გუარამი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 19:17, 4 ივლისი 2024-ზე

2024-07-04T19:17:41Z

Tkenchoshvili 20:50, 12 ივნისი 2024-ზე

2024-06-12T20:50:02Z

Tkenchoshvili: /* ლიტერატურა */

2024-06-10T02:55:27Z

‎ლიტერატურა

Tkenchoshvili: /* ლიტერატურა */

2024-06-09T21:59:57Z

‎ლიტერატურა

Tkenchoshvili 21:58, 9 ივნისი 2024-ზე

2024-06-09T21:58:34Z

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „გურგენი (ქართლის ერისმთავარი)“ გადაიტანა გვერდზე „გუარამი“ გა...

2024-06-09T21:51:58Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „გურგენი (ქართლის ერისმთავარი)“ გადაიტანა გვერდზე „გუარამი“ გა...

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „გუარამი“ გადაიტანა გვერდზე „გურგენი (ქართლის ერისმთავარი)“

2024-06-09T21:51:48Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „გუარამი“ გადაიტანა გვერდზე „გურგენი (ქართლის ერისმთავარი)“

Tkenchoshvili 09:22, 28 მარტი 2024-ზე

2024-03-28T09:22:40Z

Tkenchoshvili 20:08, 18 ოქტომბერი 2023-ზე

2023-10-18T20:08:29Z

Tkenchoshvili: /* წყაროები და ლიტერატურა */

2023-10-08T19:28:33Z

‎წყაროები და ლიტერატურა

@@ ხაზი 3: / ხაზი 3: @@
 გუარამი [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] შვილიშვილი (ვახტანგის მეორე მეუღლის ელენეს ასულის წული) იყო. [[ქართლის ერისთავი|ქართლის ერისთავთა]] მთავრის ტახტის დაკავებამდე „მთავრობდა [[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთსა]] და [[ჯავახეთი|ჯავახეთში]]“.
-დაახლ. 537 წ., ქართლის მეფე [[ბაკურ IV|ბაკურ]] ფარნავაზიანის გარდაცვალების შემდეგ, როცა მისმა მცირეწლოვანმა შვილებმა [[კახეთი]]ს მთიულეთს შეაფარეს თავი, [[ირანი]]ს შაჰმა ხოსრო I-მა (531-579) ქართლში მეფობა გააუქმა. ქვეყნის უშუალო გამგებელი ირანელი მოხელე-მარზპანი გახდა. VI ს. ბიზანტიელი ავტორის, პროკოპი კესარიელის ცნობით, 545 წლიდან [[ქართველები]] [[აჯანყება|აჯანყებისთვის]] ემზადებოდნენ. 555 წ. ფაზისთან [[ბრძოლა]]ში ირანელთა მარცხის შემდეგ ხოსრო I-მა მარზპანი დენშაპუჰ ნახორაგანი ქართლიდან გაიწვია და სიკვდილით დასაჯა. შექმნილი ვითარებით ისარგებლეს [[ქართლის ერისთავი|ქართლის ერისთავებმა]] და ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-ის (527-565) მხარდაჭერით ქართლის ტახტზე გუარამი დასვეს (იმავე პერიოდში გუარამის ძმებმა, ასამმა და ვარაზვარდმა, კამბეჩოვანში ირანის ჩრდილო ქუსტაკის სპაჰბედის-ბაჰრამ ჩუბინის მარზპანი ვეჟან ბუზმირი მოკლეს), რაც აისახა VI ს. სირიელი ავტორის, ზაქარია რიტორის თხზულებაში. 555 წელს ზაქარია „გურზანში“ (ქართლში) „სპარსელთა ქვეშევრდომ მცირე მეფეს“ იხსენიებს. გუარამი  [[კურაპალატი]]ს ბიზანტიულ ტიტულს ატარებდა.
+დაახლ. 537 წ., ქართლის მეფე [[ბაკურ IV|ბაკურ]] ფარნავაზიანის გარდაცვალების შემდეგ, როცა მისმა მცირეწლოვანმა შვილებმა [[კახეთი]]ს მთიულეთს შეაფარეს თავი, [[ირანი]]ს შაჰმა ხოსრო I-მა (531-579) ქართლში მეფობა გააუქმა. ქვეყნის უშუალო გამგებელი ირანელი მოხელე-მარზპანი გახდა. VI ს. ბიზანტიელი ავტორის, [[პროკოპი კესარიელი]]ს ცნობით, 545 წლიდან [[ქართველები]] [[აჯანყება|აჯანყებისთვის]] ემზადებოდნენ. 555 წ. ფაზისთან [[ბრძოლა]]ში ირანელთა მარცხის შემდეგ ხოსრო I-მა მარზპანი დენშაპუჰ ნახორაგანი ქართლიდან გაიწვია და სიკვდილით დასაჯა. შექმნილი ვითარებით ისარგებლეს [[ქართლის ერისთავი|ქართლის ერისთავებმა]] და ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-ის (527-565) მხარდაჭერით ქართლის ტახტზე გუარამი დასვეს (იმავე პერიოდში გუარამის ძმებმა, ასამმა და ვარაზვარდმა, კამბეჩოვანში ირანის ჩრდილო ქუსტაკის სპაჰბედის-ბაჰრამ ჩუბინის მარზპანი ვეჟან ბუზმირი მოკლეს), რაც აისახა VI ს. სირიელი ავტორის, ზაქარია რიტორის თხზულებაში. 555 წელს ზაქარია „გურზანში“ (ქართლში) „სპარსელთა ქვეშევრდომ მცირე მეფეს“ იხსენიებს. გუარამი  [[კურაპალატი]]ს ბიზანტიულ ტიტულს ატარებდა.
 [[ეგრისის დიდი ომი 542-562|ეგრისში დასრულებული დიდი ომიანობის]] შემდეგ, 562 წ. დადებული [[ზავი]]თ, ქართლი კვლავ ირანის გავლენის სფეროში დარჩა, რის შემდეგაც ქართლში ირანელთა ბატონობის გამო ვითარება დამძიმდა. 571 წ. [[სომხეთი|სომხეთსა]] და ქართლში ანტიირანული აჯანყება დაიწყო. ამბოხების სხვა მეთაურებთან ერთად გუარამი კონსტანტინოპოლში გაიქცა. 571-580 წწ., ირანთან ბიზანტიის წარუმატებელი [[ომი]]ს შემდეგ, გუარამი იძულებული გახდა ქართლში დაბრუნებულიყო და თავი ირანელთა ქვეშევრდომად ეღიარებინა, რასაც მოწმობს მისი მონოგრამითა და ირანის შაჰის – ჰორმიზდ IV-ის გამოსახულებით მოჭრილი [[მონეტა|მონეტები]]. ირანთან ასეთი დამოკიდებულების მიუხედავად, გუარამი ანტიირანულ კოალიციას მიემხრო. 589 წ. იგი ქართველთა და ბიზანტიელთა [[ფული]]თ ჩრდილოეთ კავკასიაში დაქირავებული [[ლაშქარი|ლაშქრით]] ირანში შეიჭრა, მაგრამ 589 წ. აგვისტოში ჰერათთან (შუა აზია) [[ბრძოლა]]ში ირანელთა [[სარდალი|სარდალმა]] ბაჰრამ ჩუბინმა ბიზანტიელთა მოკავშირე თურქები დაამარცხა (მათი სარდალი იყო „თურქთა მეფე საბა“, ჯიბღუ ხაკანის მამა). უკან გამობრუნდნენ როგორც ბიზანტიელები, ისე „ჩრდილონი იგი, გუარამ კურაპალატისა შეგზავნილნი“, „დაეცა შიში და ძრწოლა ქართველთა სპარსთაგან“. ქართლში დაბრუნებულმა გუარამმა „იწყო ციხეთა და ქალაქთამაგრებად“, თუმცა იმხანად ქართლი ირანელთა ლაშქრობას გადაურჩა. გამარჯვებულმა ბაჰრამ ჩუბინმა ჰორმიზდ IV ტახტიდან გადააყენა. მისი მცირეწლოვანი ძე – ხოსრო II ბიზანტიაში გაიქცა და იმპერატორ [[მავრიკიოსი]]ს დახმარებით ტახტი დაიბრუნა. გაწეული დახმარების სანაცვლოდ ხოსრო II-მ მავრიკიოსს სხვა ტერიტორიებთან ერთად დაუთმო „ქართლის დიდი ნაწილი [[თბილისი|თბილისამდე]]“, იმპერატორ მავრიკიოსი გახდა „მწე და მოურავი ყოველთა ქართველთა“, გუარამ „კურაპალატი დაადგა მორჩილებასა ზედა ბერძენთასა“.

@@ ხაზი 3: / ხაზი 3: @@
 გუარამი [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] შვილიშვილი (ვახტანგის მეორე მეუღლის ელენეს ასულის წული) იყო. [[ქართლის ერისთავი|ქართლის ერისთავთა]] მთავრის ტახტის დაკავებამდე „მთავრობდა [[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთსა]] და [[ჯავახეთი|ჯავახეთში]]“.
-დაახლ. 537 წ., ქართლის მეფე [[ბაკურ V |ბაკურ]] ფარნავაზიანის გარდაცვალების შემდეგ, როცა მისმა მცირეწლოვანმა შვილებმა [[კახეთი]]ს მთიულეთს შეაფარეს თავი, [[ირანი]]ს შაჰმა ხოსრო I-მა (531-579) ქართლში მეფობა გააუქმა. ქვეყნის უშუალო გამგებელი ირანელი მოხელე-მარზპანი გახდა. VI ს. ბიზანტიელი ავტორის, პროკოპი კესარიელის ცნობით, 545 წლიდან [[ქართველები]] [[აჯანყება|აჯანყებისთვის]] ემზადებოდნენ. 555 წ. ფაზისთან [[ბრძოლა]]ში ირანელთა მარცხის შემდეგ ხოსრო I-მა მარზპანი დენშაპუჰ ნახორაგანი ქართლიდან გაიწვია და სიკვდილით დასაჯა. შექმნილი ვითარებით ისარგებლეს [[ქართლის ერისთავი|ქართლის ერისთავებმა]] და ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-ის (527-565) მხარდაჭერით ქართლის ტახტზე გუარამი დასვეს (იმავე პერიოდში გუარამის ძმებმა, ასამმა და ვარაზვარდმა, კამბეჩოვანში ირანის ჩრდილო ქუსტაკის სპაჰბედის-ბაჰრამ ჩუბინის მარზპანი ვეჟან ბუზმირი მოკლეს), რაც აისახა VI ს. სირიელი ავტორის, ზაქარია რიტორის თხზულებაში. 555 წელს ზაქარია „გურზანში“ (ქართლში) „სპარსელთა ქვეშევრდომ მცირე მეფეს“ იხსენიებს. გუარამი  [[კურაპალატი]]ს ბიზანტიულ ტიტულს ატარებდა.
+დაახლ. 537 წ., ქართლის მეფე [[ბაკურ IV|ბაკურ]] ფარნავაზიანის გარდაცვალების შემდეგ, როცა მისმა მცირეწლოვანმა შვილებმა [[კახეთი]]ს მთიულეთს შეაფარეს თავი, [[ირანი]]ს შაჰმა ხოსრო I-მა (531-579) ქართლში მეფობა გააუქმა. ქვეყნის უშუალო გამგებელი ირანელი მოხელე-მარზპანი გახდა. VI ს. ბიზანტიელი ავტორის, პროკოპი კესარიელის ცნობით, 545 წლიდან [[ქართველები]] [[აჯანყება|აჯანყებისთვის]] ემზადებოდნენ. 555 წ. ფაზისთან [[ბრძოლა]]ში ირანელთა მარცხის შემდეგ ხოსრო I-მა მარზპანი დენშაპუჰ ნახორაგანი ქართლიდან გაიწვია და სიკვდილით დასაჯა. შექმნილი ვითარებით ისარგებლეს [[ქართლის ერისთავი|ქართლის ერისთავებმა]] და ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-ის (527-565) მხარდაჭერით ქართლის ტახტზე გუარამი დასვეს (იმავე პერიოდში გუარამის ძმებმა, ასამმა და ვარაზვარდმა, კამბეჩოვანში ირანის ჩრდილო ქუსტაკის სპაჰბედის-ბაჰრამ ჩუბინის მარზპანი ვეჟან ბუზმირი მოკლეს), რაც აისახა VI ს. სირიელი ავტორის, ზაქარია რიტორის თხზულებაში. 555 წელს ზაქარია „გურზანში“ (ქართლში) „სპარსელთა ქვეშევრდომ მცირე მეფეს“ იხსენიებს. გუარამი  [[კურაპალატი]]ს ბიზანტიულ ტიტულს ატარებდა.
 [[ეგრისის დიდი ომი 542-562|ეგრისში დასრულებული დიდი ომიანობის]] შემდეგ, 562 წ. დადებული [[ზავი]]თ, ქართლი კვლავ ირანის გავლენის სფეროში დარჩა, რის შემდეგაც ქართლში ირანელთა ბატონობის გამო ვითარება დამძიმდა. 571 წ. [[სომხეთი|სომხეთსა]] და ქართლში ანტიირანული აჯანყება დაიწყო. ამბოხების სხვა მეთაურებთან ერთად გუარამი კონსტანტინოპოლში გაიქცა. 571-580 წწ., ირანთან ბიზანტიის წარუმატებელი [[ომი]]ს შემდეგ, გუარამი იძულებული გახდა ქართლში დაბრუნებულიყო და თავი ირანელთა ქვეშევრდომად ეღიარებინა, რასაც მოწმობს მისი მონოგრამითა და ირანის შაჰის – ჰორმიზდ IV-ის გამოსახულებით მოჭრილი [[მონეტა|მონეტები]]. ირანთან ასეთი დამოკიდებულების მიუხედავად, გუარამი ანტიირანულ კოალიციას მიემხრო. 589 წ. იგი ქართველთა და ბიზანტიელთა [[ფული]]თ ჩრდილოეთ კავკასიაში დაქირავებული [[ლაშქარი|ლაშქრით]] ირანში შეიჭრა, მაგრამ 589 წ. აგვისტოში ჰერათთან (შუა აზია) [[ბრძოლა]]ში ირანელთა [[სარდალი|სარდალმა]] ბაჰრამ ჩუბინმა ბიზანტიელთა მოკავშირე თურქები დაამარცხა (მათი სარდალი იყო „თურქთა მეფე საბა“, ჯიბღუ ხაკანის მამა). უკან გამობრუნდნენ როგორც ბიზანტიელები, ისე „ჩრდილონი იგი, გუარამ კურაპალატისა შეგზავნილნი“, „დაეცა შიში და ძრწოლა ქართველთა სპარსთაგან“. ქართლში დაბრუნებულმა გუარამმა „იწყო ციხეთა და ქალაქთამაგრებად“, თუმცა იმხანად ქართლი ირანელთა ლაშქრობას გადაურჩა. გამარჯვებულმა ბაჰრამ ჩუბინმა ჰორმიზდ IV ტახტიდან გადააყენა. მისი მცირეწლოვანი ძე – ხოსრო II ბიზანტიაში გაიქცა და იმპერატორ [[მავრიკიოსი]]ს დახმარებით ტახტი დაიბრუნა. გაწეული დახმარების სანაცვლოდ ხოსრო II-მ მავრიკიოსს სხვა ტერიტორიებთან ერთად დაუთმო „ქართლის დიდი ნაწილი [[თბილისი|თბილისამდე]]“, იმპერატორ მავრიკიოსი გახდა „მწე და მოურავი ყოველთა ქართველთა“, გუარამ „კურაპალატი დაადგა მორჩილებასა ზედა ბერძენთასა“.

@@ ხაზი 19: / ხაზი 19: @@
 * მისივე, VI საუკუნეში ქართლის ადგილობრივი სახელმწიფოებრიობის აღდგენის დათარიღებისათვის, „მაცნე“ ისტორიისა და ლიტერატურის სერია, №1, 1979.
-==ლიტერატურა==
+==წყარო==
 [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]
 [[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]

@@ ხაზი 21: / ხაზი 21: @@
 ==ლიტერატურა==
 [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]
+[[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]
 [[კატეგორია:ქართლის ერისმთავრები]]
 [[კატეგორია:კურაპალატები]]
 [[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]

@@ ხაზი 3: / ხაზი 3: @@
 გუარამი [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] შვილიშვილი (ვახტანგის მეორე მეუღლის ელენეს ასულის წული) იყო. [[ქართლის ერისთავი|ქართლის ერისთავთა]] მთავრის ტახტის დაკავებამდე „მთავრობდა [[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთსა]] და [[ჯავახეთი|ჯავახეთში]]“.
-დაახლ. 537 წ., ქართლის მეფე [[ბაკური|ბაკურ]] ფარნავაზიანის გარდაცვალების შემდეგ, როცა მისმა მცირეწლოვანმა შვილებმა [[კახეთი]]ს მთიულეთს შეაფარეს თავი, [[ირანი]]ს შაჰმა ხოსრო I-მა (531-579) ქართლში მეფობა გააუქმა. ქვეყნის უშუალო გამგებელი ირანელი მოხელე-მარზპანი გახდა. VI ს. ბიზანტიელი ავტორის, პროკოპი კესარიელის ცნობით, 545 წლიდან [[ქართველები]] [[აჯანყება|აჯანყებისთვის]] ემზადებოდნენ. 555 წ. ფაზისთან ბრძოლაში ირანელთა მარცხის შემდეგ ხოსრო I-მა მარზპანი დენშაპუჰ ნახორაგანი ქართლიდან გაიწვია და სიკვდილით დასაჯა. შექმნილი ვითარებით ისარგებლეს [[ქართლის ერისთავი|ქართლის ერისთავებმა]] და ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-ის (527-565) მხარდაჭერით ქართლის ტახტზე გუარამი დასვეს (იმავე პერიოდში გუარამის ძმებმა, ასამმა და ვარაზვარდმა, კამბეჩოვანში ირანის ჩრდილო ქუსტაკის სპაჰბედის-ბაჰრამ ჩუბინის მარზპანი ვეჟან ბუზმირი მოკლეს), რაც აისახა VI ს. სირიელი ავტორის, ზაქარია რიტორის თხზულებაში. 555 წელს ზაქარია „გურზანში“ (ქართლში) „სპარსელთა ქვეშევრდომ მცირე მეფეს“ იხსენიებს. გუარამი  კურაპალატის ბიზანტიულ ტიტულს ატარებდა.
+დაახლ. 537 წ., ქართლის მეფე [[ბაკურ V |ბაკურ]] ფარნავაზიანის გარდაცვალების შემდეგ, როცა მისმა მცირეწლოვანმა შვილებმა [[კახეთი]]ს მთიულეთს შეაფარეს თავი, [[ირანი]]ს შაჰმა ხოსრო I-მა (531-579) ქართლში მეფობა გააუქმა. ქვეყნის უშუალო გამგებელი ირანელი მოხელე-მარზპანი გახდა. VI ს. ბიზანტიელი ავტორის, პროკოპი კესარიელის ცნობით, 545 წლიდან [[ქართველები]] [[აჯანყება|აჯანყებისთვის]] ემზადებოდნენ. 555 წ. ფაზისთან [[ბრძოლა]]ში ირანელთა მარცხის შემდეგ ხოსრო I-მა მარზპანი დენშაპუჰ ნახორაგანი ქართლიდან გაიწვია და სიკვდილით დასაჯა. შექმნილი ვითარებით ისარგებლეს [[ქართლის ერისთავი|ქართლის ერისთავებმა]] და ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-ის (527-565) მხარდაჭერით ქართლის ტახტზე გუარამი დასვეს (იმავე პერიოდში გუარამის ძმებმა, ასამმა და ვარაზვარდმა, კამბეჩოვანში ირანის ჩრდილო ქუსტაკის სპაჰბედის-ბაჰრამ ჩუბინის მარზპანი ვეჟან ბუზმირი მოკლეს), რაც აისახა VI ს. სირიელი ავტორის, ზაქარია რიტორის თხზულებაში. 555 წელს ზაქარია „გურზანში“ (ქართლში) „სპარსელთა ქვეშევრდომ მცირე მეფეს“ იხსენიებს. გუარამი  [[კურაპალატი]]ს ბიზანტიულ ტიტულს ატარებდა.
 [[ეგრისის დიდი ომი 542-562|ეგრისში დასრულებული დიდი ომიანობის]] შემდეგ, 562 წ. დადებული [[ზავი]]თ, ქართლი კვლავ ირანის გავლენის სფეროში დარჩა, რის შემდეგაც ქართლში ირანელთა ბატონობის გამო ვითარება დამძიმდა. 571 წ. [[სომხეთი|სომხეთსა]] და ქართლში ანტიირანული აჯანყება დაიწყო. ამბოხების სხვა მეთაურებთან ერთად გუარამი კონსტანტინოპოლში გაიქცა. 571-580 წწ., ირანთან ბიზანტიის წარუმატებელი [[ომი]]ს შემდეგ, გუარამი იძულებული გახდა ქართლში დაბრუნებულიყო და თავი ირანელთა ქვეშევრდომად ეღიარებინა, რასაც მოწმობს მისი მონოგრამითა და ირანის შაჰის – ჰორმიზდ IV-ის გამოსახულებით მოჭრილი [[მონეტა|მონეტები]]. ირანთან ასეთი დამოკიდებულების მიუხედავად, გუარამი ანტიირანულ კოალიციას მიემხრო. 589 წ. იგი ქართველთა და ბიზანტიელთა [[ფული]]თ ჩრდილოეთ კავკასიაში დაქირავებული [[ლაშქარი|ლაშქრით]] ირანში შეიჭრა, მაგრამ 589 წ. აგვისტოში ჰერათთან (შუა აზია) [[ბრძოლა]]ში ირანელთა [[სარდალი|სარდალმა]] ბაჰრამ ჩუბინმა ბიზანტიელთა მოკავშირე თურქები დაამარცხა (მათი სარდალი იყო „თურქთა მეფე საბა“, ჯიბღუ ხაკანის მამა). უკან გამობრუნდნენ როგორც ბიზანტიელები, ისე „ჩრდილონი იგი, გუარამ კურაპალატისა შეგზავნილნი“, „დაეცა შიში და ძრწოლა ქართველთა სპარსთაგან“. ქართლში დაბრუნებულმა გუარამმა „იწყო ციხეთა და ქალაქთამაგრებად“, თუმცა იმხანად ქართლი ირანელთა ლაშქრობას გადაურჩა. გამარჯვებულმა ბაჰრამ ჩუბინმა ჰორმიზდ IV ტახტიდან გადააყენა. მისი მცირეწლოვანი ძე – ხოსრო II ბიზანტიაში გაიქცა და იმპერატორ [[მავრიკიოსი]]ს დახმარებით ტახტი დაიბრუნა. გაწეული დახმარების სანაცვლოდ ხოსრო II-მ მავრიკიოსს სხვა ტერიტორიებთან ერთად დაუთმო „ქართლის დიდი ნაწილი [[თბილისი|თბილისამდე]]“, იმპერატორ მავრიკიოსი გახდა „მწე და მოურავი ყოველთა ქართველთა“, გუარამ „კურაპალატი დაადგა მორჩილებასა ზედა ბერძენთასა“.

@@ ხაზი 5: / ხაზი 5: @@
 დაახლ. 537 წ., ქართლის მეფე [[ბაკური|ბაკურ]] ფარნავაზიანის გარდაცვალების შემდეგ, როცა მისმა მცირეწლოვანმა შვილებმა [[კახეთი]]ს მთიულეთს შეაფარეს თავი, [[ირანი]]ს შაჰმა ხოსრო I-მა (531-579) ქართლში მეფობა გააუქმა. ქვეყნის უშუალო გამგებელი ირანელი მოხელე-მარზპანი გახდა. VI ს. ბიზანტიელი ავტორის, პროკოპი კესარიელის ცნობით, 545 წლიდან [[ქართველები]] [[აჯანყება|აჯანყებისთვის]] ემზადებოდნენ. 555 წ. ფაზისთან ბრძოლაში ირანელთა მარცხის შემდეგ ხოსრო I-მა მარზპანი დენშაპუჰ ნახორაგანი ქართლიდან გაიწვია და სიკვდილით დასაჯა. შექმნილი ვითარებით ისარგებლეს [[ქართლის ერისთავი|ქართლის ერისთავებმა]] და ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-ის (527-565) მხარდაჭერით ქართლის ტახტზე გუარამი დასვეს (იმავე პერიოდში გუარამის ძმებმა, ასამმა და ვარაზვარდმა, კამბეჩოვანში ირანის ჩრდილო ქუსტაკის სპაჰბედის-ბაჰრამ ჩუბინის მარზპანი ვეჟან ბუზმირი მოკლეს), რაც აისახა VI ს. სირიელი ავტორის, ზაქარია რიტორის თხზულებაში. 555 წელს ზაქარია „გურზანში“ (ქართლში) „სპარსელთა ქვეშევრდომ მცირე მეფეს“ იხსენიებს. გუარამი  კურაპალატის ბიზანტიულ ტიტულს ატარებდა.
-[[ეგრისის დიდი ომი 542-562|ეგრისში დასრულებული დიდი ომიანობის]] შემდეგ, 562 წ. დადებული [[ზავი]]თ, ქართლი კვლავ ირანის გავლენის სფეროში დარჩა, რის შემდეგაც ქართლში ირანელთა ბატონობის გამო ვითარება დამძიმდა. 571 წ. [[სომხეთი|სომხეთსა]] და ქართლში ანტიირანული აჯანყება დაიწყო. ამბოხების სხვა მეთაურებთან ერთად გუარამი კონსტანტინოპოლში გაიქცა. 571-580 წწ., ირანთან ბიზანტიის წარუმატებელი [[ომი]]ს შემდეგ, გუარამი იძულებული გახდა ქართლში დაბრუნებულიყო და თავი ირანელთა ქვეშევრდომად ეღიარებინა, რასაც მოწმობს მისი მონოგრამითა და ირანის შაჰის – ჰორმიზდ IV-ის გამოსახულებით მოჭრილი [[მონეტა|მონეტები]]. ირანთან ასეთი დამოკიდებულების მიუხედავად, გუარამი ანტიირანულ კოალიციას მიემხრო. 589 წ. იგი ქართველთა და ბიზანტიელთა [[ფული]]თ ჩრდილოეთ კავკასიაში დაქირავებული [[ლაშქარი|ლაშქრით]] ირანში შეიჭრა, მაგრამ 589 წ. აგვისტოში ჰერათთან (შუა აზია) [[ბრძოლა]]ში ირანელთა [[სარდალი|სარდალმა]] ბაჰრამ ჩუბინმა ბიზანტიელთა მოკავშირე თურქები დაამარცხა (მათი სარდალი იყო „თურქთა მეფე საბა“, ჯიბღუ ხაკანის მამა). უკან გამობრუნდნენ როგორც ბიზანტიელები, ისე „ჩრდილონი იგი, გუარამ კურაპალატისა შეგზავნილნი“, „დაეცა შიში და ძრწოლა ქართველთა სპარსთაგან“. ქართლში დაბრუნებულმა გუარამმა „იწყო ციხეთა და ქალაქთამაგრებად“, თუმცა იმხანად ქართლი ირანელთა ლაშქრობას გადაურჩა. გამარჯვებულმა ბაჰრამ ჩუბინმა ჰორმიზდ IV ტახტიდან გადააყენა. მისი მცირეწლოვანი ძე – ხოსრო II ბიზანტიაში გაიქცა და იმპერატორ მავრიკიოსის დახმარებით ტახტი დაიბრუნა. გაწეული დახმარების სანაცვლოდ ხოსრო II-მ მავრიკიოსს სხვა ტერიტორიებთან ერთად დაუთმო „ქართლის დიდი ნაწილი [[თბილისი|თბილისამდე]]“, იმპერატორ მავრიკიოსი გახდა „მწე და მოურავი ყოველთა ქართველთა“, გუარამ „კურაპალატი დაადგა მორჩილებასა ზედა ბერძენთასა“.
+[[ეგრისის დიდი ომი 542-562|ეგრისში დასრულებული დიდი ომიანობის]] შემდეგ, 562 წ. დადებული [[ზავი]]თ, ქართლი კვლავ ირანის გავლენის სფეროში დარჩა, რის შემდეგაც ქართლში ირანელთა ბატონობის გამო ვითარება დამძიმდა. 571 წ. [[სომხეთი|სომხეთსა]] და ქართლში ანტიირანული აჯანყება დაიწყო. ამბოხების სხვა მეთაურებთან ერთად გუარამი კონსტანტინოპოლში გაიქცა. 571-580 წწ., ირანთან ბიზანტიის წარუმატებელი [[ომი]]ს შემდეგ, გუარამი იძულებული გახდა ქართლში დაბრუნებულიყო და თავი ირანელთა ქვეშევრდომად ეღიარებინა, რასაც მოწმობს მისი მონოგრამითა და ირანის შაჰის – ჰორმიზდ IV-ის გამოსახულებით მოჭრილი [[მონეტა|მონეტები]]. ირანთან ასეთი დამოკიდებულების მიუხედავად, გუარამი ანტიირანულ კოალიციას მიემხრო. 589 წ. იგი ქართველთა და ბიზანტიელთა [[ფული]]თ ჩრდილოეთ კავკასიაში დაქირავებული [[ლაშქარი|ლაშქრით]] ირანში შეიჭრა, მაგრამ 589 წ. აგვისტოში ჰერათთან (შუა აზია) [[ბრძოლა]]ში ირანელთა [[სარდალი|სარდალმა]] ბაჰრამ ჩუბინმა ბიზანტიელთა მოკავშირე თურქები დაამარცხა (მათი სარდალი იყო „თურქთა მეფე საბა“, ჯიბღუ ხაკანის მამა). უკან გამობრუნდნენ როგორც ბიზანტიელები, ისე „ჩრდილონი იგი, გუარამ კურაპალატისა შეგზავნილნი“, „დაეცა შიში და ძრწოლა ქართველთა სპარსთაგან“. ქართლში დაბრუნებულმა გუარამმა „იწყო ციხეთა და ქალაქთამაგრებად“, თუმცა იმხანად ქართლი ირანელთა ლაშქრობას გადაურჩა. გამარჯვებულმა ბაჰრამ ჩუბინმა ჰორმიზდ IV ტახტიდან გადააყენა. მისი მცირეწლოვანი ძე – ხოსრო II ბიზანტიაში გაიქცა და იმპერატორ [[მავრიკიოსი]]ს დახმარებით ტახტი დაიბრუნა. გაწეული დახმარების სანაცვლოდ ხოსრო II-მ მავრიკიოსს სხვა ტერიტორიებთან ერთად დაუთმო „ქართლის დიდი ნაწილი [[თბილისი|თბილისამდე]]“, იმპერატორ მავრიკიოსი გახდა „მწე და მოურავი ყოველთა ქართველთა“, გუარამ „კურაპალატი დაადგა მორჩილებასა ზედა ბერძენთასა“.
 მემატიანის ცნობით, გუარამი  იყო „კაცი მორწმუნე და მაშენებელი ეკლესიათა“. მან დაიწყო [[მცხეთის ჯვრის მონასტერი|მცხეთის ჯვრის ტაძრის]] [[მშენებლობა (შენობების აგების პროცესი)|მშენებლობა]] და „განასრულა საფუძველი [[თბილისის სიონი|ტფილისისა სიონისა]]“. „ქართლის ნელადრე შეკრებისა“ და „გუარამის განაჩენის“ დროს ქართლის [[კათოლიკოსი]] იყო სამოელი.

←წინა ვერსია		20:08, 18 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
−	'''გუარამი''' − (ბიზანტიურ წყაროებში „გურგენი“) (გ. VI ს. დამდეგს), ქართლის ერისთავთა მთავარი 555 წლიდან. [[ბაგრატიონები\|ბაგრატიონთა]] სამეფო სახლის პირველი წარმომადგენელი, რის გამოც მას სუმბატ დავითის ძე (XI ს.) „ბაგრატიონთა მამად“ იხსენიებს.	+	'''გუარამი''' − (ბიზანტიურ წყაროებში „გურგენი“) (გ. VI ს. დამდეგს), ქართლის ერისთავთა მთავარი 555 წლიდან. [[ბაგრატიონები\|ბაგრატიონთა]] სამეფო სახლის პირველი წარმომადგენელი, რის გამოც მას [[სუმბატ დავითის ძე]] (XI ს.) „ბაგრატიონთა მამად“ იხსენიებს.

	გუარამი [[ვახტანგ გორგასალი\|ვახტანგ გორგასლის]] შვილიშვილი (ვახტანგის მეორე მეუღლის ელენეს ასულის წული) იყო. [[ქართლის ერისთავი\|ქართლის ერისთავთა]] მთავრის ტახტის დაკავებამდე „მთავრობდა [[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)\|კლარჯეთსა]] და [[ჯავახეთი\|ჯავახეთში]]“.		გუარამი [[ვახტანგ გორგასალი\|ვახტანგ გორგასლის]] შვილიშვილი (ვახტანგის მეორე მეუღლის ელენეს ასულის წული) იყო. [[ქართლის ერისთავი\|ქართლის ერისთავთა]] მთავრის ტახტის დაკავებამდე „მთავრობდა [[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)\|კლარჯეთსა]] და [[ჯავახეთი\|ჯავახეთში]]“.

@@ ხაზი 14: / ხაზი 14: @@
 ==წყაროები და ლიტერატურა==
-* ჯუანშერი, ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა, წგ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 1, თბ., 1955;
+* [[ჯუანშერი]], ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა, წგ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 1, თბ., 1955;
 * „მოქცევაი ქართლისა“, წგ.: შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილის და ე. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979.
 * გოილაძე ვ., აბრეშუმის დიდი სავაჭრო გზა და საქართველო, თბ., 1997;