https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE 2026-05-05T21:41:38Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=240673&oldid=prev 2024-12-23T10:38:02Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:38, 23 დეკემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილია გაუსის ჩანაწერები არაევკლიდურ&#160; გეომეტრიის საკითხებით.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილია გაუსის ჩანაწერები არაევკლიდურ&#160; გეომეტრიის საკითხებით.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გაუსი ასტრონომიაში და ფიზიკაშიც მუშაობდა. ბევრ საბუნებისმეტყველო საკითხებს აძლევდა მათემატიკურ ფორმას. გაუსმა შექმნა დაკვირვებების შედეგების დამუშავების მეთოდი, ცნობილი „უმცირესის კვადრატების, პრინციპის“ სახელით, მის მიერ დამუშავებული მეთოდები ახლაც კი საფუძვლად უდევს პლანეტების ორბიტების გამოთვლებს. ფიზიკაში სახელი გაითქვა პოტენციალის თეორიის მეცნიერული გამოკვლევით. ეს იყო ფიზიკური პრობლემების მათემატიკური ინტერპრეტაციის ნიმუში. გაუსი მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ [[კულონი შარლ ოგიუსტენ|კულონი]]ს კანონი საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ ელექტრობის რაოდენობა. გაუსმა ჩაატარა აგრეთვე მაგნიტების მაგნიტური მომენტების აბსოლუტური გაზომვა, მისი მეცნიერული გამოკვლევა სათაურით „დედამიწის მაგნეტიზმის ძალის სიდიდე აბსოლუტურ ერთეულებში“ – ჭეშმარიტი რევოლუცია გახდა ფიზიკური გაზომვების სფეროში. ამ შრომაში <del class="diffchange diffchange-inline">ჰაუსმა </del>მოგვცა აბსოლუტური ელექტრომაგნიტური ერთეულების სისტემის საფუძვლები.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გაუსი ასტრონომიაში და ფიზიკაშიც მუშაობდა. ბევრ საბუნებისმეტყველო საკითხებს აძლევდა მათემატიკურ ფორმას. გაუსმა შექმნა დაკვირვებების შედეგების დამუშავების მეთოდი, ცნობილი „უმცირესის კვადრატების, პრინციპის“ სახელით, მის მიერ დამუშავებული მეთოდები ახლაც კი საფუძვლად უდევს პლანეტების ორბიტების გამოთვლებს. ფიზიკაში სახელი გაითქვა პოტენციალის თეორიის მეცნიერული გამოკვლევით. ეს იყო ფიზიკური პრობლემების მათემატიკური ინტერპრეტაციის ნიმუში. გაუსი მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ [[კულონი შარლ ოგიუსტენ|კულონი]]ს კანონი საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ ელექტრობის რაოდენობა. გაუსმა ჩაატარა აგრეთვე მაგნიტების მაგნიტური მომენტების აბსოლუტური გაზომვა, მისი მეცნიერული გამოკვლევა სათაურით „დედამიწის მაგნეტიზმის ძალის სიდიდე აბსოლუტურ ერთეულებში“ – ჭეშმარიტი რევოლუცია გახდა ფიზიკური გაზომვების სფეროში. ამ შრომაში <ins class="diffchange diffchange-inline">გაუსმა </ins>მოგვცა აბსოლუტური ელექტრომაგნიტური ერთეულების სისტემის საფუძვლები.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის იმ დროისათვის მიღწეული მნიშვნელოვანი განვითარების გათვალისწინებით გაუსს გადაწყვეტილი ჰქონდა ფიზიკური მოვლენა დაეყვანა მოძრაობამდე და ამ მოძრაობის გამომწვევ ძალებზე. ამიტომ ძირითადი ერთეულები გაუსის სისტემაში იყო მექანიკის ერთეულები: სიგრძის ერთეული – მილიმეტრი და დროის - წამი. ფიზიკის შემდგომი განვითარებისას წარმოიშვა სხვა ერთეულთა სისტემის შემოტანის საჭიროება, რომლებიც დამუშავებული იქნა გაუსის ერთეულთა სისტემის საფუძველზე. თანმიმდევრულად ავითარებდა რა ამ სისტემას, გაუსმა ვებერთან ერთად ააგო მაგნიტომეტრი და დაამუშავა ელექტრული ველების გაზომვის მეთოდი. გაუსმა დედამიწის მაგნეტიზმის შესახებ გამოკვლევების შედეგები მოგვცა ნაშრომში „დედამიწის მაგნეტიზმის ზოგადი თეორია.“ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის იმ დროისათვის მიღწეული მნიშვნელოვანი განვითარების გათვალისწინებით გაუსს გადაწყვეტილი ჰქონდა ფიზიკური მოვლენა დაეყვანა მოძრაობამდე და ამ მოძრაობის გამომწვევ ძალებზე. ამიტომ ძირითადი ერთეულები გაუსის სისტემაში იყო მექანიკის ერთეულები: სიგრძის ერთეული – მილიმეტრი და დროის - წამი. ფიზიკის შემდგომი განვითარებისას წარმოიშვა სხვა ერთეულთა სისტემის შემოტანის საჭიროება, რომლებიც დამუშავებული იქნა გაუსის ერთეულთა სისტემის საფუძველზე. თანმიმდევრულად ავითარებდა რა ამ სისტემას, გაუსმა ვებერთან ერთად ააგო მაგნიტომეტრი და დაამუშავა ელექტრული ველების გაზომვის მეთოდი. გაუსმა დედამიწის მაგნეტიზმის შესახებ გამოკვლევების შედეგები მოგვცა ნაშრომში „დედამიწის მაგნეტიზმის ზოგადი თეორია.“ &#160;</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=240663&oldid=prev 2024-12-22T09:47:27Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:47, 22 დეკემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამას გარდა ეს ყოველმხრივ განვითარებული მეცნიერი მუშაობდა გალვანურ მოვლენებზე, ელექტრომექანიკასა და ინდუქციაზე. ვებერთან ერთად ააგო უმარტივესი ტელეგრაფის ხაზი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამას გარდა ეს ყოველმხრივ განვითარებული მეცნიერი მუშაობდა გალვანურ მოვლენებზე, ელექტრომექანიკასა და ინდუქციაზე. ვებერთან ერთად ააგო უმარტივესი ტელეგრაფის ხაზი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გაუსი გარდაიცვალა გეტინგენში 1855 წლის 22 თებერვალს 77 წლის ასაკში, მან თანამედროვეების და მომავალი თაობების სრული აღიარება მოიხვეჭა. <del class="diffchange diffchange-inline">ჰაუსის </del>შრომები, განსაკუთრებით მათემატიკაში, მათი შინაარსი და გონებამახვილური მტკიცებები, მეცნიერული ლიტერატურის ყველაზე ძვირფას მიღწევებს მიეკუთვნება. ისინი ეხებიან მათემატიკის თითქმის ყველა</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გაუსი გარდაიცვალა გეტინგენში 1855 წლის 22 თებერვალს 77 წლის ასაკში, მან თანამედროვეების და მომავალი თაობების სრული აღიარება მოიხვეჭა. <ins class="diffchange diffchange-inline">გაუსის </ins>შრომები, განსაკუთრებით მათემატიკაში, მათი შინაარსი და გონებამახვილური მტკიცებები, მეცნიერული ლიტერატურის ყველაზე ძვირფას მიღწევებს მიეკუთვნება. ისინი ეხებიან მათემატიკის თითქმის ყველა</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დარგს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დარგს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=240662&oldid=prev 2024-12-22T09:46:54Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:46, 22 დეკემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Gausi karl.PNG|thumb|150px|გაუსი კარლ ფრიდრიხ]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კარლ ფრიდრიხ გაუსი'''&#160; – (გერმ. Johann Carl Friedrich Gauß,&#160; 1777 - 1855), გერმანელი მათემატიკოსი, ასტრონომი, გეოდეზისტი და ფიზიკოსი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კარლ ფრიდრიხ გაუსი'''&#160; – (გერმ. Johann Carl Friedrich Gauß,&#160; 1777 - 1855), გერმანელი მათემატიკოსი, ასტრონომი, გეოდეზისტი და ფიზიკოსი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გაუსი დაიბადა 1777 წელს ღარიბი მებაღის ოჯახში. ბავშვობიდანვე ამჟღავნებდა მათემატიკისა და ენების შესწავლის განსაკუთრებულ უნარს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გაუსი დაიბადა 1777 წელს ღარიბი მებაღის ოჯახში. ბავშვობიდანვე ამჟღავნებდა მათემატიკისა და ენების შესწავლის განსაკუთრებულ უნარს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საშუალო სკოლაში დიდი გატაცებით დაიწყო [[ნიუტონი]]ს შრომების შესწავლა, მთელი სიცოცხლის მანძილზე აღტაცებული იყო ამ შრომებით. 1795 წლიდან 1798 წლამდე სწავლობდა გეტინგენის უნივერსიტეტში. 1799 წელს ჰელმშტედში მიიღო დოქტორის ხარისხი. 1807 წელს გაუსი დაინიშნა მათემატიკის კათედრის, გამგედ. ამავე დროს მუშაობდა გეტინგენში ასტრონომიული ობსერვატორიის დირექტორადაც. ამ თანამდებობაზე იგი გარდაცვალებამდე დარჩა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საშუალო სკოლაში დიდი გატაცებით დაიწყო [[<ins class="diffchange diffchange-inline">ნიუტონი ისააკ|</ins>ნიუტონი]]ს შრომების შესწავლა, მთელი სიცოცხლის მანძილზე აღტაცებული იყო ამ შრომებით. 1795 წლიდან 1798 წლამდე სწავლობდა გეტინგენის უნივერსიტეტში. 1799 წელს ჰელმშტედში მიიღო დოქტორის ხარისხი. 1807 წელს გაუსი დაინიშნა მათემატიკის კათედრის, გამგედ. ამავე დროს მუშაობდა გეტინგენში ასტრონომიული ობსერვატორიის დირექტორადაც. ამ თანამდებობაზე იგი გარდაცვალებამდე დარჩა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გაუსი მიეკუთვნებოდა ყველაზე გამოჩენილ მათემატიკოსთა რიცხვს. მუშაობდა მათემატიკის თითქმის ყველა განყოფილებაში. მისი შრომები შინაარსით და დამტკიცების ხერხით გაოცებას იწვევენ. მას თანამედროვეები მათემატიკოსთა მეფეს უწოდებდნენ. ჯერ კიდევ სტუდენტმა (1801) დაწერა შრომა&#160; „არითმეტიკული გამოკვლევები“, სადაც ჩამოაყალიბა რიცხვთა&#160; თეორიისა და უმაღლესი ალგებრის საკითხები. ამ ნაშრომმა&#160; საუკუნეზე მეტი ხნით განსაზღვრა რიცხვთა თეორიის&#160; განვითარება. დაამტკიცა რიცხვთა თეორიის ერთ-ერთი&#160; ცენტრალური თეორემა – კვადრატულ ნაშთთა შექცევადობის კანონი. დაამტკიცა&#160; ალგებრის ძირითადი თეორემა; იკვლევდა განტოლებებს, რომლებთანაც მივყევართ&#160; წრის დაყოფას ტოლ ნაწილებად; გაუსმა იპოვა n-ის ყველა ის მნიშვნელობა,&#160; რომელთათვისაც წესიერი n კუთხედის&#160; აგება შეიძლება მხოლოდ ფარგლისა და&#160; სახაზავის საშუალებით; კერძოდ, x&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt; - 1 =0 განტოლების ამოხსნით მან შესძლო&#160; ფარგლითა და სახაზავით წესიერი 17-კუთხედის აგება. გაუსმა საფუძველი ჩაუყარა&#160; ზედაპირთა შინაგან გეომეტრიას (1828) მკაცრად ჩამოაყალიბა კომპლექსურ&#160; რიცხვთა თეორია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გაუსი მიეკუთვნებოდა ყველაზე გამოჩენილ მათემატიკოსთა რიცხვს. მუშაობდა მათემატიკის თითქმის ყველა განყოფილებაში. მისი შრომები შინაარსით და დამტკიცების ხერხით გაოცებას იწვევენ. მას თანამედროვეები მათემატიკოსთა მეფეს უწოდებდნენ. ჯერ კიდევ სტუდენტმა (1801) დაწერა შრომა&#160; „არითმეტიკული გამოკვლევები“, სადაც ჩამოაყალიბა რიცხვთა&#160; თეორიისა და უმაღლესი ალგებრის საკითხები. ამ ნაშრომმა&#160; საუკუნეზე მეტი ხნით განსაზღვრა რიცხვთა თეორიის&#160; განვითარება. დაამტკიცა რიცხვთა თეორიის ერთ-ერთი&#160; ცენტრალური თეორემა – კვადრატულ ნაშთთა შექცევადობის კანონი. დაამტკიცა&#160; ალგებრის ძირითადი თეორემა; იკვლევდა განტოლებებს, რომლებთანაც მივყევართ&#160; წრის დაყოფას ტოლ ნაწილებად; გაუსმა იპოვა n-ის ყველა ის მნიშვნელობა,&#160; რომელთათვისაც წესიერი n კუთხედის&#160; აგება შეიძლება მხოლოდ ფარგლისა და&#160; სახაზავის საშუალებით; კერძოდ, x&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt; - 1 =0 განტოლების ამოხსნით მან შესძლო&#160; ფარგლითა და სახაზავით წესიერი 17-კუთხედის აგება. გაუსმა საფუძველი ჩაუყარა&#160; ზედაპირთა შინაგან გეომეტრიას (1828) მკაცრად ჩამოაყალიბა კომპლექსურ&#160; რიცხვთა თეორია. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=240660&oldid=prev 2024-12-22T09:43:32Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:43, 22 დეკემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''<del class="diffchange diffchange-inline">გაუსი </del>კარლ ფრიდრიხ''' (1777 <del class="diffchange diffchange-inline">– </del>1855), გერმანელი მათემატიკოსი<del class="diffchange diffchange-inline">,&#160; ფიზიკოსი</del>, ასტრონომი, გეოდეზისტი<del class="diffchange diffchange-inline">. მრავალმხრივი იყო მისი შემოქმედება.&#160; </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კარლ ფრიდრიხ <ins class="diffchange diffchange-inline">გაუსი</ins>''' <ins class="diffchange diffchange-inline"> – </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">გერმ. Johann Carl Friedrich Gauß,&#160; </ins>1777 <ins class="diffchange diffchange-inline">- </ins>1855), გერმანელი მათემატიკოსი, ასტრონომი, გეოდეზისტი და <ins class="diffchange diffchange-inline">ფიზიკოსი</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Gausi karl fridrix.PNG|მარჯვნივ|200პქ]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">გაუსის შრომებისათვის დამახასიათებელია არაჩვეულებრივად ფართო,&#160; მრავალმხრივი </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">ღრმა კავშირი თეორიულ და გამოყენებით მათემატიკას&#160; შორის</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">მისმა შრომებმა დიდი გავლენა მოახდინა რიცხვთა თეორიის, ალგებრის,&#160; დიფერენციალური გეომეტრიის, მათემატიკური ფიზიკის და&#160; მათემატიკური ანალიზის, ალბათობათა თეორიის, მსოფლიო&#160; მიზიდულობის თეორიის, ელექტრობისს და მაგნეტიზმის კლასიკური თეორიის, გეოდეზიის, თეორიული ასტრონომიის&#160; ბევრი დარგის განვითარებაზე.&#160; </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჯერ კიდევ სტუდენტმა (1801) დაწერა შრომა&#160; „არითმეტიკული გამოკვლევები“, სადაც ჩამოაყალიბა რიცხვთა&#160; თეორიისა და უმაღლესი ალგებრის საკითხები. ამ ნაშრომმა&#160; საუკუნეზე მეტი ხნით განსაზღვრა რიცხვთა თეორიის&#160; განვითარება. დაამტკიცა რიცხვთა თეორიის ერთ-ერთი&#160; ცენტრალური თეორემა – კვადრატულ ნაშთთა შექცევადობის კანონი. დაამტკიცა&#160; ალგებრის ძირითადი თეორემა; იკვლევდა განტოლებებს, რომლებთანაც მივყევართ&#160; წრის დაყოფას ტოლ ნაწილებად; გაუსმა იპოვა n-ის ყველა ის მნიშვნელობა,&#160; რომელთათვისაც წესიერი n კუთხედის&#160; აგება შეიძლება მხოლოდ ფარგლისა და&#160; სახაზავის საშუალებით; კერძოდ, x&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt; - 1 =0 განტოლების ამოხსნით მან შესძლო&#160; ფარგლითა და სახაზავით წესიერი 17-კუთხედის აგება. გაუსმა საფუძველი ჩაუყარა&#160; ზედაპირთა შინაგან გეომეტრიას (1828) მკაცრად ჩამოაყალიბა კომპლექსურ&#160; რიცხვთა თეორია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">გაუსი დაიბადა 1777 წელს ღარიბი მებაღის ოჯახში. ბავშვობიდანვე ამჟღავნებდა მათემატიკისა და ენების შესწავლის განსაკუთრებულ უნარს. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">საშუალო სკოლაში დიდი გატაცებით დაიწყო [[ნიუტონი]]ს შრომების შესწავლა, მთელი სიცოცხლის მანძილზე აღტაცებული იყო ამ შრომებით. 1795 წლიდან 1798 წლამდე სწავლობდა გეტინგენის უნივერსიტეტში. 1799 წელს ჰელმშტედში მიიღო დოქტორის ხარისხი. 1807 წელს გაუსი დაინიშნა მათემატიკის კათედრის, გამგედ. ამავე დროს მუშაობდა გეტინგენში ასტრონომიული ობსერვატორიის დირექტორადაც. ამ თანამდებობაზე იგი გარდაცვალებამდე დარჩა. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">გაუსი მიეკუთვნებოდა ყველაზე გამოჩენილ მათემატიკოსთა რიცხვს. მუშაობდა მათემატიკის თითქმის ყველა განყოფილებაში. მისი შრომები შინაარსით და დამტკიცების ხერხით გაოცებას იწვევენ. მას თანამედროვეები მათემატიკოსთა მეფეს უწოდებდნენ. </ins>ჯერ კიდევ სტუდენტმა (1801) დაწერა შრომა&#160; „არითმეტიკული გამოკვლევები“, სადაც ჩამოაყალიბა რიცხვთა&#160; თეორიისა და უმაღლესი ალგებრის საკითხები. ამ ნაშრომმა&#160; საუკუნეზე მეტი ხნით განსაზღვრა რიცხვთა თეორიის&#160; განვითარება. დაამტკიცა რიცხვთა თეორიის ერთ-ერთი&#160; ცენტრალური თეორემა – კვადრატულ ნაშთთა შექცევადობის კანონი. დაამტკიცა&#160; ალგებრის ძირითადი თეორემა; იკვლევდა განტოლებებს, რომლებთანაც მივყევართ&#160; წრის დაყოფას ტოლ ნაწილებად; გაუსმა იპოვა n-ის ყველა ის მნიშვნელობა,&#160; რომელთათვისაც წესიერი n კუთხედის&#160; აგება შეიძლება მხოლოდ ფარგლისა და&#160; სახაზავის საშუალებით; კერძოდ, x&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt; - 1 =0 განტოლების ამოხსნით მან შესძლო&#160; ფარგლითა და სახაზავით წესიერი 17-კუთხედის აგება. გაუსმა საფუძველი ჩაუყარა&#160; ზედაპირთა შინაგან გეომეტრიას (1828) მკაცრად ჩამოაყალიბა კომპლექსურ&#160; რიცხვთა თეორია. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილია გაუსის ჩანაწერები არაევკლიდურ&#160; გეომეტრიის საკითხებით.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილია გაუსის ჩანაწერები არაევკლიდურ&#160; გეომეტრიის საკითხებით.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">გაუსი ასტრონომიაში და ფიზიკაშიც მუშაობდა. ბევრ საბუნებისმეტყველო საკითხებს აძლევდა მათემატიკურ ფორმას. გაუსმა შექმნა დაკვირვებების შედეგების დამუშავების მეთოდი, ცნობილი „უმცირესის კვადრატების, პრინციპის“ სახელით, მის მიერ დამუშავებული მეთოდები ახლაც კი საფუძვლად უდევს პლანეტების ორბიტების გამოთვლებს. ფიზიკაში სახელი გაითქვა პოტენციალის თეორიის მეცნიერული გამოკვლევით. ეს იყო ფიზიკური პრობლემების მათემატიკური ინტერპრეტაციის ნიმუში. გაუსი მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ [[კულონი შარლ ოგიუსტენ|კულონი]]ს კანონი საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ ელექტრობის რაოდენობა. გაუსმა ჩაატარა აგრეთვე მაგნიტების მაგნიტური მომენტების აბსოლუტური გაზომვა, მისი მეცნიერული გამოკვლევა სათაურით „დედამიწის მაგნეტიზმის ძალის სიდიდე აბსოლუტურ ერთეულებში“ – ჭეშმარიტი რევოლუცია გახდა ფიზიკური გაზომვების სფეროში. ამ შრომაში ჰაუსმა მოგვცა აბსოლუტური ელექტრომაგნიტური ერთეულების სისტემის საფუძვლები.&#160; </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">მექანიკის იმ დროისათვის მიღწეული მნიშვნელოვანი განვითარების გათვალისწინებით გაუსს გადაწყვეტილი ჰქონდა ფიზიკური მოვლენა დაეყვანა მოძრაობამდე და ამ მოძრაობის გამომწვევ ძალებზე. ამიტომ ძირითადი ერთეულები გაუსის სისტემაში იყო მექანიკის ერთეულები: სიგრძის ერთეული – მილიმეტრი და დროის - წამი. ფიზიკის შემდგომი განვითარებისას წარმოიშვა სხვა ერთეულთა სისტემის შემოტანის საჭიროება, რომლებიც დამუშავებული იქნა გაუსის ერთეულთა სისტემის საფუძველზე. თანმიმდევრულად ავითარებდა რა ამ სისტემას, გაუსმა ვებერთან ერთად ააგო მაგნიტომეტრი და დაამუშავა ელექტრული ველების გაზომვის მეთოდი. გაუსმა დედამიწის მაგნეტიზმის შესახებ გამოკვლევების შედეგები მოგვცა ნაშრომში „დედამიწის მაგნეტიზმის ზოგადი თეორია.“ </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==წყარო==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ამას გარდა ეს ყოველმხრივ განვითარებული მეცნიერი მუშაობდა გალვანურ მოვლენებზე, ელექტრომექანიკასა და ინდუქციაზე. ვებერთან ერთად ააგო უმარტივესი ტელეგრაფის ხაზი. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<del class="diffchange diffchange-inline">კატეგორია:მათემატიკოსები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">გაუსი გარდაიცვალა გეტინგენში 1855 წლის 22 თებერვალს 77 წლის ასაკში, მან თანამედროვეების და მომავალი თაობების სრული აღიარება მოიხვეჭა. ჰაუსის შრომები, განსაკუთრებით მათემატიკაში, მათი შინაარსი და გონებამახვილური მტკიცებები, მეცნიერული ლიტერატურის ყველაზე ძვირფას მიღწევებს მიეკუთვნება. ისინი ეხებიან მათემატიკის თითქმის ყველა</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<del class="diffchange diffchange-inline">კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">დარგს. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">დიდი ფიზიკოსები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფიზიკოსები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფიზიკოსები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი ფიზიკოსები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი ფიზიკოსები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">ასტრონომები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკოსები]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:გეოდეზისტები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:გერმანელი გეოდეზისტები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=198290&oldid=prev 2023-06-22T12:09:18Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:09, 22 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გაუსი კარლ ფრიდრიხ''' (1777 – 1855), გერმანელი მათემატიკოსი,&#160; ფიზიკოსი, ასტრონომი, გეოდეზისტი. მრავალმხრივი იყო მისი შემოქმედება.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გაუსი კარლ ფრიდრიხ''' (1777 – 1855), გერმანელი მათემატიკოსი,&#160; ფიზიკოსი, ასტრონომი, გეოდეზისტი. მრავალმხრივი იყო მისი შემოქმედება.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Gausi karl fridrix.PNG|მარჯვნივ|200პქ]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გაუსის შრომებისათვის დამახასიათებელია არაჩვეულებრივად ფართო,&#160; მრავალმხრივი და ღრმა კავშირი თეორიულ და გამოყენებით მათემატიკას&#160; შორის. მისმა შრომებმა დიდი გავლენა მოახდინა რიცხვთა თეორიის, ალგებრის,&#160; დიფერენციალური გეომეტრიის, მათემატიკური ფიზიკის და&#160; მათემატიკური ანალიზის, ალბათობათა თეორიის, მსოფლიო&#160; მიზიდულობის თეორიის, ელექტრობისს და მაგნეტიზმის კლასიკური თეორიის, გეოდეზიის, თეორიული ასტრონომიის&#160; ბევრი დარგის განვითარებაზე.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გაუსის შრომებისათვის დამახასიათებელია არაჩვეულებრივად ფართო,&#160; მრავალმხრივი და ღრმა კავშირი თეორიულ და გამოყენებით მათემატიკას&#160; შორის. მისმა შრომებმა დიდი გავლენა მოახდინა რიცხვთა თეორიის, ალგებრის,&#160; დიფერენციალური გეომეტრიის, მათემატიკური ფიზიკის და&#160; მათემატიკური ანალიზის, ალბათობათა თეორიის, მსოფლიო&#160; მიზიდულობის თეორიის, ელექტრობისს და მაგნეტიზმის კლასიკური თეორიის, გეოდეზიის, თეორიული ასტრონომიის&#160; ბევრი დარგის განვითარებაზე.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=198285&oldid=prev 2023-06-22T12:02:55Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98" class="mw-redirect" title="კარლ ფრიდრიხ გაუსი">კარლ ფრიდრიხ გაუსი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE" title="გაუსი კარლ ფრიდრიხ">გაუსი კარლ ფრიდრიხ“</a> გად...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:02, 22 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=198283&oldid=prev 2023-06-22T12:02:44Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE" title="გაუსი კარლ ფრიდრიხ">გაუსი კარლ ფრიდრიხ“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98" class="mw-redirect" title="კარლ ფრიდრიხ გაუსი">კარლ ფრიდრიხ გაუსი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:02, 22 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=198282&oldid=prev 2023-06-22T12:01:26Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;გაუსი კარლ ფრიდრიხ&#039;&#039;&#039; (1777 – 1855), გერმანელი მათემატიკოსი, ფიზიკო...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''გაუსი კარლ ფრიდრიხ''' (1777 – 1855), გერმანელი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი, ასტრონომი, გეოდეზისტი. მრავალმხრივი იყო მისი შემოქმედება. <br /> <br /> გაუსის შრომებისათვის დამახასიათებელია არაჩვეულებრივად ფართო, მრავალმხრივი და ღრმა კავშირი თეორიულ და გამოყენებით მათემატიკას შორის. მისმა შრომებმა დიდი გავლენა მოახდინა რიცხვთა თეორიის, ალგებრის, დიფერენციალური გეომეტრიის, მათემატიკური ფიზიკის და მათემატიკური ანალიზის, ალბათობათა თეორიის, მსოფლიო მიზიდულობის თეორიის, ელექტრობისს და მაგნეტიზმის კლასიკური თეორიის, გეოდეზიის, თეორიული ასტრონომიის ბევრი დარგის განვითარებაზე. <br /> <br /> ჯერ კიდევ სტუდენტმა (1801) დაწერა შრომა „არითმეტიკული გამოკვლევები“, სადაც ჩამოაყალიბა რიცხვთა თეორიისა და უმაღლესი ალგებრის საკითხები. ამ ნაშრომმა საუკუნეზე მეტი ხნით განსაზღვრა რიცხვთა თეორიის განვითარება. დაამტკიცა რიცხვთა თეორიის ერთ-ერთი ცენტრალური თეორემა – კვადრატულ ნაშთთა შექცევადობის კანონი. დაამტკიცა ალგებრის ძირითადი თეორემა; იკვლევდა განტოლებებს, რომლებთანაც მივყევართ წრის დაყოფას ტოლ ნაწილებად; გაუსმა იპოვა n-ის ყველა ის მნიშვნელობა, რომელთათვისაც წესიერი n კუთხედის აგება შეიძლება მხოლოდ ფარგლისა და სახაზავის საშუალებით; კერძოდ, x&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt; - 1 =0 განტოლების ამოხსნით მან შესძლო ფარგლითა და სახაზავით წესიერი 17-კუთხედის აგება. გაუსმა საფუძველი ჩაუყარა ზედაპირთა შინაგან გეომეტრიას (1828) მკაცრად ჩამოაყალიბა კომპლექსურ რიცხვთა თეორია. <br /> <br /> შემორჩენილია გაუსის ჩანაწერები არაევკლიდურ გეომეტრიის საკითხებით. <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:მათემატიკოსები]]<br /> [[კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები]]<br /> [[კატეგორია:ფიზიკოსები]]<br /> [[კატეგორია:გერმანელი ფიზიკოსები]]<br /> [[კატეგორია:ასტრონომები]]<br /> [[კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები]]<br /> [[კატეგორია:გეოდეზისტები]]<br /> [[კატეგორია:გერმანელი გეოდეზისტები]]</div>

Echelidze