებარეობდა (ვ. სილოგავა).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბოლნისის სიონის მეცნიერული კვლევა ჩატარდა 1936- 1937 წწ., 1939 წ., 1959 წ., 1970-1971 წწ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1959 წ. ე.წ. „ლამაზი გორის“ გათხრა, სადაც აღმოჩნდა IV-VII სს. დათარიღებული სამონასტრო კომპლექსი სამნავიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ნაშთით, ადრექრისტიანული ხანის ქვის ძეგლებით, წარწერიანი და უწარწერო [[ბოლნური ჯვარი|ბოლნური ჯვრებით]] - მკვლევრები „ლამაზი გორის“ [[სტელა]]-ჯვრებს V-VI სს. ათარიღებენ (ი. გრძელიშვილი, ნ. ჩუბინაშვილი). არსებობს მოსაზრება, რომ ერთ-ერთ ფილაზე გამოსახული პირი ვარსქენ [[პიტიახში]] იყო. გათხრების შედეგად ლოკალიზებულ იქნა ვახუშტის მიერ მოხსენიებული „მცირე ქალაქი ბოლნისისა“, რომელიც ბოლნის-ხაჩინის ტერიტორიაზე მდებარეობდა (ვ. სილოგავა).</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=177915&oldid=prev 2022-11-26T17:12:53Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:12, 26 ნოემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 61:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 61:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ეპარქიები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს <del class="diffchange diffchange-inline">ეკლესიის </del>ეპარქიები]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=156744&oldid=prev 2022-05-23T11:31:58Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:31, 23 მაისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოიცავს ქვემო [[ქართლი]]ს ტერიტორიის ნაწილს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მის დროს აქ იჯდა „მწყემსი აწინდელისა სომხითისა“. მისი აღწერილობით, ქართლის „აწინდელი სომხითი“ მოიცავს ჭოჭკანის, ხოჟორნის, გორულის, მანხუტის, ტალავრის, სარკინეთის ხევებს, რომლის დასავლეთით, ლელვარის მთიდან ჩამოდის მდ. ფოლადაური და უერთდება მაშავერას. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულ „სომხითად“ მიჩნეულია ფოლადაურის, შულავრის, დებედას (ქვემოწელი) ხეობები. ამ მხარეს, რომელიც ისტორიულ-გეოგრაფიულად და ეკონომიკურადაც მკაფიოდ განსაზღვრული რაიონია, ჩრდილოეთიდან მდ. ქციას (ხრამი) ქვემოწელი საზღვრავს, სამხრეთიდან – ლელვარ-ლოქის მთები, დასავლეთიდან – ფოლადაურ-მაშავრის წყალგამყოფი (ვახუშტისეული „ბოლნისის დასავლის მცირე მთა“), ხოლო აღმოსავლეთიდან – მცირე ქედი, რომელიც დებედას ხეობას ინჯას ხეობიდან გამოყოფს (დ. მუსხელიშვილი). „სომხითის“ მომცველი ბოლნისის ეპარქია ფოლადაურის, მანხუტისა და შულავრის ხეობებს აერთიანებდა (დ. ბერძენიშვილი). არსებობს ბოლნისის საეპარქიო ცენტრის დაარსების სამი ისტორიული ტრადიცია: 1. ლეონტი მროველის ცნობით, ბოლნისის ტაძარი ქართლის მეფე [[ფარსმან IV|ფარსმან]] ვარაზ-ბაქარის ძეს (მირიანის სიძის, რანის [[ერისთავი|ერისთავის]], ფეროზის შვილთაშვილი) აუშენებია; 2. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ [[ბოლნისის სიონი]]ს აშენებას ბაკურ მეფის დროს [[მთავარეპისკოპოსი|მთავარეპისკოპოს]] ელიას მიაწერს; 3. ჯუანშერის ცნობით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] მის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შემდეგ ერთ-ერთი [[ეპისკოპოსი]] ბოლნისს დაუსვამს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ბოლნისი „აღაშენა კ~თ, და გორგასალ დასუა ეპისკოპოზი. შემდგომად შემუსვრილი აღაშენა პ~თ დედოფალმან მარიამ“. ბოლნისის სიონი თუ ვახტანგ გორგასლის ღონისძიებებამდე აშენდა, მაშინ ეპისკოპოსი მეფეს უკვე არსებულ ეკლესიაში დაუყენებია. არსებობს მოსაზრება, რომ 475 წლამდე ბოლნელი ეპისკოპოსი იყო „შუშანიკის წამებაში“ მოხსენიებული სამუელი, შემდეგ კი – იოანე (ა. ბოგვერაძე). ბოლნისის სიონის წარწერებიდან გამომდინარე, ტაძარი თავდაპირველად წმ. [[სამება|სამების]] სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული (დავით ეპისკოპოსის საამშენებლო წარწერა), შემდეგ – წმ. გრიგოლის (X ს. წარწერა დამისთევის დაწესების შესახებ ელია ბოლნელის მიერ), უფრო გვიანი დროიდან დღევანდელ დღემდე კი ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრად (სიონი) ითვლება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოიცავს ქვემო [[ქართლი]]ს ტერიტორიის ნაწილს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მის დროს აქ იჯდა „მწყემსი აწინდელისა სომხითისა“. მისი აღწერილობით, ქართლის „აწინდელი სომხითი“ მოიცავს ჭოჭკანის, ხოჟორნის, გორულის, მანხუტის, ტალავრის, სარკინეთის ხევებს, რომლის დასავლეთით, ლელვარის მთიდან ჩამოდის მდ. ფოლადაური და უერთდება მაშავერას. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულ „სომხითად“ მიჩნეულია ფოლადაურის, შულავრის, დებედას (ქვემოწელი) ხეობები. ამ მხარეს, რომელიც ისტორიულ-გეოგრაფიულად და ეკონომიკურადაც მკაფიოდ განსაზღვრული რაიონია, ჩრდილოეთიდან მდ. ქციას (ხრამი) ქვემოწელი საზღვრავს, სამხრეთიდან – ლელვარ-ლოქის მთები, დასავლეთიდან – ფოლადაურ-მაშავრის წყალგამყოფი (ვახუშტისეული „ბოლნისის დასავლის მცირე მთა“), ხოლო აღმოსავლეთიდან – მცირე ქედი, რომელიც დებედას ხეობას ინჯას ხეობიდან გამოყოფს (დ. მუსხელიშვილი). „სომხითის“ მომცველი ბოლნისის ეპარქია ფოლადაურის, მანხუტისა და შულავრის ხეობებს აერთიანებდა (დ. ბერძენიშვილი). არსებობს ბოლნისის საეპარქიო ცენტრის დაარსების სამი ისტორიული ტრადიცია: 1. ლეონტი მროველის ცნობით, ბოლნისის ტაძარი ქართლის მეფე [[ფარსმან IV|ფარსმან]] ვარაზ-ბაქარის ძეს (მირიანის სიძის, რანის [[ერისთავი|ერისთავის]], ფეროზის შვილთაშვილი) აუშენებია; 2. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ [[ბოლნისის სიონი]]ს აშენებას ბაკურ მეფის დროს [[მთავარეპისკოპოსი|მთავარეპისკოპოს]] ელიას მიაწერს; 3. ჯუანშერის ცნობით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] მის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შემდეგ ერთ-ერთი [[ეპისკოპოსი]] ბოლნისს დაუსვამს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ბოლნისი „აღაშენა კ~თ, და გორგასალ დასუა ეპისკოპოზი. შემდგომად შემუსვრილი აღაშენა პ~თ დედოფალმან მარიამ“. ბოლნისის სიონი თუ ვახტანგ გორგასლის ღონისძიებებამდე აშენდა, მაშინ ეპისკოპოსი მეფეს უკვე არსებულ ეკლესიაში დაუყენებია. არსებობს მოსაზრება, რომ 475 წლამდე ბოლნელი ეპისკოპოსი იყო „შუშანიკის წამებაში“ მოხსენიებული სამუელი, შემდეგ კი – იოანე (ა. ბოგვერაძე). ბოლნისის სიონის წარწერებიდან გამომდინარე, ტაძარი თავდაპირველად წმ. [[სამება|სამების]] სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული (დავით ეპისკოპოსის საამშენებლო წარწერა), შემდეგ – წმ. გრიგოლის (X ს. წარწერა დამისთევის დაწესების შესახებ ელია ბოლნელის მიერ), უფრო გვიანი დროიდან დღევანდელ დღემდე კი ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრად (სიონი) ითვლება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ბოლნისის სიონის მეცნიერული კვლევა ჩატარდა 1936- 1937 წწ., 1939 წ., 1959 წ., 1970-1971 წწ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1959 წ. ე.წ. „ლამაზი გორის“ გათხრა, სადაც აღმოჩნდა IV-VII სს. დათარიღებული სამონასტრო კომპლექსი სამნავიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ნაშთით, ადრექრისტიანული ხანის ქვის ძეგლებით, წარწერიანი და უწარწერო ბოლნური ჯვრებით - მკვლევრები „ლამაზი გორის“ [[სტელა]]-ჯვრებს V-VI სს. ათარიღებენ (ი. გრძელიშვილი, ნ. ჩუბინაშვილი). არსებობს მოსაზრება, რომ ერთ-ერთ ფილაზე გამოსახული პირი ვარსქენ [[პიტიახში]] იყო. გათხრების შედეგად ლოკალიზებულ იქნა ვახუშტის მიერ მოხსენიებული „მცირე ქალაქი ბოლნისისა“, რომელიც ბოლნის-ხაჩინის ტერიტორიაზე მდებარეობდა (ვ. სილოგავა).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ბოლნისის სიონის მეცნიერული კვლევა ჩატარდა 1936- 1937 წწ., 1939 წ., 1959 წ., 1970-1971 წწ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1959 წ. ე.წ. „ლამაზი გორის“ გათხრა, სადაც აღმოჩნდა IV-VII სს. დათარიღებული სამონასტრო კომპლექსი სამნავიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ნაშთით, ადრექრისტიანული ხანის ქვის ძეგლებით, წარწერიანი და უწარწერო <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ბოლნური ჯვარი|</ins>ბოლნური ჯვრებით<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>- მკვლევრები „ლამაზი გორის“ [[სტელა]]-ჯვრებს V-VI სს. ათარიღებენ (ი. გრძელიშვილი, ნ. ჩუბინაშვილი). არსებობს მოსაზრება, რომ ერთ-ერთ ფილაზე გამოსახული პირი ვარსქენ [[პიტიახში]] იყო. გათხრების შედეგად ლოკალიზებულ იქნა ვახუშტის მიერ მოხსენიებული „მცირე ქალაქი ბოლნისისა“, რომელიც ბოლნის-ხაჩინის ტერიტორიაზე მდებარეობდა (ვ. სილოგავა).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ბოლნელი ეპისკოპოსები=== &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ბოლნელი ეპისკოპოსები=== &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=145452&oldid=prev 2022-03-04T10:14:18Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ბოლნელი ეპისკოპოსები</span></span></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=145452&amp;oldid=133772">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=133772&oldid=prev 2021-12-20T19:39:19Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:39, 20 დეკემბერი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოიცავს ქვემო [[ქართლი]]ს ტერიტორიის ნაწილს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მის დროს აქ იჯდა „მწყემსი აწინდელისა სომხითისა“. მისი აღწერილობით, ქართლის „აწინდელი სომხითი“ მოიცავს ჭოჭკანის, ხოჟორნის, გორულის, მანხუტის, ტალავრის, სარკინეთის ხევებს, რომლის დასავლეთით, ლელვარის მთიდან ჩამოდის მდ. ფოლადაური და უერთდება მაშავერას. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულ „სომხითად“ მიჩნეულია ფოლადაურის, შულავრის, დებედას (ქვემოწელი) ხეობები. ამ მხარეს, რომელიც ისტორიულ-გეოგრაფიულად და ეკონომიკურადაც მკაფიოდ განსაზღვრული რაიონია, ჩრდილოეთიდან მდ. ქციას (ხრამი) ქვემოწელი საზღვრავს, სამხრეთიდან – ლელვარ-ლოქის მთები, დასავლეთიდან – ფოლადაურ-მაშავრის წყალგამყოფი (ვახუშტისეული „ბოლნისის დასავლის მცირე მთა“), ხოლო აღმოსავლეთიდან – მცირე ქედი, რომელიც დებედას ხეობას ინჯას ხეობიდან გამოყოფს (დ. მუსხელიშვილი). „სომხითის“ მომცველი ბოლნისის ეპარქია ფოლადაურის, მანხუტისა და შულავრის ხეობებს აერთიანებდა (დ. ბერძენიშვილი). არსებობს ბოლნისის საეპარქიო ცენტრის დაარსების სამი ისტორიული ტრადიცია: 1. ლეონტი მროველის ცნობით, ბოლნისის ტაძარი ქართლის მეფე [[ფარსმან IV|ფარსმან]] ვარაზ-ბაქარის ძეს (მირიანის სიძის, რანის [[ერისთავი|ერისთავის]], ფეროზის შვილთაშვილი) აუშენებია; 2. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ [[ბოლნისის სიონი]]ს აშენებას ბაკურ მეფის დროს [[მთავარეპისკოპოსი|მთავარეპისკოპოს]] ელიას მიაწერს; 3. ჯუანშერის ცნობით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] მის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შემდეგ ერთ-ერთი [[ეპისკოპოსი]] ბოლნისს დაუსვამს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ბოლნისი „აღაშენა კ~თ, და გორგასალ დასუა ეპისკოპოზი. შემდგომად შემუსვრილი აღაშენა პ~თ დედოფალმან მარიამ“. ბოლნისის სიონი თუ ვახტანგ გორგასლის ღონისძიებებამდე აშენდა, მაშინ ეპისკოპოსი მეფეს უკვე არსებულ ეკლესიაში დაუყენებია. არსებობს მოსაზრება, რომ 475 წლამდე ბოლნელი ეპისკოპოსი იყო „შუშანიკის წამებაში“ მოხსენიებული სამუელი, შემდეგ კი – იოანე (ა. ბოგვერაძე). ბოლნისის სიონის წარწერებიდან გამომდინარე, ტაძარი თავდაპირველად წმ. [[სამება|სამების]] სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული (დავით ეპისკოპოსის საამშენებლო წარწერა), შემდეგ – წმ. გრიგოლის (X ს. წარწერა დამისთევის დაწესების შესახებ ელია ბოლნელის მიერ), უფრო გვიანი დროიდან დღევანდელ დღემდე კი ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრად (სიონი) ითვლება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოიცავს ქვემო [[ქართლი]]ს ტერიტორიის ნაწილს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მის დროს აქ იჯდა „მწყემსი აწინდელისა სომხითისა“. მისი აღწერილობით, ქართლის „აწინდელი სომხითი“ მოიცავს ჭოჭკანის, ხოჟორნის, გორულის, მანხუტის, ტალავრის, სარკინეთის ხევებს, რომლის დასავლეთით, ლელვარის მთიდან ჩამოდის მდ. ფოლადაური და უერთდება მაშავერას. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულ „სომხითად“ მიჩნეულია ფოლადაურის, შულავრის, დებედას (ქვემოწელი) ხეობები. ამ მხარეს, რომელიც ისტორიულ-გეოგრაფიულად და ეკონომიკურადაც მკაფიოდ განსაზღვრული რაიონია, ჩრდილოეთიდან მდ. ქციას (ხრამი) ქვემოწელი საზღვრავს, სამხრეთიდან – ლელვარ-ლოქის მთები, დასავლეთიდან – ფოლადაურ-მაშავრის წყალგამყოფი (ვახუშტისეული „ბოლნისის დასავლის მცირე მთა“), ხოლო აღმოსავლეთიდან – მცირე ქედი, რომელიც დებედას ხეობას ინჯას ხეობიდან გამოყოფს (დ. მუსხელიშვილი). „სომხითის“ მომცველი ბოლნისის ეპარქია ფოლადაურის, მანხუტისა და შულავრის ხეობებს აერთიანებდა (დ. ბერძენიშვილი). არსებობს ბოლნისის საეპარქიო ცენტრის დაარსების სამი ისტორიული ტრადიცია: 1. ლეონტი მროველის ცნობით, ბოლნისის ტაძარი ქართლის მეფე [[ფარსმან IV|ფარსმან]] ვარაზ-ბაქარის ძეს (მირიანის სიძის, რანის [[ერისთავი|ერისთავის]], ფეროზის შვილთაშვილი) აუშენებია; 2. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ [[ბოლნისის სიონი]]ს აშენებას ბაკურ მეფის დროს [[მთავარეპისკოპოსი|მთავარეპისკოპოს]] ელიას მიაწერს; 3. ჯუანშერის ცნობით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] მის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შემდეგ ერთ-ერთი [[ეპისკოპოსი]] ბოლნისს დაუსვამს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ბოლნისი „აღაშენა კ~თ, და გორგასალ დასუა ეპისკოპოზი. შემდგომად შემუსვრილი აღაშენა პ~თ დედოფალმან მარიამ“. ბოლნისის სიონი თუ ვახტანგ გორგასლის ღონისძიებებამდე აშენდა, მაშინ ეპისკოპოსი მეფეს უკვე არსებულ ეკლესიაში დაუყენებია. არსებობს მოსაზრება, რომ 475 წლამდე ბოლნელი ეპისკოპოსი იყო „შუშანიკის წამებაში“ მოხსენიებული სამუელი, შემდეგ კი – იოანე (ა. ბოგვერაძე). ბოლნისის სიონის წარწერებიდან გამომდინარე, ტაძარი თავდაპირველად წმ. [[სამება|სამების]] სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული (დავით ეპისკოპოსის საამშენებლო წარწერა), შემდეგ – წმ. გრიგოლის (X ს. წარწერა დამისთევის დაწესების შესახებ ელია ბოლნელის მიერ), უფრო გვიანი დროიდან დღევანდელ დღემდე კი ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრად (სიონი) ითვლება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ბოლნისის სიონის მეცნიერული კვლევა ჩატარდა 1936- 1937 წწ., 1939 წ., 1959 წ., 1970-1971 წწ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1959 წ. ე.წ. „ლამაზი გორის“ გათხრა, სადაც აღმოჩნდა IV-VII სს. დათარიღებული სამონასტრო კომპლექსი სამნავიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ნაშთით, ადრექრისტიანული ხანის ქვის ძეგლებით, წარწერიანი და უწარწერო ბოლნური ჯვრებით - მკვლევრები „ლამაზი გორის“ სტელა-ჯვრებს V-VI სს. ათარიღებენ (ი. გრძელიშვილი, ნ. ჩუბინაშვილი). არსებობს მოსაზრება, რომ ერთ-ერთ ფილაზე გამოსახული პირი ვარსქენ [[პიტიახში]] იყო. გათხრების შედეგად ლოკალიზებულ იქნა ვახუშტის მიერ მოხსენიებული „მცირე ქალაქი ბოლნისისა“, რომელიც ბოლნის-ხაჩინის ტერიტორიაზე მდებარეობდა (ვ. სილოგავა).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ბოლნისის სიონის მეცნიერული კვლევა ჩატარდა 1936- 1937 წწ., 1939 წ., 1959 წ., 1970-1971 წწ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1959 წ. ე.წ. „ლამაზი გორის“ გათხრა, სადაც აღმოჩნდა IV-VII სს. დათარიღებული სამონასტრო კომპლექსი სამნავიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ნაშთით, ადრექრისტიანული ხანის ქვის ძეგლებით, წარწერიანი და უწარწერო ბოლნური ჯვრებით - მკვლევრები „ლამაზი გორის“ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სტელა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>-ჯვრებს V-VI სს. ათარიღებენ (ი. გრძელიშვილი, ნ. ჩუბინაშვილი). არსებობს მოსაზრება, რომ ერთ-ერთ ფილაზე გამოსახული პირი ვარსქენ [[პიტიახში]] იყო. გათხრების შედეგად ლოკალიზებულ იქნა ვახუშტის მიერ მოხსენიებული „მცირე ქალაქი ბოლნისისა“, რომელიც ბოლნის-ხაჩინის ტერიტორიაზე მდებარეობდა (ვ. სილოგავა).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ბოლნელი ეპისკოპოსები=== &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ბოლნელი ეპისკოპოსები=== &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=122429&oldid=prev 2021-04-11T20:30:58Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:30, 11 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 60:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 60:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[საქართველოს <del class="diffchange diffchange-inline">მათლმადიდებელი </del>ეკლესია:ენციკლოპედია]] &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[საქართველოს <ins class="diffchange diffchange-inline">მართლმადიდებელი </ins>ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ეკლესიის ეპარქიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ეკლესიის ეპარქიები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=121704&oldid=prev 2021-04-06T09:42:50Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:42, 6 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოიცავს ქვემო [[ქართლი]]ს ტერიტორიის ნაწილს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მის დროს აქ იჯდა „მწყემსი აწინდელისა სომხითისა“. მისი აღწერილობით, ქართლის „აწინდელი სომხითი“ მოიცავს ჭოჭკანის, ხოჟორნის, გორულის, მანხუტის, ტალავრის, სარკინეთის ხევებს, რომლის დასავლეთით, ლელვარის მთიდან ჩამოდის მდ. ფოლადაური და უერთდება მაშავერას. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულ „სომხითად“ მიჩნეულია ფოლადაურის, შულავრის, დებედას (ქვემოწელი) ხეობები. ამ მხარეს, რომელიც ისტორიულ-გეოგრაფიულად და ეკონომიკურადაც მკაფიოდ განსაზღვრული რაიონია, ჩრდილოეთიდან მდ. ქციას (ხრამი) ქვემოწელი საზღვრავს, სამხრეთიდან – ლელვარ-ლოქის მთები, დასავლეთიდან – ფოლადაურ-მაშავრის წყალგამყოფი (ვახუშტისეული „ბოლნისის დასავლის მცირე მთა“), ხოლო აღმოსავლეთიდან – მცირე ქედი, რომელიც დებედას ხეობას ინჯას ხეობიდან გამოყოფს (დ. მუსხელიშვილი). „სომხითის“ მომცველი ბოლნისის ეპარქია ფოლადაურის, მანხუტისა და შულავრის ხეობებს აერთიანებდა (დ. ბერძენიშვილი). არსებობს ბოლნისის საეპარქიო ცენტრის დაარსების სამი ისტორიული ტრადიცია: 1. ლეონტი მროველის ცნობით, ბოლნისის ტაძარი ქართლის მეფე [[ფარსმან IV|ფარსმან]] ვარაზ-ბაქარის ძეს (მირიანის სიძის, რანის [[ერისთავი|ერისთავის]], ფეროზის შვილთაშვილი) აუშენებია; 2. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ ბოლნისის <del class="diffchange diffchange-inline">სიონის </del>აშენებას ბაკურ მეფის დროს [[მთავარეპისკოპოსი|მთავარეპისკოპოს]] ელიას მიაწერს; 3. ჯუანშერის ცნობით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] მის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შემდეგ ერთ-ერთი [[ეპისკოპოსი]] ბოლნისს დაუსვამს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ბოლნისი „აღაშენა კ~თ, და გორგასალ დასუა ეპისკოპოზი. შემდგომად შემუსვრილი აღაშენა პ~თ დედოფალმან მარიამ“. ბოლნისის სიონი თუ ვახტანგ გორგასლის ღონისძიებებამდე აშენდა, მაშინ ეპისკოპოსი მეფეს უკვე არსებულ ეკლესიაში დაუყენებია. არსებობს მოსაზრება, რომ 475 წლამდე ბოლნელი ეპისკოპოსი იყო „შუშანიკის წამებაში“ მოხსენიებული სამუელი, შემდეგ კი – იოანე (ა. ბოგვერაძე). ბოლნისის სიონის წარწერებიდან გამომდინარე, ტაძარი თავდაპირველად წმ. [[სამება|სამების]] სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული (დავით ეპისკოპოსის საამშენებლო წარწერა), შემდეგ – წმ. გრიგოლის (X ს. წარწერა დამისთევის დაწესების შესახებ ელია ბოლნელის მიერ), უფრო გვიანი დროიდან დღევანდელ დღემდე კი ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრად (სიონი) ითვლება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მოიცავს ქვემო [[ქართლი]]ს ტერიტორიის ნაწილს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მის დროს აქ იჯდა „მწყემსი აწინდელისა სომხითისა“. მისი აღწერილობით, ქართლის „აწინდელი სომხითი“ მოიცავს ჭოჭკანის, ხოჟორნის, გორულის, მანხუტის, ტალავრის, სარკინეთის ხევებს, რომლის დასავლეთით, ლელვარის მთიდან ჩამოდის მდ. ფოლადაური და უერთდება მაშავერას. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულ „სომხითად“ მიჩნეულია ფოლადაურის, შულავრის, დებედას (ქვემოწელი) ხეობები. ამ მხარეს, რომელიც ისტორიულ-გეოგრაფიულად და ეკონომიკურადაც მკაფიოდ განსაზღვრული რაიონია, ჩრდილოეთიდან მდ. ქციას (ხრამი) ქვემოწელი საზღვრავს, სამხრეთიდან – ლელვარ-ლოქის მთები, დასავლეთიდან – ფოლადაურ-მაშავრის წყალგამყოფი (ვახუშტისეული „ბოლნისის დასავლის მცირე მთა“), ხოლო აღმოსავლეთიდან – მცირე ქედი, რომელიც დებედას ხეობას ინჯას ხეობიდან გამოყოფს (დ. მუსხელიშვილი). „სომხითის“ მომცველი ბოლნისის ეპარქია ფოლადაურის, მანხუტისა და შულავრის ხეობებს აერთიანებდა (დ. ბერძენიშვილი). არსებობს ბოლნისის საეპარქიო ცენტრის დაარსების სამი ისტორიული ტრადიცია: 1. ლეონტი მროველის ცნობით, ბოლნისის ტაძარი ქართლის მეფე [[ფარსმან IV|ფარსმან]] ვარაზ-ბაქარის ძეს (მირიანის სიძის, რანის [[ერისთავი|ერისთავის]], ფეროზის შვილთაშვილი) აუშენებია; 2. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ბოლნისის <ins class="diffchange diffchange-inline">სიონი]]ს </ins>აშენებას ბაკურ მეფის დროს [[მთავარეპისკოპოსი|მთავარეპისკოპოს]] ელიას მიაწერს; 3. ჯუანშერის ცნობით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] მის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შემდეგ ერთ-ერთი [[ეპისკოპოსი]] ბოლნისს დაუსვამს. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ბოლნისი „აღაშენა კ~თ, და გორგასალ დასუა ეპისკოპოზი. შემდგომად შემუსვრილი აღაშენა პ~თ დედოფალმან მარიამ“. ბოლნისის სიონი თუ ვახტანგ გორგასლის ღონისძიებებამდე აშენდა, მაშინ ეპისკოპოსი მეფეს უკვე არსებულ ეკლესიაში დაუყენებია. არსებობს მოსაზრება, რომ 475 წლამდე ბოლნელი ეპისკოპოსი იყო „შუშანიკის წამებაში“ მოხსენიებული სამუელი, შემდეგ კი – იოანე (ა. ბოგვერაძე). ბოლნისის სიონის წარწერებიდან გამომდინარე, ტაძარი თავდაპირველად წმ. [[სამება|სამების]] სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული (დავით ეპისკოპოსის საამშენებლო წარწერა), შემდეგ – წმ. გრიგოლის (X ს. წარწერა დამისთევის დაწესების შესახებ ელია ბოლნელის მიერ), უფრო გვიანი დროიდან დღევანდელ დღემდე კი ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრად (სიონი) ითვლება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბოლნისის სიონის მეცნიერული კვლევა ჩატარდა 1936- 1937 წწ., 1939 წ., 1959 წ., 1970-1971 წწ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1959 წ. ე.წ. „ლამაზი გორის“ გათხრა, სადაც აღმოჩნდა IV-VII სს. დათარიღებული სამონასტრო კომპლექსი სამნავიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ნაშთით, ადრექრისტიანული ხანის ქვის ძეგლებით, წარწერიანი და უწარწერო ბოლნური ჯვრებით - მკვლევრები „ლამაზი გორის“ სტელა-ჯვრებს V-VI სს. ათარიღებენ (ი. გრძელიშვილი, ნ. ჩუბინაშვილი). არსებობს მოსაზრება, რომ ერთ-ერთ ფილაზე გამოსახული პირი ვარსქენ [[პიტიახში]] იყო. გათხრების შედეგად ლოკალიზებულ იქნა ვახუშტის მიერ მოხსენიებული „მცირე ქალაქი ბოლნისისა“, რომელიც ბოლნის-ხაჩინის ტერიტორიაზე მდებარეობდა (ვ. სილოგავა).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბოლნისის სიონის მეცნიერული კვლევა ჩატარდა 1936- 1937 წწ., 1939 წ., 1959 წ., 1970-1971 წწ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1959 წ. ე.წ. „ლამაზი გორის“ გათხრა, სადაც აღმოჩნდა IV-VII სს. დათარიღებული სამონასტრო კომპლექსი სამნავიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ნაშთით, ადრექრისტიანული ხანის ქვის ძეგლებით, წარწერიანი და უწარწერო ბოლნური ჯვრებით - მკვლევრები „ლამაზი გორის“ სტელა-ჯვრებს V-VI სს. ათარიღებენ (ი. გრძელიშვილი, ნ. ჩუბინაშვილი). არსებობს მოსაზრება, რომ ერთ-ერთ ფილაზე გამოსახული პირი ვარსქენ [[პიტიახში]] იყო. გათხრების შედეგად ლოკალიზებულ იქნა ვახუშტის მიერ მოხსენიებული „მცირე ქალაქი ბოლნისისა“, რომელიც ბოლნის-ხაჩინის ტერიტორიაზე მდებარეობდა (ვ. სილოგავა).</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=121687&oldid=prev 2021-04-06T08:50:13Z

<p></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=121687&amp;oldid=121684">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili