https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%90 2026-04-25T23:14:45Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%90&diff=64251&oldid=prev 2018-09-11T09:54:03Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ბუმბა&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(ყალ. Бумба)&#039;&#039; – ეპიკური ქვეყანა, რომელსაც ყალმუხური ეპ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ბუმბა''' ''(ყალ. Бумба)'' – ეპიკური ქვეყანა, რომელსაც ყალმუხური ეპოსის („ჯანჰარის“) მიხედვით, დევგმირი ჯანჰარი განაგებს. ამ ეპიკურ ქვეყანაზე წარმოდგენები შეიძლება, განხილულ იქნას ორ ასპექტში: უპირველესად, ბუმბა – ეს არის ეპოსის განსაკუთრებული მხატვრული სივრცე, რომელიც მოიცავს ირეალურ გეოგრაფიულ ობიექტებსა და დასახლებულია ეპიკური გმირებით. მეორე მხრივ, ბუმბა წარმოადგენს იდეალურ ქვეყანას, სადაც ყველა და ყველაფერი სრულყოფილია – ადამიანები და ცხოველები, ბუნება და კლიმატი, ქვეყნის მმართველი და მისი ქვეშევრდომი დევგმირები; სადაც არც სიცივეა და არც სიცხე<br /> და ხალხმა არ იცის, თუ რა არის სიბერე: „მისი (ჯანჰარის) ქვეყანა უკვდავია, მარადიულია. მისი ხალხი მუდამ ოცდახუთი წლისაა. იქ ზამთარში – გაზაფხულივით არის, ზაფხულში კი – შემოდგომასავით; არ არის სიცივე, არც გამთანგველი სიცხე. ... მათი ქვეყანა უკვდავია, მარადიულია“. <br /> <br /> ეპოსის მხატვრული სივრცე ქვეყნიერების შესახებ ისეთ რელიგიურ წარმოდგენებს შეესატყვისება, რომლებიც დამახასიათებელია ცენტრალური და ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზიის ხალხებისათვის. ამ წარმოდგენების თანახმად, სამყარო ვერტიკალურ ჭრილში სამ სფეროდ – [[ზესკნელი|ზესკნელად]], შუასკნელად და ქვესკნელად – იყოფა; შუასკნელი ადამიანთა საცხოვრისია, სხვა სფეროებში ღმერთები და [[დემონები]] მკვიდრობენ; ეპოსის რიგ ვერსიებში მოქმედება ზესკნელში ვითარდება, სადაც დემონი შულმუსები ცხოვრობენ; მათი მეფე ქჲურჲულ-ერდენი – ჯანჰარის ანტაგონისტი – ამარცხებს ამ უკანასკნელს და ზესკნელში მიჰყავს, სადაც იგი დედოფალს „ქვედა ქვეყნის” მმართველად წარუდგება; როცა ჯანჰარი ქვესკნელში მოხვდება, იქაური დემონები ამბობენ: „გამოჩნდა ჯანჰარი, ზედა ქვეყნის – ბუმბას – მმართველი“. ამგვარად, სადაც არ უნდა ინაცვლებდეს მოქმედება, ბუმბას მდებარეობა მკაცრად არის განსაზღვრული. მაგრამ ეპოსის გვიანდელ ვარიანტებში ბუმბა მთელ შუასკნელს როდი იკავებს: როცა ეპიკური თხრობის მიხედვით, სამყარო უკვე სამ სფეროდ არ იყოფა, იგი [[სახელმწიფო]]ა, რომელიც დაპირისპირებულია სხვა სახელმწიფოებთან.<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> *Джангар. Калмыцкий эпос. М., 1940; <br /> *Бурыкин А. А. Страна Бумба в калмыцком эпосе „Джангар“: художественное пространство героического эпоса, идеальное государство и концепт культуры // Образ рая: от мифа к утопии. Серия „Symposium“. Вып. 31. Санкт-Петербург, 2003.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br /> <br /> [[კატეგორია:მითოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:კავკასიური მითები]]<br /> [[კატეგორია:ყალმუხური მითები]]<br /> [[კატეგორია:მითოსური ქვეყნები]]</div>

Echelidze