https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98გუთნური - რედაქტირების ისტორია2026-04-26T01:48:30Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=248869&oldid=prevTkenchoshvili 11:55, 2 ივნისი 2025-ზე2025-06-02T11:55:11Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:55, 2 ივნისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნური გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ [[საქართველო]]ში. დასავლეთ საქართველო მიწის გუთნით დამუშავების წესს არ იცნობდა და ამის გამო ტრადიციული გუთნური სიმღერები იქ არც გვხვდება. ქართლ-კახეთში ხვნა-თესვის სიმღერას [[ოროველა]]საც ეძახიან. იგი ზოგადი სახელიდან მომდინარეობს და გამოყოფით არსებობს „გუთნური ოროველა“, „კალოს ოროველა!“ პარალელურად.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნური გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ [[საქართველო]]ში. დასავლეთ საქართველო მიწის გუთნით დამუშავების წესს არ იცნობდა და ამის გამო ტრადიციული გუთნური სიმღერები იქ არც გვხვდება. ქართლ-კახეთში ხვნა-თესვის სიმღერას [[ოროველა]]საც ეძახიან. იგი ზოგადი სახელიდან მომდინარეობს და გამოყოფით არსებობს „გუთნური ოროველა“, „კალოს ოროველა!“ პარალელურად.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვენში სახენელი საშუალებების გამოყენების შესახებ პირველი ვრცელი წერილობითი ცნობები ბერძნულ ლიტერატურაში გვხვდება (პინდარი, როდოსელი) ხოლო [[ქართველები|ქართველი]] ისტორიკოსი [[ბასილი ეზოსმოძღვარი]] გვაუწყებს, – ველზე კვალის გავლების დროს მიწათმოქმედნი [[თამარ მეფე|თამარის]] საქებარ ლექსებს მღეროდნენო. „ყმანი მემროწლენი, განპებასა შინა ორნატთასა, თამარის ქებათა მელექსობდიან“. გუთნის ხსენება ქართულ წყაროებში XII ს-ზე ადრე არ გვხვდება თუმცა <del class="diffchange diffchange-inline">ამგვრ </del>სამეურნეო იარაღს ადრეც იყენებდნენ და სხვა სახელით აღნიშნავდნენ (ერქუანი).  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვენში სახენელი საშუალებების გამოყენების შესახებ პირველი ვრცელი წერილობითი ცნობები ბერძნულ ლიტერატურაში გვხვდება (პინდარი, როდოსელი) ხოლო [[ქართველები|ქართველი]] ისტორიკოსი [[ბასილი ეზოსმოძღვარი]] გვაუწყებს, – ველზე კვალის გავლების დროს მიწათმოქმედნი [[თამარ მეფე|თამარის]] საქებარ ლექსებს მღეროდნენო. „ყმანი მემროწლენი, განპებასა შინა ორნატთასა, თამარის ქებათა მელექსობდიან“. გუთნის ხსენება ქართულ წყაროებში XII ს-ზე ადრე არ გვხვდება თუმცა <ins class="diffchange diffchange-inline">ამგვარ </ins>სამეურნეო იარაღს ადრეც იყენებდნენ და სხვა სახელით აღნიშნავდნენ (ერქუანი).  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნეული რთული ორგანიზაციაა. მასში [[მოდგამი]]ს, ნაცვალგადახდას წესით რამდენიმე კომლია გაერთიანებული [[გუთნისდედა|გუთნისდედის]] ხელმძღვანელობით. შემონატანისა და ფუნქციის მიხედვით მოდგამნი ალოებს ინაწილებდნენ და მორიგეობით იხნავდნენ სავარგულებს. გარეკახეთში (ნორიო) მაგალითად, გუთნეულში 8-10 უღელ ხარ-კამეჩს აბამდნენ, გუთნისდედასთან ერთად აქ იყვნენ მეხრეები (მეტი მეხრე, გუთნის თავის მეხრე, სამოზვრე მეხრე, წინა მეხრე. ხანგრძლივ კოლექტიურად მომუშავე ჯგუფს საერთო სათქმელი ლექს-სიმღერები ჰქონდა რომელშიც აისახებოდა მომუშავის ფსიქოლოგია, საზოგადოებრივი ყოფა და მსოფლმხედველობრივი წარმოდგენები.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნეული რთული ორგანიზაციაა. მასში [[მოდგამი]]ს, ნაცვალგადახდას წესით რამდენიმე კომლია გაერთიანებული [[გუთნისდედა|გუთნისდედის]] ხელმძღვანელობით. შემონატანისა და ფუნქციის მიხედვით მოდგამნი ალოებს ინაწილებდნენ და მორიგეობით იხნავდნენ სავარგულებს. გარეკახეთში (ნორიო) მაგალითად, გუთნეულში 8-10 უღელ ხარ-კამეჩს აბამდნენ, გუთნისდედასთან ერთად აქ იყვნენ მეხრეები (მეტი მეხრე, გუთნის თავის მეხრე, სამოზვრე მეხრე, წინა მეხრე. ხანგრძლივ კოლექტიურად მომუშავე ჯგუფს საერთო სათქმელი ლექს-სიმღერები ჰქონდა რომელშიც აისახებოდა მომუშავის ფსიქოლოგია, საზოგადოებრივი ყოფა და მსოფლმხედველობრივი წარმოდგენები.  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* შრომის სიმღერები, თ. ოქროშიძის რედ., 1961;  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* შრომის სიმღერები, თ. ოქროშიძის რედ., 1961;  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* მ. ჩიქოვანი, ქართ. ხ. სიტყვ. ისტორია, 1956;  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* მ. ჩიქოვანი, ქართ. ხ. სიტყვ. ისტორია, 1956;  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* <del class="diffchange diffchange-inline">მისიეე</del>. კახეთის 1961 წლის ფოლკლორული ექსპედიცია: კრ. „ქართ. ფოლკლორი“, 1964;  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* <ins class="diffchange diffchange-inline">მისივე</ins>. კახეთის 1961 წლის ფოლკლორული ექსპედიცია: კრ. „ქართ. ფოლკლორი“, 1964;  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* თ. ოქროშიძე, ქ. ხ. შრომის პოეზია, 19632;  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* თ. ოქროშიძე, ქ. ხ. შრომის პოეზია, 19632;  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* თ, მამალაძე, შრომის სიმღერები კახეთში, 1961;  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* თ, მამალაძე, შრომის სიმღერები კახეთში, 1961;  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* ქართლის <del class="diffchange diffchange-inline">ცხოერება</del>, II, ს. ყაუხჩიშვილის რედ., 1959.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* ქართლის <ins class="diffchange diffchange-inline">ცხოვერება</ins>, II, ს. ყაუხჩიშვილის რედ., 1959.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=248077&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2025-05-19T17:06:01Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:06, 19 მაისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სიმღერები]]  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">ქართული </ins>სიმღერები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:შრომის სიმღერები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:შრომის სიმღერები]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=247804&oldid=prevTkenchoshvili 19:16, 16 მაისი 2025-ზე2025-05-16T19:16:47Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:16, 16 მაისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გუთნური''' – <del class="diffchange diffchange-inline">შრომის </del>[[სიმღერა]], რომელიც [[გუთანი|გუთნით]] მუშაობის დროს სრულდებოდა; გუთნეულთან სათქმელ სიმღერას გუთნური ეწოდება.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გუთნური''' – [[<ins class="diffchange diffchange-inline">შრომის სიმღერები|შრომის </ins>სიმღერა]], რომელიც [[გუთანი|გუთნით]] მუშაობის დროს სრულდებოდა; გუთნეულთან სათქმელ სიმღერას გუთნური ეწოდება.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნური გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ [[საქართველო]]ში. დასავლეთ საქართველო მიწის გუთნით დამუშავების წესს არ იცნობდა და ამის გამო ტრადიციული გუთნური სიმღერები იქ არც გვხვდება. ქართლ-კახეთში ხვნა-თესვის სიმღერას [[ოროველა]]საც ეძახიან. იგი ზოგადი სახელიდან მომდინარეობს და გამოყოფით არსებობს „გუთნური ოროველა“, „კალოს ოროველა!“ პარალელურად.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნური გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ [[საქართველო]]ში. დასავლეთ საქართველო მიწის გუთნით დამუშავების წესს არ იცნობდა და ამის გამო ტრადიციული გუთნური სიმღერები იქ არც გვხვდება. ქართლ-კახეთში ხვნა-თესვის სიმღერას [[ოროველა]]საც ეძახიან. იგი ზოგადი სახელიდან მომდინარეობს და გამოყოფით არსებობს „გუთნური ოროველა“, „კალოს ოროველა!“ პარალელურად.  </div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=205576&oldid=prevTkenchoshvili 13:35, 2 ოქტომბერი 2023-ზე2023-10-02T13:35:47Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:35, 2 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნეული რთული ორგანიზაციაა. მასში [[მოდგამი]]ს, ნაცვალგადახდას წესით რამდენიმე კომლია გაერთიანებული [[გუთნისდედა|გუთნისდედის]] ხელმძღვანელობით. შემონატანისა და ფუნქციის მიხედვით მოდგამნი ალოებს ინაწილებდნენ და მორიგეობით იხნავდნენ სავარგულებს. გარეკახეთში (ნორიო) მაგალითად, გუთნეულში 8-10 უღელ ხარ-კამეჩს აბამდნენ, გუთნისდედასთან ერთად აქ იყვნენ მეხრეები (მეტი მეხრე, გუთნის თავის მეხრე, სამოზვრე მეხრე, წინა მეხრე. ხანგრძლივ კოლექტიურად მომუშავე ჯგუფს საერთო სათქმელი ლექს-სიმღერები ჰქონდა რომელშიც აისახებოდა მომუშავის ფსიქოლოგია, საზოგადოებრივი ყოფა და მსოფლმხედველობრივი წარმოდგენები.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნეული რთული ორგანიზაციაა. მასში [[მოდგამი]]ს, ნაცვალგადახდას წესით რამდენიმე კომლია გაერთიანებული [[გუთნისდედა|გუთნისდედის]] ხელმძღვანელობით. შემონატანისა და ფუნქციის მიხედვით მოდგამნი ალოებს ინაწილებდნენ და მორიგეობით იხნავდნენ სავარგულებს. გარეკახეთში (ნორიო) მაგალითად, გუთნეულში 8-10 უღელ ხარ-კამეჩს აბამდნენ, გუთნისდედასთან ერთად აქ იყვნენ მეხრეები (მეტი მეხრე, გუთნის თავის მეხრე, სამოზვრე მეხრე, წინა მეხრე. ხანგრძლივ კოლექტიურად მომუშავე ჯგუფს საერთო სათქმელი ლექს-სიმღერები ჰქონდა რომელშიც აისახებოდა მომუშავის ფსიქოლოგია, საზოგადოებრივი ყოფა და მსოფლმხედველობრივი წარმოდგენები.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნურში პირველად გუთნის ქებას წარმოთქვამდნენ: „შენი ჭირიმე გუთანო გათლილო წმინდა ხისაო; შენ აჭმევ პურსა ცოცხალსა, დამმარხველი ხარ მკვდრისაო“. მართლაც, მიწათმოქმედთა ცხოვრებაში. სახვნელ იარაღს გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდ.ა ღარიბ მოსახლეს 6–10 უღელი გამწევი ძალის ყოლა არ შეეძლო, ამიტომ შეამხანაგდებოდნენ და ერთად ხნავდნენ. გუთნურის თემატიკა მრავალფეროვანია მასში ადგილს პოულობს  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნურში პირველად გუთნის ქებას წარმოთქვამდნენ: „შენი ჭირიმე გუთანო გათლილო წმინდა ხისაო; შენ აჭმევ პურსა ცოცხალსა, დამმარხველი ხარ მკვდრისაო“. მართლაც, მიწათმოქმედთა ცხოვრებაში. სახვნელ იარაღს გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდ.ა ღარიბ მოსახლეს 6–10 უღელი გამწევი ძალის ყოლა არ შეეძლო, ამიტომ შეამხანაგდებოდნენ და ერთად ხნავდნენ. გუთნურის თემატიკა მრავალფეროვანია მასში ადგილს პოულობს <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>როგორც შრომის იარაღები და გამწევი ძალა ისე მომუშავენი. თითოეული რეალისტური ფერებითაა დახატული. გუთნური სოციალური ისტორიის მადლიან მასალას წარმოადგენს. აქ სენტენცია-[[შაირი|შაირებთან]] ერთად [[გაბაასება|გაბაასებანიც]] გვხვდება მასში ძველთაძველი [[დრამა|დრამის]] ნიმუშები იჩენს თავს (სახნისმა თქვა: ქვეშკნელს დავალ, მზისა მუქი მენატრება. საკვეთელმა გაიგონა: ჩემზე მეტი შენ რა გვხვდება? და ა. შ.).  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორც შრომის იარაღები და გამწევი ძალა ისე მომუშავენი. თითოეული რეალისტური ფერებითაა დახატული. გუთნური სოციალური ისტორიის მადლიან მასალას წარმოადგენს. აქ სენტენცია-[[შაირი <del class="diffchange diffchange-inline">(მუსიკა)</del>|შაირებთან]] ერთად [[გაბაასება|გაბაასებანიც]] გვხვდება მასში ძველთაძველი [[დრამა|დრამის]] ნიმუშები იჩენს თავს (სახნისმა თქვა: ქვეშკნელს დავალ, მზისა მუქი მენატრება. საკვეთელმა გაიგონა: ჩემზე მეტი შენ რა გვხვდება? და ა. შ.).  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნური სიმღერები და ლექსები შრომის პროცესში იქმნებოდა იმპროვიზაციულად. თანდათან დაგროვილმა მარაგმა ტრადიციული ფორმა მიიღო და უმდიდრესი [[რეპერტუარი]]ს სახით მოგვევლინა. გუთნური ლექსების დიდი უმრავლესობა მაღალპოეტურია, კოლექტიური თანაავტორობის მადლიანი ბეჭედი აზის და მელოდიასთანაც მეტად ჰარმონიულად არის შერწყმული.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნური სიმღერები და ლექსები შრომის პროცესში იქმნებოდა იმპროვიზაციულად. თანდათან დაგროვილმა მარაგმა ტრადიციული ფორმა მიიღო და უმდიდრესი [[რეპერტუარი]]ს სახით მოგვევლინა. გუთნური ლექსების დიდი უმრავლესობა მაღალპოეტურია, კოლექტიური თანაავტორობის მადლიანი ბეჭედი აზის და მელოდიასთანაც მეტად ჰარმონიულად არის შერწყმული.  </div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=204012&oldid=prevTkenchoshvili 12:48, 21 სექტემბერი 2023-ზე2023-09-21T12:48:48Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:48, 21 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გუთნური''' – შრომის [[სიმღერა]], რომელიც [[გუთანი|გუთნით]] მუშაობის დროს სრულდებოდა; გუთნეულთან სათქმელ სიმღერას გუთნური ეწოდება.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გუთნური''' – შრომის [[სიმღერა]], რომელიც [[გუთანი|გუთნით]] მუშაობის დროს სრულდებოდა; გუთნეულთან სათქმელ სიმღერას გუთნური ეწოდება.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნური გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ [[საქართველო]]ში. დასავლეთ საქართველო მიწის გუთნით დამუშავების წესს არ იცნობდა და ამის გამო ტრადიციული გუთნური სიმღერები იქ არც გვხვდება. ქართლ-კახეთში ხვნა-თესვის სიმღერას <del class="diffchange diffchange-inline">ოროველასაც </del>ეძახიან. იგი ზოგადი სახელიდან მომდინარეობს და გამოყოფით არსებობს „გუთნური ოროველა“, „კალოს ოროველა!“ პარალელურად.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გუთნური გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ [[საქართველო]]ში. დასავლეთ საქართველო მიწის გუთნით დამუშავების წესს არ იცნობდა და ამის გამო ტრადიციული გუთნური სიმღერები იქ არც გვხვდება. ქართლ-კახეთში ხვნა-თესვის სიმღერას <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ოროველა]]საც </ins>ეძახიან. იგი ზოგადი სახელიდან მომდინარეობს და გამოყოფით არსებობს „გუთნური ოროველა“, „კალოს ოროველა!“ პარალელურად.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვენში სახენელი საშუალებების გამოყენების შესახებ პირველი ვრცელი წერილობითი ცნობები ბერძნულ ლიტერატურაში გვხვდება (პინდარი, როდოსელი) ხოლო [[ქართველები|ქართველი]] ისტორიკოსი [[ბასილი ეზოსმოძღვარი]] გვაუწყებს, – ველზე კვალის გავლების დროს მიწათმოქმედნი [[თამარ მეფე|თამარის]] საქებარ ლექსებს მღეროდნენო. „ყმანი მემროწლენი, განპებასა შინა ორნატთასა, თამარის ქებათა მელექსობდიან“. გუთნის ხსენება ქართულ წყაროებში XII ს-ზე ადრე არ გვხვდება თუმცა ამგვრ სამეურნეო იარაღს ადრეც იყენებდნენ და სხვა სახელით აღნიშნავდნენ (ერქუანი).  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვენში სახენელი საშუალებების გამოყენების შესახებ პირველი ვრცელი წერილობითი ცნობები ბერძნულ ლიტერატურაში გვხვდება (პინდარი, როდოსელი) ხოლო [[ქართველები|ქართველი]] ისტორიკოსი [[ბასილი ეზოსმოძღვარი]] გვაუწყებს, – ველზე კვალის გავლების დროს მიწათმოქმედნი [[თამარ მეფე|თამარის]] საქებარ ლექსებს მღეროდნენო. „ყმანი მემროწლენი, განპებასა შინა ორნატთასა, თამარის ქებათა მელექსობდიან“. გუთნის ხსენება ქართულ წყაროებში XII ს-ზე ადრე არ გვხვდება თუმცა ამგვრ სამეურნეო იარაღს ადრეც იყენებდნენ და სხვა სახელით აღნიშნავდნენ (ერქუანი).  </div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=201898&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''გუთნური''' – შრომის სიმღერა, რომელიც გუთნით მუშაო...2023-08-20T11:12:59Z<p>ახალი გვერდი: '''გუთნური''' – შრომის <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%A6%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%90" title="სიმღერა">სიმღერა</a>, რომელიც <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98" title="გუთანი">გუთნით</a> მუშაო...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''გუთნური''' – შრომის [[სიმღერა]], რომელიც [[გუთანი|გუთნით]] მუშაობის დროს სრულდებოდა; გუთნეულთან სათქმელ სიმღერას გუთნური ეწოდება. <br />
<br />
გუთნური გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ [[საქართველო]]ში. დასავლეთ საქართველო მიწის გუთნით დამუშავების წესს არ იცნობდა და ამის გამო ტრადიციული გუთნური სიმღერები იქ არც გვხვდება. ქართლ-კახეთში ხვნა-თესვის სიმღერას ოროველასაც ეძახიან. იგი ზოგადი სახელიდან მომდინარეობს და გამოყოფით არსებობს „გუთნური ოროველა“, „კალოს ოროველა!“ პარალელურად. <br />
<br />
ჩვენში სახენელი საშუალებების გამოყენების შესახებ პირველი ვრცელი წერილობითი ცნობები ბერძნულ ლიტერატურაში გვხვდება (პინდარი, როდოსელი) ხოლო [[ქართველები|ქართველი]] ისტორიკოსი [[ბასილი ეზოსმოძღვარი]] გვაუწყებს, – ველზე კვალის გავლების დროს მიწათმოქმედნი [[თამარ მეფე|თამარის]] საქებარ ლექსებს მღეროდნენო. „ყმანი მემროწლენი, განპებასა შინა ორნატთასა, თამარის ქებათა მელექსობდიან“. გუთნის ხსენება ქართულ წყაროებში XII ს-ზე ადრე არ გვხვდება თუმცა ამგვრ სამეურნეო იარაღს ადრეც იყენებდნენ და სხვა სახელით აღნიშნავდნენ (ერქუანი). <br />
<br />
გუთნეული რთული ორგანიზაციაა. მასში [[მოდგამი]]ს, ნაცვალგადახდას წესით რამდენიმე კომლია გაერთიანებული [[გუთნისდედა|გუთნისდედის]] ხელმძღვანელობით. შემონატანისა და ფუნქციის მიხედვით მოდგამნი ალოებს ინაწილებდნენ და მორიგეობით იხნავდნენ სავარგულებს. გარეკახეთში (ნორიო) მაგალითად, გუთნეულში 8-10 უღელ ხარ-კამეჩს აბამდნენ, გუთნისდედასთან ერთად აქ იყვნენ მეხრეები (მეტი მეხრე, გუთნის თავის მეხრე, სამოზვრე მეხრე, წინა მეხრე. ხანგრძლივ კოლექტიურად მომუშავე ჯგუფს საერთო სათქმელი ლექს-სიმღერები ჰქონდა რომელშიც აისახებოდა მომუშავის ფსიქოლოგია, საზოგადოებრივი ყოფა და მსოფლმხედველობრივი წარმოდგენები. <br />
<br />
გუთნურში პირველად გუთნის ქებას წარმოთქვამდნენ: „შენი ჭირიმე გუთანო გათლილო წმინდა ხისაო; შენ აჭმევ პურსა ცოცხალსა, დამმარხველი ხარ მკვდრისაო“. მართლაც, მიწათმოქმედთა ცხოვრებაში. სახვნელ იარაღს გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდ.ა ღარიბ მოსახლეს 6–10 უღელი გამწევი ძალის ყოლა არ შეეძლო, ამიტომ შეამხანაგდებოდნენ და ერთად ხნავდნენ. გუთნურის თემატიკა მრავალფეროვანია მასში ადგილს პოულობს <br />
როგორც შრომის იარაღები და გამწევი ძალა ისე მომუშავენი. თითოეული რეალისტური ფერებითაა დახატული. გუთნური სოციალური ისტორიის მადლიან მასალას წარმოადგენს. აქ სენტენცია-[[შაირი (მუსიკა)|შაირებთან]] ერთად [[გაბაასება|გაბაასებანიც]] გვხვდება მასში ძველთაძველი [[დრამა|დრამის]] ნიმუშები იჩენს თავს (სახნისმა თქვა: ქვეშკნელს დავალ, მზისა მუქი მენატრება. საკვეთელმა გაიგონა: ჩემზე მეტი შენ რა გვხვდება? და ა. შ.). <br />
<br />
გუთნური სიმღერები და ლექსები შრომის პროცესში იქმნებოდა იმპროვიზაციულად. თანდათან დაგროვილმა მარაგმა ტრადიციული ფორმა მიიღო და უმდიდრესი [[რეპერტუარი]]ს სახით მოგვევლინა. გუთნური ლექსების დიდი უმრავლესობა მაღალპოეტურია, კოლექტიური თანაავტორობის მადლიანი ბეჭედი აზის და მელოდიასთანაც მეტად ჰარმონიულად არის შერწყმული. <br />
<br />
''მ. ჩიქოვანი'' <br />
<br />
<br />
<br />
==ლიტერატურა== <br />
* შრომის სიმღერები, თ. ოქროშიძის რედ., 1961; <br />
* მ. ჩიქოვანი, ქართ. ხ. სიტყვ. ისტორია, 1956; <br />
* მისიეე. კახეთის 1961 წლის ფოლკლორული ექსპედიცია: კრ. „ქართ. ფოლკლორი“, 1964; <br />
* თ. ოქროშიძე, ქ. ხ. შრომის პოეზია, 19632; <br />
* თ, მამალაძე, შრომის სიმღერები კახეთში, 1961; <br />
* ქართლის ცხოერება, II, ს. ყაუხჩიშვილის რედ., 1959.<br />
==წყარო==<br />
[[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]]<br />
[[კატეგორია:სიმღერები]] <br />
[[კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები]]<br />
[[კატეგორია:შრომის სიმღერები]]</div>Tkenchoshvili