https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A-%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98 2026-06-30T17:06:15Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A-%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98&diff=184888&oldid=prev 2023-01-21T20:10:01Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;გალ-იერდი&#039;&#039;&#039; – ქრისტიანობისდროინდელი ხუროთმოძღვრული ძეგლი ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''გალ-იერდი''' – ქრისტიანობისდროინდელი ხუროთმოძღვრული ძეგლი ინგუშეთში, სოფელ ეგენტის მახლობლად, წყალგამყოფ ქედზე, სოფელ ხულისკენ მიმავალი სამანქანო გზიდან 1,5 კმ-ზე. <br /> <br /> ჯერ კიდევ XIX ს-ის II ნახ-ში ინგუშეთში გამოვლინდა [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] დამადასტურებელი ფაქტები და მასთან დაკავშირებული რამდენიმე ძეგლი. სოფლის მოშორებით, შემაღლებულ ადგილზე შემორჩენილი [[ეკლესია|ეკლესიის]] ნანგრევების მიხედვით, [[ნაგებობა|ნაგებობას]] გეგმით ოდნავ წაგრძელებული სწორკუთხედის ფორმა აქვს. წყობაში სხვადასხვა ზომის ქვა და [[კირი]]ს ხსნარია გამოყენებული. შესასვლელი სამხრიდან აქვს, კარს ნახევარწრიული [[თაღი]] აგვირგვინებს. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. შიგნით და გარედან შელესილი ყოფილა კირის ხსნარით, გადახურული – ერთქანობიანი ფიქლის [[ფილა|ფილებიანი]] [[სახურავი]]თ. [[ინტერიერი (არქიტექტურა)|ინტერიერში]] აღმოსავლეთ კედელთან მოწყობილ ქვის [[საკურთხეველი|საკურთხეველში]] ერთმანეთის თავზე 2 [[ნიში]]ა, როგორც ჩანს, [[ხატი|ხატებისთვის]] დატანებული. გარს ერტყა [[გალავანი]], რომლის [[კედელი|კედელშიც]] დასაჯდომად განკუთვნილი 21 ნიში იყო გაკეთებული. <br /> <br /> ინგუშები დიდ პატივს სცემდნენ გალ-იერდს, სწირავდნენ მას ნანადირევის [[რქა|რქებს]], ახლად ჩამოსხმულ [[ტყვია (ლითონი)|ტყვიებს]], ანთებდნენ [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლებს]]; ზაფხულობით სწირავდნენ ძროხას, თხას; აღნიშნავდნენ სადღესასწაულო დღეებს. თითოეული გვარი შესაწირავს გალავნის კედლებში მოწყობილ, მისთვის განკუთვნილ ნიშში დებდა. [[რიტუალი]] შერწყმული იყო წარმართულ ელემენტებთან. <br /> <br /> გალ-იერდის [[არქიტექტურა]], ერთი მხრივ, ინგუშეთში გავრცელებული შენობების ტიპური ნიმუშია, მეორე მხრივ, გადმოცემები და ტრადიცია მას [[ქრისტიანობა]]ს და [[საქართველო]]ს უკავშირებს, რადგან ქრისტიანული გავლენა საქართველოდან მოდიოდა. მთის პირობებში ქრისტიანობას სხვა გზა არ ჰქონდა, იგი უნდა შერწყმოდა ადგილპბრივ წარმართულ ტრადიციას, რათა უფრო გასაგები და მისაღები გამხდარიყო მთიელთათვის.<br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * ანანია, მიტრ. საქართველოს ეკლესიის იურისდიქცია ჩრდილოეთ კავკასიაში, თბ., 2018; <br /> * ხუციშვილი ლ., გალ-ერდი – ქრისტიანობის დროინდელი ძეგლი ინგუშეთში, „ძეგლის მეგობარი“, 1983, №64.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:ინგუშეთის არქიტექტორული ძეგლები]]<br /> [[კატეგორია:ქრისტიანული არქიტექტურული ძეგლები ინგუშეთში]]</div>

Tkenchoshvili