https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94 2026-04-26T03:32:14Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94&diff=203524&oldid=prev 2023-09-19T19:51:30Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:51, 19 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დაულე / დაულეთ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Дауле/Даулет)'' – მიწის ნაყოფიერების მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ <del class="diffchange diffchange-inline">მითოლოგიაში</del>. წარმოდგენილი ჰყავდათ თეთრწვერა მოხუცის სახით, დაულე ყველგან მყოფია, არის მარჯვნივაც და მარცხნივაც, მიწაზეც და ზეცაში. ჰყავს ცოლი – ჯერ-ანასი დაუჩე/დაუჩე-ქათინი, ძმა – დაღისთაღილი – მიწათმოქმედების მფარველი და ვაჟები – შაქმანი და საუმანი – საზღვრების, ჯანმრთელობისა და ნაყოფიერების მფარველები. ბალყარელებს და ყარაჩელებს ამ უკანასკნელთა სალოცავში მრგვალი ფორმის საწესო პურები მიჰქონდათ, რათა მიწა ნაყოფიერი ყოფილიყო, ხოლო მათ დედას მსხვერპლად თხას სწირავდნენ. მითის მიხედვით, დაუჩე მამია-ყალას ციხე-სიმაგრეში ცხოვრობს, შაქმანი ყარაჩის საზღვრებს იცავს. იგი ჩნდება ქვაზე, რომელსაც ირის-თაში (Ырыс-таш – „ქვა-ტაბუ“) ჰქვია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დაულე / დაულეთ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Дауле/Даулет)'' – მიწის ნაყოფიერების მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მითოლოგია]]ში</ins>. წარმოდგენილი ჰყავდათ თეთრწვერა მოხუცის სახით, დაულე ყველგან მყოფია, არის მარჯვნივაც და მარცხნივაც, მიწაზეც და ზეცაში. ჰყავს ცოლი – ჯერ-ანასი დაუჩე/დაუჩე-ქათინი, ძმა – დაღისთაღილი – მიწათმოქმედების მფარველი და ვაჟები – შაქმანი და საუმანი – საზღვრების, ჯანმრთელობისა და ნაყოფიერების მფარველები. ბალყარელებს და ყარაჩელებს ამ უკანასკნელთა სალოცავში მრგვალი ფორმის საწესო პურები მიჰქონდათ, რათა მიწა ნაყოფიერი ყოფილიყო, ხოლო მათ დედას მსხვერპლად თხას სწირავდნენ. მითის მიხედვით, დაუჩე მამია-ყალას ციხე-სიმაგრეში ცხოვრობს, შაქმანი ყარაჩის საზღვრებს იცავს. იგი ჩნდება ქვაზე, რომელსაც ირის-თაში (Ырыс-таш – „ქვა-ტაბუ“) ჰქვია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაულეს სახელობის [[ლოცვა]], რომელშიც თითქმის მთელი ბალყარეთისა და ყარაჩის მოსახლეობა მონაწილეობდა, ადრე გაზაფხულზე, მარტის თვეში (Аузну-арт-айы) დიდ ყარაჩში, ყუბანის ზემოწელში ტარდებოდა. ლოცვის წინ პატარა მოედანზე აღმართავდნენ სამ ბოძს, რომლებზედაც ადამიანების სახეები იყო ამოკვეთილი. კულტმსახურის (табалтайчы) მიერ „ო, დაუალი, ო, დაღისთაღილის“ შეძახილზე, ყველანი მარცხენა მკერდზე მარჯვენა ხელისგულის დარტყმას იწყებდნენ და თან ძმების სადიდებელს მღეროდნენ. მითის მიხედვით, ძმებს მტრულ დამოკიდებულება ჰქონდათ და იმისათვის, რომ ერთმანეთთან [[ბრძოლა]] შეეწყვიტათ და ხალხისთვის სამიწათმოქმედო სამუშაოების ჩატარების შესაძლებლობა მიეცათ, აუცილებელი იყო მათი გულის მოგება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაულეს სახელობის [[ლოცვა]], რომელშიც თითქმის მთელი ბალყარეთისა და ყარაჩის მოსახლეობა მონაწილეობდა, ადრე გაზაფხულზე, მარტის თვეში (Аузну-арт-айы) დიდ ყარაჩში, ყუბანის ზემოწელში ტარდებოდა. ლოცვის წინ პატარა მოედანზე აღმართავდნენ სამ ბოძს, რომლებზედაც ადამიანების სახეები იყო ამოკვეთილი. კულტმსახურის (табалтайчы) მიერ „ო, დაუალი, ო, დაღისთაღილის“ შეძახილზე, ყველანი მარცხენა მკერდზე მარჯვენა ხელისგულის დარტყმას იწყებდნენ და თან ძმების სადიდებელს მღეროდნენ. მითის მიხედვით, ძმებს მტრულ დამოკიდებულება ჰქონდათ და იმისათვის, რომ ერთმანეთთან [[ბრძოლა]] შეეწყვიტათ და ხალხისთვის სამიწათმოქმედო სამუშაოების ჩატარების შესაძლებლობა მიეცათ, აუცილებელი იყო მათი გულის მოგება.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94&diff=71117&oldid=prev 2018-12-19T11:56:22Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:56, 19 დეკემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ნუგზარ ანთელავა. </del>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<del class="diffchange diffchange-inline">. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94&diff=34909&oldid=prev 2017-10-26T13:05:00Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:05, 26 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დაულე / დაულეთ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Дауле/Даулет)'' – მიწის ნაყოფიერების მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. წარმოდგენილი ჰყავდათ თეთრწვერა მოხუცის სახით, დაულე ყველგან მყოფია, არის მარჯვნივაც და მარცხნივაც, მიწაზეც და ზეცაში. ჰყავს ცოლი – ჯერ-ანასი დაუჩე/დაუჩე-ქათინი, ძმა – დაღისთაღილი – მიწათმოქმედების მფარველი და ვაჟები – შაქმანი და საუმანი – საზღვრების, ჯანმრთელობისა და ნაყოფიერების მფარველები. ბალყარელებს და ყარაჩელებს ამ უკანასკნელთა სალოცავში მრგვალი ფორმის საწესო პურები მიჰქონდათ, რათა მიწა ნაყოფიერი ყოფილიყო, ხოლო მათ დედას მსხვერპლად თხას სწირავდნენ. მითის მიხედვით, დაუჩე მამია-ყალას ციხე-სიმაგრეში ცხოვრობს, შაქმანი ყარაჩის საზღვრებს იცავს. იგი ჩნდება ქვაზე, რომელსაც ირის-თაში (Ырыс-таш – „ქვა-ტაბუ“) ჰქვია.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დაულე / დაულეთ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Дауле/Даулет)'' – მიწის ნაყოფიერების მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. წარმოდგენილი ჰყავდათ თეთრწვერა მოხუცის სახით, დაულე ყველგან მყოფია, არის მარჯვნივაც და მარცხნივაც, მიწაზეც და ზეცაში. ჰყავს ცოლი – ჯერ-ანასი დაუჩე/დაუჩე-ქათინი, ძმა – დაღისთაღილი – მიწათმოქმედების მფარველი და ვაჟები – შაქმანი და საუმანი – საზღვრების, ჯანმრთელობისა და ნაყოფიერების მფარველები. ბალყარელებს და ყარაჩელებს ამ უკანასკნელთა სალოცავში მრგვალი ფორმის საწესო პურები მიჰქონდათ, რათა მიწა ნაყოფიერი ყოფილიყო, ხოლო მათ დედას მსხვერპლად თხას სწირავდნენ. მითის მიხედვით, დაუჩე მამია-ყალას ციხე-სიმაგრეში ცხოვრობს, შაქმანი ყარაჩის საზღვრებს იცავს. იგი ჩნდება ქვაზე, რომელსაც ირის-თაში (Ырыс-таш – „ქვა-ტაბუ“) ჰქვია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>დაულეს სახელობის [[ლოცვა]], რომელშიც თითქმის მთელი ბალყარეთისა და ყარაჩის მოსახლეობა მონაწილეობდა, ადრე გაზაფხულზე, მარტის თვეში (Аузну-арт-айы) დიდ ყარაჩში, ყუბანის ზემოწელში ტარდებოდა. ლოცვის წინ პატარა მოედანზე აღმართავდნენ სამ ბოძს, რომლებზედაც ადამიანების სახეები იყო ამოკვეთილი. კულტმსახურის (табалтайчы) მიერ „ო, დაუალი, ო, დაღისთაღილის“ შეძახილზე, ყველანი მარცხენა მკერდზე მარჯვენა ხელისგულის დარტყმას იწყებდნენ და თან ძმების სადიდებელს მღეროდნენ. მითის მიხედვით, ძმებს მტრულ დამოკიდებულება ჰქონდათ და იმისათვის, რომ ერთმანეთთან ბრძოლა შეეწყვიტათ და ხალხისთვის სამიწათმოქმედო სამუშაოების ჩატარების შესაძლებლობა მიეცათ, აუცილებელი იყო მათი გულის მოგება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>დაულეს სახელობის [[ლოცვა]], რომელშიც თითქმის მთელი ბალყარეთისა და ყარაჩის მოსახლეობა მონაწილეობდა, ადრე გაზაფხულზე, მარტის თვეში (Аузну-арт-айы) დიდ ყარაჩში, ყუბანის ზემოწელში ტარდებოდა. ლოცვის წინ პატარა მოედანზე აღმართავდნენ სამ ბოძს, რომლებზედაც ადამიანების სახეები იყო ამოკვეთილი. კულტმსახურის (табалтайчы) მიერ „ო, დაუალი, ო, დაღისთაღილის“ შეძახილზე, ყველანი მარცხენა მკერდზე მარჯვენა ხელისგულის დარტყმას იწყებდნენ და თან ძმების სადიდებელს მღეროდნენ. მითის მიხედვით, ძმებს მტრულ დამოკიდებულება ჰქონდათ და იმისათვის, რომ ერთმანეთთან <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ბრძოლა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>შეეწყვიტათ და ხალხისთვის სამიწათმოქმედო სამუშაოების ჩატარების შესაძლებლობა მიეცათ, აუცილებელი იყო მათი გულის მოგება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94&diff=32276&oldid=prev 2017-10-06T08:58:24Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98" class="mw-redirect" title="დაულეთი">დაულეთი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94" title="დაულე">დაულე“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">08:58, 6 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94&diff=32274&oldid=prev 2017-10-06T08:58:13Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94" title="დაულე">დაულე“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98" class="mw-redirect" title="დაულეთი">დაულეთი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">08:58, 6 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94&diff=32270&oldid=prev 2017-10-06T08:56:19Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;დაულე / დაულეთ-ი&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(ბალყ.-ყარაჩ. Дауле/Даулет)&#039;&#039; – მიწის ნაყოფიერებ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''დაულე / დაულეთ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Дауле/Даулет)'' – მიწის ნაყოფიერების მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. წარმოდგენილი ჰყავდათ თეთრწვერა მოხუცის სახით, დაულე ყველგან მყოფია, არის მარჯვნივაც და მარცხნივაც, მიწაზეც და ზეცაში. ჰყავს ცოლი – ჯერ-ანასი დაუჩე/დაუჩე-ქათინი, ძმა – დაღისთაღილი – მიწათმოქმედების მფარველი და ვაჟები – შაქმანი და საუმანი – საზღვრების, ჯანმრთელობისა და ნაყოფიერების მფარველები. ბალყარელებს და ყარაჩელებს ამ უკანასკნელთა სალოცავში მრგვალი ფორმის საწესო პურები მიჰქონდათ, რათა მიწა ნაყოფიერი ყოფილიყო, ხოლო მათ დედას მსხვერპლად თხას სწირავდნენ. მითის მიხედვით, დაუჩე მამია-ყალას ციხე-სიმაგრეში ცხოვრობს, შაქმანი ყარაჩის საზღვრებს იცავს. იგი ჩნდება ქვაზე, რომელსაც ირის-თაში (Ырыс-таш – „ქვა-ტაბუ“) ჰქვია.<br /> <br /> დაულეს სახელობის [[ლოცვა]], რომელშიც თითქმის მთელი ბალყარეთისა და ყარაჩის მოსახლეობა მონაწილეობდა, ადრე გაზაფხულზე, მარტის თვეში (Аузну-арт-айы) დიდ ყარაჩში, ყუბანის ზემოწელში ტარდებოდა. ლოცვის წინ პატარა მოედანზე აღმართავდნენ სამ ბოძს, რომლებზედაც ადამიანების სახეები იყო ამოკვეთილი. კულტმსახურის (табалтайчы) მიერ „ო, დაუალი, ო, დაღისთაღილის“ შეძახილზე, ყველანი მარცხენა მკერდზე მარჯვენა ხელისგულის დარტყმას იწყებდნენ და თან ძმების სადიდებელს მღეროდნენ. მითის მიხედვით, ძმებს მტრულ დამოკიდებულება ჰქონდათ და იმისათვის, რომ ერთმანეთთან ბრძოლა შეეწყვიტათ და ხალხისთვის სამიწათმოქმედო სამუშაოების ჩატარების შესაძლებლობა მიეცათ, აუცილებელი იყო მათი გულის მოგება.<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * Джуртубаев М. Древние верования балкарцев и карачаевцев. Нальчик, 1991;<br /> * Каракетов М. Д. Из традиционной обрядово-культовой жизни карачаевцев. М., 1995;<br /> * Каракетов М. Д. Миф и функционирование религиозного культа в заговорно-заклинательном ритуале карачаевцев и балкарцев. М., 1999;<br /> * Каракетов Д. М. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017<br /> <br /> [[კატეგორია:მითოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]<br /> [[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული ღვთაებანი]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:საკულტო რიტუალები]]</div>

Echelidze