გრძელმტევანა - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 21:11, 28 თებერვალი 2024-ზე

2024-02-28T21:11:07Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2023-06-19T12:49:28Z

‎წყარო

Tkenchoshvili: /* მოსავლიანობა */

2022-10-31T11:14:36Z

‎მოსავლიანობა

Tkenchoshvili 10:35, 26 ოქტომბერი 2022-ზე

2022-10-26T10:35:28Z

Tkenchoshvili: /* მავნებლების, სოკოვან ავადმყოფობათა და გარემო პირობების მიმართ გამძლეობა */

2021-12-22T17:27:48Z

‎მავნებლების, სოკოვან ავადმყოფობათა და გარემო პირობების მიმართ გამძლეობა

Tkenchoshvili 19:01, 4 ნოემბერი 2021-ზე

2021-11-04T19:01:54Z

Tkenchoshvili 13:05, 20 დეკემბერი 2019-ზე

2019-12-20T13:05:57Z

Tkenchoshvili 10:56, 20 დეკემბერი 2018-ზე

2018-12-20T10:56:23Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2018-12-20T10:54:32Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 10:51, 20 დეკემბერი 2018-ზე

2018-12-20T10:51:38Z

@@ ხაზი 4: / ხაზი 4: @@
 მევენახეობის სპეციალურ ლიტერატურაში გრძელმტევანა ცნობილია ტყის ვაზის სახელწოდებით (ს. ჩოლოყაშვილი, 7). ამ სახელწოდებას ატარებს იგი სიღნაღის რაიონის ზოგიერთ სოფლებშიაც ამჟამად.
-გრძელმტევანა პირველად გამოვლინდა [[საქართველო|საქართველოში]] გავრცელებული ვაზის ჯიშების ექსპედიციური შესწავლ-შეგროვების დროს – 1933 წელს. იგი აღწერილია ტყის ვაზის სახელწოდებით სოფ. ბოდბისხევში (სიღნაღის რ-ნი) მ ციბუკაშვილის საკარმიდამო ნაკვეთზე. ამ ჯიშის ვაზებიდან აჭრილია საკვირტე მასალა და მყნობის შემდეგ მიღებული ნამყენები დარგულია მევენახეობისა და მეღვინეობის ინსტიტუტის დიდ საკოლექციო ვენახში ქ. თელავში. რამდენიმე წლის შემდეგ, როცა ვაზებმა მოსავლიანობა დაიწყო, ტყის ვაზის სახელწოდებით მოტანილი ვაზები ორი სხვადასხვა ჯიშის აღმოჩნდა, ერთი შებუსვილფოთლიანი გრძელმტევანა, ხოლო მეორე სრულიად უბუსუსო ფოთლიანი საშუალო სიგრძის მტევნიანი, ქართული ფართალასმსგავსი, ნაკლებად საინტერესო ჯიში. გაუგებრობის გასარკვევად გასინჯული იყო ჯიშის აღწერისა და ინვენტარიზაციის ფურცელი, რომელიც ჯიშის აღწერის ადგილზე იყო შედგენილი.<sup>1</sup>   ამ ფურცლის მიხედვითაც მაინც ორ ჯიშთან უნდა გვქონოდა საქმე, რადგან შებუსვის სვეტში წერია: „შებუსვა აბლაბუდისებრი, გვხვდება აგრეთვე სრულიად უბუსუსო ფოთლებიც“ (5). ჩანაწერის განხილვით გამოირკვა, რომ ჯიშის აღწერის დროს დაშვებულია შეცდომა, რადგან შეუძლებელია ერთ რომელიმე ჯიშის ვაზზე, ერთსა და იმავე დროს, ერთნაირ პირობებში შებუსვილი და სრულიად უბუსუსო ფოთლების არსებობა. ამის გამო საჭირო შეიქნა ჯიშის ადგილზე შემოწმება, რომლის შედეგად გამოირკვა, რომ მ. ციბუკაშვილის ოთხვაზიან პატარა ტალავერზე, მხოლოდ ერთი ვაზი იყო გრძელმტევანა, დანარჩენი სამი ვაზი ფართალასმაგვარი უბუსუსო ფოთლიანი იყო. ამ ვაზების ნაზარდი ისე ძლიერ იყო ერთმანეთში გადახლართული, რომ ჯიშის ადგილზე აღმწერი შეცდომაში შევიდა.
+გრძელმტევანა პირველად გამოვლინდა [[საქართველო|საქართველოში]] გავრცელებული ვაზის ჯიშების ექსპედიციური შესწავლ-შეგროვების დროს – 1933 წელს. იგი აღწერილია ტყის ვაზის სახელწოდებით სოფ. ბოდბისხევში (სიღნაღის რ-ნი) მ ციბუკაშვილის საკარმიდამო ნაკვეთზე. ამ ჯიშის ვაზებიდან აჭრილია საკვირტე მასალა და მყნობის შემდეგ მიღებული ნამყენები დარგულია მევენახეობისა და მეღვინეობის ინსტიტუტის დიდ საკოლექციო ვენახში ქ. [[თელავი|თელავში]]. რამდენიმე წლის შემდეგ, როცა ვაზებმა მოსავლიანობა დაიწყო, ტყის ვაზის სახელწოდებით მოტანილი ვაზები ორი სხვადასხვა ჯიშის აღმოჩნდა, ერთი შებუსვილფოთლიანი გრძელმტევანა, ხოლო მეორე სრულიად უბუსუსო ფოთლიანი საშუალო სიგრძის მტევნიანი, ქართული ფართალასმსგავსი, ნაკლებად საინტერესო ჯიში. გაუგებრობის გასარკვევად გასინჯული იყო ჯიშის აღწერისა და ინვენტარიზაციის ფურცელი, რომელიც ჯიშის აღწერის ადგილზე იყო შედგენილი.<sup>1</sup>   ამ ფურცლის მიხედვითაც მაინც ორ ჯიშთან უნდა გვქონოდა საქმე, რადგან შებუსვის სვეტში წერია: „შებუსვა აბლაბუდისებრი, გვხვდება აგრეთვე სრულიად უბუსუსო ფოთლებიც“ (5). ჩანაწერის განხილვით გამოირკვა, რომ ჯიშის აღწერის დროს დაშვებულია შეცდომა, რადგან შეუძლებელია ერთ რომელიმე ჯიშის ვაზზე, ერთსა და იმავე დროს, ერთნაირ პირობებში შებუსვილი და სრულიად უბუსუსო ფოთლების არსებობა. ამის გამო საჭირო შეიქნა ჯიშის ადგილზე შემოწმება, რომლის შედეგად გამოირკვა, რომ მ. ციბუკაშვილის ოთხვაზიან პატარა ტალავერზე, მხოლოდ ერთი ვაზი იყო გრძელმტევანა, დანარჩენი სამი ვაზი ფართალასმაგვარი უბუსუსო ფოთლიანი იყო. ამ ვაზების ნაზარდი ისე ძლიერ იყო ერთმანეთში გადახლართული, რომ ჯიშის ადგილზე აღმწერი შეცდომაში შევიდა.
 მ. ციბუკაშვილის გამოკითხვის საშუალებით გამოირკვა ჯიშის სადაურობაც. ეს ვაზები მას სოფ. ძველი ანაგიდან, მისი მამის საკარმიდამო ნაკვეთიდან წამოუღია, ხოლო პაპამისს, მისივე გადმოცემით, იგი ტყეში უპოვნია. ამის გამო მისთვის ტყის ვაზი შეურქმევიათ. თავისი მორფოლოგიური ნიშნებით იგი prol. pontica Negr. ჯგუფს ეკუთვნის.

@@ ხაზი 199: / ხაზი 199: @@
 == წყარო ==
+[[საქართველოს ამპელოგრაფია]]
-[http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1+%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90 საქართველოს ამპელოგრაფია] / [[ნიკოლოზ კეცხოველი|ნ. კეცხოველი]], [[მაქსიმე რამიშვილი|მ. რამიშვილი]], [[დიმიტრი ტაბიძე|დ. ტაბიძე]]; რედ.: დავით მაღრაძე, ლარისა ვაშაკიძე, თეიმურაზ ღლონტი; მხატვ. გიორგი მაღლაკელიძე. - მე-2 გამოც.. - თბილისი, 2012 (შპს Exclusive Print+). - 552 გვ. : ილ., ცხრ.; 32 სმ.. - იბეჭდება 1960 წლის გამოცემის მიხედვით. - გარეკანზე ავტ. აღნიშნულნი არ არიან. - განმარტებები: გვ. 548-549

←წინა ვერსია		11:14, 31 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია
ხაზი 87:		ხაზი 87:


−	როგორც მოყვანილი ცნობებიდან ჩანს, გრძელმტევანა ხასიათდება უნაყოფო რქების საკმაო სიმრავლით. ჩატარებული აღრიცხვით გამოირკვა, რომ უნაყოფო რქები 34-35% შეადგენს, ერთმტევნიანი რქები – 58-59%, ორმტევნიანი რქები – 5-6% და სამმტევნიანები – 0,2%. მოსავლიანობა საკოლექციო ვენახში 91 ც. ხოლო სარეპროდუქციო ვენახში 116,5 ცენტნერს აღწევს 1 ჰექტარზე, ამასთან თუ მხედველობაში მივიღებთ, რომ გაანგარიშებული მოსავალი მუდამ მეტია ფაქტიურზე, მაშინ გრძელმტევანას საშუალო მოსავლად თელავის პირობებში უნდა მივიჩნიოთ 95-100 ცენტნერი. დაახლოებით ასეთივეა გრძელმტევანას მოსავალი დიღმის საბჭოთა მეურნეობის საკოლექციო და ინსტიტუტის სარეპროდუქციო ვენახში – ქ. თელავში.	+	როგორც მოყვანილი ცნობებიდან ჩანს, გრძელმტევანა ხასიათდება უნაყოფო რქების საკმაო სიმრავლით. ჩატარებული აღრიცხვით გამოირკვა, რომ უნაყოფო რქები 34-35% შეადგენს, ერთმტევნიანი რქები – 58-59%, ორმტევნიანი რქები – 5-6% და სამმტევნიანები – 0,2%. მოსავლიანობა საკოლექციო ვენახში 91 ც. ხოლო სარეპროდუქციო ვენახში 116,5 ცენტნერს აღწევს 1 ჰექტარზე, ამასთან თუ მხედველობაში მივიღებთ, რომ გაანგარიშებული მოსავალი მუდამ მეტია ფაქტიურზე, მაშინ გრძელმტევანას საშუალო მოსავლად თელავის პირობებში უნდა მივიჩნიოთ 95-100 [[ცენტნერი]]. დაახლოებით ასეთივეა გრძელმტევანას მოსავალი დიღმის საბჭოთა მეურნეობის საკოლექციო და ინსტიტუტის სარეპროდუქციო ვენახში – ქ. თელავში.

	გრძელმტევანას მოსავლიანობას ძლიერ ამცირებს უნაყოფო რქების საკმაო სიმრავლე ნეკსა და საკავებლის პირველ სამ რქაზე. სარეპროდუქციო ვენახის 35 ძირზე ნეკების მხოლოდ ერთ მეოთხედს ესხა, ხოლო ფუძის პირველი სამი რქის მსხმოიარობის კოეფიციენტი 0,41 არ ასცილებია. დანარჩენ რქებზე კი იგი ერთზე მეტი იყო. სრულიად უნაყოფო ყლორტები 34,4% შეადგენდა, ერთმტევნიანები 61,3%, ხოლო ორმტევნიანები 5,3%. ამრიგად, რქების თითქმის ერთი მესამედი უნაყოფო რჩება, რაც საგრძნობლად ამცირებს ჯიშის საერთო მოსავალს. ამ ნაკლოვანების თავიდან ასაცილებლად საჭიროა გამომუშავდეს ჯიშისათვის შესაფერი ფორმირების წესი, რომლის დროსაც წესიერი დატვირთვით შემცირებული იქნება ვაზის უნაყოფო რქების რაოდენობა. ასეთ ფორმებად უნდა მივიჩნიოთ ორმხრიანი შპალერი, მრავალსაკავებლიანი ფორმა ან ორმხრივი მოკლე კორდონი. დასაშვებია აგრეთვე თავიდანვე ვაზის გრძლად გასხვლა და უნაყოფო ყლორტების გაცლა, როცა მოსავალი გამოჩნდება. ჯერჯერობით ჯიში გამოცდილია ორმხრიან შპალერზე 3 მ2-იან კვების არეზე ინსტიტუტის საკოლექციო ვენახში და ტალავერის სახით სოფ. ბოდბისხევში. აღსანიშნავია, რომ ტალავერზე გრძელმტევანა მსხმოიაროის უფრო მაღალი კოეფიციენტითთ დიდი (40-50 სმ სიგრძის) მტევნებით და უფრო მსხვილი (2,1X1,9 სმ) მარცვლებითა და უხვი მოსავლიანობით ხასიათდება. ვიდრე ორმხრიან შპალერზე ფორმირების დროს. ფორმირების ამ პირობებში მტევნების სიგრძე არ აღემატება 35 სმ, ხოლო მარცვლების სიდიდე 1,6X1,5 სმ და ამისდა შესაბამისად მცირეა მისი მოსავლიანობაც. აღრიცხვა-დაკვირვებებით გამორკვეულია, რომ ჯიში უფრო მეტს ისხამს ფუძიდან მოშორებულ რქებზე, ხოლო ნეკზე განვითარებული რქა თითქმის ყველა მცირემოსავლიანია, ასევე მცირემოსავლიანია საკავებლის პირველი სამი რქა. ეს შეიძლება აიხსნას ჯიშის არასწორი დატვირთვით და კვების არის სიდიდით. ჯიშის მოსავლიანობის გაზრდისათვის შემდეგი ღონისძიებების გატარებაა საჭირო:		გრძელმტევანას მოსავლიანობას ძლიერ ამცირებს უნაყოფო რქების საკმაო სიმრავლე ნეკსა და საკავებლის პირველ სამ რქაზე. სარეპროდუქციო ვენახის 35 ძირზე ნეკების მხოლოდ ერთ მეოთხედს ესხა, ხოლო ფუძის პირველი სამი რქის მსხმოიარობის კოეფიციენტი 0,41 არ ასცილებია. დანარჩენ რქებზე კი იგი ერთზე მეტი იყო. სრულიად უნაყოფო ყლორტები 34,4% შეადგენდა, ერთმტევნიანები 61,3%, ხოლო ორმტევნიანები 5,3%. ამრიგად, რქების თითქმის ერთი მესამედი უნაყოფო რჩება, რაც საგრძნობლად ამცირებს ჯიშის საერთო მოსავალს. ამ ნაკლოვანების თავიდან ასაცილებლად საჭიროა გამომუშავდეს ჯიშისათვის შესაფერი ფორმირების წესი, რომლის დროსაც წესიერი დატვირთვით შემცირებული იქნება ვაზის უნაყოფო რქების რაოდენობა. ასეთ ფორმებად უნდა მივიჩნიოთ ორმხრიანი შპალერი, მრავალსაკავებლიანი ფორმა ან ორმხრივი მოკლე კორდონი. დასაშვებია აგრეთვე თავიდანვე ვაზის გრძლად გასხვლა და უნაყოფო ყლორტების გაცლა, როცა მოსავალი გამოჩნდება. ჯერჯერობით ჯიში გამოცდილია ორმხრიან შპალერზე 3 მ2-იან კვების არეზე ინსტიტუტის საკოლექციო ვენახში და ტალავერის სახით სოფ. ბოდბისხევში. აღსანიშნავია, რომ ტალავერზე გრძელმტევანა მსხმოიაროის უფრო მაღალი კოეფიციენტითთ დიდი (40-50 სმ სიგრძის) მტევნებით და უფრო მსხვილი (2,1X1,9 სმ) მარცვლებითა და უხვი მოსავლიანობით ხასიათდება. ვიდრე ორმხრიან შპალერზე ფორმირების დროს. ფორმირების ამ პირობებში მტევნების სიგრძე არ აღემატება 35 სმ, ხოლო მარცვლების სიდიდე 1,6X1,5 სმ და ამისდა შესაბამისად მცირეა მისი მოსავლიანობაც. აღრიცხვა-დაკვირვებებით გამორკვეულია, რომ ჯიში უფრო მეტს ისხამს ფუძიდან მოშორებულ რქებზე, ხოლო ნეკზე განვითარებული რქა თითქმის ყველა მცირემოსავლიანია, ასევე მცირემოსავლიანია საკავებლის პირველი სამი რქა. ეს შეიძლება აიხსნას ჯიშის არასწორი დატვირთვით და კვების არის სიდიდით. ჯიშის მოსავლიანობის გაზრდისათვის შემდეგი ღონისძიებების გატარებაა საჭირო:

@@ ხაზი 18: / ხაზი 18: @@
 == ბოტანიკური აღწერა ==
-ჯიში აღწერილია სოფ. კურდღელაურში მევენახეობამეღვინეობის ინსტიტუტის საკოლექციო ვენახში, რომელიც გაშენებულია ცივ-გომბორის მთის სუსტად დაქანებულ ფერდობზე 560,0 მ სიმაღლეზე ზღვის დონიდან. ვენახი გამართულია სარ-მავთულზე და გაფორმებულია ორმხრივი შპალერის წესით, ვაზის კვების არე 3,0 მ2 უდრის.
+ჯიში აღწერილია სოფ. კურდღელაურში მევენახეობამეღვინეობის ინსტიტუტის საკოლექციო ვენახში, რომელიც გაშენებულია ცივ-გომბორის მთის სუსტად დაქანებულ ფერდობზე 560,0 მ სიმაღლეზე ზღვის დონიდან. ვენახი გამართულია სარ-მავთულზე და გაფორმებულია ორმხრივი [[შპალერი (მცენარის)|შპალერი]]ს წესით, ვაზის კვების არე 3,0 მ2 უდრის.
 === ახალგაზრდა ყლორტი ===

@@ ხაზი 98: / ხაზი 98: @@
 გრძელმტევანა სოკოვან ავადმყოფობათა მიმართ კარგი გამძლეობით ხასიათდება. ინსტიტუტის საკოლექციო და სარეპროდუქციო ვენახებში წარმოებული დაკვირვებების მიხედვით მისი შედარებით გამძლეობა მილდიუმის მიმართ საშუალოა, ხოლო [[ნაცარი (ვაზის დაავადება)|ნაცრის]] მიმართ საშუალოზე უკეთესი, ამ მხრივ იგი კახურ საფერავს უახლოვდება. ასეთივე კარგი გამძლეობით ხასიათდება ჯიში ყურძნის ჭიის მიმართაც, როგორც ბოდბისხევის, ისე თელავის პირობებში, როგორც თხელმტევნიანი ჯიში იგი კარგად უძლებს მას.
-გრძელმტევანა ზამთრის ყინვებსაც კარგად უძლებს. საკოლექციო ვენახში წარმოებული დაკვირვების თანახმად 1935 წლის ზამთრის ყინვა მან კარგად გადაიტანა. მიუხედავად იმისა, რომ აბსოლუტური მინიმუმი 10 იანვარს 16,5°-მდე დაეცა, ხოლო წინა და მომდევნო დღეებში ჰაერის ტემპერატურა – 14,5° უდრიდა. ამ პირობებში გრძელმტევანას კვირტები თითქმის არ დაზიანებულა ყინვებისაგან და მომდევნო 1936 წელს მან სრული და ნორმალური მოსავალი მოგვცა. ასეთივე კარგი გამძლეობა გამოიჩინა მან ყინვების მიმართ 1940 წელსაც, როცა აბსოლუტური მინიმუმი მცირე ხნით, მაგრამ – 17-მდე დაეცა. საკოლექციო ვენახში წარმოებული დაკვირვების თანახმად გრძელმტევანა სხვა ჯიშებთან შედარებით გვალვასაც კარგად იტანს. იგი ფილოქსერაგამძლე საძირე ვაზებსაც შედარებით კარგად ეგუება. ჯიში გამოცდილია მხოლოდ რუპესტრის დიულოზე და რიპარია X ბერლანდიერი 5 ბბ საძირეებზე. უკეთეს მოსავალს გრძელმტევანა იძლებვა 5 ბბ-ზე დამყნობილი. საძირეების, სხვადასხვა ჰავისა და ნიადაგის პირობებში შესწავლისა და მიღებული გამოცდილების მიხედვით შეგვიძლია ურჩიოთ:
+გრძელმტევანა ზამთრის ყინვებსაც კარგად უძლებს. საკოლექციო ვენახში წარმოებული დაკვირვების თანახმად 1935 წლის ზამთრის ყინვა მან კარგად გადაიტანა. მიუხედავად იმისა, რომ [[აბსოლუტური]] მინიმუმი 10 იანვარს 16,5°-მდე დაეცა, ხოლო წინა და მომდევნო დღეებში ჰაერის ტემპერატურა – 14,5° უდრიდა. ამ პირობებში გრძელმტევანას კვირტები თითქმის არ დაზიანებულა ყინვებისაგან და მომდევნო 1936 წელს მან სრული და ნორმალური მოსავალი მოგვცა. ასეთივე კარგი გამძლეობა გამოიჩინა მან ყინვების მიმართ 1940 წელსაც, როცა აბსოლუტური მინიმუმი მცირე ხნით, მაგრამ – 17-მდე დაეცა. საკოლექციო ვენახში წარმოებული დაკვირვების თანახმად გრძელმტევანა სხვა ჯიშებთან შედარებით გვალვასაც კარგად იტანს. იგი ფილოქსერაგამძლე საძირე ვაზებსაც შედარებით კარგად ეგუება. ჯიში გამოცდილია მხოლოდ რუპესტრის დიულოზე და რიპარია X ბერლანდიერი 5 ბბ საძირეებზე. უკეთეს მოსავალს გრძელმტევანა იძლებვა 5 ბბ-ზე დამყნობილი. საძირეების, სხვადასხვა ჰავისა და ნიადაგის პირობებში შესწავლისა და მიღებული გამოცდილების მიხედვით შეგვიძლია ურჩიოთ:
 კირნარ ნიადაგებისათვის (სადაც კირი 25-30% მეტია) ბერლანდიერი X რიპარია 5 ბბ და 420 ა, ხოლო ძლიერ კირიანი ნიადაგებისათვის (როცა კირი 50% აჭარბებს) შასლა X ბერლანდიერი 41 ბ, დანარჩენ ნიადაგებში, სადაც კირის შეცულობა 25%-ზე დაბალია – გამოსადეგია რიპარია X რუპესტრის 3309.
 == ტექნოლოგიური დახასიათება ==

@@ ხაზი 132: / ხაზი 132: @@
 |-
 |}
-მე-3 ცხრილში მოყვანილი შაქრიანობისა და მჟავიანობის მონაცემები მიგვითითებს გრძელმტევანას სუფრის ღვინოდ გამოყენების უპირატესობაზე. აღნიშნულის სასარგებლოდ ლაპარაკობს შაქრისა და მჟავას დაგროვების დიდი უნარი და მათი ურთიერთთან სასურველი შეფარდება ევროპული ტიპის სუფრის ღვინისათვის. მხოლოდ ზოგიერთ წლებში (1943-1945) ეს შეფარდება ყურძნის ნაადრევად მოკრეფის გამო დარღვეულია. კახეთის პირობებში, სადაც რთველი ჩვეულებრივ იწყება სექტემბრის პირველი ნახევრიდან და ოქტომბრის მეორე ნახევრამდე გრძელდება შაქრის დაგროვების ნაჩვენები რაოდენობა არ არის ზღვრული და გრძელმტევანას რქაწითელთან ერთად ან უფრო გვიან მოკრეფის შემთხვევაში საგრძნობლად შეიძლება გადიდდეს შაქრის დაგროვება ყურძენსა და წვენში, თუ გათვალისწინებულია სადესერტო ან სხვა ტიპის ღვინის დამზადება.
+მე-3 ცხრილში მოყვანილი შაქრიანობისა და მჟავიანობის მონაცემები მიგვითითებს გრძელმტევანას სუფრის ღვინოდ გამოყენების უპირატესობაზე. აღნიშნულის სასარგებლოდ ლაპარაკობს შაქრისა და მჟავას დაგროვების დიდი [[უნარი]] და მათი ურთიერთთან სასურველი შეფარდება ევროპული ტიპის სუფრის ღვინისათვის. მხოლოდ ზოგიერთ წლებში (1943-1945) ეს შეფარდება ყურძნის ნაადრევად მოკრეფის გამო დარღვეულია. კახეთის პირობებში, სადაც რთველი ჩვეულებრივ იწყება სექტემბრის პირველი ნახევრიდან და ოქტომბრის მეორე ნახევრამდე გრძელდება შაქრის დაგროვების ნაჩვენები რაოდენობა არ არის ზღვრული და გრძელმტევანას რქაწითელთან ერთად ან უფრო გვიან მოკრეფის შემთხვევაში საგრძნობლად შეიძლება გადიდდეს შაქრის დაგროვება ყურძენსა და წვენში, თუ გათვალისწინებულია სადესერტო ან სხვა ტიპის ღვინის დამზადება.
 === ყურძნის გამოყენება და პროდუქციის დახასიათება ===

@@ ხაზი 62: / ხაზი 62: @@
 გრძელმტევანა საშუალო სიძლიერის ზრდით ხასიათდება. ინსტიტუტის საკოლექციო ვენახში მისი ზრდა-განვითარება, გარემოს თანაბარ პირობებში სხვა ჯიშებთან შედარებით საშუალოა. ამ მხრივ იგი თავისუფლად შეიძლება რქაწითელს შევადაროთ, საშუალო სიძლიერის ზრდით ხასიათდება გრძელმტევანა ბოდბისხევშიაც, ტალავერზე აშვებული.
-კახეთის ჰავის პირობებში გრძელმტევანას ერწლიანი რქები [[ყურძენი|ყურძნის]] სრული სიმწიფის დროისათვის თავისუფლად ასწრებს მომწიფებას და კარგად გახევებული ხვდება ზამთრის ყინვებს.
+[[კახეთი]]ს ჰავის პირობებში გრძელმტევანას ერწლიანი რქები [[ყურძენი|ყურძნის]] სრული სიმწიფის დროისათვის თავისუფლად ასწრებს მომწიფებას და კარგად გახევებული ხვდება ზამთრის ყინვებს.
 === მოსავლიანობა ===

@@ ხაზი 96: / ხაზი 96: @@
 === მავნებლების, სოკოვან ავადმყოფობათა და გარემო პირობების მიმართ გამძლეობა ===
-გრძელმტევანა სოკოვან ავადმყოფობათა მიმართ კარგი გამძლეობით ხასიათდება. ინსტიტუტის საკოლექციო და სარეპროდუქციო ვენახებში წარმოებული დაკვირვებების მიხედვით მისი შედარებით გამძლეობა მილდიუმის მიმართ საშუალოა, ხოლო ნაცრის მიმართ საშუალოზე უკეთესი, ამ მხრივ იგი კახურ საფერავს უახლოვდება. ასეთივე კარგი გამძლეობით ხასიათდება ჯიში ყურძნის ჭიის მიმართაც, როგორც ბოდბისხევის, ისე თელავის პირობებში, როგორც თხელმტევნიანი ჯიში იგი კარგად უძლებს მას.
+გრძელმტევანა სოკოვან ავადმყოფობათა მიმართ კარგი გამძლეობით ხასიათდება. ინსტიტუტის საკოლექციო და სარეპროდუქციო ვენახებში წარმოებული დაკვირვებების მიხედვით მისი შედარებით გამძლეობა მილდიუმის მიმართ საშუალოა, ხოლო [[ნაცარი (ვაზის დაავადება)|ნაცრის]] მიმართ საშუალოზე უკეთესი, ამ მხრივ იგი კახურ საფერავს უახლოვდება. ასეთივე კარგი გამძლეობით ხასიათდება ჯიში ყურძნის ჭიის მიმართაც, როგორც ბოდბისხევის, ისე თელავის პირობებში, როგორც თხელმტევნიანი ჯიში იგი კარგად უძლებს მას.
 გრძელმტევანა ზამთრის ყინვებსაც კარგად უძლებს. საკოლექციო ვენახში წარმოებული დაკვირვების თანახმად 1935 წლის ზამთრის ყინვა მან კარგად გადაიტანა. მიუხედავად იმისა, რომ აბსოლუტური მინიმუმი 10 იანვარს 16,5°-მდე დაეცა, ხოლო წინა და მომდევნო დღეებში ჰაერის ტემპერატურა – 14,5° უდრიდა. ამ პირობებში გრძელმტევანას კვირტები თითქმის არ დაზიანებულა ყინვებისაგან და მომდევნო 1936 წელს მან სრული და ნორმალური მოსავალი მოგვცა. ასეთივე კარგი გამძლეობა გამოიჩინა მან ყინვების მიმართ 1940 წელსაც, როცა აბსოლუტური მინიმუმი მცირე ხნით, მაგრამ – 17-მდე დაეცა. საკოლექციო ვენახში წარმოებული დაკვირვების თანახმად გრძელმტევანა სხვა ჯიშებთან შედარებით გვალვასაც კარგად იტანს. იგი ფილოქსერაგამძლე საძირე ვაზებსაც შედარებით კარგად ეგუება. ჯიში გამოცდილია მხოლოდ რუპესტრის დიულოზე და რიპარია X ბერლანდიერი 5 ბბ საძირეებზე. უკეთეს მოსავალს გრძელმტევანა იძლებვა 5 ბბ-ზე დამყნობილი. საძირეების, სხვადასხვა ჰავისა და ნიადაგის პირობებში შესწავლისა და მიღებული გამოცდილების მიხედვით შეგვიძლია ურჩიოთ:

←წინა ვერსია		10:54, 20 დეკემბერი 2018-ის ვერსია
ხაზი 205:		ხაზი 205:

	[[კატეგორია:საქართველოს ამპელოგრაფია]]		[[კატეგორია:საქართველოს ამპელოგრაფია]]
		+	[[კატეგორია:თეთრყურძნიანი საღვინე ჯიშები]]
		+	[[კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელებული ვაზის ჯიშები]]

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 [[ფაილი:Grdzelmtevana.png|thumb|250px|'''გრძელმტევანა''' ნაკლებად გავრცელებული თეთრი პერსპექტიული ვაზის ჯიში]]
-'''გრძელმტევანა''' ნაკლებად გავრცელებული პერსპექტიული ვაზის ჯიშია, იგი იძლევა მაღალი ხარისხის სუფრის თეთრ ღვინოს.
+'''გრძელმტევანა''' - ნაკლებად გავრცელებული პერსპექტიული ვაზის ჯიშია, იგი იძლევა მაღალი ხარისხის სუფრის თეთრ ღვინოს.
 მევენახეობის სპეციალურ ლიტერატურაში გრძელმტევანა ცნობილია ტყის ვაზის სახელწოდებით (ს. ჩოლოყაშვილი, 7). ამ სახელწოდებას ატარებს იგი სიღნაღის რაიონის ზოგიერთ სოფლებშიაც ამჟამად.