https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90გორისა და ატენის ეპარქია - რედაქტირების ისტორია2026-05-08T21:20:27Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=187311&oldid=prevTkenchoshvili 20:26, 22 თებერვალი 2023-ზე2023-02-22T20:26:22Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:26, 22 თებერვალი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XX ს-ის 20-იანი წლებიდან ამ კუთხის მრავალრიცხოვან ეკლესიათა უმრავლესობა დაიკეტა ან დაინგრა, მღვდელმსახურები კი საყოველთაო რეპრესიების მძიმე წნეხის ქვეშ აღმოჩნდნენ. ამ მხარეშიც ისევე, როგორც საქართველოს სხვა კუთხეებში, საეკლესიო ცხოვრების გამოცოცხლება, ეკლესია-მონასტრების აღდგენა და ღვთისმსახურთა გამრავლება მხოლოდ ბოლო პერიოდში, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, [[ილია II]]-ის მწყემსმთავრობის დროს გახდა შესაძლებელი.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XX ს-ის 20-იანი წლებიდან ამ კუთხის მრავალრიცხოვან ეკლესიათა უმრავლესობა დაიკეტა ან დაინგრა, მღვდელმსახურები კი საყოველთაო რეპრესიების მძიმე წნეხის ქვეშ აღმოჩნდნენ. ამ მხარეშიც ისევე, როგორც საქართველოს სხვა კუთხეებში, საეკლესიო ცხოვრების გამოცოცხლება, ეკლესია-მონასტრების აღდგენა და ღვთისმსახურთა გამრავლება მხოლოდ ბოლო პერიოდში, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, [[ილია II]]-ის მწყემსმთავრობის დროს გახდა შესაძლებელი.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტრადიციულად გორისა და ატენის ეპარქია მდიდარი იყო საეკლესიო სიწმიდეებით. გადმოცემის თანახმად, გორიჯვრის წმ. გიორგის <del class="diffchange diffchange-inline">ეკლესიაში</del>, რომლის აშენება წმ. [[თამარ მეფე|მეფე თამარს]] მიეწერება, დაბრძანებული იყო [[ალექსანდრე II (კახეთის მეფე)|ალექსანდრე II]] კახთა მეფის (1574-1605) მიერ შეწირული „დიდრონი სასწაულმოქმედი ჯვარი“. ვახუშტის ცნობით: „ჯვარსა შინა გამოსახული არის წმინდა გიორგის თავი“. დიდი ჯვარი, რომელშიც წმინდა ნაწილია ჩატანებული, [[კანკელი]]ს წინ იყო აღმართული. წმ. გიორგის ტაძრის ზედწოდება – <del class="diffchange diffchange-inline">„[[გორიჯვარი]]ც“ </del>აქედან მომდინარეობს. სასწაულმოქმედი ჯვარი 1920 წ. [[ექვთიმე ღვთისკაცი|ექვთიმე ღვთისკაცმა]] (თაყაიშვილი) შეიძინა, ამჟამად იგი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმშია.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტრადიციულად გორისა და ატენის ეპარქია მდიდარი იყო საეკლესიო სიწმიდეებით. გადმოცემის თანახმად, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[გორიჯვრის წმინდა გიორგის ეკლესია|</ins>გორიჯვრის წმ. გიორგის <ins class="diffchange diffchange-inline">ეკლესია]]ში</ins>, რომლის აშენება წმ. [[თამარ მეფე|მეფე თამარს]] მიეწერება, დაბრძანებული იყო [[ალექსანდრე II (კახეთის მეფე)|ალექსანდრე II]] კახთა მეფის (1574-1605) მიერ შეწირული „დიდრონი სასწაულმოქმედი ჯვარი“. ვახუშტის ცნობით: „ჯვარსა შინა გამოსახული არის წმინდა გიორგის თავი“. დიდი ჯვარი, რომელშიც წმინდა ნაწილია ჩატანებული, [[კანკელი]]ს წინ იყო აღმართული. წმ. გიორგის ტაძრის ზედწოდება – <ins class="diffchange diffchange-inline">„გორიჯვარიც“ </ins>აქედან მომდინარეობს. სასწაულმოქმედი ჯვარი 1920 წ. [[ექვთიმე ღვთისკაცი|ექვთიმე ღვთისკაცმა]] (თაყაიშვილი) შეიძინა, ამჟამად იგი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმშია.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეპარქიაში დაარსდა ერთ-ერთი პირველი სასულიერო სასწავლებელი საქართველოში – [[გორის სასულიერო სასწავლებელი]] (1817-1917), ამჟამად მის განახლებულ შენობაში 2006 წლიდან ღირსი მამა [[გიორგი მთაწმინდელი|გიორგი მთაწმიდლი]]ს გიმნაზია ფუნქციონირებს. იმავე წლის 16 ნოემბერს გიმნაზიას ესტუმრა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II, რომელმაც საზეიმო [[პარაკლისი]] გადაიხადა და დალოცა გიმნაზია, მისი აღმშენებლები, მოსწავლეები, მასწავლებლები და მრევლი.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეპარქიაში დაარსდა ერთ-ერთი პირველი სასულიერო სასწავლებელი საქართველოში – [[გორის სასულიერო სასწავლებელი]] (1817-1917), ამჟამად მის განახლებულ შენობაში 2006 წლიდან ღირსი მამა [[გიორგი მთაწმინდელი|გიორგი მთაწმიდლი]]ს გიმნაზია ფუნქციონირებს. იმავე წლის 16 ნოემბერს გიმნაზიას ესტუმრა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II, რომელმაც საზეიმო [[პარაკლისი]] გადაიხადა და დალოცა გიმნაზია, მისი აღმშენებლები, მოსწავლეები, მასწავლებლები და მრევლი.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=186226&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''გორისა და ატენის ეპარქია''' – [[საქართველოს მართლმადიდებელი ...2023-02-02T17:01:06Z<p>ახალი გვერდი: '''გორისა და ატენის ეპარქია''' – [[საქართველოს მართლმადიდებელი ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''გორისა და ატენის ეპარქია''' – [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია|საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის]] [[ეპარქია]] [[შიდა ქართლი]]ს ცენტრალურ ნაწილში, რომელიც მოიცავს ქალაქ [[გორი|გორსა]] და მის მიმდებარე სანახებს. საეპისკოპოსოს ესაზღვრება: აღმოსავლეთიდან სამთავისისა და კასპის, ჩრდილოეთიდან – ნიქოზისა და ცხინვალის, დასავლეთიდან – ურბნის-რუისისა და ბორჯომ-ბაკურიანის, სამხრიდან – წალკის ეპარქიები. <br />
<br />
არქეოლოგიური მონაცემები მიანიშნებს ამ მხარეში [[ქრისტე]]ს [[ეკლესია|ეკლესიის]] დაფუძნების ადრეული ეტაპის შესახებ. იქ აღმოჩენილია პირველქრისტიანთა მოღვაწეობის დამადასტურებელი არტეფაქტები, რაც [[მოციქული|მოციქულთა]] მოღვაწეობის ხანას უკავშირდება. [[საქართველო]]ში [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] სახელმწიფო [[რელიგია]]დ გამოცხადების შემდეგ ეს კუთხე ერთ-ერთ უმთავრეს საქრისტიანო ცენტრად იქცა. იგი თავიდანვე მცხეთის საპატრიარქო საყდრის იურისდიქციაში შედიოდა და მსხვილ საეპარქიო ერთეულად ადრიდანვე ჩამოყალიბდა.<br />
<br />
თანამედროვე გორისა და ატენის ეპარქიის მომცველი ტერიტორია მრავალ გამორჩეულ ღვთისმსახურთა და საზოგადო მოღვაწეთა მშობლიური მხარეა.<br />
<br />
აქაური წარმომავლობის იყვნენ ცნობილი მღვდელმთავრები, შემდეგში უკვე საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი|კათოლიკოს-პატრიარქები]], ხოლო ეგზარქოსობის დროს ეგზარქოსის [[ქორეპისკოპოსი|ქორეპისკოპოსები]]: [[მთავარეპისკოპოსი]] მიქაელი (საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი მიქაელ VI – 1411-1426); მთავარეპისკოპოსი მალაქია (საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1528-1538); მთავარეპისკოპოსი იოანე (ავალიშვილი, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი იოანე VI – 1610-1613); მთავარეპისკოპოსი დომენტი (ბაგრატიონი, მუხრან ბატონის ძე, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დომენტი II – 1660-1676); მთავარეპისკოპოსი კირილე (ციციშვილი, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1737-1739); [[ეპისკოპოსი]] [[ლეონიდე ოქროპირიძე (კათალიკოს-პატრიარქი)|ლეონიდე (ოქროპირიძე]], 1898-1900 66., საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1918-1921); წმ. მღვდელმთავარი [[კირიონ II კათოლიკოს-პატრიარქი|კირიონ III (საძაგლიშვილი]], 1900-1902, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1917-1918); ეპისკოპოსი ეფრემ (სიდამონიძე, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1960-1972). ამ ეპარქიაში მოღვაწეობდნენ: მთავარეპისკოპოსი ქრისტეფორე (ნაცვლიშვილი, XVII-XVIII სს.); ეპისკოპოსი დოსითეოსი (ფიცხელაური, 1812- 1814); ეპისკოპოსი ნიკიფორე (ჯორჯაძე, 1842-1851); წმ. მღვდელმთავარი [[გაბრიელ ქიქოძე|გაბრიელი]] (ქიქოძე, 1858- 1860); კათოლიკოს-პატრიარქი [[ქრისტეფორე III ციცქიშვილი|ქრისტეფორე (ციცქიშვილი)]], წმ. მღვდელმთავარი [[ალექსანდრე (ოქროპირიძე ალექსი)|ალექსანდრე (ოქროპირიძე]], 1869-1882 და 1886-1898) და სხვ.<br />
<br />
XX ს-ის 20-იანი წლებიდან ამ კუთხის მრავალრიცხოვან ეკლესიათა უმრავლესობა დაიკეტა ან დაინგრა, მღვდელმსახურები კი საყოველთაო რეპრესიების მძიმე წნეხის ქვეშ აღმოჩნდნენ. ამ მხარეშიც ისევე, როგორც საქართველოს სხვა კუთხეებში, საეკლესიო ცხოვრების გამოცოცხლება, ეკლესია-მონასტრების აღდგენა და ღვთისმსახურთა გამრავლება მხოლოდ ბოლო პერიოდში, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, [[ილია II]]-ის მწყემსმთავრობის დროს გახდა შესაძლებელი.<br />
<br />
ტრადიციულად გორისა და ატენის ეპარქია მდიდარი იყო საეკლესიო სიწმიდეებით. გადმოცემის თანახმად, გორიჯვრის წმ. გიორგის ეკლესიაში, რომლის აშენება წმ. [[თამარ მეფე|მეფე თამარს]] მიეწერება, დაბრძანებული იყო [[ალექსანდრე II (კახეთის მეფე)|ალექსანდრე II]] კახთა მეფის (1574-1605) მიერ შეწირული „დიდრონი სასწაულმოქმედი ჯვარი“. ვახუშტის ცნობით: „ჯვარსა შინა გამოსახული არის წმინდა გიორგის თავი“. დიდი ჯვარი, რომელშიც წმინდა ნაწილია ჩატანებული, [[კანკელი]]ს წინ იყო აღმართული. წმ. გიორგის ტაძრის ზედწოდება – „[[გორიჯვარი]]ც“ აქედან მომდინარეობს. სასწაულმოქმედი ჯვარი 1920 წ. [[ექვთიმე ღვთისკაცი|ექვთიმე ღვთისკაცმა]] (თაყაიშვილი) შეიძინა, ამჟამად იგი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმშია. <br />
<br />
ეპარქიაში დაარსდა ერთ-ერთი პირველი სასულიერო სასწავლებელი საქართველოში – [[გორის სასულიერო სასწავლებელი]] (1817-1917), ამჟამად მის განახლებულ შენობაში 2006 წლიდან ღირსი მამა [[გიორგი მთაწმინდელი|გიორგი მთაწმიდლი]]ს გიმნაზია ფუნქციონირებს. იმავე წლის 16 ნოემბერს გიმნაზიას ესტუმრა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II, რომელმაც საზეიმო [[პარაკლისი]] გადაიხადა და დალოცა გიმნაზია, მისი აღმშენებლები, მოსწავლეები, მასწავლებლები და მრევლი.<br />
<br />
ეპარქიის ტაძართაგან განსაკუთრებით გამორჩეულია [[ატენის სიონი]], იოანე ნათლისმცემლის მონასტერი, [[არბოს წმინდა გიორგის ეკლესია (ჯვარ-გუმბათოვანი)|არბოს წმ. გიორგის ეკლესია]]; [[კარალეთის ღვთისმშობლის ეკლესია|კარალეთის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ეკლესია]], [[მეღვრეკისის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია|მეღვრეკისში იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია]] და სხვ.<br />
<br />
[[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენა|საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის]] შემდეგ, ეს მხარე ხან წილკნის, ხანაც ურბნისის ეპისკოპოსების იურისდიქციაში შედიოდა. წმ. [[სინოდი]]ს 1995 წ. 5 აპრილის განჩინებით, რუის-ურბნისის ეპარქიას გამოეყო [[კასპი]]სა და [[გორი]]ს რაიონების ტერიტორიები და სამთავისის და გორის ეპარქიის სახელწოდებით აღდგა ამ კუთხის უძველესი საეკლესიო სამწყსო. საქართველოს ეკლესიის წმ. სინოდის კრებაზე, 2013 წ. 11 ოქტომბერს, ეპარქიათა საზღვრების რეორგანიზაციის საფუძველზე შეიქმნა ახალი საეპისკოპოსოები.<br />
<br />
სამთავისისა და გორის ეპარქიის გაყოფის შედეგად ჩამოყალიბდა გორისა და ატენის და სამთავისისა და კასპის ეპარქიები.<br />
<br />
გორისა და ატენის ეპარქიაას ამჟამად განაგებს [[მიტროპოლიტი ანდრია (გვაზავა)|მიტროპოლიტი]] ანდრია (გვაზავა). <br />
<br />
გორისა და ატენის ეპარქიაში მოქმედი ეკლესია-მონასტრებია: [[გორის ღვთისმშობლის შობის საკათედრო ტაძარი|გორის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შობის საკათედრო ტაძარი]]; გორის ყოვლადწმიდა სამების ეკლესია; გორის ხარების ეკლესია; გორის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია; გორის წმ. გიორგი მთაწმიდლის ეკლესია; კარალეთის ყოვლადწმიდა სამების ეკლესია; [[ბერბუკის მთავარანგელოზის ეკლესია]]; [[ზერტის ღვთისმშობლის ეკლესია|ზერტის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შობის ეკლესია]]; [[არბოს წმინდა გიორგის ეკლესია (ჯვარ-გუმბათოვანი)|არბოს წმ. გიორგის ეკლესია]]; გორიჯვრის წმ. გიორგის ეკლესია; [[ფხვენისის ნათლისმცემლის ეკლესია|ფხვენისის წმ. იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია]]; ფხვენისის წმ. გიორგის ეკლესია; [[ყელქცეულის წმინდა გიორგის ეკლესია|ყელქცეულის წმ. გიორგის ეკლესია]]; ხვითის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია; [[მეღვრეკისის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია|მეღვრეკისის წმ. იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესია]]; ერგნეთის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ეკლესია; უფლისციხის წმ. გიორგის ეკლესია; არაშენდას ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ეკლესია; [[ფლავის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია|ფლავის წმ. იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია]]; დოესის ყოვლადწმიდა სამების ეკლესია და ატენის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მიძინების დედათა მონასტერი.<br />
<br />
''დეკ. გ. გუგუშვილი''<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br />
<br />
[[კატეგორია:საქართველოს ეპარქიები]]</div>Tkenchoshvili