ბუბასტისი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 15:33, 17 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-17T15:33:28Z

Tkenchoshvili 20:41, 9 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-09T20:41:25Z

Tkenchoshvili 22:02, 5 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-05T22:02:24Z

Tkenchoshvili 18:56, 4 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-04T18:56:33Z

Tkenchoshvili 09:12, 23 ოქტომბერი 2024-ზე

2024-10-23T09:12:29Z

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ბუბასტისი''' – (ეგვიპტ. „ბასტეტის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა...

2024-10-18T18:27:10Z

ახალი გვერდი: '''ბუბასტისი''' – (ეგვიპტ. „ბასტეტის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა...

ახალი გვერდი

'''ბუბასტისი''' – (ეგვიპტ. „ბასტეტის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა ბერძნული „ბუბასტისი“). [[ქალაქი]] მდებარეობდა ნილოსის დელტის პელუსიურ ტოტზე, დღევანდელი ქ. ზაგაზიგის გვერდით (თელ-ბასტა). შესაძლოა ბასტეტის, და ასევე ქალაქის სახელი ნიშნავს „მალამოს“. ამ მოსაზრების სასარგებლოდ მეტყველებს ისიც, რომ ბუბასტისის მთავარ [[ქურუმი|ქურუმს]] მოგვიანებით „მთავარი ექიმის“ და „მალამოს წამსმელის“ წოდება ჰქონდა.

[[ჰეროდოტე]]მ აღწერა ბუბასტისი და მისი [[ბასტეტი]]ს ტაძარი, როგორც ერთ-ერთი ულამაზესი ეგვიპტეში. XIX საუკუნის შუახანებში, ევროპელი მეცნიერის ჯ.გ. ვილკინსონის აღწერით, ტაძარი გამოიყურებოდა ისევე, როგორც ჰეროდოტეს დროს. დღეს ქალაქისაგან აღარაფერია დარჩენილი. ბუბასტისი დასახლებული იყო გვიანი წინადინადინასტიური დროიდან ჩვ.წ.-ის VII საუკუნემდე; ეგვიპტის [[არაბები]]ს მიერ დაპყრობის შემდეგ (დაახლ.642 წ.) ქალაქი თანდათან დაცარიელდა. ძველი სამფეოს დროიდან, ბასტეტის კულტის აღზევებასთან ერთად, ბუბასტისი თანდათან იხვეჭს მნიშვნელობას. ნანგრევების ბლოკებზე მოძიებული წარწერების თანახმად, ქალაქში აქტიური მშენებლობა მიმდინარეობდა ფარაონების ხეოფსის, ხეფრენის და პეპი I-ის დროს. გათხრილია ასევე ამავე პერიოდის სასაფლაო, სადაც კერძო პირები და ადგილობრივი მოხელეები არიან დაკრძალული. სავარაუდოდ, ძველ სამეფოში აქ უკვე არსებობდა ბასტეტის ტაძარი, მაგრამ აღმოჩენილია მხოლოდ ნაგებობა, რომელიც შენდებოდა XII დინასტიის ფარაონების [[ამონემხატ I]]-ის, სენუსერტ I-ის და სენუსერტ III-ის დროს.

შუა სამეფოთია დათარიღებული ასევე დიდი ადმინისტრაციული სასახლე, რომელიც მოიცავდა მოხელის საცხოვრებელ აპარტამენტებს, სახელმწიფო დანიშნულების ოთახებს და საკუჭნაოებს. დიდი ხანძარი, რომლის შედეგად სასახლე დაიწვა დაახლოებით XIII დინასტიის დროს, შესაძლოა დელტაში ჰიკსოსების შემოჭრასთან არის დაკავშირებული. ახალი სამეფოდან ქალაქის მნიშვნელობა კიდევ უფრო იზრდება. ის ხდება XVII ქვემოეგვიპტური ნომის დედაქალაქი, მაგრამ ინფორმაცია მის შესახებ ძალიან მწირია. ჯ. ბრესტედის აზრით, სავარაუდოდ, ბასტეტის ტაძრის კედლებზე მოთავსებული იყო ისეთივე მატიანე ნუბიაში ეგვიპტელების სამხედრო ექსპედიციების შესახებ, როგორიც შემოინახა კარნაკის ტაძარმა ეგვიპტის ომებზე აზიაში. სამწუხაროდ, დღეს მხოლოდ წარწერის მცირე ნაწილია გადარჩენილი. ამონხეტეპ IV-ის დროს აქ აიგო პატარა ტაძარი [[ატონი]]სადმი.

XXII (ლიბიური დინასტიის დროს ბუბასტისი სამეფო რეზიდენცია ხდება. ლიბიელმა ფარაონებმა, განსაკუთრებით ოსორკონ I-მა და II-მ აქ დიდი სამშენებლო სამუშაოები ჩაატარეს. ლიბიური დინასტიის დაცემის შემდეგ, ქალაქმა საბოლოოდ დაკარგა თავისი პოლიტიკური მნიშვნელობა, თუმცა თავისი ისტორიის ბოლომდე მან მნიშვნელოვანი სავაჭრო და რელიგიური ცენტრის სტატუსი შეინარჩუნა. ბუბასტისის მდებარეობამ უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო მარშრუტების გადაკვეთაზე განაპირობა მისი საოცარი სიმდიდრე. ოსორკონ I-ის წარწერის თანახმად, მან მხოლოდ ამონის ტაძარს 250 000კგ. [[ვერცხლი]] და ამდენივე [[ელექტრუმი]] ([[ოქრო]]ს და ვერცხლის შენადნობი) შესწირა.

1906 წელს ბასტეტის ტაძრის სიახლოვეს აღმოჩენილი იქნა დიდი განძი ოქროს სამკაულები და ჭურჭელი. როგორც ბასტეტის ქალაქი, ბუბასტისი დაკვშირებული იყო სიყვარულის დღესასწაულებთან და ღრეობასთან. შემთხვევითი არაა, რომ ადრეელინისტურ ეგვიპტურ მოთხრობაში რამსეს II-ის ბრძენი ვაჟიშვილის, სატნე-ხამუასის შესახებ მას ეროტიკული თავგადასავალი სწორედ ბუბასტისში გადახვდება თავს, ბასტეტის მისნის ქალიშვილის ოქროს ჭურჭლით სავსე სახლში, სადაც იატაკებიც კი [[ლილაქვა|ლილაქვის]] იყო.

==წყარო==
[[ძველი ეგვიპტის ენციკლოპედია]]
[[კატეგორია:ძველი ეგვიპტე]]
[[კატეგორია:ქალაქები ძველ ეგვიპტეში]]

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 [[ფაილი:Bubastisi.JPG|thumb|250px|ბუბასტისი]]
-'''ბუბასტისი''' – (ეგვიპტ. „ბასტეტის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა ბერძნული „ბუბასტისი“). [[ქალაქი]] მდებარეობდა [[ნილოსი]]ს დელტის პელუსიურ ტოტზე, დღევანდელი ქ. ზაგაზიგის გვერდით (თელ-ბასტა). შესაძლოა ბასტეტის, და ასევე ქალაქის სახელი ნიშნავს „მალამოს“. ამ მოსაზრების სასარგებლოდ მეტყველებს ისიც, რომ ბუბასტისის მთავარ [[ქურუმი|ქურუმს]] მოგვიანებით „მთავარი ექიმის“ და „მალამოს წამსმელის“ წოდება ჰქონდა.
+'''ბუბასტისი''' – (ეგვიპტ. „ბასტეტის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა ბერძნული „ბუბასტისი“). [[ქალაქი]] მდებარეობდა [[ნილოსი]]ს დელტის პელუსიურ ტოტზე, დღევანდელი ქ. ზაგაზიგის გვერდით (თელ-ბასტა). შესაძლოა ბასტეტის, და ასევე [[ქალაქი]]ს სახელი ნიშნავს „მალამოს“. ამ მოსაზრების სასარგებლოდ მეტყველებს ისიც, რომ ბუბასტისის მთავარ [[ქურუმები ძველ ეგვიპტეში|ქურუმს]] მოგვიანებით „მთავარი ექიმის“ და „მალამოს წამსმელის“ წოდება ჰქონდა.
-[[ჰეროდოტე]]მ აღწერა ბუბასტისი და მისი [[ბასტეტი]]ს ტაძარი, როგორც ერთ-ერთი ულამაზესი ეგვიპტეში. XIX საუკუნის შუახანებში, ევროპელი მეცნიერის ჯ.გ. ვილკინსონის აღწერით, ტაძარი გამოიყურებოდა ისევე, როგორც ჰეროდოტეს დროს. დღეს ქალაქისაგან აღარაფერია დარჩენილი. ბუბასტისი დასახლებული იყო გვიანი წინადინადინასტიური დროიდან ჩვ.წ.-ის VII საუკუნემდე; ეგვიპტის [[არაბები]]ს მიერ დაპყრობის შემდეგ (დაახლ.642 წ.) ქალაქი თანდათან დაცარიელდა. ძველი სამფეოს დროიდან, ბასტეტის [[კულტი]]ს აღზევებასთან ერთად, ბუბასტისი თანდათან იხვეჭს მნიშვნელობას. ნანგრევების ბლოკებზე მოძიებული წარწერების თანახმად, ქალაქში აქტიური [[მშენებლობა (შენობების აგების პროცესი)|მშენებლობა]] მიმდინარეობდა [[ფარაონი|ფარაონების]] ხეოფსის, ხეფრენის და [[პეპი I]]-ის დროს. გათხრილია ასევე ამავე პერიოდის სასაფლაო, სადაც კერძო პირები და ადგილობრივი მოხელეები არიან დაკრძალული. სავარაუდოდ, ძველ სამეფოში აქ უკვე არსებობდა ბასტეტის ტაძარი, მაგრამ აღმოჩენილია მხოლოდ [[ნაგებობა]], რომელიც შენდებოდა XII დინასტიის ფარაონების [[ამონემხატ I]]-ის, [[სენუსერტ I]]-ის და [[სენუსერტ III]]-ის დროს.
+[[ჰეროდოტე]]მ აღწერა ბუბასტისი და მისი [[ბასტეტი]]ს ტაძარი, როგორც ერთ-ერთი ულამაზესი ეგვიპტეში. XIX საუკუნის შუახანებში, ევროპელი მეცნიერის ჯ.გ. ვილკინსონის აღწერით, ტაძარი გამოიყურებოდა ისევე, როგორც ჰეროდოტეს დროს. დღეს ქალაქისაგან აღარაფერია დარჩენილი. ბუბასტისი დასახლებული იყო გვიანი [[ეგვიპტის წინადინასტიური პერიოდი|წინადინასტიური დროიდან]] ჩვ.წ.-ის VII საუკუნემდე; ეგვიპტის [[არაბები]]ს მიერ დაპყრობის შემდეგ (დაახლ.642 წ.) ქალაქი თანდათან დაცარიელდა. [[ეგვიპტის ძველი სამეფო|ძველი სამეფო]]ს დროიდან, ბასტეტის [[კულტი]]ს აღზევებასთან ერთად, ბუბასტისი თანდათან იხვეჭს მნიშვნელობას. ნანგრევების ბლოკებზე მოძიებული წარწერების თანახმად, ქალაქში აქტიური [[მშენებლობა (შენობების აგების პროცესი)|მშენებლობა]] მიმდინარეობდა [[ფარაონი|ფარაონების]] [[ხეოფსი]]ს, [[ხეფრენი]]ს და [[პეპი I]]-ის დროს. გათხრილია ასევე ამავე პერიოდის სასაფლაო, სადაც კერძო პირები და ადგილობრივი მოხელეები არიან დაკრძალული. სავარაუდოდ, ძველ სამეფოში აქ უკვე არსებობდა ბასტეტის ტაძარი, მაგრამ აღმოჩენილია მხოლოდ [[ნაგებობა]], რომელიც შენდებოდა XII დინასტიის ფარაონების [[ამონემხატ I]]-ის, [[სენუსერტ I]]-ის და [[სენუსერტ III]]-ის დროს.
 შუა სამეფოთია დათარიღებული ასევე დიდი ადმინისტრაციული სასახლე, რომელიც მოიცავდა მოხელის საცხოვრებელ აპარტამენტებს, სახელმწიფო დანიშნულების ოთახებს და საკუჭნაოებს. დიდი ხანძარი, რომლის შედეგად სასახლე დაიწვა დაახლოებით XIII დინასტიის დროს, შესაძლოა დელტაში ჰიკსოსების შემოჭრასთან არის დაკავშირებული. ახალი სამეფოდან ქალაქის მნიშვნელობა კიდევ უფრო იზრდება. ის ხდება XVII ქვემოეგვიპტური [[ნომი]]ს დედაქალაქი, მაგრამ ინფორმაცია მის შესახებ ძალიან მწირია. ჯ. ბრესტედის აზრით, სავარაუდოდ, ბასტეტის ტაძრის კედლებზე მოთავსებული იყო ისეთივე მატიანე ნუბიაში ეგვიპტელების სამხედრო ექსპედიციების შესახებ, როგორიც შემოინახა [[კარნაკი]]ს ტაძარმა ეგვიპტის [[ომი|ომებზე]] [[აზია]]ში. სამწუხაროდ, დღეს მხოლოდ წარწერის მცირე ნაწილია გადარჩენილი. [[ამონხეტეპ IV]]-ის დროს აქ აიგო პატარა ტაძარი [[ატონი]]სადმი.
-XXII (ლიბიური დინასტიის დროს ბუბასტისი სამეფო რეზიდენცია ხდება. ლიბიელმა ფარაონებმა, განსაკუთრებით [[ოსორკონ I]]-მა და [[ოსორკონ II|II]]-მ აქ დიდი [[სამშენებლო სამუშაოები]] ჩაატარეს. ლიბიური დინასტიის დაცემის შემდეგ, ქალაქმა საბოლოოდ დაკარგა თავისი პოლიტიკური მნიშვნელობა, თუმცა თავისი ისტორიის ბოლომდე მან მნიშვნელოვანი სავაჭრო და რელიგიური ცენტრის სტატუსი შეინარჩუნა. ბუბასტისის მდებარეობამ უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო მარშრუტების გადაკვეთაზე განაპირობა მისი საოცარი სიმდიდრე. ოსორკონ I-ის წარწერის თანახმად, მან მხოლოდ ამონის ტაძარს 250 000კგ. [[ვერცხლი]] და ამდენივე [[ელექტრუმი]] ([[ოქრო]]ს და ვერცხლის [[შენადნობი]]) შესწირა.
+XXII (ლიბიური დინასტიის დროს ბუბასტისი სამეფო რეზიდენცია ხდება. ლიბიელმა ფარაონებმა, განსაკუთრებით [[ოსორკონ I]]-მა და [[ოსორკონ II|II]]-მ აქ დიდი [[სამშენებლო სამუშაოები]] ჩაატარეს. ლიბიური დინასტიის დაცემის შემდეგ, ქალაქმა საბოლოოდ დაკარგა თავისი პოლიტიკური მნიშვნელობა, თუმცა თავისი ისტორიის ბოლომდე მან მნიშვნელოვანი სავაჭრო და რელიგიური ცენტრის სტატუსი შეინარჩუნა. ბუბასტისის მდებარეობამ უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო მარშრუტების გადაკვეთაზე განაპირობა მისი საოცარი სიმდიდრე. ოსორკონ I-ის წარწერის თანახმად, მან მხოლოდ [[ამონი]]ს ტაძარს 250 000კგ. [[ვერცხლი]] და ამდენივე [[ელექტრუმი]] ([[ოქრო]]ს და ვერცხლის [[შენადნობი]]) შესწირა.
-წელს ბასტეტის ტაძრის სიახლოვეს აღმოჩენილი იქნა დიდი განძი ოქროს სამკაულები და ჭურჭელი. როგორც ბასტეტის ქალაქი, ბუბასტისი დაკვშირებული იყო სიყვარულის დღესასწაულებთან და ღრეობასთან. შემთხვევითი არაა, რომ ადრეელინისტურ ეგვიპტურ მოთხრობაში [[რამსეს II]]-ის ბრძენი ვაჟიშვილის, სატნე-ხამუასის შესახებ მას ეროტიკული თავგადასავალი სწორედ ბუბასტისში გადახვდება თავს, ბასტეტის მისნის ქალიშვილის ოქროს ჭურჭლით სავსე სახლში, სადაც იატაკებიც კი [[ლილაქვა|ლილაქვის]] იყო.
+წელს ბასტეტის ტაძრის სიახლოვეს აღმოჩენილი იქნა დიდი განძი ოქროს სამკაულები და ჭურჭელი. როგორც ბასტეტის ქალაქი, ბუბასტისი დაკვშირებული იყო სიყვარულის დღესასწაულებთან და ღრეობასთან. შემთხვევითი არაა, რომ ადრეელინისტურ ეგვიპტურ მოთხრობაში [[რამსეს II]]-ის ბრძენი ვაჟიშვილის, სატნე-ხამუასის შესახებ მას ეროტიკული თავგადასავალი სწორედ ბუბასტისში გადახვდება თავს, ბასტეტის მისნის ქალიშვილის ოქროს ჭურჭლით სავსე სახლში, სადაც [[იატაკი|იატაკებიც]] კი [[ლილაქვა|ლილაქვის]] იყო.

@@ ხაზი 2: / ხაზი 2: @@
 '''ბუბასტისი''' – (ეგვიპტ. „ბასტეტის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა ბერძნული „ბუბასტისი“). [[ქალაქი]] მდებარეობდა [[ნილოსი]]ს დელტის პელუსიურ ტოტზე, დღევანდელი ქ. ზაგაზიგის გვერდით (თელ-ბასტა). შესაძლოა ბასტეტის, და ასევე ქალაქის სახელი ნიშნავს „მალამოს“. ამ მოსაზრების სასარგებლოდ მეტყველებს ისიც, რომ ბუბასტისის მთავარ [[ქურუმი|ქურუმს]] მოგვიანებით „მთავარი ექიმის“ და „მალამოს წამსმელის“ წოდება ჰქონდა.
-[[ჰეროდოტე]]მ აღწერა ბუბასტისი და მისი [[ბასტეტი]]ს ტაძარი, როგორც ერთ-ერთი ულამაზესი ეგვიპტეში. XIX საუკუნის შუახანებში, ევროპელი მეცნიერის ჯ.გ. ვილკინსონის აღწერით, ტაძარი გამოიყურებოდა ისევე, როგორც ჰეროდოტეს დროს. დღეს ქალაქისაგან აღარაფერია დარჩენილი. ბუბასტისი დასახლებული იყო გვიანი წინადინადინასტიური დროიდან ჩვ.წ.-ის VII საუკუნემდე; ეგვიპტის [[არაბები]]ს მიერ დაპყრობის შემდეგ (დაახლ.642 წ.) ქალაქი თანდათან დაცარიელდა. ძველი სამფეოს დროიდან, ბასტეტის [[კულტი]]ს აღზევებასთან ერთად, ბუბასტისი თანდათან იხვეჭს მნიშვნელობას. ნანგრევების ბლოკებზე მოძიებული წარწერების თანახმად, ქალაქში აქტიური [[მშენებლობა (შენობების აგების პროცესი)|მშენებლობა]] მიმდინარეობდა [[ფარაონი|ფარაონების]] ხეოფსის, ხეფრენის და [[პეპი I]]-ის დროს. გათხრილია ასევე ამავე პერიოდის სასაფლაო, სადაც კერძო პირები და ადგილობრივი მოხელეები არიან დაკრძალული. სავარაუდოდ, ძველ სამეფოში აქ უკვე არსებობდა ბასტეტის ტაძარი, მაგრამ აღმოჩენილია მხოლოდ [[ნაგებობა]], რომელიც შენდებოდა XII დინასტიის ფარაონების [[ამონემხატ I]]-ის, სენუსერტ I-ის და სენუსერტ III-ის დროს.
+[[ჰეროდოტე]]მ აღწერა ბუბასტისი და მისი [[ბასტეტი]]ს ტაძარი, როგორც ერთ-ერთი ულამაზესი ეგვიპტეში. XIX საუკუნის შუახანებში, ევროპელი მეცნიერის ჯ.გ. ვილკინსონის აღწერით, ტაძარი გამოიყურებოდა ისევე, როგორც ჰეროდოტეს დროს. დღეს ქალაქისაგან აღარაფერია დარჩენილი. ბუბასტისი დასახლებული იყო გვიანი წინადინადინასტიური დროიდან ჩვ.წ.-ის VII საუკუნემდე; ეგვიპტის [[არაბები]]ს მიერ დაპყრობის შემდეგ (დაახლ.642 წ.) ქალაქი თანდათან დაცარიელდა. ძველი სამფეოს დროიდან, ბასტეტის [[კულტი]]ს აღზევებასთან ერთად, ბუბასტისი თანდათან იხვეჭს მნიშვნელობას. ნანგრევების ბლოკებზე მოძიებული წარწერების თანახმად, ქალაქში აქტიური [[მშენებლობა (შენობების აგების პროცესი)|მშენებლობა]] მიმდინარეობდა [[ფარაონი|ფარაონების]] ხეოფსის, ხეფრენის და [[პეპი I]]-ის დროს. გათხრილია ასევე ამავე პერიოდის სასაფლაო, სადაც კერძო პირები და ადგილობრივი მოხელეები არიან დაკრძალული. სავარაუდოდ, ძველ სამეფოში აქ უკვე არსებობდა ბასტეტის ტაძარი, მაგრამ აღმოჩენილია მხოლოდ [[ნაგებობა]], რომელიც შენდებოდა XII დინასტიის ფარაონების [[ამონემხატ I]]-ის, [[სენუსერტ I]]-ის და [[სენუსერტ III]]-ის დროს.
 შუა სამეფოთია დათარიღებული ასევე დიდი ადმინისტრაციული სასახლე, რომელიც მოიცავდა მოხელის საცხოვრებელ აპარტამენტებს, სახელმწიფო დანიშნულების ოთახებს და საკუჭნაოებს. დიდი ხანძარი, რომლის შედეგად სასახლე დაიწვა დაახლოებით XIII დინასტიის დროს, შესაძლოა დელტაში ჰიკსოსების შემოჭრასთან არის დაკავშირებული. ახალი სამეფოდან ქალაქის მნიშვნელობა კიდევ უფრო იზრდება. ის ხდება XVII ქვემოეგვიპტური [[ნომი]]ს დედაქალაქი, მაგრამ ინფორმაცია მის შესახებ ძალიან მწირია. ჯ. ბრესტედის აზრით, სავარაუდოდ, ბასტეტის ტაძრის კედლებზე მოთავსებული იყო ისეთივე მატიანე ნუბიაში ეგვიპტელების სამხედრო ექსპედიციების შესახებ, როგორიც შემოინახა [[კარნაკი]]ს ტაძარმა ეგვიპტის [[ომი|ომებზე]] [[აზია]]ში. სამწუხაროდ, დღეს მხოლოდ წარწერის მცირე ნაწილია გადარჩენილი. [[ამონხეტეპ IV]]-ის დროს აქ აიგო პატარა ტაძარი [[ატონი]]სადმი.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 [[ფაილი:Bubastisi.JPG|thumb|250px|ბუბასტისი]]
-'''ბუბასტისი''' – (ეგვიპტ. „ბასტეტის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა ბერძნული „ბუბასტისი“). [[ქალაქი]] მდებარეობდა ნილოსის დელტის პელუსიურ ტოტზე, დღევანდელი ქ. ზაგაზიგის გვერდით (თელ-ბასტა). შესაძლოა ბასტეტის, და ასევე ქალაქის სახელი ნიშნავს „მალამოს“. ამ მოსაზრების სასარგებლოდ მეტყველებს ისიც, რომ ბუბასტისის მთავარ [[ქურუმი|ქურუმს]] მოგვიანებით „მთავარი ექიმის“ და „მალამოს წამსმელის“ წოდება ჰქონდა.
+'''ბუბასტისი''' – (ეგვიპტ. „ბასტეტის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა ბერძნული „ბუბასტისი“). [[ქალაქი]] მდებარეობდა [[ნილოსი]]ს დელტის პელუსიურ ტოტზე, დღევანდელი ქ. ზაგაზიგის გვერდით (თელ-ბასტა). შესაძლოა ბასტეტის, და ასევე ქალაქის სახელი ნიშნავს „მალამოს“. ამ მოსაზრების სასარგებლოდ მეტყველებს ისიც, რომ ბუბასტისის მთავარ [[ქურუმი|ქურუმს]] მოგვიანებით „მთავარი ექიმის“ და „მალამოს წამსმელის“ წოდება ჰქონდა.
-[[ჰეროდოტე]]მ აღწერა ბუბასტისი და მისი [[ბასტეტი]]ს ტაძარი, როგორც ერთ-ერთი ულამაზესი ეგვიპტეში. XIX საუკუნის შუახანებში, ევროპელი მეცნიერის ჯ.გ. ვილკინსონის აღწერით, ტაძარი გამოიყურებოდა ისევე, როგორც ჰეროდოტეს დროს. დღეს ქალაქისაგან აღარაფერია დარჩენილი. ბუბასტისი დასახლებული იყო გვიანი წინადინადინასტიური დროიდან ჩვ.წ.-ის VII საუკუნემდე; ეგვიპტის [[არაბები]]ს მიერ დაპყრობის შემდეგ (დაახლ.642 წ.) ქალაქი თანდათან დაცარიელდა. ძველი სამფეოს დროიდან, ბასტეტის კულტის აღზევებასთან ერთად, ბუბასტისი თანდათან იხვეჭს მნიშვნელობას. ნანგრევების ბლოკებზე მოძიებული წარწერების თანახმად, ქალაქში აქტიური მშენებლობა მიმდინარეობდა ფარაონების ხეოფსის, ხეფრენის და [[პეპი I]]-ის დროს. გათხრილია ასევე ამავე პერიოდის სასაფლაო, სადაც კერძო პირები და ადგილობრივი მოხელეები არიან დაკრძალული. სავარაუდოდ, ძველ სამეფოში აქ უკვე არსებობდა ბასტეტის ტაძარი, მაგრამ აღმოჩენილია მხოლოდ ნაგებობა, რომელიც შენდებოდა XII დინასტიის ფარაონების [[ამონემხატ I]]-ის, სენუსერტ I-ის და სენუსერტ III-ის დროს.
+[[ჰეროდოტე]]მ აღწერა ბუბასტისი და მისი [[ბასტეტი]]ს ტაძარი, როგორც ერთ-ერთი ულამაზესი ეგვიპტეში. XIX საუკუნის შუახანებში, ევროპელი მეცნიერის ჯ.გ. ვილკინსონის აღწერით, ტაძარი გამოიყურებოდა ისევე, როგორც ჰეროდოტეს დროს. დღეს ქალაქისაგან აღარაფერია დარჩენილი. ბუბასტისი დასახლებული იყო გვიანი წინადინადინასტიური დროიდან ჩვ.წ.-ის VII საუკუნემდე; ეგვიპტის [[არაბები]]ს მიერ დაპყრობის შემდეგ (დაახლ.642 წ.) ქალაქი თანდათან დაცარიელდა. ძველი სამფეოს დროიდან, ბასტეტის [[კულტი]]ს აღზევებასთან ერთად, ბუბასტისი თანდათან იხვეჭს მნიშვნელობას. ნანგრევების ბლოკებზე მოძიებული წარწერების თანახმად, ქალაქში აქტიური [[მშენებლობა (შენობების აგების პროცესი)|მშენებლობა]] მიმდინარეობდა [[ფარაონი|ფარაონების]] ხეოფსის, ხეფრენის და [[პეპი I]]-ის დროს. გათხრილია ასევე ამავე პერიოდის სასაფლაო, სადაც კერძო პირები და ადგილობრივი მოხელეები არიან დაკრძალული. სავარაუდოდ, ძველ სამეფოში აქ უკვე არსებობდა ბასტეტის ტაძარი, მაგრამ აღმოჩენილია მხოლოდ [[ნაგებობა]], რომელიც შენდებოდა XII დინასტიის ფარაონების [[ამონემხატ I]]-ის, სენუსერტ I-ის და სენუსერტ III-ის დროს.
-შუა სამეფოთია დათარიღებული ასევე დიდი ადმინისტრაციული სასახლე, რომელიც მოიცავდა მოხელის საცხოვრებელ აპარტამენტებს, სახელმწიფო დანიშნულების ოთახებს და საკუჭნაოებს. დიდი ხანძარი, რომლის შედეგად სასახლე დაიწვა დაახლოებით XIII დინასტიის დროს, შესაძლოა დელტაში ჰიკსოსების შემოჭრასთან არის დაკავშირებული. ახალი სამეფოდან ქალაქის მნიშვნელობა კიდევ უფრო იზრდება. ის ხდება XVII ქვემოეგვიპტური ნომის დედაქალაქი, მაგრამ ინფორმაცია მის შესახებ ძალიან მწირია. ჯ. ბრესტედის აზრით, სავარაუდოდ, ბასტეტის ტაძრის კედლებზე მოთავსებული იყო ისეთივე მატიანე ნუბიაში ეგვიპტელების სამხედრო ექსპედიციების შესახებ, როგორიც შემოინახა კარნაკის ტაძარმა ეგვიპტის ომებზე აზიაში. სამწუხაროდ, დღეს მხოლოდ წარწერის მცირე ნაწილია გადარჩენილი. [[ამონხეტეპ IV]]-ის დროს აქ აიგო პატარა ტაძარი [[ატონი]]სადმი.
+შუა სამეფოთია დათარიღებული ასევე დიდი ადმინისტრაციული სასახლე, რომელიც მოიცავდა მოხელის საცხოვრებელ აპარტამენტებს, სახელმწიფო დანიშნულების ოთახებს და საკუჭნაოებს. დიდი ხანძარი, რომლის შედეგად სასახლე დაიწვა დაახლოებით XIII დინასტიის დროს, შესაძლოა დელტაში ჰიკსოსების შემოჭრასთან არის დაკავშირებული. ახალი სამეფოდან ქალაქის მნიშვნელობა კიდევ უფრო იზრდება. ის ხდება XVII ქვემოეგვიპტური [[ნომი]]ს დედაქალაქი, მაგრამ ინფორმაცია მის შესახებ ძალიან მწირია. ჯ. ბრესტედის აზრით, სავარაუდოდ, ბასტეტის ტაძრის კედლებზე მოთავსებული იყო ისეთივე მატიანე ნუბიაში ეგვიპტელების სამხედრო ექსპედიციების შესახებ, როგორიც შემოინახა [[კარნაკი]]ს ტაძარმა ეგვიპტის [[ომი|ომებზე]] [[აზია]]ში. სამწუხაროდ, დღეს მხოლოდ წარწერის მცირე ნაწილია გადარჩენილი. [[ამონხეტეპ IV]]-ის დროს აქ აიგო პატარა ტაძარი [[ატონი]]სადმი.
-XXII (ლიბიური დინასტიის დროს ბუბასტისი სამეფო რეზიდენცია ხდება. ლიბიელმა ფარაონებმა, განსაკუთრებით ოსორკონ I-მა და II-მ აქ დიდი სამშენებლო სამუშაოები ჩაატარეს. ლიბიური დინასტიის დაცემის შემდეგ, ქალაქმა საბოლოოდ დაკარგა თავისი პოლიტიკური მნიშვნელობა, თუმცა თავისი ისტორიის ბოლომდე მან მნიშვნელოვანი სავაჭრო და რელიგიური ცენტრის სტატუსი შეინარჩუნა. ბუბასტისის მდებარეობამ უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო მარშრუტების გადაკვეთაზე განაპირობა მისი საოცარი სიმდიდრე. ოსორკონ I-ის წარწერის თანახმად, მან მხოლოდ ამონის ტაძარს 250 000კგ. [[ვერცხლი]] და ამდენივე [[ელექტრუმი]] ([[ოქრო]]ს და ვერცხლის შენადნობი) შესწირა.
+XXII (ლიბიური დინასტიის დროს ბუბასტისი სამეფო რეზიდენცია ხდება. ლიბიელმა ფარაონებმა, განსაკუთრებით [[ოსორკონ I]]-მა და [[ოსორკონ II|II]]-მ აქ დიდი [[სამშენებლო სამუშაოები]] ჩაატარეს. ლიბიური დინასტიის დაცემის შემდეგ, ქალაქმა საბოლოოდ დაკარგა თავისი პოლიტიკური მნიშვნელობა, თუმცა თავისი ისტორიის ბოლომდე მან მნიშვნელოვანი სავაჭრო და რელიგიური ცენტრის სტატუსი შეინარჩუნა. ბუბასტისის მდებარეობამ უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო მარშრუტების გადაკვეთაზე განაპირობა მისი საოცარი სიმდიდრე. ოსორკონ I-ის წარწერის თანახმად, მან მხოლოდ ამონის ტაძარს 250 000კგ. [[ვერცხლი]] და ამდენივე [[ელექტრუმი]] ([[ოქრო]]ს და ვერცხლის [[შენადნობი]]) შესწირა.
-წელს ბასტეტის ტაძრის სიახლოვეს აღმოჩენილი იქნა დიდი განძი ოქროს სამკაულები და ჭურჭელი. როგორც ბასტეტის ქალაქი, ბუბასტისი დაკვშირებული იყო სიყვარულის დღესასწაულებთან და ღრეობასთან. შემთხვევითი არაა, რომ ადრეელინისტურ ეგვიპტურ მოთხრობაში რამსეს II-ის ბრძენი ვაჟიშვილის, სატნე-ხამუასის შესახებ მას ეროტიკული თავგადასავალი სწორედ ბუბასტისში გადახვდება თავს, ბასტეტის მისნის ქალიშვილის ოქროს ჭურჭლით სავსე სახლში, სადაც იატაკებიც კი [[ლილაქვა|ლილაქვის]] იყო.
+წელს ბასტეტის ტაძრის სიახლოვეს აღმოჩენილი იქნა დიდი განძი ოქროს სამკაულები და ჭურჭელი. როგორც ბასტეტის ქალაქი, ბუბასტისი დაკვშირებული იყო სიყვარულის დღესასწაულებთან და ღრეობასთან. შემთხვევითი არაა, რომ ადრეელინისტურ ეგვიპტურ მოთხრობაში [[რამსეს II]]-ის ბრძენი ვაჟიშვილის, სატნე-ხამუასის შესახებ მას ეროტიკული თავგადასავალი სწორედ ბუბასტისში გადახვდება თავს, ბასტეტის მისნის ქალიშვილის ოქროს ჭურჭლით სავსე სახლში, სადაც იატაკებიც კი [[ლილაქვა|ლილაქვის]] იყო.

@@ ხაზი 2: / ხაზი 2: @@
 '''ბუბასტისი''' – (ეგვიპტ. „ბასტეტის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა ბერძნული „ბუბასტისი“). [[ქალაქი]] მდებარეობდა ნილოსის დელტის პელუსიურ ტოტზე, დღევანდელი ქ. ზაგაზიგის გვერდით (თელ-ბასტა). შესაძლოა ბასტეტის, და ასევე ქალაქის სახელი ნიშნავს „მალამოს“. ამ მოსაზრების სასარგებლოდ მეტყველებს ისიც, რომ ბუბასტისის მთავარ [[ქურუმი|ქურუმს]] მოგვიანებით „მთავარი ექიმის“ და „მალამოს წამსმელის“ წოდება ჰქონდა.
-[[ჰეროდოტე]]მ აღწერა ბუბასტისი და მისი [[ბასტეტი]]ს ტაძარი, როგორც ერთ-ერთი ულამაზესი ეგვიპტეში. XIX საუკუნის შუახანებში, ევროპელი მეცნიერის ჯ.გ. ვილკინსონის აღწერით, ტაძარი გამოიყურებოდა ისევე, როგორც ჰეროდოტეს დროს. დღეს ქალაქისაგან აღარაფერია დარჩენილი. ბუბასტისი დასახლებული იყო გვიანი წინადინადინასტიური დროიდან ჩვ.წ.-ის VII საუკუნემდე; ეგვიპტის [[არაბები]]ს მიერ დაპყრობის შემდეგ (დაახლ.642 წ.) ქალაქი თანდათან დაცარიელდა. ძველი სამფეოს დროიდან, ბასტეტის კულტის აღზევებასთან ერთად, ბუბასტისი თანდათან იხვეჭს მნიშვნელობას. ნანგრევების ბლოკებზე მოძიებული წარწერების თანახმად, ქალაქში აქტიური მშენებლობა მიმდინარეობდა ფარაონების ხეოფსის, ხეფრენის და პეპი I-ის დროს. გათხრილია ასევე ამავე პერიოდის სასაფლაო, სადაც კერძო პირები და ადგილობრივი მოხელეები არიან დაკრძალული. სავარაუდოდ, ძველ სამეფოში აქ უკვე არსებობდა ბასტეტის ტაძარი, მაგრამ აღმოჩენილია მხოლოდ ნაგებობა, რომელიც შენდებოდა XII დინასტიის ფარაონების [[ამონემხატ I]]-ის, სენუსერტ I-ის და სენუსერტ III-ის დროს.
+[[ჰეროდოტე]]მ აღწერა ბუბასტისი და მისი [[ბასტეტი]]ს ტაძარი, როგორც ერთ-ერთი ულამაზესი ეგვიპტეში. XIX საუკუნის შუახანებში, ევროპელი მეცნიერის ჯ.გ. ვილკინსონის აღწერით, ტაძარი გამოიყურებოდა ისევე, როგორც ჰეროდოტეს დროს. დღეს ქალაქისაგან აღარაფერია დარჩენილი. ბუბასტისი დასახლებული იყო გვიანი წინადინადინასტიური დროიდან ჩვ.წ.-ის VII საუკუნემდე; ეგვიპტის [[არაბები]]ს მიერ დაპყრობის შემდეგ (დაახლ.642 წ.) ქალაქი თანდათან დაცარიელდა. ძველი სამფეოს დროიდან, ბასტეტის კულტის აღზევებასთან ერთად, ბუბასტისი თანდათან იხვეჭს მნიშვნელობას. ნანგრევების ბლოკებზე მოძიებული წარწერების თანახმად, ქალაქში აქტიური მშენებლობა მიმდინარეობდა ფარაონების ხეოფსის, ხეფრენის და [[პეპი I]]-ის დროს. გათხრილია ასევე ამავე პერიოდის სასაფლაო, სადაც კერძო პირები და ადგილობრივი მოხელეები არიან დაკრძალული. სავარაუდოდ, ძველ სამეფოში აქ უკვე არსებობდა ბასტეტის ტაძარი, მაგრამ აღმოჩენილია მხოლოდ ნაგებობა, რომელიც შენდებოდა XII დინასტიის ფარაონების [[ამონემხატ I]]-ის, სენუსერტ I-ის და სენუსერტ III-ის დროს.
 შუა სამეფოთია დათარიღებული ასევე დიდი ადმინისტრაციული სასახლე, რომელიც მოიცავდა მოხელის საცხოვრებელ აპარტამენტებს, სახელმწიფო დანიშნულების ოთახებს და საკუჭნაოებს. დიდი ხანძარი, რომლის შედეგად სასახლე დაიწვა დაახლოებით XIII დინასტიის დროს, შესაძლოა დელტაში ჰიკსოსების შემოჭრასთან არის დაკავშირებული. ახალი სამეფოდან ქალაქის მნიშვნელობა კიდევ უფრო იზრდება. ის ხდება XVII ქვემოეგვიპტური ნომის დედაქალაქი, მაგრამ ინფორმაცია მის შესახებ ძალიან მწირია. ჯ. ბრესტედის აზრით, სავარაუდოდ, ბასტეტის ტაძრის კედლებზე მოთავსებული იყო ისეთივე მატიანე ნუბიაში ეგვიპტელების სამხედრო ექსპედიციების შესახებ, როგორიც შემოინახა კარნაკის ტაძარმა ეგვიპტის ომებზე აზიაში. სამწუხაროდ, დღეს მხოლოდ წარწერის მცირე ნაწილია გადარჩენილი. [[ამონხეტეპ IV]]-ის დროს აქ აიგო პატარა ტაძარი [[ატონი]]სადმი.