https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98 2026-04-25T15:20:44Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98&diff=67027&oldid=prev 2018-10-16T11:03:06Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;გირგედ-ი&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(სვ.)&#039;&#039; – ლახამულელთა და ეცერელთა საფიცარი <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98" title="ხატი">ხატი</a>. ე...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''გირგედ-ი''' ''(სვ.)'' – ლახამულელთა და ეცერელთა საფიცარი [[ხატი]]. ეცერელთა გირგედი ინახებოდა ფხოტრერის [[ეკლესია]]ში, ლახამულელების – ჩამოკიდებული იყო სოფლის მოედანზე მდგარ [[ცაცხვი |ცაცხვი]]ს ხეზე. ეს უკანასკნელი წარმოადგენდა მრგვალი ფორმის ლითონის საგანს, რომლის გარე ნაპირზე შემოვლებული იყო ლითონისავე ცხრა ცალი რგოლი, რგოლებსშორის სივრცეს კი სამყურა მცენარის მსგავსი ლითონის სამკაული ამშვენებდა. დაახლოებით ასეთივე ყოფილა ეცერელთა გირგედიც. <br /> <br /> გადმოცემის თანახმად, გირგედი მდ. ენგურის გადაღმა, ლახამულას პირდაპირ მდებარე მთის მწვერვალიდან ჩამოუტანიათ (ვარიანტი: ლახამულელებს ყარაჩაელები დასხმიან და დიდი ზარალი მიუყენებიათ; მაშინ გირგედი გაპარულა და ჯგრაგ ბოგეშის სალოცავის პირდაპირ რომ მაღალი კლდეა, იქ დამალულა).<br /> <br /> გირგედზე შერისხება იმ შემთხვევებში სცოდნიათ, როცა ვინმე ყანას დააზიანებდა, ან საქონელს დაასახიჩრებდა, ან კიდევ მიწათმოქმედებასთან და მესაქონლეობასთან დაკავშირებულ ზარალს გამოიწვევდა. დაზარალებული ოჯახი დანაშაულში ეჭვმიტანილის<br /> ან დამნაშავის მცოდნე პირთა გამოსატეხად, მოკილს (სალოცავის კაცს) გირგედს გამოატანინებდა; მოკილი, გირგედით ხელში, შეკრებილი<br /> ხალხის წინაშე დამზარალებელს ხმამაღლა შერისხავდა (გირგედის ძალით საქონლის ამოწყვეტით, მოსავლის განადგურებით დაემუქრებოდა და გირგედს პირუკუღმა გადააბრუნებდა), თუ ეს უკანასკნელი დანაშაულს არ აღიარებდა, ან დამნაშავის მცოდნე პირები მას არ დაასახელებდნენ. <br /> <br /> ვ. ბარდაველიძე, აანალიზებს რა გირგედსა და მასთან დაკავშირებულ საწესო მოქმედებას, ასკვნის: „საფიქრებელია, რომ წრის სახის „ხატი“ გირგედი ოდესღაც მნათობი მზის ღვთაება ბარბალეს სიმბოლური ნიშანი ანუ [[ემბლემა]] უნდა ყოფილიყო“. მკვლევარს ამავე სემანტიკურ წრეში შემოაქვს რაჭულ-ლეჩხუმური „საამკვლოვიარო გვერგვი“ და გურული [[ჩიჩილაკი]]ს კალპი.<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> ვ. ბარდაველიძე. ქართველთა უძველესი სარწმუნოების ისტორიიდა (ღვთაება ბარბარ-ბაბარ). თბ., 1941, გვ. 65-76.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br /> <br /> [[კატეგორია:საფიცარი ხატები]]</div>

Echelidze