https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98 2026-04-25T20:05:11Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98&diff=227219&oldid=prev 2024-05-21T08:55:39Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:55, 21 მაისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ბორჯომი (ქალაქი)|ბორჯომი]] – ქალაქი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ბორჯომი (ქალაქი)|ბორჯომი]] – <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ქალაქი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] [[ბორჯომის მუნიციპალიტეტი|ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]];</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ბორჯომი (ნასოფლარი)|ბორჯომი]] – ნასოფლარი ახალციხის მუნიციპალიტეტში<del class="diffchange diffchange-inline">;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* [[ბორჯომი (კურირტი)|ბორჯომი]] – კურორტი </ins>ბორჯომის მუნიციპალიტეტში;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ბორჯომი (ნასოფლარი)|ბორჯომი]] – ნასოფლარი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ახალციხის მუნიციპალიტეტი|</ins>ახალციხის მუნიციპალიტეტში<ins class="diffchange diffchange-inline">]].</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98&diff=224265&oldid=prev 2024-04-24T20:44:16Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:44, 24 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ბორჯომი (ქალაქი)|ბორჯომი]] – ქალაქი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ბორჯომი (ქალაქი)|ბორჯომი]] – ქალაქი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* [[ბორჯომი (ნასოფლარი)|ბორჯომი]] – ნასოფლარი ახალციხის მუნიციპალიტეტში;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98&diff=224264&oldid=prev 2024-04-24T20:43:10Z

<p>შინაარსი შეიცვალა &#039;&#039;&#039;&#039;ბორჯომი&#039;&#039;&#039; * <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98_(%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%98)" title="ბორჯომი (ქალაქი)">ბორჯომი</a> – ქალაქი ბორჯ...&#039;-ით</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:43, 24 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Borjomi.PNG|thumb|250პქ|ბორჯომი]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბორჯომი'''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბორჯომი''' <del class="diffchange diffchange-inline">– ქალაქი (1918 წლიდან) საქართველოში,&#160; ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, მისი ადმინისტრაციული </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ცენტრი ზღვის დონიდან 790-940 მ სიმაღლეზე, ქ. [[თბილისი]]დან 160 კმ მანძილზე, [[მდინარე]] [[მტკვარი|მტკვრის]], ბორჯომულასა&#160; (შავწყალა) და გუჯარეთისწყლის შესართავთან. მოსახლეობის რიცხოვნობა – 13.5 ათ. კაცი (2014).</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">საშუალო ტემპერატურა გაიზარ და 0.37°C/&lt;sub&gt;40წ&lt;/sub&gt;., აქედან I-II პერიოდებში (1962-1971, 1972-1981). შემცირდა 0.09°C/&lt;sub&gt;40წ&lt;/sub&gt;., II-III პერიოდებში (1972-1981, 1982-1991) იგი არ შეცვლილა, ხოლო III-IV პერიოდებში (1982-1991, 1992-2004) გაიზარ და 0.46°C/&lt;sub&gt;40წ&lt;/sub&gt;. ატმოსფერული ნალექების ჯამები მთლიან შუალედში თითქმის არ შეცვლილა (შემცირდა მხოლოდ 1 მმ-ით). აქედან I-II პერიოდში იგი გაიზარდა 292 მმ-ით, II-III პერიოდში აღინიშნა </del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">შემცირება 146 მმ-ით, ხოლო III-IV პერიოდში შემცირება 147 მმ-ით. </del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ბორჯომი საქვეყნოდ განთქმული ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. აშენებულია მტკვრის ვიწრო ხეობაში. ესაა ისტორიული </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">თორი </del>(<del class="diffchange diffchange-inline">საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე</del>)|<del class="diffchange diffchange-inline">თორი</del>]]<del class="diffchange diffchange-inline">, თორის ხეობა. აქაურები იყვნენ დიდგვაროვანი და დაწინაურებული ფეოდალების </del>– <del class="diffchange diffchange-inline">თორელების საგვარეულო დინასტიის წარმომადგენლები. XV ს-დან სახელწოდება თორის&#160; ხეობა სადგერის ხეობამ შეცვალა, [[ტოპონიმი]] </del>ბორჯომის <del class="diffchange diffchange-inline">ხეობა კი პირველად XIX ს-ის დასაწყისში, კერძოდ, 1819 წელს შედგენილ ერთ-ერთ საბუთში არის დადასტურებული. ქალაქად ბორჯომი მხოლოდ 1918 წლიდან მოიხსენიება.&#160; </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">ბორჯომი </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">ქალაქი</ins>)|<ins class="diffchange diffchange-inline">ბორჯომი</ins>]] – <ins class="diffchange diffchange-inline">ქალაქი </ins>ბორჯომის <ins class="diffchange diffchange-inline">მუნიციპალიტეტში;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">იმ ადგილებს, სადაც დღეს ბორჯომია გაშენებული, ძველად ჭალა და ფაფა რქმევია. ამჟამად ეს სახელწოდება (ფაფა) შერჩა ქალაქ-კურორტის დასავლეთით მტკვრის ნაპირას გაშენებულ პატარა სოფელს. რაც შეეხება თვით ტოპონიმ ბორჯომს, იგი აქ მესხეთიდან, კერძოდ, ახალციხის მხარიდან გადმოტანილი სახელწოდებაა. ასე, მაგალითად, „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში&quot; სოფ. ანდრიაწმინდის მახლობლად დასახელებულია სოფ. ბორჯომი, რომელშიც „დავთრის“ შედგენის დროისათვის (XV ს-ის II ნახევარი) 5 კომლს უცხოვრია. ამ შესანიშნავ აღწერილობაში, სხვათა შორის, ორი ბორჯომია დასახელებული. ამ ფაქტს ადასტურებს სოფელ ანდრიაწმინდის მცხოვრების ელენე ტაბატაძის მიერ მოთხრობილი გადმოცემაც, რომელიც თავის დროზე ს. ჯიქიას ჩაუწერია: „ბორჯმები გავერანებულია; ანდრიაწმინდისაა, ანდრიაწმინდელების ყანებია ბორჯომში, მიწას ვხმარობთ; ძველად სოფელი ყოფილა, ნასაყდრებიც არის“. ამიტომ ბუნებრივია, რომ არც „დავთრის“ შემდგენელ-აღმწერი და არც [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] დღევანდელ ბორჯომის ხეობის ქალაქ ბორჯომს არ იცნობენ. ვახუშტის მიერ დასახელებული ტოპონიმი „ბორჯომის-ჴევი“ დღევანდელი ახალციხის რაიონში მდებარე ტერიტორიას გულისხმობს. აკადემიკოს გ. წერეთლის სამართლიანი ვარაუდით ქალაქ ბორჯომს ეს სახელი უნდა შერქმეოდა ჭაჭარაქის ნაჰიეში (რაიონში) არსებული მინერალური წყაროების დღევანდელი ბორჯომის სამკურნალო წყაროებთან თვისებათა მიმსგავსების გამო. გეოგრაფიულ სახელწოდებათა ამგვარ მიგრაციათა შემთხვევები ქართულ ტოპონიმიაში არაერთი შეინიშნება. საამისოდ თუნდაც [[ახტალა]] და აბანო [[სიტყვა]]თა მრავალგზისი განმეორების ფაქტები იკმარებდა. მაგრამ საინტერესოა, როგორი წარმომავლობისაა თვით ტოპონიმი ბორჯომი? ამის თაობაზე სპეციალისტ-მკვლევართა არაერთი მოსაზრება არის ცნობილი. კ. ჰანი, მაგალითად, ბორჯომს სიტყვა [[ბაჟი|ბაჟს]] უკავშირებდა, აქ სასაზღვრო [[პატრული]] იდგა და გამვლელ-გამომვლელს ბაჟს ახდევინებდნენო.“ სპეციალურ ლიტერატურაში ბორჯომ-ი ისეთივე -ომ [[სუფიქსი|სუფიქსიან]] სახელწოდებადაა მიჩნეული, როგორიცაა ბათ-ომ-ი, თორთ-ომ-ი, ცხ-ომ-ი, წრ-ომ-ი..“ ბორჯ- ფუძე კი განტოტვილი, გაბარჯღული, ბორჯღლედი, ბორჯღლიანი საგნის (ადგილის) აღმნიშვნელი სიტყვა ყოფილა. წინასწარვე უნდა შევნიშნოთ, რომ განტოტვილ, ორად გაყოფილ, გაბარჯღულ საგან აღნიშნავს ბორჯღ-||ბარჯღ-|| ფარჩხ-… ფუძეები და არა ბორჯ- ფუძე, ასე რომ ბორჯომ- სიტყვაში ადგილის, გზის განტოტვილობის შინაარსის ძიება, ჩვენი აზრით, გაუმართლებელია. ბორჯომის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] კვლევისათვის ფრიად მნიშვნელოვანი და არსებითი ჩანს აღმოსავლური წარმოშობის ბორჯ-||ბორჟ-,&#160; ბურჯ-ბურჟ- სიტყვა, რომელიც [[თავდაცვითი ნაგებობები|თავდაცვით ნაგებობა]]ს, [[ციხესიმაგრე|ციხე-სიმაგრე]]ს, საფორტიფიკაციო ზღუდეს აღნიშნავს. დღევანდელ [[თურქეთი|თურქეთში]], [[ირანი|ირანსა]] თუ დაღესტნის მხარეში (რთული) დასტურდება ბორჯ-||ბურჯ- ფუძეთა შემცველი ტოპონიმები, რომლებიც ამ ადგილებში ციხე-კოშკების, თავდაცვითი ნაგებობების არსებობაზე მიუთითებენ. მაშასადამე, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ჩვენთვის საინტერესო ტოპონიმი ბორჯომი აღმოსავლური (თურქული) წარმოშობის სახელწოდებაა და ნიშნავს: „ადგილი, სადაც აგებული ყოფილა ციხე-სიმაგრე, ბურჯი“. სიტყვასიტყვით: „ციხის უბანი“, „კიხის სოფელი“ (შდრ. ციხის-ჯვარი – სოფელი ბორჯომთან ახლოს).</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==წყარო==</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[სამცხე-ჯავახეთი: ცნობარი]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:ქალაქები საქართველოში]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:ქალაქები აღმოსავლეთ საქართველოში‏‎]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:ქალაქები ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== ==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">კურორტები საქართველოში</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">მრავალმნიშვნელოვანი</ins>]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98&diff=224262&oldid=prev 2024-04-24T20:38:12Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:38, 24 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ცენტრი ზღვის დონიდან 790-940 მ სიმაღლეზე, ქ. [[თბილისი]]დან 160 კმ მანძილზე, [[მდინარე]] [[მტკვარი|მტკვრის]], ბორჯომულასა&#160; (შავწყალა) და გუჯარეთისწყლის შესართავთან. მოსახლეობის რიცხოვნობა – 13.5 ათ. კაცი (2014).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ცენტრი ზღვის დონიდან 790-940 მ სიმაღლეზე, ქ. [[თბილისი]]დან 160 კმ მანძილზე, [[მდინარე]] [[მტკვარი|მტკვრის]], ბორჯომულასა&#160; (შავწყალა) და გუჯარეთისწყლის შესართავთან. მოსახლეობის რიცხოვნობა – 13.5 ათ. კაცი (2014).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საშუალო ტემპერატურა გაიზარ და 0.37°C/40წ., აქედან I-II პერიოდებში (1962-1971, 1972-1981). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საშუალო ტემპერატურა გაიზარ და 0.37°C/<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;sub&gt;</ins>40წ<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/sub&gt;</ins>., აქედან I-II პერიოდებში (1962-1971, 1972-1981)<ins class="diffchange diffchange-inline">. შემცირდა 0.09°C/&lt;sub&gt;40წ&lt;/sub&gt;., II-III პერიოდებში (1972-1981, 1982-1991) იგი არ შეცვლილა, ხოლო III-IV პერიოდებში (1982-1991, 1992-2004) გაიზარ და 0.46°C/&lt;sub&gt;40წ&lt;/sub&gt;. ატმოსფერული ნალექების ჯამები მთლიან შუალედში თითქმის არ შეცვლილა (შემცირდა მხოლოდ 1 მმ-ით). აქედან I-II პერიოდში იგი გაიზარდა 292 მმ-ით, II-III პერიოდში აღინიშნა </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">შემცირება 146 მმ-ით, ხოლო III-IV პერიოდში შემცირება 147 მმ-ით</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბორჯომი საქვეყნოდ განთქმული ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. აშენებულია მტკვრის ვიწრო ხეობაში. ესაა ისტორიული [[თორი (საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე)|თორი]], თორის ხეობა. აქაურები იყვნენ დიდგვაროვანი და დაწინაურებული ფეოდალების – თორელების საგვარეულო დინასტიის წარმომადგენლები. XV ს-დან სახელწოდება თორის&#160; ხეობა სადგერის ხეობამ შეცვალა, [[ტოპონიმი]] ბორჯომის ხეობა კი პირველად XIX ს-ის დასაწყისში, კერძოდ, 1819 წელს შედგენილ ერთ-ერთ საბუთში არის დადასტურებული. ქალაქად ბორჯომი მხოლოდ 1918 წლიდან მოიხსენიება.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბორჯომი საქვეყნოდ განთქმული ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. აშენებულია მტკვრის ვიწრო ხეობაში. ესაა ისტორიული [[თორი (საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე)|თორი]], თორის ხეობა. აქაურები იყვნენ დიდგვაროვანი და დაწინაურებული ფეოდალების – თორელების საგვარეულო დინასტიის წარმომადგენლები. XV ს-დან სახელწოდება თორის&#160; ხეობა სადგერის ხეობამ შეცვალა, [[ტოპონიმი]] ბორჯომის ხეობა კი პირველად XIX ს-ის დასაწყისში, კერძოდ, 1819 წელს შედგენილ ერთ-ერთ საბუთში არის დადასტურებული. ქალაქად ბორჯომი მხოლოდ 1918 წლიდან მოიხსენიება.&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98&diff=224261&oldid=prev 2024-04-24T20:30:24Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:30, 24 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Borjomi.PNG|thumb|250პქ|ბორჯომი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Borjomi.PNG|thumb|250პქ|ბორჯომი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბორჯომი''' – [[<del class="diffchange diffchange-inline">ქალაქი</del>]] <del class="diffchange diffchange-inline">აღმოსავლეთ </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">საქართველო</del>]]<del class="diffchange diffchange-inline">ში</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრი</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბორჯომი''' – <ins class="diffchange diffchange-inline">ქალაქი (1918 წლიდან) საქართველოში,&#160; ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, მისი ადმინისტრაციული </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ცენტრი ზღვის დონიდან 790-940 მ სიმაღლეზე, ქ. </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">თბილისი</ins>]]<ins class="diffchange diffchange-inline">დან 160 კმ მანძილზე, </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">მდინარე]] [[მტკვარი|მტკვრის</ins>]], <ins class="diffchange diffchange-inline">ბორჯომულასა&#160; (შავწყალა) და გუჯარეთისწყლის შესართავთან. მოსახლეობის რიცხოვნობა – 13.5 ათ. კაცი (2014).</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">საშუალო ტემპერატურა გაიზარ და 0.37°C/40წ., აქედან I-II პერიოდებში (1962-1971, 1972-1981)</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბორჯომი საქვეყნოდ განთქმული ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. აშენებულია მტკვრის ვიწრო ხეობაში. ესაა ისტორიული [[თორი (საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე)|თორი]], თორის ხეობა. აქაურები იყვნენ დიდგვაროვანი და დაწინაურებული ფეოდალების – თორელების საგვარეულო დინასტიის წარმომადგენლები. XV ს-დან სახელწოდება თორის&#160; ხეობა სადგერის ხეობამ შეცვალა, [[ტოპონიმი]] ბორჯომის ხეობა კი პირველად XIX ს-ის დასაწყისში, კერძოდ, 1819 წელს შედგენილ ერთ-ერთ საბუთში არის დადასტურებული. ქალაქად ბორჯომი მხოლოდ 1918 წლიდან მოიხსენიება.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბორჯომი საქვეყნოდ განთქმული ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. აშენებულია მტკვრის ვიწრო ხეობაში. ესაა ისტორიული [[თორი (საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე)|თორი]], თორის ხეობა. აქაურები იყვნენ დიდგვაროვანი და დაწინაურებული ფეოდალების – თორელების საგვარეულო დინასტიის წარმომადგენლები. XV ს-დან სახელწოდება თორის&#160; ხეობა სადგერის ხეობამ შეცვალა, [[ტოპონიმი]] ბორჯომის ხეობა კი პირველად XIX ს-ის დასაწყისში, კერძოდ, 1819 წელს შედგენილ ერთ-ერთ საბუთში არის დადასტურებული. ქალაქად ბორჯომი მხოლოდ 1918 წლიდან მოიხსენიება.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>იმ ადგილებს, სადაც დღეს ბორჯომია გაშენებული, ძველად ჭალა და ფაფა რქმევია. ამჟამად ეს სახელწოდება (ფაფა) შერჩა ქალაქ-კურორტის დასავლეთით მტკვრის ნაპირას გაშენებულ პატარა სოფელს. რაც შეეხება თვით ტოპონიმ ბორჯომს, იგი აქ მესხეთიდან, კერძოდ, ახალციხის მხარიდან გადმოტანილი სახელწოდებაა. ასე, მაგალითად, „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში&quot; სოფ. ანდრიაწმინდის მახლობლად დასახელებულია სოფ. ბორჯომი, რომელშიც „დავთრის“ შედგენის დროისათვის (XV ს-ის II ნახევარი) 5 კომლს უცხოვრია. ამ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>იმ ადგილებს, სადაც დღეს ბორჯომია გაშენებული, ძველად ჭალა და ფაფა რქმევია. ამჟამად ეს სახელწოდება (ფაფა) შერჩა ქალაქ-კურორტის დასავლეთით მტკვრის ნაპირას გაშენებულ პატარა სოფელს. რაც შეეხება თვით ტოპონიმ ბორჯომს, იგი აქ მესხეთიდან, კერძოდ, ახალციხის მხარიდან გადმოტანილი სახელწოდებაა. ასე, მაგალითად, „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში&quot; სოფ. ანდრიაწმინდის მახლობლად დასახელებულია სოფ. ბორჯომი, რომელშიც „დავთრის“ შედგენის დროისათვის (XV ს-ის II ნახევარი) 5 კომლს უცხოვრია. ამ შესანიშნავ აღწერილობაში, სხვათა შორის, ორი ბორჯომია დასახელებული. ამ ფაქტს ადასტურებს სოფელ ანდრიაწმინდის მცხოვრების ელენე ტაბატაძის მიერ მოთხრობილი გადმოცემაც, რომელიც თავის დროზე ს. ჯიქიას ჩაუწერია: „ბორჯმები გავერანებულია; ანდრიაწმინდისაა, ანდრიაწმინდელების ყანებია ბორჯომში, მიწას ვხმარობთ; ძველად სოფელი ყოფილა, ნასაყდრებიც არის“. ამიტომ ბუნებრივია, რომ არც „დავთრის“ შემდგენელ-აღმწერი და არც [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] დღევანდელ ბორჯომის ხეობის ქალაქ ბორჯომს არ იცნობენ. ვახუშტის მიერ დასახელებული ტოპონიმი „ბორჯომის-ჴევი“ დღევანდელი ახალციხის რაიონში მდებარე ტერიტორიას გულისხმობს. აკადემიკოს გ. წერეთლის სამართლიანი ვარაუდით ქალაქ ბორჯომს ეს სახელი უნდა შერქმეოდა ჭაჭარაქის ნაჰიეში (რაიონში) არსებული მინერალური წყაროების დღევანდელი ბორჯომის სამკურნალო წყაროებთან თვისებათა მიმსგავსების გამო. გეოგრაფიულ სახელწოდებათა ამგვარ მიგრაციათა შემთხვევები ქართულ ტოპონიმიაში არაერთი შეინიშნება. საამისოდ თუნდაც [[ახტალა]] და აბანო [[სიტყვა]]თა მრავალგზისი განმეორების ფაქტები იკმარებდა. მაგრამ საინტერესოა, როგორი წარმომავლობისაა თვით ტოპონიმი ბორჯომი? ამის თაობაზე სპეციალისტ-მკვლევართა არაერთი მოსაზრება არის ცნობილი. კ. ჰანი, მაგალითად, ბორჯომს სიტყვა [[ბაჟი|ბაჟს]] უკავშირებდა, აქ სასაზღვრო [[პატრული]] იდგა და გამვლელ-გამომვლელს ბაჟს ახდევინებდნენო.“ სპეციალურ ლიტერატურაში ბორჯომ-ი ისეთივე -ომ [[სუფიქსი|სუფიქსიან]] სახელწოდებადაა მიჩნეული, როგორიცაა ბათ-ომ-ი, თორთ-ომ-ი, ცხ-ომ-ი, წრ-ომ-ი..“ ბორჯ- ფუძე კი განტოტვილი, გაბარჯღული, ბორჯღლედი, ბორჯღლიანი საგნის (ადგილის) აღმნიშვნელი სიტყვა ყოფილა. წინასწარვე უნდა შევნიშნოთ, რომ განტოტვილ, ორად გაყოფილ, გაბარჯღულ საგან აღნიშნავს ბორჯღ-||ბარჯღ-|| ფარჩხ-… ფუძეები და არა ბორჯ- ფუძე, ასე რომ ბორჯომ- სიტყვაში ადგილის, გზის განტოტვილობის შინაარსის ძიება, ჩვენი აზრით, გაუმართლებელია. ბორჯომის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] კვლევისათვის ფრიად მნიშვნელოვანი და არსებითი ჩანს აღმოსავლური წარმოშობის ბორჯ-||ბორჟ-,&#160; ბურჯ-ბურჟ- სიტყვა, რომელიც [[თავდაცვითი ნაგებობები|თავდაცვით ნაგებობა]]ს, [[ციხესიმაგრე|ციხე-სიმაგრე]]ს, საფორტიფიკაციო ზღუდეს აღნიშნავს. დღევანდელ [[თურქეთი|თურქეთში]], [[ირანი|ირანსა]] თუ დაღესტნის მხარეში (რთული) დასტურდება ბორჯ-||ბურჯ- ფუძეთა შემცველი ტოპონიმები, რომლებიც ამ ადგილებში ციხე-კოშკების, თავდაცვითი ნაგებობების არსებობაზე მიუთითებენ. მაშასადამე, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ჩვენთვის საინტერესო ტოპონიმი ბორჯომი აღმოსავლური (თურქული) წარმოშობის სახელწოდებაა და ნიშნავს: „ადგილი, სადაც აგებული ყოფილა ციხე-სიმაგრე, ბურჯი“. სიტყვასიტყვით: „ციხის უბანი“, „კიხის სოფელი“ (შდრ. ციხის-ჯვარი – სოფელი ბორჯომთან ახლოს).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შესანიშნავ აღწერილობაში, სხვათა შორის, ორი ბორჯომია დასახელებული. ამ ფაქტს ადასტურებს სოფელ ანდრიაწმინდის მცხოვრების ელენე ტაბატაძის მიერ მოთხრობილი გადმოცემაც, რომელიც თავის დროზე ს. ჯიქიას ჩაუწერია: „ბორჯმები გავერანებულია; ანდრიაწმინდისაა, ანდრიაწმინდელების ყანებია ბორჯომში, მიწას ვხმარობთ; ძველად სოფელი ყოფილა, ნასაყდრებიც არის“. ამიტომ ბუნებრივია, რომ არც „დავთრის“ შემდგენელ-აღმწერი და არც [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] დღევანდელ ბორჯომის ხეობის ქალაქ ბორჯომს არ იცნობენ. ვახუშტის მიერ დასახელებული ტოპონიმი „ბორჯომის-ჴევი“ დღევანდელი ახალციხის რაიონში მდებარე ტერიტორიას გულისხმობს. აკადემიკოს გ. წერეთლის სამართლიანი ვარაუდით ქალაქ ბორჯომს ეს სახელი უნდა შერქმეოდა ჭაჭარაქის ნაჰიეში (რაიონში) არსებული მინერალური წყაროების დღევანდელი ბორჯომის სამკურნალო წყაროებთან თვისებათა მიმსგავსების გამო. გეოგრაფიულ სახელწოდებათა ამგვარ მიგრაციათა შემთხვევები ქართულ ტოპონიმიაში არაერთი შეინიშნება. საამისოდ თუნდაც [[ახტალა]] და აბანო [[სიტყვა]]თა მრავალგზისი განმეორების ფაქტები იკმარებდა. მაგრამ საინტერესოა, როგორი წარმომავლობისაა თვით ტოპონიმი ბორჯომი? ამის თაობაზე სპეციალისტ-მკვლევართა არაერთი მოსაზრება არის ცნობილი. კ. ჰანი, მაგალითად, ბორჯომს სიტყვა [[ბაჟი|ბაჟს]] უკავშირებდა, აქ სასაზღვრო [[პატრული]] იდგა და გამვლელ-გამომვლელს ბაჟს ახდევინებდნენო.“ სპეციალურ ლიტერატურაში ბორჯომ-ი ისეთივე -ომ [[სუფიქსი|სუფიქსიან]] სახელწოდებადაა მიჩნეული, როგორიცაა ბათ-ომ-ი, თორთ-ომ-ი, ცხ-ომ-ი, წრ-ომ-ი..“ ბორჯ- ფუძე კი განტოტვილი, გაბარჯღული, ბორჯღლედი, ბორჯღლიანი საგნის (ადგილის) აღმნიშვნელი სიტყვა ყოფილა. წინასწარვე უნდა შევნიშნოთ, რომ განტოტვილ, ორად გაყოფილ, გაბარჯღულ საგან აღნიშნავს ბორჯღ-||ბარჯღ-|| ფარჩხ-… ფუძეები და არა ბორჯ- ფუძე, ასე რომ ბორჯომ- სიტყვაში ადგილის, გზის განტოტვილობის შინაარსის ძიება, ჩვენი აზრით, გაუმართლებელია. ბორჯომის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] კვლევისათვის ფრიად მნიშვნელოვანი და არსებითი ჩანს აღმოსავლური წარმოშობის ბორჯ-||ბორჟ-,&#160; ბურჯ-ბურჟ- სიტყვა, რომელიც [[თავდაცვითი ნაგებობები|თავდაცვით ნაგებობა]]ს, [[ციხესიმაგრე|ციხე-სიმაგრე]]ს, საფორტიფიკაციო ზღუდეს აღნიშნავს. დღევანდელ [[თურქეთი|თურქეთში]], [[ირანი|ირანსა]] თუ დაღესტნის მხარეში (რთული) დასტურდება ბორჯ-||ბურჯ- ფუძეთა შემცველი ტოპონიმები, რომლებიც ამ ადგილებში ციხე-კოშკების, თავდაცვითი ნაგებობების არსებობაზე მიუთითებენ. მაშასადამე, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ჩვენთვის საინტერესო ტოპონიმი ბორჯომი აღმოსავლური (თურქული) წარმოშობის სახელწოდებაა და ნიშნავს: „ადგილი, სადაც აგებული ყოფილა ციხე-სიმაგრე, ბურჯი“. სიტყვასიტყვით: „ციხის უბანი“, „კიხის სოფელი“ (შდრ. ციხის-ჯვარი – სოფელი ბორჯომთან ახლოს).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[სამცხე-ჯავახეთი: ცნობარი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები საქართველოში]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები საქართველოში]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები აღმოსავლეთ საქართველოში‏‎]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები აღმოსავლეთ საქართველოში‏‎]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კურორტები საქართველოში]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კურორტები საქართველოში]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98&diff=221032&oldid=prev 2024-03-20T16:22:17Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">16:22, 20 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმ ადგილებს, სადაც დღეს ბორჯომია გაშენებული, ძველად ჭალა და ფაფა რქმევია. ამჟამად ეს სახელწოდება (ფაფა) შერჩა ქალაქ-კურორტის დასავლეთით მტკვრის ნაპირას გაშენებულ პატარა სოფელს. რაც შეეხება თვით ტოპონიმ ბორჯომს, იგი აქ მესხეთიდან, კერძოდ, ახალციხის მხარიდან გადმოტანილი სახელწოდებაა. ასე, მაგალითად, „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში&quot; სოფ. ანდრიაწმინდის მახლობლად დასახელებულია სოფ. ბორჯომი, რომელშიც „დავთრის“ შედგენის დროისათვის (XV ს-ის II ნახევარი) 5 კომლს უცხოვრია. ამ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმ ადგილებს, სადაც დღეს ბორჯომია გაშენებული, ძველად ჭალა და ფაფა რქმევია. ამჟამად ეს სახელწოდება (ფაფა) შერჩა ქალაქ-კურორტის დასავლეთით მტკვრის ნაპირას გაშენებულ პატარა სოფელს. რაც შეეხება თვით ტოპონიმ ბორჯომს, იგი აქ მესხეთიდან, კერძოდ, ახალციხის მხარიდან გადმოტანილი სახელწოდებაა. ასე, მაგალითად, „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში&quot; სოფ. ანდრიაწმინდის მახლობლად დასახელებულია სოფ. ბორჯომი, რომელშიც „დავთრის“ შედგენის დროისათვის (XV ს-ის II ნახევარი) 5 კომლს უცხოვრია. ამ &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შესანიშნავ აღწერილობაში, სხვათა შორის, ორი ბორჯომია დასახელებული. ამ ფაქტს ადასტურებს სოფელ ანდრიაწმინდის მცხოვრების ელენე ტაბატაძის მიერ მოთხრობილი გადმოცემაც, რომელიც თავის დროზე ს. ჯიქიას ჩაუწერია: „ბორჯმები გავერანებულია; ანდრიაწმინდისაა, ანდრიაწმინდელების ყანებია ბორჯომში, მიწას ვხმარობთ; ძველად სოფელი ყოფილა, ნასაყდრებიც არის“. ამიტომ ბუნებრივია, რომ არც „დავთრის“ შემდგენელ-აღმწერი და არც [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] დღევანდელ ბორჯომის ხეობის ქალაქ ბორჯომს არ იცნობენ. ვახუშტის მიერ დასახელებული ტოპონიმი „ბორჯომის-ჴევი“ დღევანდელი ახალციხის რაიონში მდებარე ტერიტორიას გულისხმობს. აკადემიკოს გ. წერეთლის სამართლიანი ვარაუდით ქალაქ ბორჯომს ეს სახელი უნდა შერქმეოდა ჭაჭარაქის ნაჰიეში (რაიონში) არსებული მინერალური წყაროების დღევანდელი ბორჯომის სამკურნალო წყაროებთან თვისებათა მიმსგავსების გამო. გეოგრაფიულ სახელწოდებათა ამგვარ მიგრაციათა შემთხვევები ქართულ ტოპონიმიაში არაერთი შეინიშნება. საამისოდ თუნდაც [[ახტალა]] და აბანო [[სიტყვა]]თა მრავალგზისი განმეორების ფაქტები იკმარებდა. მაგრამ საინტერესოა, როგორი წარმომავლობისაა თვით ტოპონიმი ბორჯომი? ამის თაობაზე სპეციალისტ-მკვლევართა არაერთი მოსაზრება არის ცნობილი. კ. ჰანი, მაგალითად, ბორჯომს სიტყვა [[ბაჟი|ბაჟს]] უკავშირებდა, აქ სასაზღვრო [[პატრული]] იდგა და გამვლელ-გამომვლელს ბაჟს ახდევინებდნენო.“ სპეციალურ ლიტერატურაში ბორჯომ-ი ისეთივე -ომ [[სუფიქსი|სუფიქსიან]] სახელწოდებადაა მიჩნეული, როგორიცაა ბათ-ომ-ი, თორთ-ომ-ი, ცხ-ომ-ი, წრ-ომ-ი..“ ბორჯ- ფუძე კი განტოტვილი, გაბარჯღული, ბორჯღლედი, ბორჯღლიანი საგნის (ადგილის) <del class="diffchange diffchange-inline">აღმნიშენელი </del>სიტყვა ყოფილა. წინასწარვე უნდა შევნიშნოთ, რომ განტოტვილ, ორად გაყოფილ, გაბარჯღულ საგან აღნიშნავს ბორჯღ-||ბარჯღ-|| ფარჩხ-… ფუძეები და არა ბორჯ- ფუძე, ასე რომ ბორჯომ- სიტყვაში ადგილის, გზის განტოტვილობის შინაარსის ძიება, ჩვენი აზრით, გაუმართლებელია. ბორჯომის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] კვლევისათვის ფრიად მნიშვნელოვანი და არსებითი ჩანს აღმოსავლური წარმოშობის ბორჯ-||ბორჟ-,&#160; ბურჯ-ბურჟ- სიტყვა, რომელიც [[თავდაცვითი ნაგებობები|თავდაცვით ნაგებობა]]ს, [[ციხესიმაგრე|ციხე-სიმაგრე]]ს, საფორტიფიკაციო ზღუდეს აღნიშნავს. დღევანდელ [[თურქეთი|თურქეთში]], [[ირანი|ირანსა]] თუ დაღესტნის მხარეში (რთული) დასტურდება ბორჯ-||ბურჯ- ფუძეთა შემცველი ტოპონიმები, რომლებიც ამ ადგილებში ციხე-კოშკების, თავდაცვითი ნაგებობების არსებობაზე მიუთითებენ. მაშასადამე, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ჩვენთვის საინტერესო ტოპონიმი ბორჯომი აღმოსავლური (თურქული) წარმოშობის სახელწოდებაა და ნიშნავს: „ადგილი, სადაც აგებული ყოფილა ციხე-სიმაგრე, ბურჯი“. სიტყვასიტყვით: „ციხის უბანი“, „კიხის სოფელი“ (შდრ. ციხის-ჯვარი – სოფელი ბორჯომთან ახლოს).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შესანიშნავ აღწერილობაში, სხვათა შორის, ორი ბორჯომია დასახელებული. ამ ფაქტს ადასტურებს სოფელ ანდრიაწმინდის მცხოვრების ელენე ტაბატაძის მიერ მოთხრობილი გადმოცემაც, რომელიც თავის დროზე ს. ჯიქიას ჩაუწერია: „ბორჯმები გავერანებულია; ანდრიაწმინდისაა, ანდრიაწმინდელების ყანებია ბორჯომში, მიწას ვხმარობთ; ძველად სოფელი ყოფილა, ნასაყდრებიც არის“. ამიტომ ბუნებრივია, რომ არც „დავთრის“ შემდგენელ-აღმწერი და არც [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] დღევანდელ ბორჯომის ხეობის ქალაქ ბორჯომს არ იცნობენ. ვახუშტის მიერ დასახელებული ტოპონიმი „ბორჯომის-ჴევი“ დღევანდელი ახალციხის რაიონში მდებარე ტერიტორიას გულისხმობს. აკადემიკოს გ. წერეთლის სამართლიანი ვარაუდით ქალაქ ბორჯომს ეს სახელი უნდა შერქმეოდა ჭაჭარაქის ნაჰიეში (რაიონში) არსებული მინერალური წყაროების დღევანდელი ბორჯომის სამკურნალო წყაროებთან თვისებათა მიმსგავსების გამო. გეოგრაფიულ სახელწოდებათა ამგვარ მიგრაციათა შემთხვევები ქართულ ტოპონიმიაში არაერთი შეინიშნება. საამისოდ თუნდაც [[ახტალა]] და აბანო [[სიტყვა]]თა მრავალგზისი განმეორების ფაქტები იკმარებდა. მაგრამ საინტერესოა, როგორი წარმომავლობისაა თვით ტოპონიმი ბორჯომი? ამის თაობაზე სპეციალისტ-მკვლევართა არაერთი მოსაზრება არის ცნობილი. კ. ჰანი, მაგალითად, ბორჯომს სიტყვა [[ბაჟი|ბაჟს]] უკავშირებდა, აქ სასაზღვრო [[პატრული]] იდგა და გამვლელ-გამომვლელს ბაჟს ახდევინებდნენო.“ სპეციალურ ლიტერატურაში ბორჯომ-ი ისეთივე -ომ [[სუფიქსი|სუფიქსიან]] სახელწოდებადაა მიჩნეული, როგორიცაა ბათ-ომ-ი, თორთ-ომ-ი, ცხ-ომ-ი, წრ-ომ-ი..“ ბორჯ- ფუძე კი განტოტვილი, გაბარჯღული, ბორჯღლედი, ბორჯღლიანი საგნის (ადგილის) <ins class="diffchange diffchange-inline">აღმნიშვნელი </ins>სიტყვა ყოფილა. წინასწარვე უნდა შევნიშნოთ, რომ განტოტვილ, ორად გაყოფილ, გაბარჯღულ საგან აღნიშნავს ბორჯღ-||ბარჯღ-|| ფარჩხ-… ფუძეები და არა ბორჯ- ფუძე, ასე რომ ბორჯომ- სიტყვაში ადგილის, გზის განტოტვილობის შინაარსის ძიება, ჩვენი აზრით, გაუმართლებელია. ბორჯომის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] კვლევისათვის ფრიად მნიშვნელოვანი და არსებითი ჩანს აღმოსავლური წარმოშობის ბორჯ-||ბორჟ-,&#160; ბურჯ-ბურჟ- სიტყვა, რომელიც [[თავდაცვითი ნაგებობები|თავდაცვით ნაგებობა]]ს, [[ციხესიმაგრე|ციხე-სიმაგრე]]ს, საფორტიფიკაციო ზღუდეს აღნიშნავს. დღევანდელ [[თურქეთი|თურქეთში]], [[ირანი|ირანსა]] თუ დაღესტნის მხარეში (რთული) დასტურდება ბორჯ-||ბურჯ- ფუძეთა შემცველი ტოპონიმები, რომლებიც ამ ადგილებში ციხე-კოშკების, თავდაცვითი ნაგებობების არსებობაზე მიუთითებენ. მაშასადამე, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ჩვენთვის საინტერესო ტოპონიმი ბორჯომი აღმოსავლური (თურქული) წარმოშობის სახელწოდებაა და ნიშნავს: „ადგილი, სადაც აგებული ყოფილა ციხე-სიმაგრე, ბურჯი“. სიტყვასიტყვით: „ციხის უბანი“, „კიხის სოფელი“ (შდრ. ციხის-ჯვარი – სოფელი ბორჯომთან ახლოს).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98&diff=221011&oldid=prev 2024-03-19T21:05:31Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:05, 19 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები აღმოსავლეთ საქართველოში‏‎]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები აღმოსავლეთ საქართველოში‏‎]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:კურორტები საქართველოში]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98&diff=220816&oldid=prev 2024-03-17T00:45:38Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">00:45, 17 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Borjomi.PNG|thumb|250პქ|ბორჯომი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბორჯომი''' – [[ქალაქი]] აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბორჯომი''' – [[ქალაქი]] აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98&diff=220814&oldid=prev 2024-03-17T00:41:56Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">00:41, 17 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბორჯომი''' – [[ქალაქი]] აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ბორჯომი''' – [[ქალაქი]] აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ბორჯომი საქვეყნოდ განთქმული ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. აშენებულია მტკვრის <del class="diffchange diffchange-inline">გიწრო </del>ხეობაში. ესაა ისტორიული [[თორი (საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე)|თორი]], თორის ხეობა. აქაურები იყვნენ დიდგვაროვანი და დაწინაურებული ფეოდალების – თორელების საგვარეულო დინასტიის წარმომადგენლები. XV ს-დან სახელწოდება თორის&#160; ხეობა სადგერის ხეობამ შეცვალა, [[ტოპონიმი]] ბორჯომის ხეობა კი პირველად XIX ს-ის დასაწყისში, კერძოდ, 1819 წელს შედგენილ ერთ-ერთ საბუთში არის დადასტურებული. ქალაქად ბორჯომი მხოლოდ 1918 წლიდან მოიხსენიება.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ბორჯომი საქვეყნოდ განთქმული ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. აშენებულია მტკვრის <ins class="diffchange diffchange-inline">ვიწრო </ins>ხეობაში. ესაა ისტორიული [[თორი (საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე)|თორი]], თორის ხეობა. აქაურები იყვნენ დიდგვაროვანი და დაწინაურებული ფეოდალების – თორელების საგვარეულო დინასტიის წარმომადგენლები. XV ს-დან სახელწოდება თორის&#160; ხეობა სადგერის ხეობამ შეცვალა, [[ტოპონიმი]] ბორჯომის ხეობა კი პირველად XIX ს-ის დასაწყისში, კერძოდ, 1819 წელს შედგენილ ერთ-ერთ საბუთში არის დადასტურებული. ქალაქად ბორჯომი მხოლოდ 1918 წლიდან მოიხსენიება.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმ ადგილებს, სადაც დღეს ბორჯომია გაშენებული, ძველად ჭალა და ფაფა რქმევია. ამჟამად ეს სახელწოდება (ფაფა) შერჩა ქალაქ-კურორტის დასავლეთით მტკვრის ნაპირას გაშენებულ პატარა სოფელს. რაც შეეხება თვით ტოპონიმ ბორჯომს, იგი აქ მესხეთიდან, კერძოდ, ახალციხის მხარიდან გადმოტანილი სახელწოდებაა. ასე, მაგალითად, „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში&quot; სოფ. ანდრიაწმინდის მახლობლად დასახელებულია სოფ. ბორჯომი, რომელშიც „დავთრის“ შედგენის დროისათვის (XV ს-ის II ნახევარი) 5 კომლს უცხოვრია. ამ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმ ადგილებს, სადაც დღეს ბორჯომია გაშენებული, ძველად ჭალა და ფაფა რქმევია. ამჟამად ეს სახელწოდება (ფაფა) შერჩა ქალაქ-კურორტის დასავლეთით მტკვრის ნაპირას გაშენებულ პატარა სოფელს. რაც შეეხება თვით ტოპონიმ ბორჯომს, იგი აქ მესხეთიდან, კერძოდ, ახალციხის მხარიდან გადმოტანილი სახელწოდებაა. ასე, მაგალითად, „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში&quot; სოფ. ანდრიაწმინდის მახლობლად დასახელებულია სოფ. ბორჯომი, რომელშიც „დავთრის“ შედგენის დროისათვის (XV ს-ის II ნახევარი) 5 კომლს უცხოვრია. ამ &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შესანიშნავ აღწერილობაში, სხვათა შორის, ორი ბორჯომია დასახელებული. ამ ფაქტს ადასტურებს სოფელ ანდრიაწმინდის მცხოვრების ელენე ტაბატაძის მიერ მოთხრობილი გადმოცემაც, რომელიც თავის დროზე ს. ჯიქიას ჩაუწერია: „ბორჯმები გავერანებულია; ანდრიაწმინდისაა, ანდრიაწმინდელების ყანებია ბორჯომში, მიწას ვხმარობთ; ძველად სოფელი ყოფილა, ნასაყდრებიც არის“. ამიტომ ბუნებრივია, რომ არც „დავთრის“ შემდგენელ-აღმწერი და არც [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] დღევანდელ ბორჯომის ხეობის ქალაქ ბორჯომს არ იცნობენ. ვახუშტის მიერ დასახელებული ტოპონიმი „ბორჯომის-ჴევი“ დღევანდელი ახალციხის რაიონში მდებარე ტერიტორიას გულისხმობს. აკადემიკოს გ. წერეთლის სამართლიანი ვარაუდით ქალაქ ბორჯომს ეს სახელი უნდა შერქმეოდა ჭაჭარაქის ნაჰიეში (რაიონში) არსებული მინერალური წყაროების დღევანდელი ბორჯომის სამკურნალო წყაროებთან თვისებათა მიმსგავსების გამო. გეოგრაფიულ სახელწოდებათა ამგვარ მიგრაციათა შემთხვევები ქართულ ტოპონიმიაში არაერთი შეინიშნება. საამისოდ თუნდაც [[ახტალა]] და აბანო [[სიტყვა]]თა მრავალგზისი განმეორების ფაქტები იკმარებდა. მაგრამ საინტერესოა, როგორი წარმომავლობისაა თვით <del class="diffchange diffchange-inline">ტობონიმი </del>ბორჯომი? ამის თაობაზე სპეციალისტ-მკვლევართა არაერთი მოსაზრება არის ცნობილი. კ. ჰანი, მაგალითად, ბორჯომს სიტყვა [[ბაჟი|ბაჟს]] უკავშირებდა, აქ სასაზღვრო [[პატრული]] იდგა და გამვლელ-გამომვლელს ბაჟს ახდევინებდნენო.“ სპეციალურ ლიტერატურაში ბორჯომ-ი ისეთივე -ომ [[სუფიქსი|სუფიქსიან]] სახელწოდებადაა მიჩნეული, როგორიცაა ბათ-ომ-ი, თორთ-ომ-ი, ცხ-ომ-ი, წრ-ომ-ი..“ ბორჯ- ფუძე კი განტოტვილი, გაბარჯღული, ბორჯღლედი, ბორჯღლიანი საგნის (ადგილის) აღმნიშენელი სიტყვა ყოფილა. წინასწარვე უნდა შევნიშნოთ, რომ განტოტვილ, ორად გაყოფილ, გაბარჯღულ საგან <del class="diffchange diffchange-inline">აღნიშნას </del>ბორჯღ-||ბარჯღ-|| ფარჩხ-… ფუძეები და არა ბორჯ- ფუძე, ასე რომ ბორჯომ- სიტყვაში ადგილის, გზის განტოტვილობის შინაარსის ძიება, ჩვენი აზრით, გაუმართლებელია. ბორჯომის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] კვლევისათვის ფრიად მნიშვნელოვანი და არსებითი ჩანს აღმოსავლური წარმოშობის ბორჯ-||ბორჟ-,&#160; ბურჯ-ბურჟ- სიტყვა, რომელიც [[თავდაცვითი ნაგებობები|თავდაცვით ნაგებობა]]ს, [[ციხესიმაგრე|ციხე-სიმაგრე]]ს, საფორტიფიკაციო ზღუდეს აღნიშნავს. დღევანდელ [[თურქეთი|თურქეთში]], [[ირანი|ირანსა]] თუ დაღესტნის მხარეში (<del class="diffchange diffchange-inline">რუთული</del>) დასტურდება ბორჯ-||ბურჯ- ფუძეთა შემცველი ტოპონიმები, რომლებიც ამ ადგილებში ციხე-კოშკების, თავდაცვითი ნაგებობების არსებობაზე მიუთითებენ. მაშასადამე, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ჩვენთვის საინტერესო ტოპონიმი ბორჯომი აღმოსავლური (თურქული) წარმოშობის სახელწოდებაა და ნიშნავს: „ადგილი, სადაც აგებული ყოფილა ციხე-სიმაგრე, ბურჯი“. სიტყვასიტყვით: „ციხის უბანი“, „კიხის სოფელი“ (შდრ. ციხის-ჯვარი – სოფელი ბორჯომთან ახლოს).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შესანიშნავ აღწერილობაში, სხვათა შორის, ორი ბორჯომია დასახელებული. ამ ფაქტს ადასტურებს სოფელ ანდრიაწმინდის მცხოვრების ელენე ტაბატაძის მიერ მოთხრობილი გადმოცემაც, რომელიც თავის დროზე ს. ჯიქიას ჩაუწერია: „ბორჯმები გავერანებულია; ანდრიაწმინდისაა, ანდრიაწმინდელების ყანებია ბორჯომში, მიწას ვხმარობთ; ძველად სოფელი ყოფილა, ნასაყდრებიც არის“. ამიტომ ბუნებრივია, რომ არც „დავთრის“ შემდგენელ-აღმწერი და არც [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] დღევანდელ ბორჯომის ხეობის ქალაქ ბორჯომს არ იცნობენ. ვახუშტის მიერ დასახელებული ტოპონიმი „ბორჯომის-ჴევი“ დღევანდელი ახალციხის რაიონში მდებარე ტერიტორიას გულისხმობს. აკადემიკოს გ. წერეთლის სამართლიანი ვარაუდით ქალაქ ბორჯომს ეს სახელი უნდა შერქმეოდა ჭაჭარაქის ნაჰიეში (რაიონში) არსებული მინერალური წყაროების დღევანდელი ბორჯომის სამკურნალო წყაროებთან თვისებათა მიმსგავსების გამო. გეოგრაფიულ სახელწოდებათა ამგვარ მიგრაციათა შემთხვევები ქართულ ტოპონიმიაში არაერთი შეინიშნება. საამისოდ თუნდაც [[ახტალა]] და აბანო [[სიტყვა]]თა მრავალგზისი განმეორების ფაქტები იკმარებდა. მაგრამ საინტერესოა, როგორი წარმომავლობისაა თვით <ins class="diffchange diffchange-inline">ტოპონიმი </ins>ბორჯომი? ამის თაობაზე სპეციალისტ-მკვლევართა არაერთი მოსაზრება არის ცნობილი. კ. ჰანი, მაგალითად, ბორჯომს სიტყვა [[ბაჟი|ბაჟს]] უკავშირებდა, აქ სასაზღვრო [[პატრული]] იდგა და გამვლელ-გამომვლელს ბაჟს ახდევინებდნენო.“ სპეციალურ ლიტერატურაში ბორჯომ-ი ისეთივე -ომ [[სუფიქსი|სუფიქსიან]] სახელწოდებადაა მიჩნეული, როგორიცაა ბათ-ომ-ი, თორთ-ომ-ი, ცხ-ომ-ი, წრ-ომ-ი..“ ბორჯ- ფუძე კი განტოტვილი, გაბარჯღული, ბორჯღლედი, ბორჯღლიანი საგნის (ადგილის) აღმნიშენელი სიტყვა ყოფილა. წინასწარვე უნდა შევნიშნოთ, რომ განტოტვილ, ორად გაყოფილ, გაბარჯღულ საგან <ins class="diffchange diffchange-inline">აღნიშნავს </ins>ბორჯღ-||ბარჯღ-|| ფარჩხ-… ფუძეები და არა ბორჯ- ფუძე, ასე რომ ბორჯომ- სიტყვაში ადგილის, გზის განტოტვილობის შინაარსის ძიება, ჩვენი აზრით, გაუმართლებელია. ბორჯომის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] კვლევისათვის ფრიად მნიშვნელოვანი და არსებითი ჩანს აღმოსავლური წარმოშობის ბორჯ-||ბორჟ-,&#160; ბურჯ-ბურჟ- სიტყვა, რომელიც [[თავდაცვითი ნაგებობები|თავდაცვით ნაგებობა]]ს, [[ციხესიმაგრე|ციხე-სიმაგრე]]ს, საფორტიფიკაციო ზღუდეს აღნიშნავს. დღევანდელ [[თურქეთი|თურქეთში]], [[ირანი|ირანსა]] თუ დაღესტნის მხარეში (<ins class="diffchange diffchange-inline">რთული</ins>) დასტურდება ბორჯ-||ბურჯ- ფუძეთა შემცველი ტოპონიმები, რომლებიც ამ ადგილებში ციხე-კოშკების, თავდაცვითი ნაგებობების არსებობაზე მიუთითებენ. მაშასადამე, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ჩვენთვის საინტერესო ტოპონიმი ბორჯომი აღმოსავლური (თურქული) წარმოშობის სახელწოდებაა და ნიშნავს: „ადგილი, სადაც აგებული ყოფილა ციხე-სიმაგრე, ბურჯი“. სიტყვასიტყვით: „ციხის უბანი“, „კიხის სოფელი“ (შდრ. ციხის-ჯვარი – სოფელი ბორჯომთან ახლოს).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98&diff=220813&oldid=prev 2024-03-17T00:37:54Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">00:37, 17 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">საქართველოს </del>ქალაქები]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები <ins class="diffchange diffchange-inline">საქართველოში</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები აღმოსავლეთ საქართველოში‏‎]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები აღმოსავლეთ საქართველოში‏‎]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili