https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D 2026-05-02T15:34:21Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&diff=258621&oldid=prev 2026-01-22T11:12:31Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:12, 22 იანვარი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:GELILEIS PORTRETI.PNG|thumb|150პქ|გალილეო გალიელის პორტრეტი, მხატვარი ჯიუსტო სუსტერმანსი]] 1586 წ-ს დაწერა მცირე თხზულება – „პატარა სასწორები“ (დაიბეჭდა 1652 წ.) რომელშიც აღწერილია&#160; გალილეის მიერ აგებული ჰიდროსტატიკური სასწორები&#160; სხვადასხვა ნივთიერების სიმკვრივის გასაზომად, [[ლითონი|ლითონთა]]&#160; [[შენადნობი]]ს შემადგენლობის სწრაფი განსაზღვრისათვის, და&#160; გეომეტრიული გამოკვლევები სივრცითი ფიგურებისა და მყარი&#160; სხეულების სიმძიმის ცენტრის განსაზღვრის მეთოდების შესახებ;&#160; ამ ნაშრომმა გალილეის პირველი სახელი მოუტანა იტალიელ&#160; მათემატიკოსებს შორის.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:GELILEIS PORTRETI.PNG|thumb|150პქ|გალილეო გალიელის პორტრეტი, მხატვარი ჯიუსტო სუსტერმანსი]] 1586 წ-ს დაწერა მცირე თხზულება – „პატარა სასწორები“ (დაიბეჭდა 1652 წ.) რომელშიც აღწერილია&#160; გალილეის მიერ აგებული ჰიდროსტატიკური სასწორები&#160; სხვადასხვა ნივთიერების სიმკვრივის გასაზომად, [[ლითონი|ლითონთა]]&#160; [[შენადნობი]]ს შემადგენლობის სწრაფი განსაზღვრისათვის, და&#160; გეომეტრიული გამოკვლევები სივრცითი ფიგურებისა და მყარი&#160; სხეულების სიმძიმის ცენტრის განსაზღვრის მეთოდების შესახებ;&#160; ამ ნაშრომმა გალილეის პირველი სახელი მოუტანა იტალიელ&#160; მათემატიკოსებს შორის.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>===== <del class="diffchange diffchange-inline">ბიოგრაფია </del>=====</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>===== <ins class="diffchange diffchange-inline">ცხოვრება და მოღვაწეობა </ins>=====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი დაიბადა პიზაში. მამა გამოჩენილი მუსიკოსი იყო და თვითონ მასაც უყვარდა ეს ხელოენება. ბავშვობაში ის ეწეოდა მანქანების გამოგონებას და მათ კონსტრუირებას. მამის რჩევით გალილეი შევიდა უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, მაგრამ იგი მალე მიატოვა და დაიწყო ფილოსოფიის, ფიზიკის, [[მათემატიკა|მათემატიკისა]] და ასტრონომიის შესწავლა. 1589 წელს მან პიზას უნივერსიტეტში მიიღო პროფესორის წოდება და მათემატიკის კათედრას განაგებდა. 1592 წელს გალილეი გადავიდა პადუას უნივერსიტეტში, ვინაიდან მას იქ შეუქმნეს მუშაობისათვის გაცილებით უკეთესი პირობები. ამასთან ერთად პადუაში და საერთოდ ვენეციის რესპუბლიკაში უფრო მეტი მეცნიერული ითავისუფლება იყო, ვიდრე მის სამშობლოში, რომელიც მთლიანად ეკლესიის გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა. პადუაში მას ჰქონდა თავისი აზრების გავრცელების სრული შესაძლებლობა თავისი მოწაფეებისა და წერილების საშუალებით. საჭვრეტი მილის გამოგონებამ, რომელმაც გალილეის მეტად გაუთქვა სახელი, მას ახალი აღმოჩენების საშუალება მისცა. ამ აღმოჩენებს მეცნიერებისათვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა; მათ მთელი მსოფლიო განცვიფრებაში მოიყვანეს. ამ აღმოჩენებითვე გალილეიმ დაამტკიცა [[კოპერნიკი ნიკოლოზ|კოპერნიკი]]ს შეხედულებათა სისწორე. რამდენიმე თვის განმავლობაზი მან თავისი საჭვრეტი მილის საშუალებით გამოიკვლია მთვარის ზედაპირი. აღმოაჩინა რამდენიმე ასეული ახალი ვარსკვლავი. ახსნა მთვარის ნაცრისფერი სინათლე, აღმოაჩინა მუშთარის თანამგზავრები და გამოააშკარავა ირადიაციის ფაქტი. ყველა ამ აღმოჩენას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა კოპერნიკის შეხედულებათა დამტკიცებისათვის.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი დაიბადა პიზაში. მამა გამოჩენილი მუსიკოსი იყო და თვითონ მასაც უყვარდა ეს ხელოენება. ბავშვობაში ის ეწეოდა მანქანების გამოგონებას და მათ კონსტრუირებას. მამის რჩევით გალილეი შევიდა უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, მაგრამ იგი მალე მიატოვა და დაიწყო ფილოსოფიის, ფიზიკის, [[მათემატიკა|მათემატიკისა]] და ასტრონომიის შესწავლა. 1589 წელს მან პიზას უნივერსიტეტში მიიღო პროფესორის წოდება და მათემატიკის კათედრას განაგებდა. 1592 წელს გალილეი გადავიდა პადუას უნივერსიტეტში, ვინაიდან მას იქ შეუქმნეს მუშაობისათვის გაცილებით უკეთესი პირობები. ამასთან ერთად პადუაში და საერთოდ ვენეციის რესპუბლიკაში უფრო მეტი მეცნიერული ითავისუფლება იყო, ვიდრე მის სამშობლოში, რომელიც მთლიანად ეკლესიის გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა. პადუაში მას ჰქონდა თავისი აზრების გავრცელების სრული შესაძლებლობა თავისი მოწაფეებისა და წერილების საშუალებით. საჭვრეტი მილის გამოგონებამ, რომელმაც გალილეის მეტად გაუთქვა სახელი, მას ახალი აღმოჩენების საშუალება მისცა. ამ აღმოჩენებს მეცნიერებისათვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა; მათ მთელი მსოფლიო განცვიფრებაში მოიყვანეს. ამ აღმოჩენებითვე გალილეიმ დაამტკიცა [[კოპერნიკი ნიკოლოზ|კოპერნიკი]]ს შეხედულებათა სისწორე. რამდენიმე თვის განმავლობაზი მან თავისი საჭვრეტი მილის საშუალებით გამოიკვლია მთვარის ზედაპირი. აღმოაჩინა რამდენიმე ასეული ახალი ვარსკვლავი. ახსნა მთვარის ნაცრისფერი სინათლე, აღმოაჩინა მუშთარის თანამგზავრები და გამოააშკარავა ირადიაციის ფაქტი. ყველა ამ აღმოჩენას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა კოპერნიკის შეხედულებათა დამტკიცებისათვის.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&diff=258620&oldid=prev 2026-01-22T11:11:32Z

<p></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&amp;diff=258620&amp;oldid=258607">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&diff=258607&oldid=prev 2026-01-22T08:48:19Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:48, 22 იანვარი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 29:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 29:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:მათემატიკოსები]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მეცნიერები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მეცნიერები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იტალიელი მეცნიერები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იტალიელი მეცნიერები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&diff=258243&oldid=prev 2026-01-12T10:05:33Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:05, 12 იანვარი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გალილეი გალილეო''' (1564-1642), იტალიელი მეცნიერი,&#160; აწარმოებდა მეცნიერულ კვლევებს <del class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკაში</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">მექანიკაში </del>და მეცნიერების სხვა&#160; დარგებში: იყო მუსიკოსი, მხატვარი, ფილოლოგი და კრიტიკოსი.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გალილეი გალილეო''' (1564-1642), იტალიელი მეცნიერი,&#160; აწარმოებდა მეცნიერულ კვლევებს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მათემატიკა]]ში</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მექანიკა]]ში </ins>და მეცნიერების სხვა&#160; დარგებში: იყო მუსიკოსი, მხატვარი, ფილოლოგი და კრიტიკოსი.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:GELILEIS PORTRETI.PNG|thumb|150პქ|გალილეო გალიელის პორტრეტი, მხატვარი ჯიუსტო სუსტერმანსი]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:GELILEIS PORTRETI.PNG|thumb|150პქ|გალილეო გალიელის პორტრეტი, მხატვარი ჯიუსტო სუსტერმანსი]] 1586 წ-ს დაწერა მცირე თხზულება – „პატარა სასწორები“ (დაიბეჭდა 1652 წ.) რომელშიც აღწერილია&#160; გალილეის მიერ აგებული ჰიდროსტატიკური სასწორები&#160; სხვადასხვა ნივთიერების სიმკვრივის გასაზომად, [[ლითონი|ლითონთა]]&#160; [[შენადნობი]]ს შემადგენლობის სწრაფი განსაზღვრისათვის, და&#160; გეომეტრიული გამოკვლევები სივრცითი ფიგურებისა და მყარი&#160; სხეულების სიმძიმის ცენტრის განსაზღვრის მეთოდების შესახებ;&#160; ამ ნაშრომმა გალილეის პირველი სახელი მოუტანა იტალიელ&#160; მათემატიკოსებს შორის. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>1586 წ-ს დაწერა მცირე თხზულება – „პატარა სასწორები“ (დაიბეჭდა 1652 წ.) რომელშიც აღწერილია&#160; გალილეის მიერ აგებული ჰიდროსტატიკური სასწორები&#160; სხვადასხვა ნივთიერების სიმკვრივის გასაზომად, [[ლითონი|ლითონთა]]&#160; [[შენადნობი]]ს შემადგენლობის სწრაფი განსაზღვრისათვის, და&#160; გეომეტრიული გამოკვლევები სივრცითი ფიგურებისა და მყარი&#160; სხეულების სიმძიმის ცენტრის განსაზღვრის მეთოდების შესახებ;&#160; ამ ნაშრომმა გალილეის პირველი სახელი მოუტანა იტალიელ&#160; მათემატიკოსებს შორის. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>პადუაში მოღვაწეობის წლებში (1592-1610)&#160; გალილეი იწყებს სტატიკის საკითხების კვლევას. მან დაიწყო&#160; ახალ საწყისებზე დაფუძნებული დინამიკის დამუშავება შეიძლება ითქვას, რომ&#160; გალილეის სამეცნიერო და შემოქმედებითი მოღვაწეობის ძირითადი მიმართულება&#160; იყო მოძრაობის ძირითადი დინამიკური კანონების დადგენა. იგი აგებდა ახალ მექანიკას. შემორჩენილია გალილეის ხელნაწერი „დიალოგი მოძრაობის შესახებ“,&#160; სადაც გალილეი აკეთებს დასკვნებს, რომლებიც უარყოფენ სამყაროს აგებულების&#160; საკითხში [[არისტოტელე]]სა და პტოლემეოსის მოძღვრებებს. ამ საკითხში იგი კოპერნიკის მხარესაა. შეიქმნა მისი მთავარი დინამიკური ნაშრომები, სადაც შესწავლილია სხეულთა თავისუფალი ვარდნის კანონები, ვარდნა დახრილ&#160; სიბრტყეზე, ჰორიზონტისადმი კუთხით გასროლილი სხეულის მოძრაობა. გალილეიმ&#160; ჩამოაყალიბა და განსაზლვრა მოძრაობის სიჩქარისა და აჩქარების ცნებები: ამით&#160; ფაქტობრივად კინემატიკის საფუძვლები შეიქმნა.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>პადუაში მოღვაწეობის წლებში (1592-1610)&#160; გალილეი იწყებს სტატიკის საკითხების კვლევას. მან დაიწყო&#160; ახალ საწყისებზე დაფუძნებული დინამიკის დამუშავება შეიძლება ითქვას, რომ&#160; გალილეის სამეცნიერო და შემოქმედებითი მოღვაწეობის ძირითადი მიმართულება&#160; იყო მოძრაობის ძირითადი დინამიკური კანონების დადგენა. იგი აგებდა ახალ მექანიკას. შემორჩენილია გალილეის ხელნაწერი „დიალოგი მოძრაობის შესახებ“,&#160; სადაც გალილეი აკეთებს დასკვნებს, რომლებიც უარყოფენ სამყაროს აგებულების&#160; საკითხში [[არისტოტელე]]სა და პტოლემეოსის მოძღვრებებს. ამ საკითხში იგი კოპერნიკის მხარესაა. შეიქმნა მისი მთავარი დინამიკური ნაშრომები, სადაც შესწავლილია სხეულთა თავისუფალი ვარდნის კანონები, ვარდნა დახრილ&#160; სიბრტყეზე, ჰორიზონტისადმი კუთხით გასროლილი სხეულის მოძრაობა. გალილეიმ&#160; ჩამოაყალიბა და განსაზლვრა მოძრაობის სიჩქარისა და აჩქარების ცნებები: ამით&#160; ფაქტობრივად კინემატიკის საფუძვლები შეიქმნა.&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&diff=244087&oldid=prev 2025-04-10T21:42:03Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:42, 10 აპრილი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეის სიტყვებია: „მათემატიკა ბუნების ენაა“-ო. მასვე ეკუთვნის სიტყვები: „ვინც არ იცნობს მოძრაობის კანონებს, მას არ&#160; ძალუძს ბუნების შემეცნება“.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეის სიტყვებია: „მათემატიკა ბუნების ენაა“-ო. მასვე ეკუთვნის სიტყვები: „ვინც არ იცნობს მოძრაობის კანონებს, მას არ&#160; ძალუძს ბუნების შემეცნება“.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მართალია, გალილეის არ ჩამოუყალიბებია მექანიკის ძირითადი კანონები იმ&#160; სიმკაცრით, როგორც ეს გააკეთა [[ნიუტონი|ნიუტონმა]], მაგრამ გალილეიმ ჩამოაყალიბა&#160; დინამიკის მნიშვნელოვანი დებულებები: ჩამოაყალიბა და ცდებით დაასაბუთა ე. წ.&#160; ინერციის კანონი, (თავისუფლად ვარდნილი სხეულის ამოცანაში), რაც ნივთიერი&#160; სხეულის თვისებას წარმოადგენს; მან ჩამოაყალიბა მოძრაობათა და სიჩქარეთა&#160; შეკრების კანონები: ძალთა შეკრების კნონი (ჭურვის მოძრაობის ამოცანაში);&#160; გალილეიმ დაადგინა ქანქარების სიგრძეებსა და რხევის დროის კვადრატებს შორის&#160; პროპორციულობა; წონასწორობის პირობის გამოსაყვანად გამოიყენა შესაძლო&#160; გადაადგილებათა საწყისები.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მართალია, გალილეის არ ჩამოუყალიბებია მექანიკის ძირითადი კანონები იმ&#160; სიმკაცრით, როგორც ეს გააკეთა [[ნიუტონი <ins class="diffchange diffchange-inline">ისააკ</ins>|ნიუტონმა]], მაგრამ გალილეიმ ჩამოაყალიბა&#160; დინამიკის მნიშვნელოვანი დებულებები: ჩამოაყალიბა და ცდებით დაასაბუთა ე. წ.&#160; ინერციის კანონი, (თავისუფლად ვარდნილი სხეულის ამოცანაში), რაც ნივთიერი&#160; სხეულის თვისებას წარმოადგენს; მან ჩამოაყალიბა მოძრაობათა და სიჩქარეთა&#160; შეკრების კანონები: ძალთა შეკრების კნონი (ჭურვის მოძრაობის ამოცანაში);&#160; გალილეიმ დაადგინა ქანქარების სიგრძეებსა და რხევის დროის კვადრატებს შორის&#160; პროპორციულობა; წონასწორობის პირობის გამოსაყვანად გამოიყენა შესაძლო&#160; გადაადგილებათა საწყისები.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეიმ სათავე დაუდო კლასიკური მექანიკის განვითარებას, რითაც საფუძველი მოამზადა ახალი, ნიუტონის დინამიკის შესაქმნელად. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეიმ სათავე დაუდო კლასიკური მექანიკის განვითარებას, რითაც საფუძველი მოამზადა ახალი, ნიუტონის დინამიკის შესაქმნელად. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&diff=241388&oldid=prev 2025-01-27T09:01:39Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:01, 27 იანვარი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი 1609 წელს დამოუკიდებლად ააგო პირველი [[ტელესკოპი]],&#160; რომელიც დაახლოებით სამჯერ ადიდებდა და მისი დახმარებით პირველად დაიწყო&#160; პლანეტებზე დაკვირვება. მალე მან შეძლო ახალი ტელესკოპის აგება, უკვე 32- [[ჯერადი]] გადიდებით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი 1609 წელს დამოუკიდებლად ააგო პირველი [[ტელესკოპი]],&#160; რომელიც დაახლოებით სამჯერ ადიდებდა და მისი დახმარებით პირველად დაიწყო&#160; პლანეტებზე დაკვირვება. მალე მან შეძლო ახალი ტელესკოპის აგება, უკვე 32- [[ჯერადი]] გადიდებით. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი აგრძელებს ასტრონომიულ კვლევას და ახალ აღმოჩენებს,&#160; რომლებმაც მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს მან აღმოაჩინა&#160; ვენერის ფაზები, მზის ლაქები და მისი ბრუნვა თავისი <del class="diffchange diffchange-inline">ლერძის </del>გარშემო (1612),&#160; შეისწავლიდა იუპიტერის თანამგზავრების მოძრაობას, აკვირდებოდა სატურნს.&#160; გალილეი თავის პირად წერილებში არ მალავს კოპერნიკისეულ შეხედულებებს,&#160; რომელთა სასარგებლოდაც მისი დაკვირვებების შედეგები ლაპარაკობენ.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი აგრძელებს ასტრონომიულ კვლევას და ახალ აღმოჩენებს,&#160; რომლებმაც მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს მან აღმოაჩინა&#160; ვენერის ფაზები, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მზე|</ins>მზის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ლაქები და მისი ბრუნვა თავისი <ins class="diffchange diffchange-inline">ღერძის </ins>გარშემო (1612),&#160; შეისწავლიდა იუპიტერის თანამგზავრების მოძრაობას, აკვირდებოდა სატურნს.&#160; გალილეი თავის პირად წერილებში არ მალავს კოპერნიკისეულ შეხედულებებს,&#160; რომელთა სასარგებლოდაც მისი დაკვირვებების შედეგები ლაპარაკობენ.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>1630 წელს გალილეის უკვე მზად ჰქონდა ხელნაწერი თხზულებისა&#160; „დიალოგი მოქცევებისა და მიქცევების შესახებ“ (რომლის ადრინდელი სახელწოდება&#160; იყო „დიალოგი სამყაროს ორი ძირითადი სისტემის შესახებ“). ეს თხზულება 1632&#160; წელს დაიბეჭდა ფლორენციაში იტალიურ ენაზე. იგი აქტიურად აგრძელებდა&#160; მეცნიერულ კვლევესს ახალი მსოფლმხედველობის სასარგებლოდ. მის პირად&#160; მეცნიერულ გმირობას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა სამყაროს ჰელიოცენტრული&#160; სისტემის გამარჯვებისათვის. <del class="diffchange diffchange-inline"> </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>1630 წელს გალილეის უკვე მზად ჰქონდა ხელნაწერი თხზულებისა&#160; „დიალოგი მოქცევებისა და მიქცევების შესახებ“ (რომლის ადრინდელი სახელწოდება&#160; იყო „დიალოგი სამყაროს ორი ძირითადი სისტემის შესახებ“). ეს თხზულება 1632&#160; წელს დაიბეჭდა ფლორენციაში იტალიურ ენაზე. იგი აქტიურად აგრძელებდა&#160; მეცნიერულ კვლევესს ახალი მსოფლმხედველობის სასარგებლოდ. მის პირად&#160; მეცნიერულ გმირობას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა სამყაროს ჰელიოცენტრული&#160; სისტემის გამარჯვებისათვის. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>1638 წელს ჰოლანდიაში გამოვიდა გალილეის ერთ-ერთი ყველაზე&#160; მნიშვნელოვანი თხზულება – „საუბრები და მათემატიკური მტკიცებანი, რომლებიც&#160; ეხება მეცნიერების ორ ახალ დარგს“, რომელშიც გალილეიმ შეაჯამა თავისი&#160; მეცნიერული მოღვაწეობა და, რომელიც შეიცავს ახალი მექანიკის – დინამიკის&#160; დაფუძნების საკითხებს, ეს თხზულება ამასთანავე წარმოადგენს მასალათა&#160; გამძლეობის თეორიაში დაწერილ ერთ–ერთ პირველ ნაშრომს.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>1638 წელს ჰოლანდიაში გამოვიდა გალილეის ერთ-ერთი ყველაზე&#160; მნიშვნელოვანი თხზულება – „საუბრები და მათემატიკური მტკიცებანი, რომლებიც&#160; ეხება მეცნიერების ორ ახალ დარგს“, რომელშიც გალილეიმ შეაჯამა თავისი&#160; მეცნიერული მოღვაწეობა და, რომელიც შეიცავს ახალი მექანიკის – დინამიკის&#160; დაფუძნების საკითხებს, ეს თხზულება ამასთანავე წარმოადგენს მასალათა&#160; გამძლეობის თეორიაში დაწერილ ერთ–ერთ პირველ ნაშრომს<ins class="diffchange diffchange-inline">.&#160; შეიძლება ითქვას, რომ ამ წიგნით იწყება [[სამშენებლო მექანიკა|სამშენებლო მექანიკის]] ისტორია</ins>.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">შეიძლება ითქვას, რომ </del>ამ <del class="diffchange diffchange-inline">წიგნით იწყება სამშენებლო </del>მექანიკის <del class="diffchange diffchange-inline">ისტორია</del>.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">გალილეის </ins>ამ <ins class="diffchange diffchange-inline">და წინა შრომებით </ins>მექანიკის <ins class="diffchange diffchange-inline">ისტორიაში საფუძველი ჩაეყარა&#160; დინამიკის ეპოქას. გალილეიმდე მექანიკაში დამუშავებული იყო მხოლოდ [[სტატიკა]] და&#160; [[კინემატიკა|კინემატიკის]] საწყისები</ins>.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">გალილეის ამ და წინა შრომებით მექანიკის </del>ისტორიაში <del class="diffchange diffchange-inline">საფუძველი ჩაეყარა </del> <del class="diffchange diffchange-inline">დინამიკის ეპოქას</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">გალილეიმდე მექანიკაში დამუშავებული იყო მხოლოდ სტატიკა </del>და&#160; <del class="diffchange diffchange-inline">კინემატიკის საწყისები</del>.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">მეცნიერების </ins>ისტორიაში <ins class="diffchange diffchange-inline">გალილეი ითვლება ბუნების შემეცნების საქმეში </ins> <ins class="diffchange diffchange-inline">თეორიისა და ექსპერიმენტის შერწყმაზე დამყარებული მეთოდის ერთ-ერთ&#160; ფუძემდებლად</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">მან თავისი გამოკვლევები დაიწყო მათემატიკის, როგორც შემეცნების&#160; სარწმუნო, მკაცრი </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">ზუსტი მეცნიერული საშუალების მომარჯვებით. იგი </ins> <ins class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკურად აღწერდა ექსპერიმენტებს და ახდენდა მათ შეფასებას</ins>.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">მეცნიერების ისტორიაში გალილეი ითქვლება </del>ბუნების <del class="diffchange diffchange-inline">შემეცნების საქმეში&#160; თეორიისა და ექსპერიმენტის შერწყმაზე დამყარებული მეთოდის ერთ</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">ერთ&#160; ფუძემდებლად</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">მან თავისი გამოკვლევები დაიწყო მათემატიკის</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">როგორც შემეცნების </del> <del class="diffchange diffchange-inline">სარწმუნო, მკაცრი და ზუსტი მეცნიერული საშუალების მომარჯვებით. იგი&#160; მათემატიკურად აღწერდა ექსპერიმენტებს და ახდენდა მათ შეფასებას</del>.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">გალილეის სიტყვებია: „მათემატიკა </ins>ბუნების <ins class="diffchange diffchange-inline">ენაა“</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">ო</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">მასვე ეკუთვნის სიტყვები: „ვინც არ იცნობს მოძრაობის კანონებს</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">მას არ </ins> <ins class="diffchange diffchange-inline">ძალუძს ბუნების შემეცნება“</ins>.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეის <del class="diffchange diffchange-inline">სიტყვებია</del>: <del class="diffchange diffchange-inline">„მათემატიკა ბუნების ენაა“-ო</del>.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">მართალია, </ins>გალილეის <ins class="diffchange diffchange-inline">არ ჩამოუყალიბებია მექანიკის ძირითადი კანონები იმ&#160; სიმკაცრით, როგორც ეს გააკეთა [[ნიუტონი|ნიუტონმა]], მაგრამ გალილეიმ ჩამოაყალიბა&#160; დინამიკის მნიშვნელოვანი დებულებები</ins>: <ins class="diffchange diffchange-inline">ჩამოაყალიბა და ცდებით დაასაბუთა ე. წ.&#160; ინერციის კანონი, (თავისუფლად ვარდნილი სხეულის ამოცანაში), რაც ნივთიერი&#160; სხეულის თვისებას წარმოადგენს; მან ჩამოაყალიბა მოძრაობათა და სიჩქარეთა&#160; შეკრების კანონები: ძალთა შეკრების კნონი (ჭურვის მოძრაობის ამოცანაში);&#160; გალილეიმ დაადგინა ქანქარების სიგრძეებსა და რხევის დროის კვადრატებს შორის&#160; პროპორციულობა; წონასწორობის პირობის გამოსაყვანად გამოიყენა შესაძლო&#160; გადაადგილებათა საწყისები</ins>.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">მასვე ეკუთვნის სიტყვები: „ვინც არ იცნობს მოძრაობის კანონებს</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">მას არ&#160; ძალუძს ბუნების შემეცნება“</del>. <del class="diffchange diffchange-inline"> </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">გალილეიმ სათავე დაუდო კლასიკური მექანიკის განვითარებას</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">რითაც საფუძველი მოამზადა ახალი, ნიუტონის დინამიკის შესაქმნელად</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">მართალია, გალილეის არ ჩამოუყალიბებია მექანიკის ძირითადი კანონები იმ&#160; სიმკაცრით</del>, როგორც <del class="diffchange diffchange-inline">ეს გააკეთა ნიუტონმა</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">მაგრამ გალილეიმ ჩამოაყალიბა&#160; </del>დინამიკის <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნელოვანი დებულებები: ჩამოაყალიბა და ცდებით დაასაბუთა ე</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">წ.&#160; ინერციის კანონი, (თავისუფლად ვარდნილი სხეულის ამოცანაში), რაც ნივთიერი&#160; სხეულის თვისებას წარმოადგენს; </del>მან <del class="diffchange diffchange-inline">ჩამოაყალიბა მოძრაობათა და სიჩქარეთა&#160; შეკრების კანონები: ძალთა “შეკრების კნონი (ჭურვის </del>მოძრაობის <del class="diffchange diffchange-inline">ამოცანაში);&#160; გალილეიმ დაადგინა ქანქარების სიგრძეებსა და რხევის დროის კვადრატებს შორის&#160; პროპორციულობა; წონასწორობის პირობის გამოსაყვანად გამოიყენა შესაძლო&#160; გადაადგილებათა საწყისები</del>.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ისევე</ins>, როგორც <ins class="diffchange diffchange-inline">სტატიკის ისტორია [[არქიმედე]]დან იწყება</ins>, დინამიკის <ins class="diffchange diffchange-inline">ისტორიას გალილეი ხსნის</ins>. მან <ins class="diffchange diffchange-inline">პირველმა წამოაყენი </ins>მოძრაობის <ins class="diffchange diffchange-inline">ფარდობითობის პრინციპი</ins>.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">გალილეიმ სათავე დაუდო კლასიკური მექანიკის განვითარებას, რითაც საფუძველი მოამზადა ახალი, ნიუტონის დინამიკის შესაქმნელად. </del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ისევე, როგორც სტატიკის ისტორია არქიმედედან იწყება, დინამიკის ისტორიას გალილეი ხსნის. მან პირველმა წამოაყენი მოძრაობის ფარდობითობის პრინციპი.&#160; </del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&diff=241375&oldid=prev 2025-01-22T18:05:21Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:05, 22 იანვარი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გალილეი გალილეო''' (1564-1642), იტალიელი მეცნიერი,&#160; აწარმოებდა მეცნიერულ კვლევებს მათემატიკაში, მექანიკაში და მეცნიერების სხვა&#160; დარგებში: იყო მუსიკოსი, მხატვარი, ფილოლოგი და კრიტიკოსი.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გალილეი გალილეო''' (1564-1642), იტალიელი მეცნიერი,&#160; აწარმოებდა მეცნიერულ კვლევებს მათემატიკაში, მექანიკაში და მეცნიერების სხვა&#160; დარგებში: იყო მუსიკოსი, მხატვარი, ფილოლოგი და კრიტიკოსი.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:GELILEIS PORTRETI.PNG|thumb|150პქ|გალილეო გალიელის პორტრეტი, მხატვარი ჯიუსტო სუსტერმანსი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:GELILEIS PORTRETI.PNG|thumb|150პქ|გალილეო გალიელის პორტრეტი, მხატვარი ჯიუსტო სუსტერმანსი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>1586 წ-ს დაწერა მცირე თხზულება – „პატარა სასწორები“ (დაიბეჭდა 1652 წ.) რომელშიც აღწერილია&#160; გალილეის მიერ აგებული ჰიდროსტატიკური სასწორები&#160; სხვადასხვა ნივთიერების სიმკვრივის გასაზომად, ლითონთა&#160; <del class="diffchange diffchange-inline">შენადნობის </del>შემადგენლობის სწრაფი განსაზღვრისათვის, და&#160; გეომეტრიული გამოკვლევები სივრცითი ფიგურებისა და მყარი&#160; სხეულების სიმძიმის ცენტრის განსაზღვრის მეთოდების შესახებ;&#160; ამ ნაშრომმა გალილეის პირველი სახელი მოუტანა იტალიელ&#160; მათემატიკოსებს შორის. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>1586 წ-ს დაწერა მცირე თხზულება – „პატარა სასწორები“ (დაიბეჭდა 1652 წ.) რომელშიც აღწერილია&#160; გალილეის მიერ აგებული ჰიდროსტატიკური სასწორები&#160; სხვადასხვა ნივთიერების სიმკვრივის გასაზომად, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლითონი|</ins>ლითონთა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins> <ins class="diffchange diffchange-inline">[[შენადნობი]]ს </ins>შემადგენლობის სწრაფი განსაზღვრისათვის, და&#160; გეომეტრიული გამოკვლევები სივრცითი ფიგურებისა და მყარი&#160; სხეულების სიმძიმის ცენტრის განსაზღვრის მეთოდების შესახებ;&#160; ამ ნაშრომმა გალილეის პირველი სახელი მოუტანა იტალიელ&#160; მათემატიკოსებს შორის. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>პადუაში მოღვაწეობის წლებში (1592-1610)&#160; გალილეი იწყებს სტატიკის საკითხების კვლევას. მან დაიწყო&#160; ახალ საწყისებზე დაფუძნებული დინამიკის დამუშავება შეიძლება ითქვას, რომ&#160; გალილეის სამეცნიერო და შემოქმედებითი მოღვაწეობის ძირითადი მიმართულება&#160; იყო მოძრაობის ძირითადი დინამიკური კანონების დადგენა. იგი აგებდა ახალ მექანიკას. შემორჩენილია გალილეის ხელნაწერი „დიალოგი მოძრაობის შესახებ“,&#160; სადაც გალილეი აკეთებს დასკვნებს, რომლებიც უარყოფენ სამყაროს აგებულების&#160; საკითხში <del class="diffchange diffchange-inline">არისტოტელესა </del>და პტოლემეოსის მოძღვრებებს. ამ საკითხში იგი კოპერნიკის მხარესაა. შეიქმნა მისი მთავარი დინამიკური ნაშრომები, სადაც შესწავლილია სხეულთა თავისუფალი ვარდნის კანონები, ვარდნა დახრილ&#160; სიბრტყეზე, ჰორიზონტისადმი კუთხით გასროლილი სხეულის მოძრაობა. გალილეიმ&#160; ჩამოაყალიბა და განსაზლვრა მოძრაობის სიჩქარისა და აჩქარების ცნებები: ამით&#160; ფაქტობრივად კინემატიკის საფუძვლები შეიქმნა.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>პადუაში მოღვაწეობის წლებში (1592-1610)&#160; გალილეი იწყებს სტატიკის საკითხების კვლევას. მან დაიწყო&#160; ახალ საწყისებზე დაფუძნებული დინამიკის დამუშავება შეიძლება ითქვას, რომ&#160; გალილეის სამეცნიერო და შემოქმედებითი მოღვაწეობის ძირითადი მიმართულება&#160; იყო მოძრაობის ძირითადი დინამიკური კანონების დადგენა. იგი აგებდა ახალ მექანიკას. შემორჩენილია გალილეის ხელნაწერი „დიალოგი მოძრაობის შესახებ“,&#160; სადაც გალილეი აკეთებს დასკვნებს, რომლებიც უარყოფენ სამყაროს აგებულების&#160; საკითხში <ins class="diffchange diffchange-inline">[[არისტოტელე]]სა </ins>და პტოლემეოსის მოძღვრებებს. ამ საკითხში იგი კოპერნიკის მხარესაა. შეიქმნა მისი მთავარი დინამიკური ნაშრომები, სადაც შესწავლილია სხეულთა თავისუფალი ვარდნის კანონები, ვარდნა დახრილ&#160; სიბრტყეზე, ჰორიზონტისადმი კუთხით გასროლილი სხეულის მოძრაობა. გალილეიმ&#160; ჩამოაყალიბა და განსაზლვრა მოძრაობის სიჩქარისა და აჩქარების ცნებები: ამით&#160; ფაქტობრივად კინემატიკის საფუძვლები შეიქმნა.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი 1609 წელს დამოუკიდებლად ააგო პირველი [[ტელესკოპი]],&#160; რომელიც დაახლოებით სამჯერ ადიდებდა და მისი დახმარებით პირველად დაიწყო&#160; პლანეტებზე დაკვირვება. მალე მან შეძლო ახალი ტელესკოპის აგება, უკვე 32- [[ჯერადი]] გადიდებით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი 1609 წელს დამოუკიდებლად ააგო პირველი [[ტელესკოპი]],&#160; რომელიც დაახლოებით სამჯერ ადიდებდა და მისი დახმარებით პირველად დაიწყო&#160; პლანეტებზე დაკვირვება. მალე მან შეძლო ახალი ტელესკოპის აგება, უკვე 32- [[ჯერადი]] გადიდებით. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 35:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 35:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მეცნიერები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მეცნიერები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იტალიელი მეცნიერები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იტალიელი მეცნიერები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">კრიტიკოსები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">ფიზიკოსები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იტალიელი <del class="diffchange diffchange-inline">კრიტიკოსები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იტალიელი <ins class="diffchange diffchange-inline">ფიზიკოსები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">ფილოლოგები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">ასტრონომები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იტალიელი <del class="diffchange diffchange-inline">ფილოლოგები]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იტალიელი <ins class="diffchange diffchange-inline">ასტრონომები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:მხატვრები]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:იტალიელი მხატვრები]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:მუსიკოსები]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:იტალიელი მუსიკოსები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&diff=240513&oldid=prev 2024-12-19T13:03:59Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:03, 19 დეკემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გალილეი გალილეო''' (1564-1642), იტალიელი მეცნიერი,&#160; აწარმოებდა მეცნიერულ კვლევებს მათემატიკაში, მექანიკაში და მეცნიერების სხვა&#160; დარგებში: იყო მუსიკოსი, მხატვარი, ფილოლოგი და კრიტიკოსი.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გალილეი გალილეო''' (1564-1642), იტალიელი მეცნიერი,&#160; აწარმოებდა მეცნიერულ კვლევებს მათემატიკაში, მექანიკაში და მეცნიერების სხვა&#160; დარგებში: იყო მუსიკოსი, მხატვარი, ფილოლოგი და კრიტიკოსი.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:<del class="diffchange diffchange-inline">Galilei galileo</del>.PNG|<del class="diffchange diffchange-inline">მარჯვნივ</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:<ins class="diffchange diffchange-inline">GELILEIS PORTRETI</ins>.PNG|<ins class="diffchange diffchange-inline">thumb|150პქ|გალილეო გალიელის პორტრეტი, მხატვარი ჯიუსტო სუსტერმანსი</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1586 წ-ს დაწერა მცირე თხზულება – „პატარა სასწორები“ (დაიბეჭდა 1652 წ.) რომელშიც აღწერილია&#160; გალილეის მიერ აგებული ჰიდროსტატიკური სასწორები&#160; სხვადასხვა ნივთიერების სიმკვრივის გასაზომად, ლითონთა&#160; შენადნობის შემადგენლობის სწრაფი განსაზღვრისათვის, და&#160; გეომეტრიული გამოკვლევები სივრცითი ფიგურებისა და მყარი&#160; სხეულების სიმძიმის ცენტრის განსაზღვრის მეთოდების შესახებ;&#160; ამ ნაშრომმა გალილეის პირველი სახელი მოუტანა იტალიელ&#160; მათემატიკოსებს შორის. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1586 წ-ს დაწერა მცირე თხზულება – „პატარა სასწორები“ (დაიბეჭდა 1652 წ.) რომელშიც აღწერილია&#160; გალილეის მიერ აგებული ჰიდროსტატიკური სასწორები&#160; სხვადასხვა ნივთიერების სიმკვრივის გასაზომად, ლითონთა&#160; შენადნობის შემადგენლობის სწრაფი განსაზღვრისათვის, და&#160; გეომეტრიული გამოკვლევები სივრცითი ფიგურებისა და მყარი&#160; სხეულების სიმძიმის ცენტრის განსაზღვრის მეთოდების შესახებ;&#160; ამ ნაშრომმა გალილეის პირველი სახელი მოუტანა იტალიელ&#160; მათემატიკოსებს შორის. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&diff=198603&oldid=prev 2023-06-28T09:05:22Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:05, 28 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>პადუაში მოღვაწეობის წლებში (1592-1610)&#160; გალილეი იწყებს სტატიკის საკითხების კვლევას. მან დაიწყო&#160; ახალ საწყისებზე დაფუძნებული დინამიკის დამუშავება შეიძლება ითქვას, რომ&#160; გალილეის სამეცნიერო და შემოქმედებითი მოღვაწეობის ძირითადი მიმართულება&#160; იყო მოძრაობის ძირითადი დინამიკური კანონების დადგენა. იგი აგებდა ახალ მექანიკას. შემორჩენილია გალილეის ხელნაწერი „დიალოგი მოძრაობის შესახებ“,&#160; სადაც გალილეი აკეთებს დასკვნებს, რომლებიც უარყოფენ სამყაროს აგებულების&#160; საკითხში არისტოტელესა და პტოლემეოსის მოძღვრებებს. ამ საკითხში იგი კოპერნიკის მხარესაა. შეიქმნა მისი მთავარი დინამიკური ნაშრომები, სადაც შესწავლილია სხეულთა თავისუფალი ვარდნის კანონები, ვარდნა დახრილ&#160; სიბრტყეზე, ჰორიზონტისადმი კუთხით გასროლილი სხეულის მოძრაობა. გალილეიმ&#160; ჩამოაყალიბა და განსაზლვრა მოძრაობის სიჩქარისა და აჩქარების ცნებები: ამით&#160; ფაქტობრივად კინემატიკის საფუძვლები შეიქმნა.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>პადუაში მოღვაწეობის წლებში (1592-1610)&#160; გალილეი იწყებს სტატიკის საკითხების კვლევას. მან დაიწყო&#160; ახალ საწყისებზე დაფუძნებული დინამიკის დამუშავება შეიძლება ითქვას, რომ&#160; გალილეის სამეცნიერო და შემოქმედებითი მოღვაწეობის ძირითადი მიმართულება&#160; იყო მოძრაობის ძირითადი დინამიკური კანონების დადგენა. იგი აგებდა ახალ მექანიკას. შემორჩენილია გალილეის ხელნაწერი „დიალოგი მოძრაობის შესახებ“,&#160; სადაც გალილეი აკეთებს დასკვნებს, რომლებიც უარყოფენ სამყაროს აგებულების&#160; საკითხში არისტოტელესა და პტოლემეოსის მოძღვრებებს. ამ საკითხში იგი კოპერნიკის მხარესაა. შეიქმნა მისი მთავარი დინამიკური ნაშრომები, სადაც შესწავლილია სხეულთა თავისუფალი ვარდნის კანონები, ვარდნა დახრილ&#160; სიბრტყეზე, ჰორიზონტისადმი კუთხით გასროლილი სხეულის მოძრაობა. გალილეიმ&#160; ჩამოაყალიბა და განსაზლვრა მოძრაობის სიჩქარისა და აჩქარების ცნებები: ამით&#160; ფაქტობრივად კინემატიკის საფუძვლები შეიქმნა.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი 1609 წელს დამოუკიდებლად ააგო პირველი [[ტელესკოპი]],&#160; რომელიც დაახლოებით სამჯერ ადიდებდა და მისი დახმარებით პირველად დაიწყო&#160; პლანეტებზე დაკვირვება. მალე მან შეძლო ახალი ტელესკოპის აგება, უკვე 32- ჯერადი გადიდებით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი 1609 წელს დამოუკიდებლად ააგო პირველი [[ტელესკოპი]],&#160; რომელიც დაახლოებით სამჯერ ადიდებდა და მისი დახმარებით პირველად დაიწყო&#160; პლანეტებზე დაკვირვება. მალე მან შეძლო ახალი ტელესკოპის აგება, უკვე 32- <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჯერადი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>გადიდებით. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი აგრძელებს ასტრონომიულ კვლევას და ახალ აღმოჩენებს,&#160; რომლებმაც მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს მან აღმოაჩინა&#160; ვენერის ფაზები, მზის ლაქები და მისი ბრუნვა თავისი ლერძის გარშემო (1612),&#160; შეისწავლიდა იუპიტერის თანამგზავრების მოძრაობას, აკვირდებოდა სატურნს.&#160; გალილეი თავის პირად წერილებში არ მალავს კოპერნიკისეულ შეხედულებებს,&#160; რომელთა სასარგებლოდაც მისი დაკვირვებების შედეგები ლაპარაკობენ.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი აგრძელებს ასტრონომიულ კვლევას და ახალ აღმოჩენებს,&#160; რომლებმაც მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს მან აღმოაჩინა&#160; ვენერის ფაზები, მზის ლაქები და მისი ბრუნვა თავისი ლერძის გარშემო (1612),&#160; შეისწავლიდა იუპიტერის თანამგზავრების მოძრაობას, აკვირდებოდა სატურნს.&#160; გალილეი თავის პირად წერილებში არ მალავს კოპერნიკისეულ შეხედულებებს,&#160; რომელთა სასარგებლოდაც მისი დაკვირვებების შედეგები ლაპარაკობენ.&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D&diff=198540&oldid=prev 2023-06-27T08:48:19Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:48, 27 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>პადუაში მოღვაწეობის წლებში (1592-1610)&#160; გალილეი იწყებს სტატიკის საკითხების კვლევას. მან დაიწყო&#160; ახალ საწყისებზე დაფუძნებული დინამიკის დამუშავება შეიძლება ითქვას, რომ&#160; გალილეის სამეცნიერო და შემოქმედებითი მოღვაწეობის ძირითადი მიმართულება&#160; იყო მოძრაობის ძირითადი დინამიკური კანონების დადგენა. იგი აგებდა ახალ მექანიკას. შემორჩენილია გალილეის ხელნაწერი „დიალოგი მოძრაობის შესახებ“,&#160; სადაც გალილეი აკეთებს დასკვნებს, რომლებიც უარყოფენ სამყაროს აგებულების&#160; საკითხში არისტოტელესა და პტოლემეოსის მოძღვრებებს. ამ საკითხში იგი კოპერნიკის მხარესაა. შეიქმნა მისი მთავარი დინამიკური ნაშრომები, სადაც შესწავლილია სხეულთა თავისუფალი ვარდნის კანონები, ვარდნა დახრილ&#160; სიბრტყეზე, ჰორიზონტისადმი კუთხით გასროლილი სხეულის მოძრაობა. გალილეიმ&#160; ჩამოაყალიბა და განსაზლვრა მოძრაობის სიჩქარისა და აჩქარების ცნებები: ამით&#160; ფაქტობრივად კინემატიკის საფუძვლები შეიქმნა.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>პადუაში მოღვაწეობის წლებში (1592-1610)&#160; გალილეი იწყებს სტატიკის საკითხების კვლევას. მან დაიწყო&#160; ახალ საწყისებზე დაფუძნებული დინამიკის დამუშავება შეიძლება ითქვას, რომ&#160; გალილეის სამეცნიერო და შემოქმედებითი მოღვაწეობის ძირითადი მიმართულება&#160; იყო მოძრაობის ძირითადი დინამიკური კანონების დადგენა. იგი აგებდა ახალ მექანიკას. შემორჩენილია გალილეის ხელნაწერი „დიალოგი მოძრაობის შესახებ“,&#160; სადაც გალილეი აკეთებს დასკვნებს, რომლებიც უარყოფენ სამყაროს აგებულების&#160; საკითხში არისტოტელესა და პტოლემეოსის მოძღვრებებს. ამ საკითხში იგი კოპერნიკის მხარესაა. შეიქმნა მისი მთავარი დინამიკური ნაშრომები, სადაც შესწავლილია სხეულთა თავისუფალი ვარდნის კანონები, ვარდნა დახრილ&#160; სიბრტყეზე, ჰორიზონტისადმი კუთხით გასროლილი სხეულის მოძრაობა. გალილეიმ&#160; ჩამოაყალიბა და განსაზლვრა მოძრაობის სიჩქარისა და აჩქარების ცნებები: ამით&#160; ფაქტობრივად კინემატიკის საფუძვლები შეიქმნა.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი 1609 წელს დამოუკიდებლად ააგო პირველი ტელესკოპი,&#160; რომელიც დაახლოებით სამჯერ ადიდებდა და მისი დახმარებით პირველად დაიწყო&#160; პლანეტებზე დაკვირვება. მალე მან შეძლო ახალი ტელესკოპის აგება, უკვე 32- ჯერადი გადიდებით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი 1609 წელს დამოუკიდებლად ააგო პირველი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ტელესკოპი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>,&#160; რომელიც დაახლოებით სამჯერ ადიდებდა და მისი დახმარებით პირველად დაიწყო&#160; პლანეტებზე დაკვირვება. მალე მან შეძლო ახალი ტელესკოპის აგება, უკვე 32- ჯერადი გადიდებით. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი აგრძელებს ასტრონომიულ კვლევას და ახალ აღმოჩენებს,&#160; რომლებმაც მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს მან აღმოაჩინა&#160; ვენერის ფაზები, მზის ლაქები და მისი ბრუნვა თავისი ლერძის გარშემო (1612),&#160; შეისწავლიდა იუპიტერის თანამგზავრების მოძრაობას, აკვირდებოდა სატურნს.&#160; გალილეი თავის პირად წერილებში არ მალავს კოპერნიკისეულ შეხედულებებს,&#160; რომელთა სასარგებლოდაც მისი დაკვირვებების შედეგები ლაპარაკობენ.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალილეი აგრძელებს ასტრონომიულ კვლევას და ახალ აღმოჩენებს,&#160; რომლებმაც მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს მან აღმოაჩინა&#160; ვენერის ფაზები, მზის ლაქები და მისი ბრუნვა თავისი ლერძის გარშემო (1612),&#160; შეისწავლიდა იუპიტერის თანამგზავრების მოძრაობას, აკვირდებოდა სატურნს.&#160; გალილეი თავის პირად წერილებში არ მალავს კოპერნიკისეულ შეხედულებებს,&#160; რომელთა სასარგებლოდაც მისი დაკვირვებების შედეგები ლაპარაკობენ.&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Echelidze