https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%98_%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98განმარტებითი ლექსიკონი - რედაქტირების ისტორია2026-05-09T07:09:09Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%98_%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98&diff=217466&oldid=prevTkenchoshvili 16:37, 21 იანვარი 2024-ზე2024-01-21T16:37:20Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">16:37, 21 იანვარი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''განმარტებითი ლექსიკონი''' – ერთენოვანი ლინგვისტური [[ლექსიკონი]], რომელშიც ახსნილია სიტყვათა მნიშვნელობები, მოცემულია მათი გრამატიკული, სტილისტიკური და სხვა სახის ენობრივი თავისებურებები.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''განმარტებითი ლექსიკონი''' – ერთენოვანი ლინგვისტური [[ლექსიკონი]], რომელშიც ახსნილია სიტყვათა მნიშვნელობები, მოცემულია მათი გრამატიკული, სტილისტიკური და სხვა სახის ენობრივი თავისებურებები.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>განმარტებითი ლექსიკონი <del class="diffchange diffchange-inline">ასახაეს </del>[[ენა (მეტყველება)|ენის]] ლექსიკურ შედგენილობას მისი განვითარების ამა თუ იმ ეტაპზე. [[ქართული ენა|ქართული ენის]] განმარტებითი ლექსიკონის პირველ ნიმუშად თვლიან [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირის]] (XI ს.) მიერ „ფსალმუნთა თარგმანებისათვის“ წამძღვარებულ წინასიტყვაობაში „არა ლიტონად, არცა ურთიერთას აღრეულად, არამედ [[ასო (ნიშანი)|ასო]]თა ზედა [[ანბანი]]სათა გაწყობილად და</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>განმარტებითი ლექსიკონი <ins class="diffchange diffchange-inline">ასახავს </ins>[[ენა (მეტყველება)|ენის]] ლექსიკურ შედგენილობას მისი განვითარების ამა თუ იმ ეტაპზე. [[ქართული ენა|ქართული ენის]] განმარტებითი ლექსიკონის პირველ ნიმუშად თვლიან [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირის]] (XI ს.) მიერ „ფსალმუნთა თარგმანებისათვის“ წამძღვარებულ წინასიტყვაობაში „არა ლიტონად, არცა ურთიერთას აღრეულად, არამედ [[ასო (ნიშანი)|ასო]]თა ზედა [[ანბანი]]სათა გაწყობილად და</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განკარგულად“ ახსნილ სიტყვებს. თავისი არსით განმარტებითი ლექსიკონია [[სულხან-საბა ორბელიანი]]ს „ლექსიკონი ქართული“(1716, გამოიცა: 1884, 1928, 1949,1965–66, 1991–93), რომელსაც [[ვახტანგ VI]]-მ „სიტყვის კონა“ უწოდა. საბას ლექსიკონზე დაყრდნობით [[ჩუბინაშვილი ნიკო|ნ. ჩუბინაშვილმა]] შეადგინა „ქართული ლექსიკონი“ (დაიბეჭდა 1961).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განკარგულად“ ახსნილ სიტყვებს. თავისი არსით განმარტებითი ლექსიკონია [[სულხან-საბა ორბელიანი]]ს „ლექსიკონი ქართული“(1716, გამოიცა: 1884, 1928, 1949,1965–66, 1991–93), რომელსაც [[ვახტანგ VI]]-მ „სიტყვის კონა“ უწოდა. საბას ლექსიკონზე დაყრდნობით [[ჩუბინაშვილი ნიკო|ნ. ჩუბინაშვილმა]] შეადგინა „ქართული ლექსიკონი“ (დაიბეჭდა 1961).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულ ლექსიკოგრაფიაში დიდი მოვლენა იყო „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ რვატომეულის გამოცემა (1950-64). ლექსიკონი შეიცავს 112 949 სალექსიკონო ერთეულს. განმარტებული სიტყვები ანბანის რიგზეა დალაგებული, ზმნის სალექსიკონო ერთეულია აწმყოს (ან მყოფადის) მხოლობითი რიცხვის III პირის ფორმა. გათვალისწინებულია „ზნის ქცევა, [[გვარი (ზმნის)|გვარი]], კაუზატივი (წერ-ს, იწერ-ს, აწერინებ-ს). „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი“ ახალი ქართული სალიტერატურო ენის ლექსიკონია, მას ნორმატიული ხასიათი აქვს. ლექსიკონი დოკუმენტურია: სიტყვების განმარტებას მოსდევს გამოთქმები ამა თუ იმ ავტორის ნაწარმოებიდან (იგულისხმება, პირველ ყოვლისა, სიტყვაკაზმული მწერლობა). მიუხედავად ამისა, ლიტერატურაში უხმარი სიტყვა მხოლოდ ამის გამო არ მიიჩნევა არალიტერატურულად. ლექსიკონში „ზოგ სიტყვას უწერია „კუთხ.“ (კუთხური), ეს მეტწილად ისეთი მასალაა, რომელიც ლექსიკონის სარეზერვო ფონდად ივარაუდება. ლექსიკონი მომზადებულია ენათმეცნიერების ინსტიტუტში აკადემიკოს არნ. ჩიქობავას საერთო რედაქციით. მასვე <del class="diffchange diffchange-inline">ეკუთენის პირეელი </del>ტომის წინასიტყვაობა და „ქართული ენის ზოგადი ენათმეცნიერული დახასიათება“. 1971 განმარტებითი ლექსიკონის სარედაქციო ჯგუფს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულ ლექსიკოგრაფიაში დიდი მოვლენა იყო „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ რვატომეულის გამოცემა (1950-64). ლექსიკონი შეიცავს 112 949 სალექსიკონო ერთეულს. განმარტებული სიტყვები ანბანის რიგზეა დალაგებული, ზმნის სალექსიკონო ერთეულია აწმყოს (ან მყოფადის) მხოლობითი რიცხვის III პირის ფორმა. გათვალისწინებულია „ზნის ქცევა, [[გვარი (ზმნის)|გვარი]], კაუზატივი (წერ-ს, იწერ-ს, აწერინებ-ს). „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი“ ახალი ქართული სალიტერატურო ენის ლექსიკონია, მას ნორმატიული ხასიათი აქვს. ლექსიკონი დოკუმენტურია: სიტყვების განმარტებას მოსდევს გამოთქმები ამა თუ იმ ავტორის ნაწარმოებიდან (იგულისხმება, პირველ ყოვლისა, სიტყვაკაზმული მწერლობა). მიუხედავად ამისა, ლიტერატურაში უხმარი სიტყვა მხოლოდ ამის გამო არ მიიჩნევა არალიტერატურულად. ლექსიკონში „ზოგ სიტყვას უწერია „კუთხ.“ (კუთხური), ეს მეტწილად ისეთი მასალაა, რომელიც ლექსიკონის სარეზერვო ფონდად ივარაუდება. ლექსიკონი მომზადებულია ენათმეცნიერების ინსტიტუტში აკადემიკოს არნ. ჩიქობავას საერთო რედაქციით. მასვე <ins class="diffchange diffchange-inline">ეკუთვნის პირველი </ins>ტომის წინასიტყვაობა და „ქართული ენის ზოგადი ენათმეცნიერული დახასიათება“. 1971 განმარტებითი ლექსიკონის სარედაქციო ჯგუფს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ენის განმარტებითი რვატომეული ლექსიკონის საფუძველზე 1986 გამოვიდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ ერთტომეული (მთ. რედ. არნ. ჩიქობავა, რედ. მ. <del class="diffchange diffchange-inline">ჭაბაშეილი</del>). ლექსიკონს წამძღვარებული აქვს არნ. ჩიქობავას წინასიტყვაობა. ერთტომეული შეიცავს 60 000-მდე სალექსიკონო ერთეულს (სიტყვას). 1990 ხელახლა გამოვიდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ ერთტომეული (ორ წიგნად). ენათმეცნიერების ინსტიტუტში მომზადდა განმარტებითი ლექსიკონის ახალი რედაქცია.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ენის განმარტებითი რვატომეული ლექსიკონის საფუძველზე 1986 გამოვიდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ ერთტომეული (მთ. რედ. არნ. ჩიქობავა, რედ. მ. <ins class="diffchange diffchange-inline">ჭაბაშვილი</ins>). ლექსიკონს წამძღვარებული აქვს არნ. ჩიქობავას წინასიტყვაობა. ერთტომეული შეიცავს 60 000-მდე სალექსიკონო ერთეულს (სიტყვას). 1990 ხელახლა გამოვიდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ ერთტომეული (ორ წიგნად). ენათმეცნიერების ინსტიტუტში მომზადდა განმარტებითი ლექსიკონის ახალი რედაქცია.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''მ. მესხიშვილი''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''მ. მესხიშვილი''</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%98_%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98&diff=215968&oldid=prevTkenchoshvili 19:29, 12 დეკემბერი 2023-ზე2023-12-12T19:29:19Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:29, 12 დეკემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''განმარტებითი ლექსიკონი''' – ერთენოვანი ლინგვისტური ლექსიკონი, რომელშიც ახსნილია სიტყვათა მნიშვნელობები, მოცემულია მათი გრამატიკული, სტილისტიკური და სხვა სახის ენობრივი თავისებურებები.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''განმარტებითი ლექსიკონი''' – ერთენოვანი ლინგვისტური <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ლექსიკონი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომელშიც ახსნილია სიტყვათა მნიშვნელობები, მოცემულია მათი გრამატიკული, სტილისტიკური და სხვა სახის ენობრივი თავისებურებები.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განმარტებითი ლექსიკონი ასახაეს [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ლექსიკურ შედგენილობას მისი განვითარების ამა თუ იმ ეტაპზე. [[ქართული ენა|ქართული ენის]] განმარტებითი ლექსიკონის პირველ ნიმუშად თვლიან [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირის]] (XI ს.) მიერ „ფსალმუნთა თარგმანებისათვის“ წამძღვარებულ წინასიტყვაობაში „არა ლიტონად, არცა ურთიერთას აღრეულად, არამედ [[ასო (ნიშანი)|ასო]]თა ზედა [[ანბანი]]სათა გაწყობილად და</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განმარტებითი ლექსიკონი ასახაეს [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ლექსიკურ შედგენილობას მისი განვითარების ამა თუ იმ ეტაპზე. [[ქართული ენა|ქართული ენის]] განმარტებითი ლექსიკონის პირველ ნიმუშად თვლიან [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირის]] (XI ს.) მიერ „ფსალმუნთა თარგმანებისათვის“ წამძღვარებულ წინასიტყვაობაში „არა ლიტონად, არცა ურთიერთას აღრეულად, არამედ [[ასო (ნიშანი)|ასო]]თა ზედა [[ანბანი]]სათა გაწყობილად და</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%98_%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98&diff=215852&oldid=prevTkenchoshvili 10:11, 11 დეკემბერი 2023-ზე2023-12-11T10:11:05Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:11, 11 დეკემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''განმარტებითი ლექსიკონი''' – ერთენოვანი <del class="diffchange diffchange-inline">ლინგეისტური </del>ლექსიკონი, რომელშიც ახსნილია სიტყვათა მნიშვნელობები, მოცემულია მათი გრამატიკული, სტილისტიკური და სხვა სახის ენობრივი თავისებურებები.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''განმარტებითი ლექსიკონი''' – ერთენოვანი <ins class="diffchange diffchange-inline">ლინგვისტური </ins>ლექსიკონი, რომელშიც ახსნილია სიტყვათა მნიშვნელობები, მოცემულია მათი გრამატიკული, სტილისტიკური და სხვა სახის ენობრივი თავისებურებები.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განმარტებითი ლექსიკონი ასახაეს [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ლექსიკურ შედგენილობას მისი განვითარების ამა თუ იმ ეტაპზე. [[ქართული ენა|ქართული ენის]] განმარტებითი ლექსიკონის პირველ ნიმუშად თვლიან [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირის]] (XI ს.) მიერ „ფსალმუნთა თარგმანებისათვის“ წამძღვარებულ წინასიტყვაობაში „არა ლიტონად, არცა ურთიერთას აღრეულად, არამედ [[ასო (ნიშანი)|ასო]]თა ზედა [[ანბანი]]სათა გაწყობილად და</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განმარტებითი ლექსიკონი ასახაეს [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ლექსიკურ შედგენილობას მისი განვითარების ამა თუ იმ ეტაპზე. [[ქართული ენა|ქართული ენის]] განმარტებითი ლექსიკონის პირველ ნიმუშად თვლიან [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირის]] (XI ს.) მიერ „ფსალმუნთა თარგმანებისათვის“ წამძღვარებულ წინასიტყვაობაში „არა ლიტონად, არცა ურთიერთას აღრეულად, არამედ [[ასო (ნიშანი)|ასო]]თა ზედა [[ანბანი]]სათა გაწყობილად და</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განკარგულად“ ახსნილ სიტყვებს. თავისი არსით განმარტებითი ლექსიკონია [[სულხან-საბა ორბელიანი]]ს „ლექსიკონი ქართული“(1716, გამოიცა: 1884, 1928, 1949,1965–66, 1991–93), რომელსაც [[ვახტანგ VI]]-მ „სიტყვის კონა“ უწოდა. საბას ლექსიკონზე დაყრდნობით [[ჩუბინაშვილი ნიკო|ნ. ჩუბინაშვილმა]] შეადგინა „ქართული ლექსიკონი“ (დაიბეჭდა 1961).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განკარგულად“ ახსნილ სიტყვებს. თავისი არსით განმარტებითი ლექსიკონია [[სულხან-საბა ორბელიანი]]ს „ლექსიკონი ქართული“(1716, გამოიცა: 1884, 1928, 1949,1965–66, 1991–93), რომელსაც [[ვახტანგ VI]]-მ „სიტყვის კონა“ უწოდა. საბას ლექსიკონზე დაყრდნობით [[ჩუბინაშვილი ნიკო|ნ. ჩუბინაშვილმა]] შეადგინა „ქართული ლექსიკონი“ (დაიბეჭდა 1961).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულ ლექსიკოგრაფიაში დიდი მოვლენა იყო „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ რვატომეულის გამოცემა (<del class="diffchange diffchange-inline">1950–</del>-64). ლექსიკონი შეიცავს 112 949 სალექსიკონო ერთეულს. განმარტებული სიტყვები ანბანის რიგზეა დალაგებული, ზმნის სალექსიკონო ერთეულია აწმყოს (ან მყოფადის) მხოლობითი რიცხვის III პირის ფორმა. გათვალისწინებულია „ზნის ქცევა, გვარი, კაუზატივი (წერ-ს, იწერ-ს, აწერინებ-ს). „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი“ ახალი ქართული სალიტერატურო ენის ლექსიკონია, მას ნორმატიული ხასიათი აქვს. ლექსიკონი დოკუმენტურია: სიტყვების განმარტებას მოსდევს გამოთქმები ამა თუ იმ <del class="diffchange diffchange-inline">აეტორის </del>ნაწარმოებიდან (იგულისხმება, პირველ ყოვლისა, სიტყვაკაზმული მწერლობა). მიუხედავად ამისა, ლიტერატურაში უხმარი სიტყვა მხოლოდ ამის გამო არ მიიჩნევა არალიტერატურულად. ლექსიკონში „ზოგ სიტყვას უწერია „კუთხ.“ (კუთხური), ეს მეტწილად ისეთი მასალაა, რომელიც ლექსიკონის სარეზერვო ფონდად ივარაუდება. ლექსიკონი მომზადებულია ენათმეცნიერების ინსტიტუტში აკადემიკოს არნ. ჩიქობავას საერთო რედაქციით. მასვე ეკუთენის პირეელი ტომის <del class="diffchange diffchange-inline">წინასიტყეაობა </del>და „ქართული ენის ზოგადი ენათმეცნიერული დახასიათება“. 1971 განმარტებითი ლექსიკონის სარედაქციო ჯგუფს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულ ლექსიკოგრაფიაში დიდი მოვლენა იყო „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ რვატომეულის გამოცემა (<ins class="diffchange diffchange-inline">1950</ins>-64). ლექსიკონი შეიცავს 112 949 სალექსიკონო ერთეულს. განმარტებული სიტყვები ანბანის რიგზეა დალაგებული, ზმნის სალექსიკონო ერთეულია აწმყოს (ან მყოფადის) მხოლობითი რიცხვის III პირის ფორმა. გათვალისწინებულია „ზნის ქცევა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>გვარი <ins class="diffchange diffchange-inline">(ზმნის)|გვარი]]</ins>, კაუზატივი (წერ-ს, იწერ-ს, აწერინებ-ს). „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი“ ახალი ქართული სალიტერატურო ენის ლექსიკონია, მას ნორმატიული ხასიათი აქვს. ლექსიკონი დოკუმენტურია: სიტყვების განმარტებას მოსდევს გამოთქმები ამა თუ იმ <ins class="diffchange diffchange-inline">ავტორის </ins>ნაწარმოებიდან (იგულისხმება, პირველ ყოვლისა, სიტყვაკაზმული მწერლობა). მიუხედავად ამისა, ლიტერატურაში უხმარი სიტყვა მხოლოდ ამის გამო არ მიიჩნევა არალიტერატურულად. ლექსიკონში „ზოგ სიტყვას უწერია „კუთხ.“ (კუთხური), ეს მეტწილად ისეთი მასალაა, რომელიც ლექსიკონის სარეზერვო ფონდად ივარაუდება. ლექსიკონი მომზადებულია ენათმეცნიერების ინსტიტუტში აკადემიკოს არნ. ჩიქობავას საერთო რედაქციით. მასვე ეკუთენის პირეელი ტომის <ins class="diffchange diffchange-inline">წინასიტყვაობა </ins>და „ქართული ენის ზოგადი ენათმეცნიერული დახასიათება“. 1971 განმარტებითი ლექსიკონის სარედაქციო ჯგუფს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ენის განმარტებითი რვატომეული ლექსიკონის საფუძველზე 1986 გამოვიდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ ერთტომეული (მთ. რედ. არნ. ჩიქობავა, რედ. მ. ჭაბაშეილი). ლექსიკონს წამძღვარებული აქვს არნ. ჩიქობავას წინასიტყვაობა. ერთტომეული შეიცავს 60 000-მდე სალექსიკონო ერთეულს (სიტყვას). 1990 ხელახლა გამოვიდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ ერთტომეული (ორ წიგნად). ენათმეცნიერების ინსტიტუტში მომზადდა განმარტებითი ლექსიკონის ახალი რედაქცია.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ენის განმარტებითი რვატომეული ლექსიკონის საფუძველზე 1986 გამოვიდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ ერთტომეული (მთ. რედ. არნ. ჩიქობავა, რედ. მ. ჭაბაშეილი). ლექსიკონს წამძღვარებული აქვს არნ. ჩიქობავას წინასიტყვაობა. ერთტომეული შეიცავს 60 000-მდე სალექსიკონო ერთეულს (სიტყვას). 1990 ხელახლა გამოვიდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ ერთტომეული (ორ წიგნად). ენათმეცნიერების ინსტიტუტში მომზადდა განმარტებითი ლექსიკონის ახალი რედაქცია.  </div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%98_%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98&diff=215850&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''განმარტებითი ლექსიკონი''' – ერთენოვანი ლინგეისტური ლექსიკ...2023-12-11T10:08:02Z<p>ახალი გვერდი: '''განმარტებითი ლექსიკონი''' – ერთენოვანი ლინგეისტური ლექსიკ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''განმარტებითი ლექსიკონი''' – ერთენოვანი ლინგეისტური ლექსიკონი, რომელშიც ახსნილია სიტყვათა მნიშვნელობები, მოცემულია მათი გრამატიკული, სტილისტიკური და სხვა სახის ენობრივი თავისებურებები.<br />
<br />
განმარტებითი ლექსიკონი ასახაეს [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ლექსიკურ შედგენილობას მისი განვითარების ამა თუ იმ ეტაპზე. [[ქართული ენა|ქართული ენის]] განმარტებითი ლექსიკონის პირველ ნიმუშად თვლიან [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირის]] (XI ს.) მიერ „ფსალმუნთა თარგმანებისათვის“ წამძღვარებულ წინასიტყვაობაში „არა ლიტონად, არცა ურთიერთას აღრეულად, არამედ [[ასო (ნიშანი)|ასო]]თა ზედა [[ანბანი]]სათა გაწყობილად და<br />
განკარგულად“ ახსნილ სიტყვებს. თავისი არსით განმარტებითი ლექსიკონია [[სულხან-საბა ორბელიანი]]ს „ლექსიკონი ქართული“(1716, გამოიცა: 1884, 1928, 1949,1965–66, 1991–93), რომელსაც [[ვახტანგ VI]]-მ „სიტყვის კონა“ უწოდა. საბას ლექსიკონზე დაყრდნობით [[ჩუბინაშვილი ნიკო|ნ. ჩუბინაშვილმა]] შეადგინა „ქართული ლექსიკონი“ (დაიბეჭდა 1961).<br />
<br />
ქართულ ლექსიკოგრაფიაში დიდი მოვლენა იყო „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ რვატომეულის გამოცემა (1950–-64). ლექსიკონი შეიცავს 112 949 სალექსიკონო ერთეულს. განმარტებული სიტყვები ანბანის რიგზეა დალაგებული, ზმნის სალექსიკონო ერთეულია აწმყოს (ან მყოფადის) მხოლობითი რიცხვის III პირის ფორმა. გათვალისწინებულია „ზნის ქცევა, გვარი, კაუზატივი (წერ-ს, იწერ-ს, აწერინებ-ს). „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი“ ახალი ქართული სალიტერატურო ენის ლექსიკონია, მას ნორმატიული ხასიათი აქვს. ლექსიკონი დოკუმენტურია: სიტყვების განმარტებას მოსდევს გამოთქმები ამა თუ იმ აეტორის ნაწარმოებიდან (იგულისხმება, პირველ ყოვლისა, სიტყვაკაზმული მწერლობა). მიუხედავად ამისა, ლიტერატურაში უხმარი სიტყვა მხოლოდ ამის გამო არ მიიჩნევა არალიტერატურულად. ლექსიკონში „ზოგ სიტყვას უწერია „კუთხ.“ (კუთხური), ეს მეტწილად ისეთი მასალაა, რომელიც ლექსიკონის სარეზერვო ფონდად ივარაუდება. ლექსიკონი მომზადებულია ენათმეცნიერების ინსტიტუტში აკადემიკოს არნ. ჩიქობავას საერთო რედაქციით. მასვე ეკუთენის პირეელი ტომის წინასიტყეაობა და „ქართული ენის ზოგადი ენათმეცნიერული დახასიათება“. 1971 განმარტებითი ლექსიკონის სარედაქციო ჯგუფს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია.<br />
<br />
ქართული ენის განმარტებითი რვატომეული ლექსიკონის საფუძველზე 1986 გამოვიდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ ერთტომეული (მთ. რედ. არნ. ჩიქობავა, რედ. მ. ჭაბაშეილი). ლექსიკონს წამძღვარებული აქვს არნ. ჩიქობავას წინასიტყვაობა. ერთტომეული შეიცავს 60 000-მდე სალექსიკონო ერთეულს (სიტყვას). 1990 ხელახლა გამოვიდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ ერთტომეული (ორ წიგნად). ენათმეცნიერების ინსტიტუტში მომზადდა განმარტებითი ლექსიკონის ახალი რედაქცია. <br />
<br />
''მ. მესხიშვილი''<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
* [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br />
[[კატეგორია: ლექსიკონი]]</div>Tkenchoshvili