https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94 2026-05-14T14:40:52Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94&diff=269858&oldid=prev 2026-04-18T21:22:24Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:22, 18 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დასავლეთ ციმბირის ვაკე'''&#160; – ამაზონის შემდეგ მსოფლიოს უდიდესი (3 მლნ კვ კმ) აკუმულაციური ვაკე-დაბლობია, [[რუსეთი|რუსეთსა]] და [[ყაზახეთი|ყაზახეთში]], ბრტყელი, სუსტად დახრილი ზედაპირით, შეფარდებით სიმაღლეთა უმნიშვნელო რყევადობით (50-დან –300მ-მდე), რამაც განსაზღვრა განედური ზონალურობის იდეალერი სურათი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დასავლეთ ციმბირის ვაკე'''&#160; – ამაზონის შემდეგ მსოფლიოს უდიდესი (3 მლნ კვ კმ) აკუმულაციური ვაკე-დაბლობია, [[რუსეთი|რუსეთსა]] და [[ყაზახეთი|ყაზახეთში]], ბრტყელი, სუსტად დახრილი ზედაპირით, შეფარდებით სიმაღლეთა უმნიშვნელო რყევადობით (50-დან –300მ-მდე), რამაც განსაზღვრა განედური ზონალურობის იდეალერი სურათი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საზღვარი ოთხივე მხარეზე ნათლად არის გამოხატული: ჩრდილოეთით ყინულოვანი ოკეანე (კარის ზღვა), [[სამხრეთი]] საზღვარი გასდევს [[რელიეფი (გეოგრაფია)|რელიეფში]] ნათლად გამოხატულ ეროზიულ საფეხურს თურღაის პლატოს, ყაზახეთის წვრილგორაკების და სამხრეთ ციმბირის მთათა სარტყლის მთისძირების გასწვრივ. დასავლეთ საზღვარს ქმნის ურალის მთისწინა ციცაბო საფეხური. ხოლო აღმოსავლეთ საზღვარს – ენისეის ხეობის მარჯვენა ციცაბო კალთა, რომლის მიღმა შუა ციმბირის ზეგანია. ვაკე მერიდიანულად გადაჭიმულია 2500 კმ-ზე, ხოლო მაქსიმალური სიგანე სამხრეთ ნაწილში 1500 კმ-ს აღწევს. ძირითაღი ნაწილი [[რუსეთი|რუსეთს]] ეკუთენის, სამხრეთი პერიფერია – [[ყაზახეთი|ყაზახსტანის]] ფარგლებშია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საზღვარი ოთხივე მხარეზე ნათლად არის გამოხატული: ჩრდილოეთით ყინულოვანი ოკეანე (კარის ზღვა), [[სამხრეთი]] საზღვარი გასდევს [[რელიეფი (გეოგრაფია)|რელიეფში]] ნათლად გამოხატულ ეროზიულ საფეხურს თურღაის პლატოს, ყაზახეთის წვრილგორაკების და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სამხრეთ ციმბირის მთათა სარტყელი|</ins>სამხრეთ ციმბირის მთათა სარტყლის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მთისძირების გასწვრივ. დასავლეთ საზღვარს ქმნის ურალის მთისწინა ციცაბო საფეხური. ხოლო აღმოსავლეთ საზღვარს – ენისეის ხეობის მარჯვენა ციცაბო კალთა, რომლის მიღმა შუა ციმბირის ზეგანია. ვაკე მერიდიანულად გადაჭიმულია 2500 კმ-ზე, ხოლო მაქსიმალური სიგანე სამხრეთ ნაწილში 1500 კმ-ს აღწევს. ძირითაღი ნაწილი [[რუსეთი|რუსეთს]] ეკუთენის, სამხრეთი პერიფერია – [[ყაზახეთი|ყაზახსტანის]] ფარგლებშია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== რელიეფი ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== რელიეფი ====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94&diff=269840&oldid=prev 2026-04-18T18:58:30Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:58, 18 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 84:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 84:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რუსეთის დაბლობები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რუსეთის დაბლობები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ციმბირი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ციმბირი]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:რუსეთის გეოგრაფია]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94&diff=269581&oldid=prev 2026-04-15T19:34:33Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:34, 15 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 83:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 83:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რუსეთის დაბლობები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რუსეთის დაბლობები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:რუსეთის გეოგრაფია]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ციმბირი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ციმბირი]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94&diff=269580&oldid=prev 2026-04-15T19:34:10Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ბუნებრივი ზონები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:34, 15 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 61:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 61:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''არქტიკულ (ყინულოვან, ანუ ცივ) უდაბნოთა ზონას''' უკავია კარის ზღვის წვრილი კუნძულები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''არქტიკულ (ყინულოვან, ანუ ცივ) უდაბნოთა ზონას''' უკავია კარის ზღვის წვრილი კუნძულები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტუნდრის ზონა''' ვრცელდება ყინულოვანი ოკეანიდან თითქმის პოლარულ წრემდე. ზამთრის ამინდები ყალიბდება აზიის ანტიციკლონის გავლენით, რის გამოც იგი ევროპულ სექტორთან შედარებით უფრო მკაცრია, მაგრამ არა ისეთი, როგორიც მისგან აღმოსავლეთით შუა ციმბირში. ზაფხულში რეგიონის&#160; ტერიტორიაზე იჭრება არქტიკული ჰაერის მასა, ამიტომაც იგი გრილია, ხშირი <del class="diffchange diffchange-inline">წაყისნვებით</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტუნდრის ზონა''' ვრცელდება ყინულოვანი ოკეანიდან თითქმის პოლარულ წრემდე. ზამთრის ამინდები ყალიბდება აზიის ანტიციკლონის გავლენით, რის გამოც იგი ევროპულ სექტორთან შედარებით უფრო მკაცრია, მაგრამ არა ისეთი, როგორიც მისგან აღმოსავლეთით შუა ციმბირში. ზაფხულში რეგიონის&#160; ტერიტორიაზე იჭრება არქტიკული ჰაერის მასა, ამიტომაც იგი გრილია, ხშირი <ins class="diffchange diffchange-inline">წაყინვებით</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტუნდრას სამხრეთისაკენ თანდათანობით ცვლის ტყეტუნდრა, რომლის ბუნება გარდამავალია ტუნდრიდან ტაიგისაკენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტუნდრას სამხრეთისაკენ თანდათანობით ცვლის ტყეტუნდრა, რომლის ბუნება გარდამავალია ტუნდრიდან ტაიგისაკენ.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 71:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 71:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საკმაო განიერ უწყვეტ ზოლს ქმნის სტეპის ზონა, რომელსაც უკავია დაბლობის სამსრეთი პერიფერია და ყაზახეთის წერილ- გორაკების ჩრდილოეთი ნაწილი. არიდულობა აღმოსავლეთისაკენ მატულობს და ალთაის მთისწინეთში გადადის მშრალ სტეპებში.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საკმაო განიერ უწყვეტ ზოლს ქმნის სტეპის ზონა, რომელსაც უკავია დაბლობის სამსრეთი პერიფერია და ყაზახეთის წერილ- გორაკების ჩრდილოეთი ნაწილი. არიდულობა აღმოსავლეთისაკენ მატულობს და ალთაის მთისწინეთში გადადის მშრალ სტეპებში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ბუნებრივ პირობებში სტეპში განვითარებულია ხშირი ბალახეული საფარი, უმეტესად მარცვლოვანებისაგან (ქასრა, მდელოს თივაქასრა, სტეპის ტიმოთელა და სსვა). პარკოსნებიდან: სამყურა, ცერცველა და სხვა, რთულყვავილოვნებიდან – ქაფურა. <del class="diffchange diffchange-inline">განედურაღ </del>სტეპში გამოიყოფა: ჩრდილოეთი – ვაციწვერიან- ნაირბალახოვანი სტეპი შავმიწა ნიადაგებით და სამხრეთი – ვაციწვერიან-წიეანიანი სტეპი წაბლა ნიადაგებით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ბუნებრივ პირობებში სტეპში განვითარებულია ხშირი ბალახეული საფარი, უმეტესად მარცვლოვანებისაგან (ქასრა, მდელოს თივაქასრა, სტეპის ტიმოთელა და სსვა). პარკოსნებიდან: სამყურა, ცერცველა და სხვა, რთულყვავილოვნებიდან – ქაფურა. <ins class="diffchange diffchange-inline">განედურად </ins>სტეპში გამოიყოფა: ჩრდილოეთი – ვაციწვერიან- ნაირბალახოვანი სტეპი შავმიწა ნიადაგებით და სამხრეთი – ვაციწვერიან-წიეანიანი სტეპი წაბლა ნიადაგებით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დასავლეთ ციმბირის სტეპების (ანალოგიურად ტყესტეპებისა) ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან თავისებურებას წარმოადგენს ტბების სიმრავლე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დასავლეთ ციმბირის სტეპების (ანალოგიურად ტყესტეპებისა) ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან თავისებურებას წარმოადგენს ტბების სიმრავლე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტყესტეპებისა და სტეპების ლანდშაფტი დღეისათეის ძლიერ არის შეცვლილი. უმეტესი ნაწილი სახნავ სავარგულებს უკავია, <del class="diffchange diffchange-inline">ღანარჩენი </del>საძოვრებადაა გამოყენებული<del class="diffchange diffchange-inline">.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტყესტეპებისა და სტეპების ლანდშაფტი დღეისათეის ძლიერ არის შეცვლილი. უმეტესი ნაწილი სახნავ სავარგულებს უკავია, <ins class="diffchange diffchange-inline">დანარჩენი </ins>საძოვრებადაა გამოყენებული.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">მთლიანად აზიის ფონზე ცალკეული ბუნებრივი ზონების დასაელეთციმბირული მონაკვეთები ავლენენ რეგიონულ განსხვავებულობას, რის საფუძველზეც მათ გამოყოფენ ფიზიკურ- გეოგრაფიულ ოლქებად</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">მთლიანად აზიის ფონზე ცალკეული ბუნებრივი ზონების დასავლეთციმბირული მონაკვეთები ავლენენ რეგიონულ განსხვავებულობას, რის საფუძველზეც მათ გამოყოფენ ფიზიკურ- გეოგრაფიულ ოლქებად.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94&diff=269579&oldid=prev 2026-04-15T19:27:56Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ბუნებრივი ზონები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:27, 15 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 57:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 57:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ბუნებრივი ზონები ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ბუნებრივი ზონები ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>დასავლეთ ციმბირის ვაკეზე ნათლად არის გამოხატული ბუნების ზონალური კომპონენტების (ჰავა, ნიადაგები, მცენარეულობა, ცხოველთა სამყარო), აგრეთვე შიდა წყლების და რელიეფის მორფოსკულპტურული ფორმების განედური ზონალურობა. მათი მიზეზ-შედეგობრივი შერწყმა კი წარმოქმნის უწყვეტი არეალის მქონე განედურ-ბუნებრივ ზონებს ტუნდრის, ტყეტუნდრის, ტყის (ძირითადად ტაიგის) ტყესტეპის და სტეპის. დასავლეთ ციმბირი რუსეთის ვაკისაგან განსხვავებით, გამოირჩევა მნიშვნელოვანი თავისებურებებით, რაც პირველ რიგში ეხება შერეული ტყეების და ტყესტეპის ზონებს. რუსეთის ვაკის შერეული ტყეების (წიწვოვანი – ფართოფოთლოვანი) და მუხნარი ტყესტეპის ზონები აღმოსავლეთისაკენ ურალს არ სცილდება, დასავლეთ ციმბირის ვაკეზე მათ აგრძელებს ნათელ- წიწვოვანი და წვრილფოთლოვანი (ძირითადად [[არყი]], [[ვერხვი]]) ტყეები და არყნარი ტყესტეპი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>დასავლეთ ციმბირის ვაკეზე ნათლად არის გამოხატული ბუნების ზონალური კომპონენტების (ჰავა, ნიადაგები, მცენარეულობა, ცხოველთა სამყარო), აგრეთვე შიდა წყლების და რელიეფის მორფოსკულპტურული ფორმების განედური ზონალურობა. მათი მიზეზ-შედეგობრივი შერწყმა კი წარმოქმნის უწყვეტი არეალის მქონე განედურ-ბუნებრივ ზონებს ტუნდრის, ტყეტუნდრის, ტყის (ძირითადად ტაიგის) ტყესტეპის და სტეპის. დასავლეთ ციმბირი რუსეთის ვაკისაგან განსხვავებით, გამოირჩევა მნიშვნელოვანი თავისებურებებით, რაც პირველ რიგში ეხება შერეული ტყეების და ტყესტეპის ზონებს. რუსეთის ვაკის შერეული ტყეების (წიწვოვანი – ფართოფოთლოვანი) და მუხნარი ტყესტეპის ზონები აღმოსავლეთისაკენ ურალს არ სცილდება, დასავლეთ ციმბირის ვაკეზე მათ აგრძელებს ნათელ- წიწვოვანი და წვრილფოთლოვანი (ძირითადად [[არყი]], [[ვერხვი]]) ტყეები და არყნარი ტყესტეპი. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''არქტიკულ (ყინულოვან, ანუ ცივ) უდაბნოთა ზონას''' უკავია კარის ზღვის წვრილი კუნძულები.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''ტუნდრის ზონა''' ვრცელდება ყინულოვანი ოკეანიდან თითქმის პოლარულ წრემდე. ზამთრის ამინდები ყალიბდება აზიის ანტიციკლონის გავლენით, რის გამოც იგი ევროპულ სექტორთან შედარებით უფრო მკაცრია, მაგრამ არა ისეთი, როგორიც მისგან აღმოსავლეთით შუა ციმბირში. ზაფხულში რეგიონის&#160; ტერიტორიაზე იჭრება არქტიკული ჰაერის მასა, ამიტომაც იგი გრილია, ხშირი წაყისნვებით.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ტუნდრას სამხრეთისაკენ თანდათანობით ცვლის ტყეტუნდრა, რომლის ბუნება გარდამავალია ტუნდრიდან ტაიგისაკენ.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ტაიგას ბუნებრივ ზონებს შორის ყველაზე ფართო ზოლი უკავია. ჰაერისა და მასთან დაკავშირებით ნიადაგ-მცენარეული საფარის განედური ნაირგვარობის საფუძველზე მასში გამოიყოფა 3 ქვეზონა: ჩრდილო, შუა და სამხრეთი ტაიგა.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ტაიგის ზონა სამხრეთით იცვლება ნათელ წიწვოვან-წვრილფოთლოვანი ტყეების და წვრილფოთლოვანი ტყესტეპის ზონებით.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">საკმაო განიერ უწყვეტ ზოლს ქმნის სტეპის ზონა, რომელსაც უკავია დაბლობის სამსრეთი პერიფერია და ყაზახეთის წერილ- გორაკების ჩრდილოეთი ნაწილი. არიდულობა აღმოსავლეთისაკენ მატულობს და ალთაის მთისწინეთში გადადის მშრალ სტეპებში.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ბუნებრივ პირობებში სტეპში განვითარებულია ხშირი ბალახეული საფარი, უმეტესად მარცვლოვანებისაგან (ქასრა, მდელოს თივაქასრა, სტეპის ტიმოთელა და სსვა). პარკოსნებიდან: სამყურა, ცერცველა და სხვა, რთულყვავილოვნებიდან – ქაფურა. განედურაღ სტეპში გამოიყოფა: ჩრდილოეთი – ვაციწვერიან- ნაირბალახოვანი სტეპი შავმიწა ნიადაგებით და სამხრეთი – ვაციწვერიან-წიეანიანი სტეპი წაბლა ნიადაგებით.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">დასავლეთ ციმბირის სტეპების (ანალოგიურად ტყესტეპებისა) ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან თავისებურებას წარმოადგენს ტბების სიმრავლე.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ტყესტეპებისა და სტეპების ლანდშაფტი დღეისათეის ძლიერ არის შეცვლილი. უმეტესი ნაწილი სახნავ სავარგულებს უკავია, ღანარჩენი საძოვრებადაა გამოყენებული.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">მთლიანად აზიის ფონზე ცალკეული ბუნებრივი ზონების დასაელეთციმბირული მონაკვეთები ავლენენ რეგიონულ განსხვავებულობას, რის საფუძველზეც მათ გამოყოფენ ფიზიკურ- გეოგრაფიულ ოლქებად.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[აზიის ფიზიკური გეოგრაფია]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:რუსეთის დაბლობები]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:რუსეთის გეოგრაფია]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:ციმბირი]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94&diff=269578&oldid=prev 2026-04-15T19:02:32Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ბუნებრივი ზონები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:02, 15 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 57:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 57:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ბუნებრივი ზონები ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ბუნებრივი ზონები ====</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">დასავლეთ ციმბირის ვაკეზე ნათლად არის გამოხატული ბუნების ზონალური კომპონენტების (ჰავა, ნიადაგები, მცენარეულობა, ცხოველთა სამყარო), აგრეთვე შიდა წყლების და რელიეფის მორფოსკულპტურული ფორმების განედური ზონალურობა. მათი მიზეზ-შედეგობრივი შერწყმა კი წარმოქმნის უწყვეტი არეალის მქონე განედურ-ბუნებრივ ზონებს ტუნდრის, ტყეტუნდრის, ტყის (ძირითადად ტაიგის) ტყესტეპის და სტეპის. დასავლეთ ციმბირი რუსეთის ვაკისაგან განსხვავებით, გამოირჩევა მნიშვნელოვანი თავისებურებებით, რაც პირველ რიგში ეხება შერეული ტყეების და ტყესტეპის ზონებს. რუსეთის ვაკის შერეული ტყეების (წიწვოვანი – ფართოფოთლოვანი) და მუხნარი ტყესტეპის ზონები აღმოსავლეთისაკენ ურალს არ სცილდება, დასავლეთ ციმბირის ვაკეზე მათ აგრძელებს ნათელ- წიწვოვანი და წვრილფოთლოვანი (ძირითადად [[არყი]], [[ვერხვი]]) ტყეები და არყნარი ტყესტეპი.</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94&diff=269577&oldid=prev 2026-04-15T18:55:53Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">შიდა წყლები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:55, 15 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 54:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 54:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დასავლეთ ციმბირის ვაკე გამოირჩეეა მრავალრიცხოვანი ტბებით, რომელთაგან მნიშენელოვანი სიდიდის არც ერთი არ არის. ტბების სიხშირე გამოწვეულია სუსტად დახრილი ვაკე რელიეფით, ძველი მყინეარებისა და მათი ნადნობი წყლის მოქმედებით, მრავალწლიანი მზრალობით (თერმოკარსტული ტბები),&#160; მდინარეთა მოქმედებით, სუფოზიური პროცესებით და სხვა. ტბების დიდი ნაწილი ბიოგენური წარმოშობისაა (ტორფნარში) ამასთან დაკავშირებით ტბების სხვადასხვა გენეტური ტიპები გამოიყოფა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დასავლეთ ციმბირის ვაკე გამოირჩეეა მრავალრიცხოვანი ტბებით, რომელთაგან მნიშენელოვანი სიდიდის არც ერთი არ არის. ტბების სიხშირე გამოწვეულია სუსტად დახრილი ვაკე რელიეფით, ძველი მყინეარებისა და მათი ნადნობი წყლის მოქმედებით, მრავალწლიანი მზრალობით (თერმოკარსტული ტბები),&#160; მდინარეთა მოქმედებით, სუფოზიური პროცესებით და სხვა. ტბების დიდი ნაწილი ბიოგენური წარმოშობისაა (ტორფნარში) ამასთან დაკავშირებით ტბების სხვადასხვა გენეტური ტიპები გამოიყოფა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რეგიონის ტერიტორია მდიდარია მიწისქვეშა (განსაკუთრებით <del class="diffchange diffchange-inline">არტებიული</del>) წყლებით, დასავლეთ ციმბირის <del class="diffchange diffchange-inline">არტებიული </del>აუზი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დიდია და შედგება ცალკეული აუზებისაგან (ტობოლის, ირტიშის, ბარაბინის). წყალშემცველი ჰორიზონტები განლაგებულია <del class="diffchange diffchange-inline">სხვაღასხვა </del>სიღრმეზე (200-300მ-დან უფრო ღრმად). 800-3000მ სიღრმეზე მეზოზოურ წყლებში აღმოჩენილია თერმული არტეზიული წყლები +25 დან 100 და უფრო მეტ გრადუსამდე, რაც შეიძლება წარმატებით იქნეს გამოყენებული თბომეურნეობაში და სამკურნალოდ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რეგიონის ტერიტორია მდიდარია მიწისქვეშა (განსაკუთრებით <ins class="diffchange diffchange-inline">არტეზიული</ins>) წყლებით, დასავლეთ ციმბირის <ins class="diffchange diffchange-inline">არტეზიული </ins>აუზი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დიდია და შედგება ცალკეული აუზებისაგან (ტობოლის, ირტიშის, ბარაბინის). წყალშემცველი ჰორიზონტები განლაგებულია <ins class="diffchange diffchange-inline">სხვადასხვა </ins>სიღრმეზე (200-300მ-დან უფრო ღრმად). 800-3000მ სიღრმეზე მეზოზოურ წყლებში აღმოჩენილია თერმული არტეზიული წყლები +25 დან 100 და უფრო მეტ გრადუსამდე, რაც შეიძლება წარმატებით იქნეს გამოყენებული თბომეურნეობაში და სამკურნალოდ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ბუნებრივი ზონები ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ბუნებრივი ზონები ====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94&diff=269576&oldid=prev 2026-04-15T18:54:26Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">შიდა წყლები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:54, 15 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 51:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 51:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მეოთხეულის წინა პერიოდში ეროზიის ბაზისი 300-400მ-ით დაბლა მდებარეობდა, ვიდრე ამჟამად. ობის, ენისეის და სხვა მნიშვნელოვანი მდინარის პალეო ხეობები ჩრდილოეთში ამოვსებულია ზღვიური წყებებით, ხოლო სამხრეთში ალუვიურით და ტბიურით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მეოთხეულის წინა პერიოდში ეროზიის ბაზისი 300-400მ-ით დაბლა მდებარეობდა, ვიდრე ამჟამად. ობის, ენისეის და სხვა მნიშვნელოვანი მდინარის პალეო ხეობები ჩრდილოეთში ამოვსებულია ზღვიური წყებებით, ხოლო სამხრეთში ალუვიურით და ტბიურით.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">დასავლეთ ციმბირის ვაკე გამოირჩეეა მრავალრიცხოვანი ტბებით, რომელთაგან მნიშენელოვანი სიდიდის არც ერთი არ არის. ტბების სიხშირე გამოწვეულია სუსტად დახრილი ვაკე რელიეფით, ძველი მყინეარებისა და მათი ნადნობი წყლის მოქმედებით, მრავალწლიანი მზრალობით (თერმოკარსტული ტბები),&#160; მდინარეთა მოქმედებით, სუფოზიური პროცესებით და სხვა. ტბების დიდი ნაწილი ბიოგენური წარმოშობისაა (ტორფნარში) ამასთან დაკავშირებით ტბების სხვადასხვა გენეტური ტიპები გამოიყოფა.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">რეგიონის ტერიტორია მდიდარია მიწისქვეშა (განსაკუთრებით არტებიული) წყლებით, დასავლეთ ციმბირის არტებიული აუზი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დიდია და შედგება ცალკეული აუზებისაგან (ტობოლის, ირტიშის, ბარაბინის). წყალშემცველი ჰორიზონტები განლაგებულია სხვაღასხვა სიღრმეზე (200-300მ-დან უფრო ღრმად). 800-3000მ სიღრმეზე მეზოზოურ წყლებში აღმოჩენილია თერმული არტეზიული წყლები +25 დან 100 და უფრო მეტ გრადუსამდე, რაც შეიძლება წარმატებით იქნეს გამოყენებული თბომეურნეობაში და სამკურნალოდ.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==== ბუნებრივი ზონები ====</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94&diff=269575&oldid=prev 2026-04-15T18:47:14Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">შიდა წყლები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:47, 15 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 46:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 46:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== შიდა წყლები ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== შიდა წყლები ====</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">დასავლეთ ციმბირის ვაკე განეკუთვნება ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის აუზს. ვაკე რელიეფი, მცირე აორთქლება და მრავალწლიანი მზრალობა ნალექების სიმცირის&#160; პირობებშიც განსაზღვრავს ზედაპირული წყლების სიუხვეს. მდინარეთა ქსელი ხშირი და უხვწყლიანია, უამრავი მცირე ფართობის ტბებია, მდიდარია მიწისქვეშა (არტეზიული) წყლებით, მსოფლიო მასშტაბით გამოირჩევა ჭაობების ყველაზე ფართო გავრცელებით. ვაკის ტერიტორიის ძირითადი ნაწილი [[ობი (მდინარე)|ობი]]ს აუზშია. აღმოსავლეთ საზღვარზე გაედინება [[ენისეი]], რომელიც წლიური ჩამონადენით (600კმ&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) აზიაში მხოლოდ [[განგი|განგს]] ([[ბრაჰმაპუტრა|ბრაჰმაპუტრით]]) და [[იანძი|იანძს]] ჩამოუვარდება. მდ. ობს ([[ირტიში]]თ) სიგრძითაც და აუზის ფართობითაც ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში მხოლოდ მისისიპი აღემატება. ყინულოვანი ოკეანის სხვა მდინარეთაგან ყველაზე დიდია ტაზი. ირტიშის მრავალრიცხოვან შენაკადებიდან სიგრძით და წყლიანობით გამოირჩევა იშიმი და ტობოლი. მდინარეები ვაკის ტიპისაა (გამონაკლისია ობის, ირტიშის და ტობოლის სათავეები) და ხასიათდებიან კალაპოტის ძლიერ მცირე დახრით. მდინარეთა საზრდოობაში მთავარ როლს ასრულებს თოვლის ნადნობი წყალი, რის გამოც წყალდიდობა გაზაფხულზე და ზაფხულის პირველ ნახევარშია, მაგრამ ვინაიდან მთავარი მდინარეები მერიდიანული მიმართულებით რამდენიმე კლიმატურ სარტყელს და ბუნებრივ ზონას კვეთენ, წყალდიდობის დაწყების და დამთავრების თარიღები ზემო და ქვემო დინებებს შორის მნიშვნელოვნად განსხვავებულია. ზამთარში მდინარეები იყინებიან, პატარები – ფსკერამდე, მერიდიანული მიმართულებით გაყინვის და მასთან დაკავშირებით სანავიგაციო პერიოდის ხანგრძლივობა მნიშვნელოვან ფარგლებში იცვლება.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ძალიან დიდია მდინარეების პიდროენერგეტიკული, სატრანსპორტო და სარეწაო მნიშენელობა.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">მეოთხეულის წინა პერიოდში ეროზიის ბაზისი 300-400მ-ით დაბლა მდებარეობდა, ვიდრე ამჟამად. ობის, ენისეის და სხვა მნიშვნელოვანი მდინარის პალეო ხეობები ჩრდილოეთში ამოვსებულია ზღვიური წყებებით, ხოლო სამხრეთში ალუვიურით და ტბიურით.</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94&diff=269574&oldid=prev 2026-04-15T18:33:09Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ჰავა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:33, 15 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 37:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 37:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>4. მნიშენელოვანი კლიმატწარმომქმნელი ფაქტორია ქვეფენილი ზედაპირის ფიზიკური ხასიათი: ტენიანობის მაღალი მაჩვენებელი, ძლიერი დაჭაობება მრავალრიცხოვანი ტბებით,&#160; მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს მთელ რიგ მეტეოროლოგიურ პროცესებზე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>4. მნიშენელოვანი კლიმატწარმომქმნელი ფაქტორია ქვეფენილი ზედაპირის ფიზიკური ხასიათი: ტენიანობის მაღალი მაჩვენებელი, ძლიერი დაჭაობება მრავალრიცხოვანი ტბებით,&#160; მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს მთელ რიგ მეტეოროლოგიურ პროცესებზე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ვაკის ძირითად ნაწილზე ჰავა კონტინენტურია, ხანგრძლივი და ყინვიანი ზამთრით და შედარებით ხანმოკლე (განსაკუთრებით ჩრდილოეთში) გრილი (სამხრეთში თბილი, ზოგან ქვაბულებში ზომიერად ცხელიც) ზაფხულით. ჰავის სიმკაცრე სამხრეთ- დასავლეთიდან ჩრდილო- აღმოსავლეთისაკენ მატულობს. სამხრეთ-დასავლეთს კვეთს იანვრის –15° იზოთერმი, ხოლო ჩრღილო- აღმოსავლეთს –30°.&#160; ტემპერატურის აბსოლუტური მინიმუმი მინუს 45-54° ფარგლებში იცვლება. ზამთრის ტემპერატურა ვაკის დასავლეთ მხარეზე 10-ით მაღალია, ვიდრე აღმოსავლეთ მხარეში, რაც გამოწვეულია დასავლეთში დასავლეთის ჰაერის მასების, ხოლო აღმოსავლეთში აზიის (ციმბირის) ანტიციკლონის გავლენით. დამახასიათებელია თოვლის ხანგრძლივი საბურველი, რომელიც ჩრდილოეთში ოქტომბრის <del class="diffchange diffchange-inline">ღასაწყისიდან </del>ივნისის დამლევამდე არსებობს (240-260 დღე), ხოლო სამხრეთში ნოემბრიდან აპრილის დამლევამდე.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ვაკის ძირითად ნაწილზე ჰავა კონტინენტურია, ხანგრძლივი და ყინვიანი ზამთრით და შედარებით ხანმოკლე (განსაკუთრებით ჩრდილოეთში) გრილი (სამხრეთში თბილი, ზოგან ქვაბულებში ზომიერად ცხელიც) ზაფხულით. ჰავის სიმკაცრე სამხრეთ- დასავლეთიდან ჩრდილო- აღმოსავლეთისაკენ მატულობს. სამხრეთ-დასავლეთს კვეთს იანვრის –15° იზოთერმი, ხოლო ჩრღილო- აღმოსავლეთს –30°.&#160; ტემპერატურის აბსოლუტური მინიმუმი მინუს 45-54° ფარგლებში იცვლება. ზამთრის ტემპერატურა ვაკის დასავლეთ მხარეზე 10-ით მაღალია, ვიდრე აღმოსავლეთ მხარეში, რაც გამოწვეულია დასავლეთში დასავლეთის ჰაერის მასების, ხოლო აღმოსავლეთში აზიის (ციმბირის) ანტიციკლონის გავლენით. დამახასიათებელია თოვლის ხანგრძლივი საბურველი, რომელიც ჩრდილოეთში ოქტომბრის <ins class="diffchange diffchange-inline">დასაწყისიდან </ins>ივნისის დამლევამდე არსებობს (240-260 დღე), ხოლო სამხრეთში ნოემბრიდან აპრილის დამლევამდე.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ზაფხულში ვაკეზე მიმდებარე ოკეანესთან შედარებით მყარდება დაბალი წნევა, იგი იწოვს არქტიკულ ჰაერს, რომელიც სამხრეთის მიმართულებით ტრანსფორმაციას განიცდის. კიდევ უფრო ინტენსიურია დასავლეთი ჰაერის ტრანსფორმაციის პროცესი, რის შედეგადაც რეგიონის ტერიტორიაზე ყალიბდება კონტინენტური ჰაერი.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ზაფხული უკიდურეს ჩრდილოეთში ხანმოკლე და გრილია. მას კვეთს ივლისის +5°-იანი იზოთერმი, ხოლო უკიდურეს სამხრეთში თბილი (20°), სტეპურ ქვაბულებში ზომიერად ცხელიცაა. ტემპერატურის აბსოლუტური მაქსიმუმი ჩრდილოეთში 27°, ხოლო სამხრეთში 41° აღწევს.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ატმოსფერული ნალექების განაწილება განისაზღვრება ციკლონური პროცესებით და მაქსიმუმს (400-500მმ) აღწევს შუა განედებში მისგან ჩრდილოეთისა და სამხრეთისაკენ მისი რაოდენობა თანდათან კლებულობს 200-250მ-მდე. ნალექების მაქსიმუმი ყველგან თბილ პერიოდზე მოდის.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==== შიდა წყლები ====</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili