გორიჯვრობა - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 20:28, 22 თებერვალი 2023-ზე

2023-02-22T20:28:44Z

Echelidze 11:39, 21 თებერვალი 2023-ზე

2023-02-21T11:39:37Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2023-02-02T19:10:42Z

‎წყარო

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''გორიჯვრობა''' – იგივე გიორგობა (23 აპრ./6 მაისი; 10/23 ნოემბ.). [[წმინდ...

2023-02-02T19:09:53Z

ახალი გვერდი: '''გორიჯვრობა''' – იგივე გიორგობა (23 აპრ./6 მაისი; 10/23 ნოემბ.). [[წმინდ...

ახალი გვერდი

'''გორიჯვრობა''' – იგივე გიორგობა (23 აპრ./6 მაისი; 10/23 ნოემბ.). [[წმინდა გიორგი|წმ. გიორგი]]ს [[დღესასწაული]].

გადმოცემით, [[გორი|გორთან]] ახლოს (3 კმ.), მტკვრის მარჯვენა ნაპირას მდებარე მთაზე, წარმართული კერპის ადგილას, [[ქართლის გაქრისტიანება|ქართლის მოქცევის]] ჟამს ჯვარი აღუმართავთ და ამის შემდეგ იწოდა ეს ადგილი გორიჯვრად. [[წმინდა ნინო|წმ. ნინო]]ს მოღვაწეობით, [[მცხეთა]]ში, თხოთის მთაზე და უჯარმაში სასწაულმოქმედი ჯვრების აღმართვის შემდეგ, მათი ხის მონარჩენი ნაჭრებიდან შეიქმნა გორიჯვრის ჯვარი IV ს. I ნახ-ში; „კვალად ამ ხის ნარჩომიდან შექმნეს სამნი წვრილი ჯვრები: ერთი ახლა თელავის ჯვარპატიოსანში ასვენია და სხვანი კი არა ჩანს. [[გორიჯვარი|გორისჯვარსაც]] იყო ამ ხიდამ ერთი მომცრო ჯვარი“. (იოანე ბაგრატიონი).

ხალხური თქმულება ტაძრის აშენებას [[თამარ მეფე|თამარ მეფეს]] მიაწერს. უფრო სარწმუნოა, რომ ტაძარი აქ უკვე IV ს-იდან, ქართლის გაქრისტიანების დროიდან, არსებულიყო. რადგან ძველ ნაკერპავთა ადგილას საგანგებოდ, [[წარმართობა]]ზე [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გამარჯვების ნიშნად აგებდნენ ტაძრებს, უმეტესად [[წმინდა გიორგი|წმ. გიორგი]]ს სახელზე: „არა არიან ბორცუნი და მაღალნი გორანი, სადა არ იყო შენნი ეკლესიანი წმიდისა გიორგისანი“. (ვახუშტი ბატონიშვილი). რადგან წმ. გიორგიმ მოწამეთა შორის ყველაზე მეტი ტანჯვა-წამება დაითმინა [[ქრისტე]]სთვის, მოწამეთა მთავრად (მთავარმოწამე) დაადგინა იგი უფალმა და აღუთქვა ძლევა ყოველგვარ ბოროტებაზე, რაც წმინდანის ხალხურ ეპითეტებშიცაა ასახული: „დევ-კერპთა დამამსხვრეველი“, „მაგარი ციხის დამჭერი“, „რჯულის გულისთვინა ალმასის თვლებზე დაკრული, დაკუწვილი, სამას სამოცდასამ ადგილას კოჭმოკიდებული“. ქართვ. ხალხის, მისი სარწმუნოების მფარველობა წმ. გიორგის ჰქონდა ჩაბარებული. გადმოცემით, ტაძრის [[საკურთხეველი|საკურთხეველში]] აღმართული ჯვრის ქვეშ წმ. გიორგის თავის ქალა იყო დაკრძალული. წმ. ნაწილები ჯვარშიც იყო ჩატანებული: „წედისის ჩრდილოეთ და გორის პირისპირ არს ეკლესია წმიდისა გიორგისა, მაღალ გორასა ზედა ნაშენი, სასწაულმოქმედი. თავი წმიდისა გიორგისა მდებარებს ჯვარსა შინა. უწოდებენ გორიჯვარს“. (ვახუშტი).

ჯვარი, წმ. გიორგის ნაწილებით, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] დროს შეუქმნიათ და დიდი [[ომი|ომების]] დროს [[ჯარი]]ს წინ მოჰქონდათ, როგორც ყოველგვარ მტერზე ძლევის იარაღი; „ოთხი ჯვარიც კიდევ ვახტანგ გორგასლან მეფემან გააკეთებინა და თითო თავის აღშენებულს ეკლესიებში დაასვენა, და დღესასწაულობაც განუწესა, ვითარცა აწ არს გორის-ჯვარში ხალხის მისვლა. გარნა სამი იგი ჯვარი აღარსადა ჩანს და ერთი იგი, აწ რომელიც გორის ჯვარს ასვენია, იგი არს. იტყვიან, ოდეს დიდი ლაშქრობა იქნებოდა და ძლიერი მტერი მოვიდოდა, ამ ოთხს ჯვარს გაასვენებდნენ, ჯვარის მტვირთველნი [[ლაშქარი|ლაშქარნი]] ამას შეუდგებოდნენ. და ამის სასოებით ძლევას შეიმოსდენ ყოველთვის“ (იოანე ბატონიშვილი).

საკურთხევლის დიდი ჯვარი [[ალექსანდრე I დიდი]]ს დროს (1412-1442) 17 მოოქრული [[ვერცხლი]]ს ფირფიტით შეუმკიათ. (იხ. [[გორიჯვრის საკურთხევლისწინა ჯვარი]]) ამ ჯვარს სასწაულმოქმედის სახელი ჰქონდა. [[ქართველები|ქართველი]] მეფეები მას სთხოვდნენ „თავდებობას“ და მეოხებას. „გორიჯვრის მადლმა“ – მთელ [[ქართლი|ქართლში]] საფიცარი გამოთქმა იყო. მას შესთხოვდნენ ვაჟიანობას, ოჯახის კეთიდღეობას, ჯანმრთელობას, მხედველობის სისაღეს, სულიერ დაავადებათა განკურნებას, „ავი ჰაერისაგან“ (სეტყვა, გრიგალი) დახსნას და შეწევნას ყოველგვარი შეჭირვებისას. მთელი [[შიდა ქართლი]]დან მოდიოდა აქ მლოცველი:

::„გორიჯვრის წმინდა გიორგი,<br />
::გადმომცქერალი მტკვრისაო,<br />
::მლოცავი ბევრი წამოვა, <br />
::ქარელისა და სკრისაო“. (''ხალხ.'')

უშვილოები და გასათხოვრები [[ბამბა (მცენარე)|ბამბის]] ძაფებს ახვევდნენ ტაძარს გარშემო. მორწმუნეები, რომელთაც შეთქმული ჰქონდათ, სალოცავის დიდ, [[რკინა|რკინის]] ჯაჭვს კისერზე იდებდნენ, მთელ ტანზე შემოიხვევდნენ და ეკლესიას გარს უვლიდნენ წმ. გიორგისადმი თავშეწირული მსახურების, ხატისგან „დაჭერილობის“ ნიშნად. სწამდათ, რომ ამის შემდეგ სათხოვარი აუცილებლად შეუსრულდებოდათ. ანალოგიური რიტუალები ჯაჭვით, იმართებოდა ლომისში, გერისთავში, ერთაწმინდაში, ძელიცხოველში (დიდი ლიახვის ხეობა), [[სარკის წმინდა გიორგი|სარკის წმ. გიორგი]]ში (ძამის ხეობა), ატოცში.

გორიჯვრობას დიდი ლხინი იცოდნენ. მთელი წელი ემზადებოდნენ სტუმრების დასახვედრად, რომელთა სიმრავლის გამო ოჯახებში ტევა აღარ იყო. იმართებოდა სამამაცო თამაშობები, ფერხულები. შუა საუკუნეებში გორიჯვარი ციხე-სიმაგრის კომპლექსში შედიოდა, ციხის ეკლესია („ჯვარი“) იყო. გორიჯვრის ისტორორიული ტაძარი 1920 წ. [[გორის მიწისძვრა|გორის დამანგრეველმა მიწისძვრა]]მ შეიწირა. ამჟამინდელი XX ს. 80-იან წლებშია აგებული.

''გ. ჩინჩალაძე''

==წყაროები და ლიტერატურა==
* ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, ქართლის ცხოვრება, ტ. 4, თბ.,1973,
* იოანე ბატონიშვილი, კალმასობა, ტ. 1, ტფ.,1935.
* აბრამიშვილი ვ., გორიჯვარი, გორი, 1994;
* ახვლედიანი გ., XVIII-XIX სს. ქართველი ისტორიკოსები ტრადიციების შესახებ, თბ; 1984,
* მეტრეველი რ., საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოება, თბ., 1982.

==წყარო==
* [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]
[[კატეგორია:დღესასწაულები]]
[[კატეგორია:საკულტო დღესასწაულები]]

@@ ხაზი 2: / ხაზი 2: @@
 [[ფაილი:Gorijvroba.JPG|thumb|300პქ|'''გორიჯვრობა''']]
-გადმოცემით, [[გორი|გორთან]] ახლოს (3 კმ.), მტკვრის მარჯვენა ნაპირას მდებარე მთაზე, წარმართული კერპის ადგილას, [[ქართლის გაქრისტიანება|ქართლის მოქცევის]] ჟამს ჯვარი აღუმართავთ და ამის შემდეგ იწოდა ეს ადგილი გორიჯვრად. [[წმინდა ნინო|წმ. ნინო]]ს მოღვაწეობით, [[მცხეთა]]ში, თხოთის მთაზე და უჯარმაში სასწაულმოქმედი ჯვრების აღმართვის შემდეგ, მათი ხის მონარჩენი ნაჭრებიდან შეიქმნა გორიჯვრის ჯვარი IV ს. I ნახ-ში; „კვალად ამ ხის ნარჩომიდან შექმნეს სამნი წვრილი ჯვრები: ერთი ახლა თელავის ჯვარპატიოსანში ასვენია და სხვანი კი არა ჩანს. [[გორიჯვარი|გორისჯვარსაც]] იყო ამ ხიდამ ერთი მომცრო ჯვარი“. (იოანე ბაგრატიონი).
+გადმოცემით, [[გორი|გორთან]] ახლოს (3 კმ.), მტკვრის მარჯვენა ნაპირას მდებარე მთაზე, წარმართული კერპის ადგილას, [[ქართლის გაქრისტიანება|ქართლის მოქცევის]] ჟამს ჯვარი აღუმართავთ და ამის შემდეგ იწოდა ეს ადგილი გორიჯვრად. [[წმინდა ნინო|წმ. ნინო]]ს მოღვაწეობით, [[მცხეთა]]ში, თხოთის მთაზე და უჯარმაში სასწაულმოქმედი ჯვრების აღმართვის შემდეგ, მათი ხის მონარჩენი ნაჭრებიდან შეიქმნა გორიჯვრის ჯვარი IV ს. I ნახ-ში; „კვალად ამ ხის ნარჩომიდან შექმნეს სამნი წვრილი ჯვრები: ერთი ახლა თელავის ჯვარპატიოსანში ასვენია და სხვანი კი არა ჩანს. გორისჯვარსაც იყო ამ ხიდამ ერთი მომცრო ჯვარი“. (იოანე ბაგრატიონი).
 ხალხური თქმულება ტაძრის აშენებას [[თამარ მეფე|თამარ მეფეს]] მიაწერს. უფრო სარწმუნოა, რომ ტაძარი აქ უკვე IV ს-იდან, ქართლის გაქრისტიანების დროიდან, არსებულიყო. რადგან ძველ ნაკერპავთა ადგილას საგანგებოდ, [[წარმართობა]]ზე [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გამარჯვების ნიშნად აგებდნენ ტაძრებს, უმეტესად [[წმინდა გიორგი|წმ. გიორგი]]ს სახელზე: „არა არიან ბორცუნი და მაღალნი გორანი, სადა არ იყო შენნი ეკლესიანი წმიდისა გიორგისანი“. (ვახუშტი ბატონიშვილი). რადგან წმ. გიორგიმ მოწამეთა შორის ყველაზე მეტი ტანჯვა-წამება დაითმინა [[ქრისტე]]სთვის, მოწამეთა მთავრად (მთავარმოწამე) დაადგინა იგი უფალმა და აღუთქვა ძლევა ყოველგვარ ბოროტებაზე, რაც წმინდანის ხალხურ ეპითეტებშიცაა ასახული: „დევ-კერპთა დამამსხვრეველი“, „მაგარი ციხის დამჭერი“, „რჯულის გულისთვინა ალმასის თვლებზე დაკრული, დაკუწვილი, სამას სამოცდასამ ადგილას კოჭმოკიდებული“. ქართვ. ხალხის, მისი სარწმუნოების მფარველობა წმ. გიორგის ჰქონდა ჩაბარებული. გადმოცემით, ტაძრის [[საკურთხეველი|საკურთხეველში]] აღმართული ჯვრის ქვეშ წმ. გიორგის თავის ქალა იყო დაკრძალული. წმ. ნაწილები ჯვარშიც იყო ჩატანებული: „წედისის ჩრდილოეთ და გორის პირისპირ არს ეკლესია წმიდისა გიორგისა, მაღალ გორასა ზედა ნაშენი, სასწაულმოქმედი. თავი წმიდისა გიორგისა მდებარებს ჯვარსა შინა. უწოდებენ გორიჯვარს“. (ვახუშტი).

←წინა ვერსია		11:39, 21 თებერვალი 2023-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
	'''გორიჯვრობა''' – იგივე გიორგობა (23 აპრ./6 მაისი; 10/23 ნოემბ.). [[წმინდა გიორგი\|წმ. გიორგი]]ს [[დღესასწაული]].		'''გორიჯვრობა''' – იგივე გიორგობა (23 აპრ./6 მაისი; 10/23 ნოემბ.). [[წმინდა გიორგი\|წმ. გიორგი]]ს [[დღესასწაული]].
		+	[[ფაილი:Gorijvroba.JPG\|thumb\|300პქ\|'''გორიჯვრობა''']]

	გადმოცემით, [[გორი\|გორთან]] ახლოს (3 კმ.), მტკვრის მარჯვენა ნაპირას მდებარე მთაზე, წარმართული კერპის ადგილას, [[ქართლის გაქრისტიანება\|ქართლის მოქცევის]] ჟამს ჯვარი აღუმართავთ და ამის შემდეგ იწოდა ეს ადგილი გორიჯვრად. [[წმინდა ნინო\|წმ. ნინო]]ს მოღვაწეობით, [[მცხეთა]]ში, თხოთის მთაზე და უჯარმაში სასწაულმოქმედი ჯვრების აღმართვის შემდეგ, მათი ხის მონარჩენი ნაჭრებიდან შეიქმნა გორიჯვრის ჯვარი IV ს. I ნახ-ში; „კვალად ამ ხის ნარჩომიდან შექმნეს სამნი წვრილი ჯვრები: ერთი ახლა თელავის ჯვარპატიოსანში ასვენია და სხვანი კი არა ჩანს. [[გორიჯვარი\|გორისჯვარსაც]] იყო ამ ხიდამ ერთი მომცრო ჯვარი“. (იოანე ბაგრატიონი).		გადმოცემით, [[გორი\|გორთან]] ახლოს (3 კმ.), მტკვრის მარჯვენა ნაპირას მდებარე მთაზე, წარმართული კერპის ადგილას, [[ქართლის გაქრისტიანება\|ქართლის მოქცევის]] ჟამს ჯვარი აღუმართავთ და ამის შემდეგ იწოდა ეს ადგილი გორიჯვრად. [[წმინდა ნინო\|წმ. ნინო]]ს მოღვაწეობით, [[მცხეთა]]ში, თხოთის მთაზე და უჯარმაში სასწაულმოქმედი ჯვრების აღმართვის შემდეგ, მათი ხის მონარჩენი ნაჭრებიდან შეიქმნა გორიჯვრის ჯვარი IV ს. I ნახ-ში; „კვალად ამ ხის ნარჩომიდან შექმნეს სამნი წვრილი ჯვრები: ერთი ახლა თელავის ჯვარპატიოსანში ასვენია და სხვანი კი არა ჩანს. [[გორიჯვარი\|გორისჯვარსაც]] იყო ამ ხიდამ ერთი მომცრო ჯვარი“. (იოანე ბაგრატიონი).

@@ ხაზი 31: / ხაზი 31: @@
 * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]
 [[კატეგორია:დღესასწაულები]]
-[[კატეგორია:საკულტო დღესასწაულები]]
+[[კატეგორია:სახალხო დღესასწაულები]]