დავით III დიდი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 11:21, 23 აგვისტო 2024-ზე

2024-08-23T11:21:06Z

Tkenchoshvili 12:52, 9 აგვისტო 2024-ზე

2024-08-09T12:52:27Z

Tkenchoshvili 16:19, 18 ივნისი 2024-ზე

2024-06-18T16:19:01Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2024-06-18T15:08:48Z

‎წყარო

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: დავით III დიდი, კუროპალატი '''დავით III დიდ...

2024-06-18T15:06:46Z

ახალი გვერდი: დავით III დიდი, კუროპალატი '''დავით III დიდ...

ახალი გვერდი

[[ფაილი:Davit III kuropalati.jpg|thumb|150პქ|დავით III დიდი, კუროპალატი]]
'''დავით III დიდი, კუროპალატი''' - (გ. 1001), [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] [[ტაო]]ს შტოს წარმომადგენელი, ტაოს მეფე. მისი მმართველობის ხანა ტაოს სამეფოს პოლიტიკური გაძლიერებისა და ტერიტორიული გაფართოების პერიოდია.

979 წელს დავით III 12 ათ. [[მეომარი|მეომრით]] დაეხმარა [[ბიზანტია|ბიზანტიის]] ცენტრალურ ხელისუფლებას ამბოხებული [[მხედართმთავარი|მხედართმთავრის]] – ბარდა სკლიაროსის დამარცხებაში. ამისთვის დავით III-მ ევფრატისა და ჭოროხის სათავეებში მდებარე მიწები მიიღო.

988 წელს დავით III კვლავ ჩაერია ბიზანტიელთა შინაომში, ამჯერად იმპერატორის წინააღმდეგ აჯანყებული ფეოდალების მხარეზე. [[აჯანყება|აჯანყების]] ჩახშობის შემდეგ დავით III იძულებული გახდა პატიება ეთხოვა იმპერატორისათვის და აღუთქვა, რომ გარდაცვალების შემდეგ მისი სამფლობელო იმპერიას გადაეცემოდა.

დავით III აქტიურად იბრძოდა, აგრეთვე დასავლეთ სომხეთში გაბატონებული მუსლიმანი ფეოდალების წინააღმდეგ: 990 წელს მაჰმადიან მფლობელებს წაართვა ქ. მანაზკერტი, 997 წელს [[ალყა]] შემოარტყა ქ.
ხლათს ვანის ტბის სანაპიროზე, 998 წელს დაამარცხა [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანის]] [[ამირა]] მამლანის [[ლაშქარი]].

დავით III-ის მხადაჭერით განხორციელდა მისი შვილობილის ბაგრატის ([[ბაგრატ III]]) გამეფება ქართლსა და აფხაზეთში (975-978), რამაც საფუძველი ჩაუყარა ერთიანი ქართული სახელმწიფოს შექმნას.

==წყარო==
[[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]

[[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]
[[კატეგორია:საქართველოს მეფეები]]
[[კატეგორია:ტაო-კლარჯეთის მეფეები]]
[[კატეგორია:ქართვლი კურაპალატები]]

@@ ხაზი 2: / ხაზი 2: @@
 '''დავით III დიდი, კურაპალატი''' - ქართველთა მეფე X საუკუნის II ნახევარი (გ. 1001). 978 წელს მიიღო კურაპალატის ტიტული 994 წელს კი – ქართველთა მეფობა. ადარნასეს ძე (ადარნასე – [[ბაგრატ I (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ I]] ქართველთა მეფის, მაგისტროსის ძე). დავით III წყაროებში იხსენიება ტიტულებით: „ტაოს მეფე“, „მაგისტროსი“, „კურაპალატი“, „აღმოსავლეთის დიდი კურაპალატი“, „მეფეთა მეფე“, „ერისთავთ-ერისთავი“, „ქართველთა მეფე“. ფლობდა სამხრეთ ანუ იმიერტაოს, ბასიანს და მომიჯნავე სომხურ თმებს. X საუკუნის შუა წლებში ტაოს სამეფომ მნიშვნელოვანი ეკონომიკური კავშირები დაამყარა აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ქვეყნებთან, აღსდგა საქართველოში არაბთა ბატონობის დროს შეწყვეტილი ქართული მონეტის მოჭრა.
-დავით III მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ფიგურა იყო იმდროინდელ ახლო აღმოსავლეთში. მისი ჩართვით დამყარდა მშვიდობა სომეხთა სამეფოში, ერთმანეთის წინააღმდეგ მებრძოლ სუმბატ ბაგრატუნსა და კარის მფლობელ მუშელს შორის. 979 წელს იგი დაეხმარა ბიზანტიის იმპერიას [[ბარდა სკლიაროსი]]ს აჯანყების ჩახშობაში. აჯანყებულებმა საფრთხე შეუქმნეს ბასილი II მაკედონელს (976-1025) ხელისუფლებას. გიორგი მთაწმინდელის გადმოცემით, სკლიაროსმა „ჴმელით კერძი დაიპყრო და მეფენი და დედოფალი შეწყუდეულად იყვნეს ქალაქსა შინა დიდითა ჭირითა და იწროებითა“. სამეფო ლაშქარი ზედიზედ სასტიკ მარცხს განიცდიდა. ომი მთელ იმპერიას მოედო. ბასილის დედამ (შვილის მცირეწლოვნების გამო ფაქტობრივად იგი მართავდა იმპერიას) დავით III -თან ყოფილი მხედართმთავარი, უკვე ბერად აღკვეცილი, თორნიკე ერისთავი  გამოგზავნა და „წიგნები ვედრებისაჲ“ გამოატანა, სადაც მას სთხოვდა სკლიაროსის წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარებას. დავითის ლაშქარმა თორნიკე ერისთავის სარდლობით სკლიაროსი დაამარცხა, რისთვისაც დავითმა საიმპერატორო კარისაგან მიიღო სამმართველოდ „ზემონი ქვეყანანი საბერძნეთისანი“ მისი სიცოცხლის მანძილზე. XI ზუკუნის ისტორიკოსის ასოღიკის ცნობით ეს ქვეყნები მდებარეობდნენ მდინარე ჭოროხის სათავეებთან, მარდალიის კანტონში, დასავლეთ და აღმოსავლეთ ევფრატის ხეობაში. ნაბოძები ტერიტორიები დავითმა მაჰმადიანებისაგან გაათავისუფლა. იქ ქართველები და სომხები დაასახლა, ჩანს, დავითს იმედი ჰქონდა, რომ შემოერთებულ ქვეყნებს ერთიან საქართველოს სამეფოს უანდერძებდა. ძირითადად ამ სურვილით უნდა იყოს გამოწვეული 988 წელს მისი ლაშქრობა ბასილი II-ის წინააღმდეგ აჯანყებულ ბარდა ფოკას მხარეს. 989 წელს აბიდოსთან ბრძოლაში ფოკა დამარცხდა. 990 წელს იმპერატორმა ბასილიმ დავითის დასასჯელად გამოილაშქრა. დავით III იძულებული გახდა მორჩილება გამოეცხადებინა და პირობა დადო, რომ გარდაცვალების შემდეგ თავის სამფლობელოს ბიზანტიას გადასცემდა, თუმცა ქართლის აზნაურთა წინაშე მას ბაგრატ III ტაოს მემკვიდრედ ჰყავდა გამოცხადებული. შემდგომში ბიზანტიამ ტაოს ტერიტორიაზე „იბერიის თემი“ შექმნა. მიუხედავად პოილიტიკური მარცხისა დავითი განაგრძობდა მოკავშირეებთან (ქართველთა მეფე [[ბაგრატ II (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ II]], სომეხთა მეფეები გაგიკ I და აბასი) ერთად ბრძოლას ქართული და სომხური მიწების მაჰმადიან მფლობელთაგან განთავისუფლებისათვის.
+დავით III მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ფიგურა იყო იმდროინდელ ახლო აღმოსავლეთში. მისი ჩართვით დამყარდა მშვიდობა სომეხთა სამეფოში, ერთმანეთის წინააღმდეგ მებრძოლ სუმბატ ბაგრატუნსა და კარის მფლობელ მუშელს შორის. 979 წელს იგი დაეხმარა ბიზანტიის იმპერიას [[ბარდა სკლიაროსი]]ს [[აჯანყება|აჯანყების]] ჩახშობაში. აჯანყებულებმა საფრთხე შეუქმნეს ბასილი II მაკედონელს (976-1025) ხელისუფლებას. გიორგი მთაწმინდელის გადმოცემით, სკლიაროსმა „ჴმელით კერძი დაიპყრო და მეფენი და დედოფალი შეწყუდეულად იყვნეს ქალაქსა შინა დიდითა ჭირითა და იწროებითა“. სამეფო ლაშქარი ზედიზედ სასტიკ მარცხს განიცდიდა. ომი მთელ იმპერიას მოედო. ბასილის დედამ (შვილის მცირეწლოვნების გამო ფაქტობრივად იგი მართავდა იმპერიას) დავით III -თან ყოფილი მხედართმთავარი, უკვე ბერად აღკვეცილი, თორნიკე ერისთავი  გამოგზავნა და „წიგნები ვედრებისაჲ“ გამოატანა, სადაც მას სთხოვდა სკლიაროსის წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარებას. დავითის ლაშქარმა თორნიკე ერისთავის სარდლობით სკლიაროსი დაამარცხა, რისთვისაც დავითმა საიმპერატორო კარისაგან მიიღო სამმართველოდ „ზემონი ქვეყანანი საბერძნეთისანი“ მისი სიცოცხლის მანძილზე. XI ზუკუნის ისტორიკოსის ასოღიკის ცნობით ეს ქვეყნები მდებარეობდნენ მდინარე ჭოროხის სათავეებთან, მარდალიის კანტონში, დასავლეთ და აღმოსავლეთ ევფრატის ხეობაში. ნაბოძები ტერიტორიები დავითმა მაჰმადიანებისაგან გაათავისუფლა. იქ ქართველები და სომხები დაასახლა, ჩანს, დავითს იმედი ჰქონდა, რომ შემოერთებულ ქვეყნებს ერთიან საქართველოს სამეფოს უანდერძებდა. ძირითადად ამ სურვილით უნდა იყოს გამოწვეული 988 წელს მისი ლაშქრობა ბასილი II-ის წინააღმდეგ აჯანყებულ [[ბარდა ფოკა]]ს მხარეს. 989 წელს აბიდოსთან ბრძოლაში ფოკა დამარცხდა. 990 წელს იმპერატორმა ბასილიმ დავითის დასასჯელად გამოილაშქრა. დავით III იძულებული გახდა მორჩილება გამოეცხადებინა და პირობა დადო, რომ გარდაცვალების შემდეგ თავის სამფლობელოს ბიზანტიას გადასცემდა, თუმცა ქართლის აზნაურთა წინაშე მას ბაგრატ III ტაოს მემკვიდრედ ჰყავდა გამოცხადებული. შემდგომში ბიზანტიამ ტაოს ტერიტორიაზე „იბერიის თემი“ შექმნა. მიუხედავად პოილიტიკური მარცხისა დავითი განაგრძობდა მოკავშირეებთან (ქართველთა მეფე [[ბაგრატ II (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ II]], სომეხთა მეფეები გაგიკ I და აბასი) ერთად ბრძოლას ქართული და სომხური მიწების მაჰმადიან მფლობელთაგან განთავისუფლებისათვის.
 წელს დავით III-მ ქ. მანასკერტი აიღო და თავის საბრძანებელს შემოუერთა. ამ ფაქტმა სამხრეთ კავკასიის მაჰმადიანი მბრძანებლები აღაშფოთა და მათ ქალაქის დაბრუნება მოითხოვეს. როდესაც მოთხოვნაზე უარი მიიღეს, ადარბადაგანის ამირა მამლანი და სხვა ამირები გაერთიანებული ლაშქრით მის წინააღმდეგ წამოვიდნენ. დავითმა დასახმარებლად მოუხმო ბაგრატ II ქართველთა მეფეს, გაგიკ სომხთა მეფეს და აბასს. ლაშქარი ქ. ვალაშკერტში დაბანაკდა. მოწინააღმდეგეებმა შებმა ვერ გაბედეს და უკან გაბრუნდნენ. დავით III-მ 997 წელს ალყა შემოარტყა ხლათს. 998 წელს მის წინააღმდეგ ისევ მაჰმადიანთა კოალიციური ლაშქრობა მოეწყო. დავითმა გაიმარჯვა.

@@ ხაზი 2: / ხაზი 2: @@
 '''დავით III დიდი, კურაპალატი''' - ქართველთა მეფე X საუკუნის II ნახევარი (გ. 1001). 978 წელს მიიღო კურაპალატის ტიტული 994 წელს კი – ქართველთა მეფობა. ადარნასეს ძე (ადარნასე – [[ბაგრატ I (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ I]] ქართველთა მეფის, მაგისტროსის ძე). დავით III წყაროებში იხსენიება ტიტულებით: „ტაოს მეფე“, „მაგისტროსი“, „კურაპალატი“, „აღმოსავლეთის დიდი კურაპალატი“, „მეფეთა მეფე“, „ერისთავთ-ერისთავი“, „ქართველთა მეფე“. ფლობდა სამხრეთ ანუ იმიერტაოს, ბასიანს და მომიჯნავე სომხურ თმებს. X საუკუნის შუა წლებში ტაოს სამეფომ მნიშვნელოვანი ეკონომიკური კავშირები დაამყარა აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ქვეყნებთან, აღსდგა საქართველოში არაბთა ბატონობის დროს შეწყვეტილი ქართული მონეტის მოჭრა.
-დავით III მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ფიგურა იყო იმდროინდელ ახლო აღმოსავლეთში. მისი ჩართვით დამყარდა მშვიდობა სომეხთა სამეფოში, ერთმანეთის წინააღმდეგ მებრძოლ სუმბატ ბაგრატუნსა და კარის მფლობელ მუშელს შორის. 979 წელს იგი დაეხმარა ბიზანტიის იმპერიას ბარდა სკლიაროსის აჯანყების ჩახშობაში. აჯანყებულებმა საფრთხე შეუქმნეს ბასილი II მაკედონელს (976-1025) ხელისუფლებას. გიორგი მთაწმინდელის გადმოცემით, სკლიაროსმა „ჴმელით კერძი დაიპყრო და მეფენი და დედოფალი შეწყუდეულად იყვნეს ქალაქსა შინა დიდითა ჭირითა და იწროებითა“. სამეფო ლაშქარი ზედიზედ სასტიკ მარცხს განიცდიდა. ომი მთელ იმპერიას მოედო. ბასილის დედამ (შვილის მცირეწლოვნების გამო ფაქტობრივად იგი მართავდა იმპერიას) დავით III -თან ყოფილი მხედართმთავარი, უკვე ბერად აღკვეცილი, თორნიკე ერისთავი  გამოგზავნა და „წიგნები ვედრებისაჲ“ გამოატანა, სადაც მას სთხოვდა სკლიაროსის წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარებას. დავითის ლაშქარმა თორნიკე ერისთავის სარდლობით სკლიაროსი დაამარცხა, რისთვისაც დავითმა საიმპერატორო კარისაგან მიიღო სამმართველოდ „ზემონი ქვეყანანი საბერძნეთისანი“ მისი სიცოცხლის მანძილზე. XI ზუკუნის ისტორიკოსის ასოღიკის ცნობით ეს ქვეყნები მდებარეობდნენ მდინარე ჭოროხის სათავეებთან, მარდალიის კანტონში, დასავლეთ და აღმოსავლეთ ევფრატის ხეობაში. ნაბოძები ტერიტორიები დავითმა მაჰმადიანებისაგან გაათავისუფლა. იქ ქართველები და სომხები დაასახლა, ჩანს, დავითს იმედი ჰქონდა, რომ შემოერთებულ ქვეყნებს ერთიან საქართველოს სამეფოს უანდერძებდა. ძირითადად ამ სურვილით უნდა იყოს გამოწვეული 988 წელს მისი ლაშქრობა ბასილი II-ის წინააღმდეგ აჯანყებულ ბარდა ფოკას მხარეს. 989 წელს აბიდოსთან ბრძოლაში ფოკა დამარცხდა. 990 წელს იმპერატორმა ბასილიმ დავითის დასასჯელად გამოილაშქრა. დავით III იძულებული გახდა მორჩილება გამოეცხადებინა და პირობა დადო, რომ გარდაცვალების შემდეგ თავის სამფლობელოს ბიზანტიას გადასცემდა, თუმცა ქართლის აზნაურთა წინაშე მას ბაგრატ III ტაოს მემკვიდრედ ჰყავდა გამოცხადებული. შემდგომში ბიზანტიამ ტაოს ტერიტორიაზე „იბერიის თემი“ შექმნა. მიუხედავად პოილიტიკური მარცხისა დავითი განაგრძობდა მოკავშირეებთან (ქართველთა მეფე [[ბაგრატ II (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ II]], სომეხთა მეფეები გაგიკ I და აბასი) ერთად ბრძოლას ქართული და სომხური მიწების მაჰმადიან მფლობელთაგან განთავისუფლებისათვის.
+დავით III მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ფიგურა იყო იმდროინდელ ახლო აღმოსავლეთში. მისი ჩართვით დამყარდა მშვიდობა სომეხთა სამეფოში, ერთმანეთის წინააღმდეგ მებრძოლ სუმბატ ბაგრატუნსა და კარის მფლობელ მუშელს შორის. 979 წელს იგი დაეხმარა ბიზანტიის იმპერიას [[ბარდა სკლიაროსი]]ს აჯანყების ჩახშობაში. აჯანყებულებმა საფრთხე შეუქმნეს ბასილი II მაკედონელს (976-1025) ხელისუფლებას. გიორგი მთაწმინდელის გადმოცემით, სკლიაროსმა „ჴმელით კერძი დაიპყრო და მეფენი და დედოფალი შეწყუდეულად იყვნეს ქალაქსა შინა დიდითა ჭირითა და იწროებითა“. სამეფო ლაშქარი ზედიზედ სასტიკ მარცხს განიცდიდა. ომი მთელ იმპერიას მოედო. ბასილის დედამ (შვილის მცირეწლოვნების გამო ფაქტობრივად იგი მართავდა იმპერიას) დავით III -თან ყოფილი მხედართმთავარი, უკვე ბერად აღკვეცილი, თორნიკე ერისთავი  გამოგზავნა და „წიგნები ვედრებისაჲ“ გამოატანა, სადაც მას სთხოვდა სკლიაროსის წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარებას. დავითის ლაშქარმა თორნიკე ერისთავის სარდლობით სკლიაროსი დაამარცხა, რისთვისაც დავითმა საიმპერატორო კარისაგან მიიღო სამმართველოდ „ზემონი ქვეყანანი საბერძნეთისანი“ მისი სიცოცხლის მანძილზე. XI ზუკუნის ისტორიკოსის ასოღიკის ცნობით ეს ქვეყნები მდებარეობდნენ მდინარე ჭოროხის სათავეებთან, მარდალიის კანტონში, დასავლეთ და აღმოსავლეთ ევფრატის ხეობაში. ნაბოძები ტერიტორიები დავითმა მაჰმადიანებისაგან გაათავისუფლა. იქ ქართველები და სომხები დაასახლა, ჩანს, დავითს იმედი ჰქონდა, რომ შემოერთებულ ქვეყნებს ერთიან საქართველოს სამეფოს უანდერძებდა. ძირითადად ამ სურვილით უნდა იყოს გამოწვეული 988 წელს მისი ლაშქრობა ბასილი II-ის წინააღმდეგ აჯანყებულ ბარდა ფოკას მხარეს. 989 წელს აბიდოსთან ბრძოლაში ფოკა დამარცხდა. 990 წელს იმპერატორმა ბასილიმ დავითის დასასჯელად გამოილაშქრა. დავით III იძულებული გახდა მორჩილება გამოეცხადებინა და პირობა დადო, რომ გარდაცვალების შემდეგ თავის სამფლობელოს ბიზანტიას გადასცემდა, თუმცა ქართლის აზნაურთა წინაშე მას ბაგრატ III ტაოს მემკვიდრედ ჰყავდა გამოცხადებული. შემდგომში ბიზანტიამ ტაოს ტერიტორიაზე „იბერიის თემი“ შექმნა. მიუხედავად პოილიტიკური მარცხისა დავითი განაგრძობდა მოკავშირეებთან (ქართველთა მეფე [[ბაგრატ II (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ II]], სომეხთა მეფეები გაგიკ I და აბასი) ერთად ბრძოლას ქართული და სომხური მიწების მაჰმადიან მფლობელთაგან განთავისუფლებისათვის.
 წელს დავით III-მ ქ. მანასკერტი აიღო და თავის საბრძანებელს შემოუერთა. ამ ფაქტმა სამხრეთ კავკასიის მაჰმადიანი მბრძანებლები აღაშფოთა და მათ ქალაქის დაბრუნება მოითხოვეს. როდესაც მოთხოვნაზე უარი მიიღეს, ადარბადაგანის ამირა მამლანი და სხვა ამირები გაერთიანებული ლაშქრით მის წინააღმდეგ წამოვიდნენ. დავითმა დასახმარებლად მოუხმო ბაგრატ II ქართველთა მეფეს, გაგიკ სომხთა მეფეს და აბასს. ლაშქარი ქ. ვალაშკერტში დაბანაკდა. მოწინააღმდეგეებმა შებმა ვერ გაბედეს და უკან გაბრუნდნენ. დავით III-მ 997 წელს ალყა შემოარტყა ხლათს. 998 წელს მის წინააღმდეგ ისევ მაჰმადიანთა კოალიციური ლაშქრობა მოეწყო. დავითმა გაიმარჯვა.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
-[[ფაილი:Davit III kuropalati.jpg|thumb|150პქ|დავით III დიდი, კუროპალატი]]
+[[ფაილი:Davit III kuropalati.jpg|thumb|150პქ|დავით III დიდი, კურაპალატი]]
-'''დავით III დიდი, კუროპალატი''' - (გ. 1001), [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] [[ტაო]]ს შტოს წარმომადგენელი, ტაოს მეფე. მისი მმართველობის ხანა ტაოს სამეფოს პოლიტიკური გაძლიერებისა და ტერიტორიული გაფართოების პერიოდია.
+'''დავით III დიდი, კურაპალატი''' - ქართველთა მეფე X საუკუნის II ნახევარი (გ. 1001). 978 წელს მიიღო კურაპალატის ტიტული 994 წელს კი – ქართველთა მეფობა. ადარნასეს ძე (ადარნასე – [[ბაგრატ I (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ I]] ქართველთა მეფის, მაგისტროსის ძე). დავით III წყაროებში იხსენიება ტიტულებით: „ტაოს მეფე“, „მაგისტროსი“, „კურაპალატი“, „აღმოსავლეთის დიდი კურაპალატი“, „მეფეთა მეფე“, „ერისთავთ-ერისთავი“, „ქართველთა მეფე“. ფლობდა სამხრეთ ანუ იმიერტაოს, ბასიანს და მომიჯნავე სომხურ თმებს. X საუკუნის შუა წლებში ტაოს სამეფომ მნიშვნელოვანი ეკონომიკური კავშირები დაამყარა აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ქვეყნებთან, აღსდგა საქართველოში არაბთა ბატონობის დროს შეწყვეტილი ქართული მონეტის მოჭრა.
-წელს დავით III 12 ათ. [[მეომარი|მეომრით]] დაეხმარა [[ბიზანტია|ბიზანტიის]] ცენტრალურ ხელისუფლებას ამბოხებული [[მხედართმთავარი|მხედართმთავრის]] – ბარდა სკლიაროსის დამარცხებაში. ამისთვის დავით III-მ ევფრატისა და ჭოროხის სათავეებში მდებარე მიწები მიიღო.
+დავით III მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ფიგურა იყო იმდროინდელ ახლო აღმოსავლეთში. მისი ჩართვით დამყარდა მშვიდობა სომეხთა სამეფოში, ერთმანეთის წინააღმდეგ მებრძოლ სუმბატ ბაგრატუნსა და კარის მფლობელ მუშელს შორის. 979 წელს იგი დაეხმარა ბიზანტიის იმპერიას ბარდა სკლიაროსის აჯანყების ჩახშობაში. აჯანყებულებმა საფრთხე შეუქმნეს ბასილი II მაკედონელს (976-1025) ხელისუფლებას. გიორგი მთაწმინდელის გადმოცემით, სკლიაროსმა „ჴმელით კერძი დაიპყრო და მეფენი და დედოფალი შეწყუდეულად იყვნეს ქალაქსა შინა დიდითა ჭირითა და იწროებითა“. სამეფო ლაშქარი ზედიზედ სასტიკ მარცხს განიცდიდა. ომი მთელ იმპერიას მოედო. ბასილის დედამ (შვილის მცირეწლოვნების გამო ფაქტობრივად იგი მართავდა იმპერიას) დავით III -თან ყოფილი მხედართმთავარი, უკვე ბერად აღკვეცილი, თორნიკე ერისთავი  გამოგზავნა და „წიგნები ვედრებისაჲ“ გამოატანა, სადაც მას სთხოვდა სკლიაროსის წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარებას. დავითის ლაშქარმა თორნიკე ერისთავის სარდლობით სკლიაროსი დაამარცხა, რისთვისაც დავითმა საიმპერატორო კარისაგან მიიღო სამმართველოდ „ზემონი ქვეყანანი საბერძნეთისანი“ მისი სიცოცხლის მანძილზე. XI ზუკუნის ისტორიკოსის ასოღიკის ცნობით ეს ქვეყნები მდებარეობდნენ მდინარე ჭოროხის სათავეებთან, მარდალიის კანტონში, დასავლეთ და აღმოსავლეთ ევფრატის ხეობაში. ნაბოძები ტერიტორიები დავითმა მაჰმადიანებისაგან გაათავისუფლა. იქ ქართველები და სომხები დაასახლა, ჩანს, დავითს იმედი ჰქონდა, რომ შემოერთებულ ქვეყნებს ერთიან საქართველოს სამეფოს უანდერძებდა. ძირითადად ამ სურვილით უნდა იყოს გამოწვეული 988 წელს მისი ლაშქრობა ბასილი II-ის წინააღმდეგ აჯანყებულ ბარდა ფოკას მხარეს. 989 წელს აბიდოსთან ბრძოლაში ფოკა დამარცხდა. 990 წელს იმპერატორმა ბასილიმ დავითის დასასჯელად გამოილაშქრა. დავით III იძულებული გახდა მორჩილება გამოეცხადებინა და პირობა დადო, რომ გარდაცვალების შემდეგ თავის სამფლობელოს ბიზანტიას გადასცემდა, თუმცა ქართლის აზნაურთა წინაშე მას ბაგრატ III ტაოს მემკვიდრედ ჰყავდა გამოცხადებული. შემდგომში ბიზანტიამ ტაოს ტერიტორიაზე „იბერიის თემი“ შექმნა. მიუხედავად პოილიტიკური მარცხისა დავითი განაგრძობდა მოკავშირეებთან (ქართველთა მეფე [[ბაგრატ II (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ II]], სომეხთა მეფეები გაგიკ I და აბასი) ერთად ბრძოლას ქართული და სომხური მიწების მაჰმადიან მფლობელთაგან განთავისუფლებისათვის.
-წელს დავით III კვლავ ჩაერია ბიზანტიელთა შინაომში, ამჯერად იმპერატორის წინააღმდეგ აჯანყებული ფეოდალების მხარეზე. [[აჯანყება|აჯანყების]] ჩახშობის შემდეგ დავით III იძულებული გახდა პატიება ეთხოვა იმპერატორისათვის და აღუთქვა, რომ გარდაცვალების შემდეგ მისი სამფლობელო იმპერიას გადაეცემოდა.
+წელს დავით III-მ ქ. მანასკერტი აიღო და თავის საბრძანებელს შემოუერთა. ამ ფაქტმა სამხრეთ კავკასიის მაჰმადიანი მბრძანებლები აღაშფოთა და მათ ქალაქის დაბრუნება მოითხოვეს. როდესაც მოთხოვნაზე უარი მიიღეს, ადარბადაგანის ამირა მამლანი და სხვა ამირები გაერთიანებული ლაშქრით მის წინააღმდეგ წამოვიდნენ. დავითმა დასახმარებლად მოუხმო ბაგრატ II ქართველთა მეფეს, გაგიკ სომხთა მეფეს და აბასს. ლაშქარი ქ. ვალაშკერტში დაბანაკდა. მოწინააღმდეგეებმა შებმა ვერ გაბედეს და უკან გაბრუნდნენ. დავით III-მ 997 წელს ალყა შემოარტყა ხლათს. 998 წელს მის წინააღმდეგ ისევ მაჰმადიანთა კოალიციური ლაშქრობა მოეწყო. დავითმა გაიმარჯვა.
-დავით III აქტიურად იბრძოდა, აგრეთვე დასავლეთ სომხეთში გაბატონებული მუსლიმანი ფეოდალების წინააღმდეგ: 990 წელს მაჰმადიან მფლობელებს წაართვა ქ. მანაზკერტი, 997 წელს [[ალყა]] შემოარტყა ქ.
+დავით დიდის დროს აიგო ოშკის ტაძარი და ორი მცირე ეკლესია. ხახულის მთავარი ტაძარი, პარხალის ტაძარი და ორი მცირე ეკლესია. ტაოს კულტურულ ცენტრებში მწერლობის არაერთი ძეგლი ითარგმნა და გადაიწერა.
-ხლათს ვანის ტბის სანაპიროზე, 998 წელს დაამარცხა [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანის]] [[ამირა]] მამლანის [[ლაშქარი]].
-დავით III-ის მხადაჭერით განხორციელდა მისი შვილობილის ბაგრატის ([[ბაგრატ III]]) გამეფება ქართლსა და აფხაზეთში (975-978), რამაც საფუძველი ჩაუყარა ერთიანი ქართული სახელმწიფოს შექმნას.
+დავით III დიდის მონაწილეობით განხორციელდა მისი შვილობილის ბაგრატ III-ის გამეფებისა და ერთიანი ქართული სახელმწიფოს შექმნის გეგმა.
@@ ხაზი 15: / ხაზი 14: @@
 ==წყარო==
-[[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
+[[საქართველოს მეფეები]]
 [[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]
 [[კატეგორია:ტაო-კლარჯეთის  მეფეები]]
-[[კატეგორია:ქართვლი კურაპალატები]]
+[[კატეგორია:ქართველი კურაპალატები]]
-[[კატეგორია:ტაო-კლარჯეთის ბაგრატინები]]
+[[კატეგორია:ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონები]]
 [[კატეგორია:ბაგრატიონები]]