დეეტერსი გერჰარდტ - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 08:56, 20 თებერვალი 2024-ზე

2024-02-20T08:56:50Z

Tkenchoshvili 09:24, 22 იანვარი 2024-ზე

2024-01-22T09:24:48Z

Tkenchoshvili 11:24, 12 იანვარი 2024-ზე

2024-01-12T11:24:17Z

Tkenchoshvili 11:24, 12 იანვარი 2024-ზე

2024-01-12T11:24:01Z

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „გერჰარდტ დეეტერსი“ გადაიტანა გვერდზე „დეეტერსი გერჰარდტ“ გად...

2023-12-15T18:08:04Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „გერჰარდტ დეეტერსი“ გადაიტანა გვერდზე „დეეტერსი გერჰარდტ“ გად...

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „დეეტერსი გერჰარდტ“ გადაიტანა გვერდზე „გერჰარდტ დეეტერსი“

2023-12-15T18:07:54Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „დეეტერსი გერჰარდტ“ გადაიტანა გვერდზე „გერჰარდტ დეეტერსი“

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: ''დეეტერსი გერჰარდტ ულრიხ ვოლდემარ''' (1892–1961), გერმანელი ენათმე...

2023-12-15T18:06:32Z

ახალი გვერდი: ''დეეტერსი გერჰარდტ ულრიხ ვოლდემარ''' (1892–1961), გერმანელი ენათმე...

ახალი გვერდი

''დეეტერსი გერჰარდტ ულრიხ ვოლდემარ''' (1892–1961), გერმანელი ენათმეცნიერი, ბონის უნივერსიტეტის პროფესორი, კავკასიოლოგი და ქართველოლოგი. იკვლევდა ქართველურ და მთის იბერიულ-კავკასიურ ენებს. მასვე ეკუთენის რამდენიმე წერილი [[შოთა რუსთაველი|შოთა რუსთაველზე]] და ნაშრომი „ქართული ლიტერატურა" (1963).

ქართველურ ენათა კველევის თვალსაზრისით განსაკუთრებით საყურადღებოა „ქართველური ზმნა“ (Das Kharthwelische Verbum“, Leipzig, 1930). ამ ნაშრომში დეეტერსი ორ მიზანს ისახაედა: პირველ ყოვლისა, მას სურდა ნიადაგი მოემზადებინა ქართველურ ენათა ისტორიულ-შედარებითი [[გრამატიკა|გრამატიკის]] შესაქმნელად, შემდეგ კი ქართველური ენები შეედარებინა მთის იბერიულ-კავკასიურ ენებთან და საბოლოოდ ამ ენათა მიმართება გაერკვია მცირე აზიისა და წინა აზიის ძველ ენებთან. ნაშრომი 15 თავისაგან შედგება. მასში თანამიმდევრულადაა განხილული ზმნისწინები, პირის აღმნიშვნელი პრეფიქსები და სუფიქსები, მრავლოითი რიცხვის სუფიქსები, დროის და [[გვარი (ზმნის)|გვართა]] წარმოება და ა. შ.

დეეტერსს ყურადღება მიუქცევია [[ქართული დიალექტები|ქართული ენის დიალექტები]]სთვისაც. ამ მიზნით გამოუყენებია [[შანიძე აკაკი|ა. შანიძის]], არნ.
ჩიქობავასა და ე. თოფურიას შრომები.

რიგ შემთხვევაში დეეტერსი ემყარება [[ნიკო მარი|ნ. მარი]]ს „ჭანური ენის გრამატიკას“, ი. ყიფშიძის „მეგრული ენის გრამატიკას“, სვანურისთეის კი
იყენებს ა. ონიანისა და ი. ნიჟარაძის ტექსტებს, ა. შანიძის გამოკვლევას „უმლაუტი სვანურში“, ამასთან ერთად, შანიძისეული კლასიფიკაციით, სვანურში ოთხ დიალექტს გამოყოფს (ბალსზემოურს, ბალსქვემოურს, ლაშხურსა და ლენტეხურს).

„ქართველური ზმნა“ გამოქვეყნდა უფრო ადრე, ვიდრე დაიბეჭდებოდა ა. შანიძის „ქართული ენის გრამატიკა“ (1930), ნ. მარისა და [[ბრიერი მორის|მ. ბრიერი]]ს „ქართული ენა“ (1931), ე. თოფურიას „სვანური ენა, I ზმნა“ (1911). ამის გამო დეეტერსის ნაშრომის ზოგი საკითხი სადავოა.

''გ. თოფურია''

== ლიტერატურა ==
* ჩიქობავა არნ, იბერიულ-კაეკასიურ ენათა შესწაელის ისტორია, თბ., 1965.

==წყარო==
[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]
[[კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები]]
[[კატეგორია:გერმანელი კევკასიოლოგები]]
[[კატეგორია:გერმანელი ქართველოლოგები]]

@@ ხაზი 5: / ხაზი 5: @@
 დეეტერსს ყურადღება მიუქცევია [[ქართული დიალექტები|ქართული ენის დიალექტები]]სთვისაც. ამ მიზნით გამოუყენებია [[შანიძე აკაკი|ა. შანიძის]], არნ. ჩიქობავასა და ე. თოფურიას შრომები.
-რიგ შემთხვევაში დეეტერსი ემყარება [[ნიკო მარი|ნ. მარი]]ს „ჭანური ენის გრამატიკას“, ი. ყიფშიძის „მეგრული ენის გრამატიკას“, სვანურისთვის კი იყენებს ა. ონიანისა და ი. ნიჟარაძის ტექსტებს, ა. შანიძის გამოკვლევას „უმლაუტი სვანურში“, ამასთან ერთად, შანიძისეული კლასიფიკაციით, სვანურში ოთხ დიალექტს გამოყოფს (ბალსზემოურს, ბალსქვემოურს, ლაშხურსა და ლენტეხურს).
+რიგ შემთხვევაში დეეტერსი ემყარება [[ნიკო მარი|ნ. მარი]]ს „ჭანური ენის გრამატიკას“, ი. ყიფშიძის „მეგრული ენის გრამატიკას“, [[სვანური ენა|სვანურისთვის]] კი იყენებს [[ონიანი არსენ|ა. ონიანისა]] და ი. ნიჟარაძის ტექსტებს, ა. შანიძის გამოკვლევას „უმლაუტი სვანურში“, ამასთან ერთად, შანიძისეული კლასიფიკაციით, სვანურში ოთხ დიალექტს გამოყოფს (ბალსზემოურს, ბალსქვემოურს, ლაშხურსა და ლენტეხურს).
-„ქართველური ზმნა“ გამოქვეყნდა უფრო ადრე, ვიდრე დაიბეჭდებოდა ა. შანიძის „ქართული ენის გრამატიკა“ (1930), ნ. მარისა და [[ბრიერი მორის|მ. ბრიერი]]ს „ქართული ენა“ (1931), ე. თოფურიას „სვანური ენა, I ზმნა“ (1911). ამის გამო დეეტერსის ნაშრომის ზოგი საკითხი სადავოა.
+„ქართველური ზმნა“ გამოქვეყნდა უფრო ადრე, ვიდრე დაიბეჭდებოდა [[შანიძე აკაკი|ა. შანიძის]] „ქართული ენის გრამატიკა“ (1930), ნ. მარისა და [[ბრიერი მორის|მ. ბრიერი]]ს „ქართული ენა“ (1931), [[თოფურია ვარლამ|ვ. თოფურია]]ს „სვანური ენა, I ზმნა“ (1911). ამის გამო დეეტერსის ნაშრომის ზოგი საკითხი სადავოა.
 ''გ. თოფურია''

←წინა ვერსია		11:24, 12 იანვარი 2024-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
−	''დეეტერსი გერჰარდტ ულრიხ ვოლდემარ''' (1892–1961), გერმანელი ენათმეცნიერი, ბონის უნივერსიტეტის პროფესორი, კავკასიოლოგი და ქართველოლოგი. იკვლევდა ქართველურ და მთის [[იბერიულ-კავკასიური ენები\|იბერიულ-კავკასიურ ენებს]]. მასვე ეკუთენის რამდენიმე წერილი [[შოთა რუსთაველი\|შოთა რუსთაველზე]] და ნაშრომი „ქართული ლიტერატურა" (1963).	+	'''დეეტერსი გერჰარდტ ულრიხ ვოლდემარ''' (1892–1961), გერმანელი ენათმეცნიერი, ბონის უნივერსიტეტის პროფესორი, კავკასიოლოგი და ქართველოლოგი. იკვლევდა ქართველურ და მთის [[იბერიულ-კავკასიური ენები\|იბერიულ-კავკასიურ ენებს]]. მასვე ეკუთენის რამდენიმე წერილი [[შოთა რუსთაველი\|შოთა რუსთაველზე]] და ნაშრომი „ქართული ლიტერატურა" (1963).

	ქართველურ ენათა კველევის თვალსაზრისით განსაკუთრებით საყურადღებოა „ქართველური ზმნა“ (Das Kharthwelische Verbum“, Leipzig, 1930). ამ ნაშრომში დეეტერსი ორ მიზანს ისახაედა: პირველ ყოვლისა, მას სურდა ნიადაგი მოემზადებინა ქართველურ ენათა ისტორიულ-შედარებითი [[გრამატიკა\|გრამატიკის]] შესაქმნელად, შემდეგ კი ქართველური ენები შეედარებინა მთის იბერიულ-კავკასიურ ენებთან და საბოლოოდ ამ ენათა მიმართება გაერკვია მცირე აზიისა და წინა აზიის ძველ ენებთან. ნაშრომი 15 თავისაგან შედგება. მასში თანამიმდევრულადაა განხილული ზმნისწინები, პირის აღმნიშვნელი პრეფიქსები და სუფიქსები, მრავლოითი რიცხვის სუფიქსები, დროის და [[გვარი (ზმნის)\|გვართა]] წარმოება და ა. შ.		ქართველურ ენათა კველევის თვალსაზრისით განსაკუთრებით საყურადღებოა „ქართველური ზმნა“ (Das Kharthwelische Verbum“, Leipzig, 1930). ამ ნაშრომში დეეტერსი ორ მიზანს ისახაედა: პირველ ყოვლისა, მას სურდა ნიადაგი მოემზადებინა ქართველურ ენათა ისტორიულ-შედარებითი [[გრამატიკა\|გრამატიკის]] შესაქმნელად, შემდეგ კი ქართველური ენები შეედარებინა მთის იბერიულ-კავკასიურ ენებთან და საბოლოოდ ამ ენათა მიმართება გაერკვია მცირე აზიისა და წინა აზიის ძველ ენებთან. ნაშრომი 15 თავისაგან შედგება. მასში თანამიმდევრულადაა განხილული ზმნისწინები, პირის აღმნიშვნელი პრეფიქსები და სუფიქსები, მრავლოითი რიცხვის სუფიქსები, დროის და [[გვარი (ზმნის)\|გვართა]] წარმოება და ა. შ.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
-'''დეეტერსი გერჰარდტ ულრიხ ვოლდემარ''' (1892–1961), გერმანელი ენათმეცნიერი, ბონის უნივერსიტეტის პროფესორი, კავკასიოლოგი და ქართველოლოგი. იკვლევდა ქართველურ და მთის [[იბერიულ-კავკასიური ენები|იბერიულ-კავკასიურ ენებს]]. მასვე ეკუთენის რამდენიმე წერილი [[შოთა რუსთაველი|შოთა რუსთაველზე]] და ნაშრომი „ქართული ლიტერატურა" (1963).
+'''დეეტერსი გერჰარდტ ულრიხ ვოლდემარ''' (1892–1961), გერმანელი ენათმეცნიერი, ბონის უნივერსიტეტის პროფესორი, კავკასიოლოგი და ქართველოლოგი. იკვლევდა ქართველურ და მთის [[იბერიულ-კავკასიური ენები|იბერიულ-კავკასიურ ენებს]]. მასვე ეკუთვნის რამდენიმე წერილი [[შოთა რუსთაველი|შოთა რუსთაველზე]] და ნაშრომი „ქართული ლიტერატურა" (1963).
-ქართველურ ენათა კველევის თვალსაზრისით განსაკუთრებით საყურადღებოა „ქართველური ზმნა“ (Das Kharthwelische Verbum“, Leipzig, 1930). ამ ნაშრომში დეეტერსი ორ მიზანს ისახაედა: პირველ ყოვლისა, მას სურდა ნიადაგი მოემზადებინა ქართველურ ენათა ისტორიულ-შედარებითი [[გრამატიკა|გრამატიკის]] შესაქმნელად, შემდეგ კი ქართველური ენები შეედარებინა მთის იბერიულ-კავკასიურ ენებთან და საბოლოოდ ამ ენათა მიმართება გაერკვია მცირე აზიისა და წინა აზიის ძველ ენებთან. ნაშრომი 15 თავისაგან შედგება. მასში თანამიმდევრულადაა განხილული ზმნისწინები, პირის აღმნიშვნელი პრეფიქსები და სუფიქსები, მრავლოითი რიცხვის სუფიქსები, დროის და [[გვარი (ზმნის)|გვართა]] წარმოება და ა. შ.
+ქართველურ ენათა კვლევის თვალსაზრისით განსაკუთრებით საყურადღებოა „ქართველური ზმნა“ (Das Kharthwelische Verbum“, Leipzig, 1930). ამ ნაშრომში დეეტერსი ორ მიზანს ისახავდა: პირველ ყოვლისა, მას სურდა ნიადაგი მოემზადებინა ქართველურ ენათა ისტორიულ-შედარებითი [[გრამატიკა|გრამატიკის]] შესაქმნელად, შემდეგ კი ქართველური ენები შეედარებინა მთის იბერიულ-კავკასიურ ენებთან და საბოლოოდ ამ ენათა მიმართება გაერკვია მცირე აზიისა და წინა აზიის ძველ ენებთან. ნაშრომი 15 თავისაგან შედგება. მასში თანამიმდევრულადაა განხილული ზმნისწინები, პირის აღმნიშვნელი პრეფიქსები და სუფიქსები, მრავლობითი რიცხვის სუფიქსები, დროის და [[გვარი (ზმნის)|გვართა]] წარმოება და ა. შ.
 დეეტერსს ყურადღება მიუქცევია [[ქართული დიალექტები|ქართული ენის დიალექტები]]სთვისაც. ამ მიზნით გამოუყენებია [[შანიძე აკაკი|ა. შანიძის]], არნ. ჩიქობავასა და ე. თოფურიას შრომები.
-რიგ შემთხვევაში დეეტერსი ემყარება [[ნიკო მარი|ნ. მარი]]ს „ჭანური ენის გრამატიკას“, ი. ყიფშიძის „მეგრული ენის გრამატიკას“, სვანურისთეის კი იყენებს ა. ონიანისა და ი. ნიჟარაძის ტექსტებს, ა. შანიძის გამოკვლევას „უმლაუტი სვანურში“, ამასთან ერთად, შანიძისეული კლასიფიკაციით, სვანურში ოთხ დიალექტს გამოყოფს (ბალსზემოურს, ბალსქვემოურს, ლაშხურსა და ლენტეხურს).
+რიგ შემთხვევაში დეეტერსი ემყარება [[ნიკო მარი|ნ. მარი]]ს „ჭანური ენის გრამატიკას“, ი. ყიფშიძის „მეგრული ენის გრამატიკას“, სვანურისთვის კი იყენებს ა. ონიანისა და ი. ნიჟარაძის ტექსტებს, ა. შანიძის გამოკვლევას „უმლაუტი სვანურში“, ამასთან ერთად, შანიძისეული კლასიფიკაციით, სვანურში ოთხ დიალექტს გამოყოფს (ბალსზემოურს, ბალსქვემოურს, ლაშხურსა და ლენტეხურს).
 „ქართველური ზმნა“ გამოქვეყნდა უფრო ადრე, ვიდრე დაიბეჭდებოდა ა. შანიძის „ქართული ენის გრამატიკა“ (1930), ნ. მარისა და [[ბრიერი მორის|მ. ბრიერი]]ს „ქართული ენა“ (1931), ე. თოფურიას „სვანური ენა, I ზმნა“ (1911). ამის გამო დეეტერსის ნაშრომის ზოგი საკითხი სადავოა.
@@ ხაზი 12: / ხაზი 12: @@
 == ლიტერატურა ==
-* ჩიქობავა არნ, იბერიულ-კაეკასიურ ენათა შესწაელის ისტორია, თბ., 1965.
+* ჩიქობავა არნ, იბერიულ-კავკასიურ ენათა შესწავლის ისტორია, თბ., 1965.
 ==წყარო==
 [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]
 [[კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები]]
-[[კატეგორია:გერმანელი კევკასიოლოგები]]
+[[კატეგორია:გერმანელი კავკასიოლოგები]]
 [[კატეგორია:გერმანელი ქართველოლოგები]]