https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98 2026-05-02T02:09:39Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=246493&oldid=prev 2025-05-07T20:17:12Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:17, 7 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 43:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 43:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: დიალექტოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: დიალექტოლოგია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=221379&oldid=prev 2024-03-27T08:38:41Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:38, 27 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გურული იყოფა ორ კილოკავად: ზემოგურულად (ჩოხატაურისა და ოზურგეთის რაიონის მთიანი ნაწილის მოსახლეობის მეტყველება) და ქვემო-გურულად (ლანჩხუთისა და ოზურგეთის რაიონების მოსახლეობის მეტყველება). კილოკავებში შემავალი თქმები, თავის მხრივ, იყოფა განსხვავებულ ქცევებად. მაგ; ჩოხატაურის თქმაში განირჩევა ზემო სურების, შუა სურებისა და დიდვანის ქცევები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გურული იყოფა ორ კილოკავად: ზემოგურულად (ჩოხატაურისა და ოზურგეთის რაიონის მთიანი ნაწილის მოსახლეობის მეტყველება) და ქვემო-გურულად (ლანჩხუთისა და ოზურგეთის რაიონების მოსახლეობის მეტყველება). კილოკავებში შემავალი თქმები, თავის მხრივ, იყოფა განსხვავებულ ქცევებად. მაგ; ჩოხატაურის თქმაში განირჩევა ზემო სურების, შუა სურებისა და დიდვანის ქცევები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულის ფორმირებაცა და მისი ენობრივი თავისებურებებიც ისტორიულ-გეოგრაფიულმა ფაქტორებმა განაპირობა. სპეციალისტები ([[მარი ნიკო|ნ. მარი]], [[ჯავახიშვილი ივანე|ი. ჯავახიშვილი]], [[ყიფშიძე იოსებ|ი. ყიფშიძე]], არნ. ჩიქობავა და სხვ.) ვარაუდობენ, რომ ჩვ. წ. პირველ საუკუნეებში ქართულად მოლაპარაკე ერთ-ერთი ტომი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან შავი ზღვის სანაპიროსაკენ დაძრულა და ზანებით დასახლებულ ტერიტორიაზე დამკვიდრებულა. სწორედ ზანურ სამყაროსთან ხანგრძლივი და მჭიდრო კონტაქტის შედეგია ზანიზმების სიუხვე გურულში. ხმოვანთა რედუქციის სისუსტე სახელების ბრუნებისას როგორც თანხმოვანფუძიან (წყალის, მსხალით…), ისე ხმოვანფუძიან (ყპაის, რძეით…) სახელებში; ობიექტის მრავლობითის გამოხატვა III სუბიექტური პირის -ენ სუფიქსით (შეგჩებიენ, გაქვენ, მოყავენ…), მოთხრობითბრუნვიანი ქვემდებარე გარდაუვალ ზმნებთან (კაცმა მოკტა, კაცმა დიეცა…) და სხვ. ფონეტიკური და გრამატიკული მოვლენები, განსაკუთრებით შესამჩნევია ზანიზმები [[ლექსიკა]]ში (აკალიფება, დამაგინება, ორჩხუში, ოჭვათო, ჯარგვალი, ჯუმადია -), ტოპონიმიაში (ოჩხამური, ჭვათირი,&#160; ჯუმათი…). გურულ ტოპონიმიასა და ანთროპონომიაში წარმოჩნდება იმ რიგის ფორმებიც, რომლებსაც ანალოგიები ეძებნება აფხაზურ-ადიღურ ენებთან: სუფსა, აჭყვა, მალთაყვა, ინგოროყვა, ჭანუყვაძე, თალაკვაძე, ბოლქვაძე – (ს. ჯანაშია, გ. როგავა).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულის ფორმირებაცა და მისი ენობრივი თავისებურებებიც ისტორიულ-გეოგრაფიულმა ფაქტორებმა განაპირობა. სპეციალისტები ([[მარი ნიკო|ნ. მარი]], [[ჯავახიშვილი ივანე|ი. ჯავახიშვილი]], [[ყიფშიძე იოსებ|ი. ყიფშიძე]], არნ. ჩიქობავა და სხვ.) ვარაუდობენ, რომ ჩვ. წ. პირველ საუკუნეებში ქართულად მოლაპარაკე ერთ-ერთი ტომი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან შავი ზღვის სანაპიროსაკენ დაძრულა და ზანებით დასახლებულ ტერიტორიაზე დამკვიდრებულა. სწორედ ზანურ სამყაროსთან ხანგრძლივი და მჭიდრო კონტაქტის შედეგია ზანიზმების სიუხვე გურულში. ხმოვანთა რედუქციის სისუსტე სახელების ბრუნებისას როგორც თანხმოვანფუძიან (წყალის, მსხალით…), ისე ხმოვანფუძიან (ყპაის, რძეით…) სახელებში; ობიექტის მრავლობითის გამოხატვა III სუბიექტური პირის -ენ სუფიქსით (შეგჩებიენ, გაქვენ, მოყავენ…), მოთხრობითბრუნვიანი ქვემდებარე გარდაუვალ ზმნებთან (კაცმა მოკტა, კაცმა დიეცა…) და სხვ. ფონეტიკური და გრამატიკული მოვლენები, განსაკუთრებით შესამჩნევია ზანიზმები [[ლექსიკა]]ში (აკალიფება, დამაგინება, ორჩხუში, ოჭვათო, ჯარგვალი, ჯუმადია -), ტოპონიმიაში (ოჩხამური, ჭვათირი,&#160; ჯუმათი…). გურულ ტოპონიმიასა და ანთროპონომიაში წარმოჩნდება იმ რიგის ფორმებიც, რომლებსაც ანალოგიები ეძებნება აფხაზურ-ადიღურ ენებთან: სუფსა, აჭყვა, მალთაყვა, ინგოროყვა, ჭანუყვაძე, თალაკვაძე, ბოლქვაძე – (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჯანაშია სიმონ|</ins>ს. ჯანაშია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, გ. როგავა).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამავე დროს, იმის გამო, რომ გურული დიდი ხნის განმავლობაში იმყოფებოდა ზანურ გარემოცვაში, მას შემოუნახავს არაერთი არქაული სიტყვა და ენობრივი მოვლენა: მოქმედებითი გვარის ზმნათა ერთი ნაწილი უძველესი მარტივი ფუძით &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამავე დროს, იმის გამო, რომ გურული დიდი ხნის განმავლობაში იმყოფებოდა ზანურ გარემოცვაში, მას შემოუნახავს არაერთი არქაული სიტყვა და ენობრივი მოვლენა: მოქმედებითი გვარის ზმნათა ერთი ნაწილი უძველესი მარტივი ფუძით &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=218384&oldid=prev 2024-02-02T12:34:57Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:34, 2 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იხმარება (ჩეხს, ხვეტს): –ავ/-ამ თემისნიშნიანი ზმნების ვნებითი გვარიც ხშირად არქაული წესითაა ნაწარმოები (იმალვის, იკარქვის): გურულის ზოგ თქმაში III სუბიექტური პირის მრავლობითობა გარდაუვალ ზმნებთან -ეს სუფიქსითაც გამოიხატება (მიეგებეს, ადგეს იგენმა); გვხვდება ადამიანის საკუთარ სახელთა გაუფორმებელი წარმოება სახელობით და მოთხრობით [[ბრუნვა (გრამატიკა)|ბრუნვა]]ში (სამსონ მობძანდა, დავით გამეიარა) და სხვ. მრავალი არქაული სიტყვა შემორჩენილია ლექსიკაში (ზარმელი, კოში, მერე, ჟვავი, უსხი…). შემონახული არქაული ფორმები გურულს ძვ. ქართულ სალიტერატურო ენასთან აახლოებს, განსაკუთრებით კი – იმ ლიტერატურული სკოლების ენასთან, რომლებიც ქართული ენის სამხრეთ-დასავლურ კილოებთან, ე. ი. ისტორიულ ქვემო ქართლის მეტყველებასთან (შავშურ-კლარჯულთან) იყო დაკავშირებული (ქართული დიალექტოლოგია, 1, 1961). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იხმარება (ჩეხს, ხვეტს): –ავ/-ამ თემისნიშნიანი ზმნების ვნებითი გვარიც ხშირად არქაული წესითაა ნაწარმოები (იმალვის, იკარქვის): გურულის ზოგ თქმაში III სუბიექტური პირის მრავლობითობა გარდაუვალ ზმნებთან -ეს სუფიქსითაც გამოიხატება (მიეგებეს, ადგეს იგენმა); გვხვდება ადამიანის საკუთარ სახელთა გაუფორმებელი წარმოება სახელობით და მოთხრობით [[ბრუნვა (გრამატიკა)|ბრუნვა]]ში (სამსონ მობძანდა, დავით გამეიარა) და სხვ. მრავალი არქაული სიტყვა შემორჩენილია ლექსიკაში (ზარმელი, კოში, მერე, ჟვავი, უსხი…). შემონახული არქაული ფორმები გურულს ძვ. ქართულ სალიტერატურო ენასთან აახლოებს, განსაკუთრებით კი – იმ ლიტერატურული სკოლების ენასთან, რომლებიც ქართული ენის სამხრეთ-დასავლურ კილოებთან, ე. ი. ისტორიულ ქვემო ქართლის მეტყველებასთან (შავშურ-კლარჯულთან) იყო დაკავშირებული (ქართული დიალექტოლოგია, 1, 1961). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულის მრავალფეროვნების ერთ-ეროი მიზეზია აგრეთვე მისი მეზობლობა, ერთი მხრივ, იმერულთან და, მეორე მხრიე, აჭარულთან, რაც თავისებურ გავლენას ახდენს ამ კუთხეთა მოსაზღვრე სოფლების მეტყველებაზე. აჭარულთან გურულს აერთიანებს მთელი რიგი ენობრივი მოვლენები: შაეგრიმანი. ლაპარიკი (ხმოვანთა შენაცვლება); ზაბუთი, ამ შიშორე ([[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაცია]]); კალონი, ანბავი (დისიმილაცია); დააქფია, ძვილაჲ (მეტათეზისი); კობზი, იბარცხნის (სუბსტიტუცია); გვერჩი, ბეძე=ბედზე (აფრიკატიზაცია): საცოდვავი, ურცხო, გემბრიელი (ბგერათაგანვითარება); ფთა, ჩთილი, (ბგერათდაკარგვა); ხიბაკიანა, მაშინდულა (ვითარებით ბრუნვაში მხოლოდ -[[ა]] გვხვდება); ბახჩასან, ქვასან (-თან თანდებულის ნაცვლად -ან); მიასტრა, იცნა (მესამე სუბიექტური პირის ნიშნად წყვეტილში -ა); ღვიძავდა, ძინავდა (უწყვეტელში აწმყოს ფუძეა გამოყენებული); შვიდი ძმანები, ფირალები გაქცეულა (რიცხვში შეუთანხმებლობა): საერთოა ლექსიკის დიდი მარაგი (დელი, ეტოშება, კატარი, კვენდღი, და სხვ.). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულის მრავალფეროვნების ერთ-ეროი მიზეზია აგრეთვე მისი მეზობლობა, ერთი მხრივ, იმერულთან და, მეორე მხრიე, აჭარულთან, რაც თავისებურ გავლენას ახდენს ამ კუთხეთა მოსაზღვრე სოფლების მეტყველებაზე. აჭარულთან გურულს აერთიანებს მთელი რიგი ენობრივი მოვლენები: შაეგრიმანი. ლაპარიკი (ხმოვანთა შენაცვლება); ზაბუთი, ამ შიშორე ([[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაცია]]); კალონი, ანბავი (დისიმილაცია); დააქფია, ძვილაჲ (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მეტათეზისი <ins class="diffchange diffchange-inline">|მეტათეზისი]]</ins>); კობზი, იბარცხნის (სუბსტიტუცია); გვერჩი, ბეძე=ბედზე (აფრიკატიზაცია): საცოდვავი, ურცხო, გემბრიელი (ბგერათაგანვითარება); ფთა, ჩთილი, (ბგერათდაკარგვა); ხიბაკიანა, მაშინდულა (ვითარებით ბრუნვაში მხოლოდ -[[ა]] გვხვდება); ბახჩასან, ქვასან (-თან თანდებულის ნაცვლად -ან); მიასტრა, იცნა (მესამე სუბიექტური პირის ნიშნად წყვეტილში -ა); ღვიძავდა, ძინავდა (უწყვეტელში აწმყოს ფუძეა გამოყენებული); შვიდი ძმანები, ფირალები გაქცეულა (რიცხვში შეუთანხმებლობა): საერთოა ლექსიკის დიდი მარაგი (დელი, ეტოშება, კატარი, კვენდღი, და სხვ.). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საკმაოდ ბევრი ერთნაირი ფონეტიკური და გრამატიკული მოვლენა დასტურდება გურიისა და [[იმერეთი]]ს ურთიერთმოსაზღვრე სოფლების მეტყველებაშიც: ქ არ &lt; ქე არ, ქი არ;&#160; ა) յ ვერ &lt; კი ვერ (ხმოვანთა ელიზია); յჭირს, յყავს (ასიმილაციური დაყრუება); მინუჩი, გვერძე, ღმერც (აფრიკატიზაცია); ვორი, საშინავო (ბგერის ჩართვა); კივა, ჩხივა (-ი მავრცობიან ზმნებთან მესამე პირის -ა სუფიქსის ხმარება); ყრილარიენ, ზილარიენ (მდგომარეობის გამომხატველ ზმნებთან &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საკმაოდ ბევრი ერთნაირი ფონეტიკური და გრამატიკული მოვლენა დასტურდება გურიისა და [[იმერეთი]]ს ურთიერთმოსაზღვრე სოფლების მეტყველებაშიც: ქ არ &lt; ქე არ, ქი არ;&#160; ა) յ ვერ &lt; კი ვერ (ხმოვანთა ელიზია); յჭირს, յყავს (ასიმილაციური დაყრუება); მინუჩი, გვერძე, ღმერც (აფრიკატიზაცია); ვორი, საშინავო (ბგერის ჩართვა); კივა, ჩხივა (-ი მავრცობიან ზმნებთან მესამე პირის -ა სუფიქსის ხმარება); ყრილარიენ, ზილარიენ (მდგომარეობის გამომხატველ ზმნებთან &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აწმყო (გრამატიკა)|აწმყო]]ში მესამე სუბიექტური პირის სიმრავლის გამოხატვა მეშველი ზმნით); იმგენმა იმღერენ (მოთხრობითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ სუფიქსით, ძირითადად ქვემოიმერულში); გაქვენ, გეყურებოდენ (მიცემითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ ფორმანტით); ისობს | ისოფს, ღრიალოფს, ამტროვს (თემის ნიშანთა შენაცელება); დგანა, ჟდანა ფუძე გართულებულია -ან სუფიქსით, უპირატესად ქვემოიმერულში): აჭუმს, ართუმს (-ევ სუფიქსიან კაუზატივებში ფუძის გახმოვანების ცვლა); ორი ბიჭები (რიცხვით სახელთან საზღვრული მრავლობითშია წარმოდგენილი); ბიჭებმა იჩხუბა, მაგენი ამბობდა (ქვემდებარე-შემასმენელს შორის რიცხვში შეუთანხმებლობა) და სხვ. საერთოა მრავალი ლექსიკური ერთეული (გაგანია, თანაქა, ლორთქო, ტარაბუა, ყანთარი და ა. შ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აწმყო (გრამატიკა)|აწმყო]]ში მესამე სუბიექტური პირის სიმრავლის გამოხატვა მეშველი ზმნით); იმგენმა იმღერენ (მოთხრობითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ სუფიქსით, ძირითადად ქვემოიმერულში); გაქვენ, გეყურებოდენ (მიცემითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ ფორმანტით); ისობს | ისოფს, ღრიალოფს, ამტროვს (თემის ნიშანთა შენაცელება); დგანა, ჟდანა ფუძე გართულებულია -ან სუფიქსით, უპირატესად ქვემოიმერულში): აჭუმს, ართუმს (-ევ სუფიქსიან კაუზატივებში ფუძის გახმოვანების ცვლა); ორი ბიჭები (რიცხვით სახელთან საზღვრული მრავლობითშია წარმოდგენილი); ბიჭებმა იჩხუბა, მაგენი ამბობდა (ქვემდებარე-შემასმენელს შორის რიცხვში შეუთანხმებლობა) და სხვ. საერთოა მრავალი ლექსიკური ერთეული (გაგანია, თანაქა, ლორთქო, ტარაბუა, ყანთარი და ა. შ.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=218177&oldid=prev 2024-01-30T19:16:57Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:16, 30 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გურული იყოფა ორ კილოკავად: ზემოგურულად (ჩოხატაურისა და ოზურგეთის რაიონის მთიანი ნაწილის მოსახლეობის მეტყველება) და ქვემო-გურულად (ლანჩხუთისა და ოზურგეთის რაიონების მოსახლეობის მეტყველება). კილოკავებში შემავალი თქმები, თავის მხრივ, იყოფა განსხვავებულ ქცევებად. მაგ; ჩოხატაურის თქმაში განირჩევა ზემო სურების, შუა სურებისა და დიდვანის ქცევები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გურული იყოფა ორ კილოკავად: ზემოგურულად (ჩოხატაურისა და ოზურგეთის რაიონის მთიანი ნაწილის მოსახლეობის მეტყველება) და ქვემო-გურულად (ლანჩხუთისა და ოზურგეთის რაიონების მოსახლეობის მეტყველება). კილოკავებში შემავალი თქმები, თავის მხრივ, იყოფა განსხვავებულ ქცევებად. მაგ; ჩოხატაურის თქმაში განირჩევა ზემო სურების, შუა სურებისა და დიდვანის ქცევები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულის ფორმირებაცა და მისი ენობრივი თავისებურებებიც ისტორიულ-გეოგრაფიულმა ფაქტორებმა განაპირობა. სპეციალისტები ([[მარი ნიკო|ნ. მარი]], [[ჯავახიშვილი ივანე|ი. ჯავახიშვილი]], [[ყიფშიძე იოსებ|ი. ყიფშიძე]], არნ. ჩიქობავა და სხვ.) ვარაუდობენ, რომ ჩვ. წ. პირველ საუკუნეებში ქართულად მოლაპარაკე ერთ-ერთი ტომი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან შავი ზღვის სანაპიროსაკენ დაძრულა და ზანებით დასახლებულ ტერიტორიაზე დამკვიდრებულა. სწორედ ზანურ სამყაროსთან ხანგრძლივი და მჭიდრო კონტაქტის შედეგია ზანიზმების სიუხვე გურულში. ხმოვანთა რედუქციის სისუსტე სახელების ბრუნებისას როგორც თანხმოვანფუძიან (წყალის, მსხალით…), ისე ხმოვანფუძიან (ყპაის, რძეით…) სახელებში; ობიექტის მრავლობითის გამოხატვა III სუბიექტური პირის -ენ სუფიქსით (შეგჩებიენ, გაქვენ, მოყავენ…), მოთხრობითბრუნვიანი ქვემდებარე გარდაუვალ ზმნებთან (კაცმა მოკტა, კაცმა დიეცა…) და სხვ. ფონეტიკური და გრამატიკული მოვლენები, განსაკუთრებით შესამჩნევია ზანიზმები <del class="diffchange diffchange-inline">ლექსიკაში </del>(აკალიფება, დამაგინება, ორჩხუში, ოჭვათო, ჯარგვალი, ჯუმადია -), ტოპონიმიაში (ოჩხამური, ჭვათირი,&#160; ჯუმათი…). გურულ ტოპონიმიასა და ანთროპონომიაში წარმოჩნდება იმ რიგის ფორმებიც, რომლებსაც ანალოგიები ეძებნება აფხაზურ-ადიღურ ენებთან: სუფსა, აჭყვა, მალთაყვა, ინგოროყვა, ჭანუყვაძე, თალაკვაძე, ბოლქვაძე – (ს. ჯანაშია, გ. როგავა).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულის ფორმირებაცა და მისი ენობრივი თავისებურებებიც ისტორიულ-გეოგრაფიულმა ფაქტორებმა განაპირობა. სპეციალისტები ([[მარი ნიკო|ნ. მარი]], [[ჯავახიშვილი ივანე|ი. ჯავახიშვილი]], [[ყიფშიძე იოსებ|ი. ყიფშიძე]], არნ. ჩიქობავა და სხვ.) ვარაუდობენ, რომ ჩვ. წ. პირველ საუკუნეებში ქართულად მოლაპარაკე ერთ-ერთი ტომი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან შავი ზღვის სანაპიროსაკენ დაძრულა და ზანებით დასახლებულ ტერიტორიაზე დამკვიდრებულა. სწორედ ზანურ სამყაროსთან ხანგრძლივი და მჭიდრო კონტაქტის შედეგია ზანიზმების სიუხვე გურულში. ხმოვანთა რედუქციის სისუსტე სახელების ბრუნებისას როგორც თანხმოვანფუძიან (წყალის, მსხალით…), ისე ხმოვანფუძიან (ყპაის, რძეით…) სახელებში; ობიექტის მრავლობითის გამოხატვა III სუბიექტური პირის -ენ სუფიქსით (შეგჩებიენ, გაქვენ, მოყავენ…), მოთხრობითბრუნვიანი ქვემდებარე გარდაუვალ ზმნებთან (კაცმა მოკტა, კაცმა დიეცა…) და სხვ. ფონეტიკური და გრამატიკული მოვლენები, განსაკუთრებით შესამჩნევია ზანიზმები <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლექსიკა]]ში </ins>(აკალიფება, დამაგინება, ორჩხუში, ოჭვათო, ჯარგვალი, ჯუმადია -), ტოპონიმიაში (ოჩხამური, ჭვათირი,&#160; ჯუმათი…). გურულ ტოპონიმიასა და ანთროპონომიაში წარმოჩნდება იმ რიგის ფორმებიც, რომლებსაც ანალოგიები ეძებნება აფხაზურ-ადიღურ ენებთან: სუფსა, აჭყვა, მალთაყვა, ინგოროყვა, ჭანუყვაძე, თალაკვაძე, ბოლქვაძე – (ს. ჯანაშია, გ. როგავა).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამავე დროს, იმის გამო, რომ გურული დიდი ხნის განმავლობაში იმყოფებოდა ზანურ გარემოცვაში, მას შემოუნახავს არაერთი არქაული სიტყვა და ენობრივი მოვლენა: მოქმედებითი გვარის ზმნათა ერთი ნაწილი უძველესი მარტივი ფუძით &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამავე დროს, იმის გამო, რომ გურული დიდი ხნის განმავლობაში იმყოფებოდა ზანურ გარემოცვაში, მას შემოუნახავს არაერთი არქაული სიტყვა და ენობრივი მოვლენა: მოქმედებითი გვარის ზმნათა ერთი ნაწილი უძველესი მარტივი ფუძით &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217493&oldid=prev 2024-01-21T19:19:23Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:19, 21 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულის მრავალფეროვნების ერთ-ეროი მიზეზია აგრეთვე მისი მეზობლობა, ერთი მხრივ, იმერულთან და, მეორე მხრიე, აჭარულთან, რაც თავისებურ გავლენას ახდენს ამ კუთხეთა მოსაზღვრე სოფლების მეტყველებაზე. აჭარულთან გურულს აერთიანებს მთელი რიგი ენობრივი მოვლენები: შაეგრიმანი. ლაპარიკი (ხმოვანთა შენაცვლება); ზაბუთი, ამ შიშორე ([[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაცია]]); კალონი, ანბავი (დისიმილაცია); დააქფია, ძვილაჲ (მეტათეზისი); კობზი, იბარცხნის (სუბსტიტუცია); გვერჩი, ბეძე=ბედზე (აფრიკატიზაცია): საცოდვავი, ურცხო, გემბრიელი (ბგერათაგანვითარება); ფთა, ჩთილი, (ბგერათდაკარგვა); ხიბაკიანა, მაშინდულა (ვითარებით ბრუნვაში მხოლოდ -[[ა]] გვხვდება); ბახჩასან, ქვასან (-თან თანდებულის ნაცვლად -ან); მიასტრა, იცნა (მესამე სუბიექტური პირის ნიშნად წყვეტილში -ა); ღვიძავდა, ძინავდა (უწყვეტელში აწმყოს ფუძეა გამოყენებული); შვიდი ძმანები, ფირალები გაქცეულა (რიცხვში შეუთანხმებლობა): საერთოა ლექსიკის დიდი მარაგი (დელი, ეტოშება, კატარი, კვენდღი, და სხვ.). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულის მრავალფეროვნების ერთ-ეროი მიზეზია აგრეთვე მისი მეზობლობა, ერთი მხრივ, იმერულთან და, მეორე მხრიე, აჭარულთან, რაც თავისებურ გავლენას ახდენს ამ კუთხეთა მოსაზღვრე სოფლების მეტყველებაზე. აჭარულთან გურულს აერთიანებს მთელი რიგი ენობრივი მოვლენები: შაეგრიმანი. ლაპარიკი (ხმოვანთა შენაცვლება); ზაბუთი, ამ შიშორე ([[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაცია]]); კალონი, ანბავი (დისიმილაცია); დააქფია, ძვილაჲ (მეტათეზისი); კობზი, იბარცხნის (სუბსტიტუცია); გვერჩი, ბეძე=ბედზე (აფრიკატიზაცია): საცოდვავი, ურცხო, გემბრიელი (ბგერათაგანვითარება); ფთა, ჩთილი, (ბგერათდაკარგვა); ხიბაკიანა, მაშინდულა (ვითარებით ბრუნვაში მხოლოდ -[[ა]] გვხვდება); ბახჩასან, ქვასან (-თან თანდებულის ნაცვლად -ან); მიასტრა, იცნა (მესამე სუბიექტური პირის ნიშნად წყვეტილში -ა); ღვიძავდა, ძინავდა (უწყვეტელში აწმყოს ფუძეა გამოყენებული); შვიდი ძმანები, ფირალები გაქცეულა (რიცხვში შეუთანხმებლობა): საერთოა ლექსიკის დიდი მარაგი (დელი, ეტოშება, კატარი, კვენდღი, და სხვ.). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საკმაოდ ბევრი ერთნაირი ფონეტიკური და გრამატიკული მოვლენა დასტურდება გურიისა და [[იმერეთი]]ს ურთიერთმოსაზღვრე სოფლების მეტყველებაშიც: ქ არ &lt; ქე არ, ქი არ;&#160; ა) յ ვერ &lt; კი ვერ (ხმოვანთა ელიზია); յჭირს, յყავს (<del class="diffchange diffchange-inline">ასიმილიციური </del>დაყრუება); მინუჩი, გვერძე, ღმერც (აფრიკატიზაცია); ვორი, საშინავო (ბგერის ჩართვა); <del class="diffchange diffchange-inline">კიეა</del>, ჩხივა (-ი მავრცობიან ზმნებთან მესამე პირის -ა სუფიქსის ხმარება); ყრილარიენ, ზილარიენ (მდგომარეობის გამომხატველ ზმნებთან &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საკმაოდ ბევრი ერთნაირი ფონეტიკური და გრამატიკული მოვლენა დასტურდება გურიისა და [[იმერეთი]]ს ურთიერთმოსაზღვრე სოფლების მეტყველებაშიც: ქ არ &lt; ქე არ, ქი არ;&#160; ა) յ ვერ &lt; კი ვერ (ხმოვანთა ელიზია); յჭირს, յყავს (<ins class="diffchange diffchange-inline">ასიმილაციური </ins>დაყრუება); მინუჩი, გვერძე, ღმერც (აფრიკატიზაცია); ვორი, საშინავო (ბგერის ჩართვა); <ins class="diffchange diffchange-inline">კივა</ins>, ჩხივა (-ი მავრცობიან ზმნებთან მესამე პირის -ა სუფიქსის ხმარება); ყრილარიენ, ზილარიენ (მდგომარეობის გამომხატველ ზმნებთან &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აწმყო (გრამატიკა)|აწმყო]]ში მესამე სუბიექტური პირის სიმრავლის გამოხატვა მეშველი ზმნით); იმგენმა იმღერენ (მოთხრობითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ სუფიქსით, ძირითადად ქვემოიმერულში); გაქვენ, გეყურებოდენ (მიცემითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ ფორმანტით); ისობს | ისოფს, ღრიალოფს, ამტროვს (თემის ნიშანთა შენაცელება); დგანა, ჟდანა ფუძე გართულებულია -ან სუფიქსით, უპირატესად ქვემოიმერულში): აჭუმს, ართუმს (-ევ სუფიქსიან კაუზატივებში ფუძის გახმოვანების ცვლა); ორი ბიჭები (რიცხვით სახელთან საზღვრული მრავლობითშია წარმოდგენილი); ბიჭებმა იჩხუბა, მაგენი ამბობდა (ქვემდებარე-შემასმენელს შორის რიცხვში შეუთანხმებლობა) და სხვ. საერთოა მრავალი ლექსიკური ერთეული (გაგანია, თანაქა, ლორთქო, ტარაბუა, ყანთარი და ა. შ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აწმყო (გრამატიკა)|აწმყო]]ში მესამე სუბიექტური პირის სიმრავლის გამოხატვა მეშველი ზმნით); იმგენმა იმღერენ (მოთხრობითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ სუფიქსით, ძირითადად ქვემოიმერულში); გაქვენ, გეყურებოდენ (მიცემითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ ფორმანტით); ისობს | ისოფს, ღრიალოფს, ამტროვს (თემის ნიშანთა შენაცელება); დგანა, ჟდანა ფუძე გართულებულია -ან სუფიქსით, უპირატესად ქვემოიმერულში): აჭუმს, ართუმს (-ევ სუფიქსიან კაუზატივებში ფუძის გახმოვანების ცვლა); ორი ბიჭები (რიცხვით სახელთან საზღვრული მრავლობითშია წარმოდგენილი); ბიჭებმა იჩხუბა, მაგენი ამბობდა (ქვემდებარე-შემასმენელს შორის რიცხვში შეუთანხმებლობა) და სხვ. საერთოა მრავალი ლექსიკური ერთეული (გაგანია, თანაქა, ლორთქო, ტარაბუა, ყანთარი და ა. შ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულში არაერთი სიტყვაა შესული თურქულიდან (ბალდუმი, ეგირი, რახათი, სერესკელი, სილადი, უზაბდარა, ოდა და ა. შ.). მათგან ზოგი უცვლელად დამკვიდრდა, ზოგი ფონეტიკურადაა სახეცვლილი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულში არაერთი სიტყვაა შესული თურქულიდან (ბალდუმი, ეგირი, რახათი, სერესკელი, სილადი, უზაბდარა, ოდა და ა. შ.). მათგან ზოგი უცვლელად დამკვიდრდა, ზოგი ფონეტიკურადაა სახეცვლილი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კილოკაური სხვაობა შეიძლება იყოს ფონეტიკური ან <del class="diffchange diffchange-inline">მორფოლოფიური </del>ხასიათისა (შდრ. ქვემოგურული: გიეძრო, ბაღანაი, ბაღანაის – ზემოგურული: გეეძრო… ბაღანე, ბაღანეს); შეიძლება განსხვავდებოდეს ინტონაცია, ტონი, რიტმი, მახვილი. ინტონაცია განსხვავებულია არა მარტო კილოკავთა, არამედ თქმებს შორისაც [მაგ. ზემოსურებელთა მეტყველებასთან შედარებით შუასურებელთა <del class="diffchange diffchange-inline">მეტყეელება </del>განსაკუთრებული ხანგრძლივობით ხასიათდება (ს. ჟღენტი)], მაგრამ კილოკაური სხვაობა ძირითადად მაინც ლექსიკას ემჩნევა. ერთ კილოკავში დადასტურებული ფორმა ან საერთოდ არ იხმარება მეორე კილოკავში, ან იხმარება ნაკლები &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კილოკაური სხვაობა შეიძლება იყოს ფონეტიკური ან <ins class="diffchange diffchange-inline">მორფოლოგიური </ins>ხასიათისა (შდრ. ქვემოგურული: გიეძრო, ბაღანაი, ბაღანაის – ზემოგურული: გეეძრო… ბაღანე, ბაღანეს); შეიძლება განსხვავდებოდეს ინტონაცია, ტონი, რიტმი, მახვილი. ინტონაცია განსხვავებულია არა მარტო კილოკავთა, არამედ თქმებს შორისაც [მაგ. ზემოსურებელთა მეტყველებასთან შედარებით შუასურებელთა <ins class="diffchange diffchange-inline">მეტყველება </ins>განსაკუთრებული ხანგრძლივობით ხასიათდება (ს. ჟღენტი)], მაგრამ კილოკაური სხვაობა ძირითადად მაინც ლექსიკას ემჩნევა. ერთ კილოკავში დადასტურებული ფორმა ან საერთოდ არ იხმარება მეორე კილოკავში, ან იხმარება ნაკლები &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სიხშირით. ზოგჯერ ერთი და იგივე სიტყვა განსხვავებული მნიშვნელობისაა (მაგ., ოფიჩო – ქვემოგურულში წისქვილის ჩიბო, ზემოგურულში ბლის ხის ქერქისაგან &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სიხშირით. ზოგჯერ ერთი და იგივე სიტყვა განსხვავებული მნიშვნელობისაა (მაგ., ოფიჩო – ქვემოგურულში წისქვილის ჩიბო, ზემოგურულში ბლის ხის ქერქისაგან &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გაკეთებული ამოსაფარებელი ქვევრის სახურავისათვის). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გაკეთებული ამოსაფარებელი ქვევრის სახურავისათვის). &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 32:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 32:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურაა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურაა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჟღენტი ს. გურული კილო. <del class="diffchange diffchange-inline">გამოკელევა</del>, ტექსტები, ლექსიკონი, თბ., 1936;&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჟღენტი ს. გურული კილო. <ins class="diffchange diffchange-inline">გამოკვლევა</ins>, ტექსტები, ლექსიკონი, თბ., 1936;&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* მისივე, ზანიზმები გურულ ზმნებში. – <del class="diffchange diffchange-inline">«ენიმკის მოამბე»</del>, 1940, ტ. 5–56 <del class="diffchange diffchange-inline">გიგიჩეიშვილი </del>ი. თოფურია ე. ქავთარაძე ი. „ქართული დიალექტოლოგია, I, თბ., 1961;&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* მისივე, ზანიზმები გურულ ზმნებში. – <ins class="diffchange diffchange-inline">„ენიმკის მოამბე“</ins>, 1940, ტ. 5–56<ins class="diffchange diffchange-inline">; </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* სარჯველაძე ზ. ზანიზმები გურულში. – «გორის ნ. ბარათაშვილის სახ. სახელმწ. <del class="diffchange diffchange-inline">ჰედ</del>. ინ-ტის შრომები», 1965, ტ. 10;&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* გიგინეიშვილი </ins>ი. თოფურია ე. ქავთარაძე ი. „ქართული დიალექტოლოგია, I, თბ., 1961;&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯორბენაძე ბ. „ქართული <del class="diffchange diffchange-inline">დიალექტოლიოგია</del>, I. თბ., 1989. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* სარჯველაძე ზ. ზანიზმები გურულში. – «გორის ნ. ბარათაშვილის სახ. სახელმწ. <ins class="diffchange diffchange-inline">პედ</ins>. ინ-ტის შრომები», 1965, ტ. 10;&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯორბენაძე ბ. „ქართული <ins class="diffchange diffchange-inline">დიალექტოლოგია</ins>, I. თბ., 1989. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217266&oldid=prev 2024-01-15T20:34:12Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:34, 15 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თვალსაჩინოა გურულის სიახლოვე იმერხეულ კილოსთანაც. ამიტომ იმ დიალექტურ არეალში, რომელსაც გურული და [[აჭარული დიალექტი|აჭარული]] ქმნიან, შეიძლება შევიდეს იმერხეულიც (კლარჯული). იმერხეულისა და გურულის ურთიერთმსგავსება დასტურდება როგორც ფონეტიკურ-გრამატიკული მოვლენებით, ისე ლექსიკითაც. შდრ. იმერხეულ-გურული: მეითავა, დეიჭირა (ნაწილობრივი ასიმილაცია); გუუხსნა, დუუბა (სრული ასიმილაცია); შიეძლო, შიეხვეწა (დისიმილაცია); მუა, გოგუები (ოა &gt; უა, ოე &gt; უე რეგრესული დისიმილაციის საფუძველზე); ვინცხა, რაცხა (თანხმოვანთა ასიმილაცია): სუნთელი (თანხმოვანთა დისიმილაცია); ეცოდვება (კონტამინაცია); ოდასან, ხესან (-თან თანდებულისეული -თ იკარგება); იცნა (მესამე სუბიექტური პირის ნიშნად მხოლობით რიცხვში წყვეტილში გამოიყენება -ა); მუაგონდენ = მოაგონდათ (რეალური სუბიექტის &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თვალსაჩინოა გურულის სიახლოვე იმერხეულ კილოსთანაც. ამიტომ იმ დიალექტურ არეალში, რომელსაც გურული და [[აჭარული დიალექტი|აჭარული]] ქმნიან, შეიძლება შევიდეს იმერხეულიც (კლარჯული). იმერხეულისა და გურულის ურთიერთმსგავსება დასტურდება როგორც ფონეტიკურ-გრამატიკული მოვლენებით, ისე ლექსიკითაც. შდრ. იმერხეულ-გურული: მეითავა, დეიჭირა (ნაწილობრივი ასიმილაცია); გუუხსნა, დუუბა (სრული ასიმილაცია); შიეძლო, შიეხვეწა (დისიმილაცია); მუა, გოგუები (ოა &gt; უა, ოე &gt; უე რეგრესული დისიმილაციის საფუძველზე); ვინცხა, რაცხა (თანხმოვანთა ასიმილაცია): სუნთელი (თანხმოვანთა დისიმილაცია); ეცოდვება (კონტამინაცია); ოდასან, ხესან (-თან თანდებულისეული -თ იკარგება); იცნა (მესამე სუბიექტური პირის ნიშნად მხოლობით რიცხვში წყვეტილში გამოიყენება -ა); მუაგონდენ = მოაგონდათ (რეალური სუბიექტის &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მრავლობითობის აღნიშვნა -ენ ფორმანტით ინვერსიულ ზმნებში); დაწევა კაცმა (გარდაუვალ ზმნებთან II სერიაში სუბიექტი მოთხრობით ბრუნვაშია); ლექსიკა: ალიკაპი, არტაშანი, ბელყაიში, გვარდა, ზორი, ქარაფსი და ა. შ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მრავლობითობის აღნიშვნა -ენ ფორმანტით <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ინვერსიული ზმნები|</ins>ინვერსიულ ზმნებში<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>); დაწევა კაცმა (გარდაუვალ ზმნებთან II სერიაში სუბიექტი მოთხრობით ბრუნვაშია); ლექსიკა: ალიკაპი, არტაშანი, ბელყაიში, გვარდა, ზორი, ქარაფსი და ა. შ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულში გამოიყოფა ძვ. მესხურის ფენა: ე ხმოვნის იოტიზებული შემართვა (ჲერთი); ორმაგი წარმოება მრავლობითობისა (ძმანები); რეგრესული ასიმილაცია როგორც ხმოვნებში (მუუტანა), ასევე თანხმოვნებში (აშჯერ=ასჯერ); ქვემდებარისა და შემასმენლის შეუთანხმებლობა რიცხეში (თქვენ ბძანდები, თქვენ უთხარი); -ათ-ით ნაწარმოები ტოპონიმები (ჩოჩხათი, მამათი) და სხვ. ბევრი საერთოა ლექსიკაში: განაწერა, ზენგილი, თავმოდგმული, ნაშალი, ოტური, უგლაგარი, ფხეჯი, ჭიბოშანი, ჭლიკი და სხვ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გურულში გამოიყოფა ძვ. მესხურის ფენა: ე ხმოვნის იოტიზებული შემართვა (ჲერთი); ორმაგი წარმოება მრავლობითობისა (ძმანები); რეგრესული ასიმილაცია როგორც ხმოვნებში (მუუტანა), ასევე თანხმოვნებში (აშჯერ=ასჯერ); ქვემდებარისა და შემასმენლის შეუთანხმებლობა რიცხეში (თქვენ ბძანდები, თქვენ უთხარი); -ათ-ით ნაწარმოები ტოპონიმები (ჩოჩხათი, მამათი) და სხვ. ბევრი საერთოა ლექსიკაში: განაწერა, ზენგილი, თავმოდგმული, ნაშალი, ოტური, უგლაგარი, ფხეჯი, ჭიბოშანი, ჭლიკი და სხვ. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217173&oldid=prev 2024-01-11T11:16:05Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="გურული">გურული“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98" title="გურული დიალექტი">გურული დიალექტი“</a> გადამისამართება...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:16, 11 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217171&oldid=prev 2024-01-11T11:15:57Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98" title="გურული დიალექტი">გურული დიალექტი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="გურული">გურული“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:15, 11 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=216039&oldid=prev 2023-12-13T21:34:45Z

<p></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=216039&amp;oldid=216038">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=216038&oldid=prev 2023-12-13T21:20:07Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:20, 13 დეკემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საკმაოდ ბევრი ერთნაირი ფონეტიკური და გრამატიკული მოვლენა დასტურდება [[გურია|გურიისა]] და იმერეთის ურთიერთმოსაზღვრე სოფლების მეტყველებაშიც: ქ არ &lt; ქე არ, ქი არ;&#160; ა) յ ვერ &lt; კი ვერ (ხმოვანთა ელიზია); յჭირს, յყავს (ასიმილიციური დაყრუება); მინუჩი, გვერძე, ღმერც (აფრიკატიზაცია); ვორი, საშინავო (ბგერის ჩართვა); კიეა, ჩხივა (-ი მავრცობიან ზმნებთან მესამე პირის -ა სუფიქსის ხმარება); ყრილარიენ, ზილარიენ (მდგომარეობის გამომხატველ ზმნებთან &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საკმაოდ ბევრი ერთნაირი ფონეტიკური და გრამატიკული მოვლენა დასტურდება [[გურია|გურიისა]] და იმერეთის ურთიერთმოსაზღვრე სოფლების მეტყველებაშიც: ქ არ &lt; ქე არ, ქი არ;&#160; ა) յ ვერ &lt; კი ვერ (ხმოვანთა ელიზია); յჭირს, յყავს (ასიმილიციური დაყრუება); მინუჩი, გვერძე, ღმერც (აფრიკატიზაცია); ვორი, საშინავო (ბგერის ჩართვა); კიეა, ჩხივა (-ი მავრცობიან ზმნებთან მესამე პირის -ა სუფიქსის ხმარება); ყრილარიენ, ზილარიენ (მდგომარეობის გამომხატველ ზმნებთან &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აწმყოში მესამე სუბიექტური პირის სიმრავლის გამოხატვა მეშველი ზმნით); იმგენმა იმღერენ (მოთხრობითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ სუფიქსით, ძირითადად ქვემოიმერულში); გაქვენ, გეყურებო-დენ (მიცემითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ ფორმანტით); ისობს | ისოფს, ღრიალოფს, ამტროვს (თემის ნიშანთა შენაცელება); დგანა, ჟდანა ფუძე გართულებულია -ან სუფიქსით, უპირატესად ქვემოიმერულში): აჭუმს, ართუმს (-ევ სუფიქსიან კაუზატივებში ფუძის გახმოვანების ცვლა); ორი ბიჭები (რიცხვით სახელთან საზღვრული მრავლობითშია წარმოდგენილი); ბიჭებმა იჩხუბა, მაგენი ამბობდა (ქვემდებარე-შემასმენელს შორის რიცხვში შეუთანხმებლობა) და სხვ. საერთოა მრავალი ლექსიკური ერთეული (გაგანია, თანაქა, ლორთქო, ტარაბუა, ყანთარი და ა. შ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აწმყოში მესამე სუბიექტური პირის სიმრავლის გამოხატვა მეშველი ზმნით); იმგენმა იმღერენ (მოთხრობითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ სუფიქსით, ძირითადად ქვემოიმერულში); გაქვენ, გეყურებო-დენ (მიცემითში დასმული სახელის მრავლობითობის გამოხატვა -ენ ფორმანტით); ისობს | ისოფს, ღრიალოფს, ამტროვს (თემის ნიშანთა შენაცელება); დგანა, ჟდანა ფუძე გართულებულია -ან სუფიქსით, უპირატესად ქვემოიმერულში): აჭუმს, ართუმს (-ევ სუფიქსიან კაუზატივებში ფუძის გახმოვანების ცვლა); ორი ბიჭები (რიცხვით სახელთან საზღვრული მრავლობითშია წარმოდგენილი); ბიჭებმა იჩხუბა, მაგენი ამბობდა (ქვემდებარე-შემასმენელს შორის რიცხვში შეუთანხმებლობა) და სხვ. საერთოა მრავალი ლექსიკური ერთეული (გაგანია, თანაქა, ლორთქო, ტარაბუა, ყანთარი და ა. შ.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">თვალსაჩინოა გურულის სიახლოვე იმერხეულ კილოსთანაც. ამიტომ იმ დიალექტურ არეალში, რომელსაც გურული და [[აჭარული დიალექტი|აჭარული]] ქმნიან, შეიძლება შევიდეს იმერხეულიც (კლარჯული). იმერხეულისა და გურულის ურთიერთმსგავსება დასტურდება როგორც ფონეტიკურ-გრამატიკული მოვლენებით, ისე ლექსიკითაც. შდრ. იმერხეულ-გურული: მეითავა, დეიჭირა (ნაწილობრივი ასიმილაცია); გუუხსნა, დუუბა (სრული ასიმილაცია); შიეძლო, შიეხვეწა (დისიმილაცია); მუა, გოგუები (ოა &gt; უა, ოე &gt; უე რეგრესული დისიმილაციის საფუძველზე); ვინცხა, რაცხა (თანხმოვანთა ასიმილაცია): სუნთელი (თანხმოვანთა დისიმილაცია); ეცოდვება (კონტამინაცია); ოდასან, ხესან (-თან თანდებულისეული -თ იკარგება); იცნა (მესამე სუბიექტური პირის ნიშნად მხოლობით რიცხვში წყვეტილში გამოიყენება -ა); მუაგონდენ = მოაგონდათ (რეალური სუბიექტის </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">მრავლობითობის აღნიშენა -ენ ფორმანტით ინვერსიულ ზმნებში); დაწევა კაცმა (გარდაუვალ ზმნებთან II სერიაში სუბიექტი მოთხრობით ბრუნვაშია); ლექსიკა: ალიკაპი, არტაშანი, ბელყაიში, გვარდა, ზორი, ქარაფსი და ა. შ. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">გურულში გამოიყოფა ძვ. მესხურის ფენა: ე ხმოვნის იოტიზებული შემართვა (ჲერთი); ორმაგი წარმოება მრავლობითობისა (ძმანები); რეგრესული ასიმილაცია როგორც ხმოვნებში (მუუტანა), ასევე თანხმოვნებში (აშჯერ=ასჯერ); ქვემდებარისა და შემასმენლის შეუთანხმებლობა რიცხეში (თქვენ ბძანდები, თქვენ უთხარი); -ათ-ით ნაწარმოები ტოპონიმები (ჩოჩხათი, მამათი) და სხვ. ბევრი საერთოა ლექსიკაში: განაწერა, ზენგილი, თავმოდგმული, ნაშალი, ოტური, უგლაგარი, ფხეჯი, ჭიბოშანი, ჭლიკი და სხვ. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">გურულში არაერთი სიტყვაა შესული თურქულიდან (ბალდუმი, ეგირი, რახათი, სერესკელი, სილადი, უზაბდარა, ოდა და ა. შ.). მათგან ზოგი უცვლელად დამკვიდრდა, ზოგი ფონეტიკურადაა სახეცვლი.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">კილოკაური სხვაობა შეიძლება იყოს ფონეტიკური ან მორფოლოფიური ხასიათისა (შდრ. ქვემოგურული: გიეძრო, ბაღანაი, ბაღანაის – ზემოგურული: გეეძრო… ბაღანე, ბაღანეს); შეიძლება განსხვავდებოდეს ინტონაცია, ტონი, რიტმი, მახვილი. ინტონაცია განსხვავებულია არა მარტო კილოკავთა, არამედ თქმებს შორისაც [მაგ. ზემოსურებელთა მეტყველებასთან შედარებით შუასურებელთა მეტყეელება განსაკუთრებული ხანგრძლივობით ხასიათდება (ს. ჟღენტი)], მაგრამ კილოკაური სხვაობა ძირითადად მაინც ლექსიკას ემჩნევა. ერთ კილოკავში დადასტურებული ფორმა ან საერთოდ არ იხმარება მეორე კილოკავში, ან იხმარება ნაკლები </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">სიხშირით. ზოგჯერ ერთი და იგივე სიტყვა განსხვავებული მნიშვნელობისაა (მაგ., ოფიჩო – ქეემოგურულში წისქვილის ჩიბო, ზემოგურულში ბლის ხის ქერქისაგან </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">გაკეთებული ამოსაფარებელი ქვევრის სახურავისათვის). </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">განსაკუთრებით საინტერესოა საკუთრივ გურულში ნაწარმოები ფორმები: ამორანქვა – „წყლის ამოსხმა, ამოქაჩვა“; გადამაგინება – „ფესვის გადაწვენა“, ელანძე – „სწრაფად“ (ერთ ლანდზე) და მისთ.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">გურულის დიალექტური ფორმებიდან ზოგი ქართული ენის სხვა კილოებშიც დასტურდება, მაგრამ ერთი მთლიანი სისტემა, რომელსაც ეს ფორმები ქმნიან, მხოლოდ გურულისთვისაა დამახასიათებელი. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">''ე. ნიკოლაიშვილი''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==ლიტერატურაა==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* ჟღენტი ს. გურული კილო. გამოკელევა, ტექსტები, ლექსიკონი, თბ., 1936;&#160; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* მისივე, ზანიზმები გურულ ზმნებში. – «ენიმკის მოამბე», 1940, ტ. 5–56 გიგიჩეიშვილი ი. თოფურია ე. ქავთარაძე ი. „ქართული დიალექტოლოგია, I, თბ., 1961;&#160; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* სარჯველაძე ზ. ზანიზმები გურულში. – «გორის ნ. ბარათაშვილის სახ. სახელმწ. ჰედ. ინ-ტის შრომები», 1965, ტ. 10;&#160; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* ჯორბენაძე ბ. „ქართული დიალექტოლიოგია, I. თბ., 1989. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია: დიალექტოლოგია]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili