https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%AB%E1%83%93%E1%83%98 2026-05-05T09:22:52Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%AB%E1%83%93%E1%83%98&diff=168149&oldid=prev 2022-10-10T12:26:05Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:26, 10 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დეძდი''' ''(ქისტ. Дедзди)'' – ასე უწოდებენ პანკისელი ქისტები [[აღდგომა|აღდგომის]] ბრწყინვალე [[დღესასწაული|დღესასწაულს]]; დანარჩენი ვაინახები მას აღნიშნავენ ტერმინით „მარხა“ (&lt;– ქართ. „[[მარხვა]]“). წარმოადგენდა სამდღიან დღესასწაულს, რომლის განმავლობაში სქესობრივი კავშირი იკრძალებოდა. აღდგომა დღეს პანკისის ხეობის სოფ. ომალოს მოსახლეობა ლოცულობდა და მსხვერპლს სწირავდა სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე წმ. გიორგის სახელობის ქართული სამლოცველოს ნანგრევებთან, რომელსაც ადგილობრივები „წიინდ გიურგს“. აღდგომამდე ერთი კვირით ადრე ყველა მორწმუნე უნდა განბანილიყო, რათა დღესასწაულს განწმენდილი შეხვედროდა. რამდენადაც დეძდიზე კოლექტიური მსხვერპლშეწირვა არ იცოდნენ, საკლავი (მკითხავის მითითებით: ცხვარი, ხბო ან მამალი) ერთი კვირით ადრევე უნდა შეეძინა. საამდღისოდ ამზადებდნენ სანთლებს, სხვადასხვა სახის ღვეზლებს, [[ლუდი|ლუდს]] და არაყს; გარდა აღნიშნულისა, სალოცავში მიჰქონდათ უხეშუ თეთრი ქსოვილი, რომელსაც ქალები იქვე მდგარ ხეზე ჰკიდებდნენ ან ქვაზე ამაგრებდნენ. მლოცველები საკულტო ნაგებობისგან დარჩენილ ქვის სვეტს სამჯერ შემოუვლიდნენ; აღმოსავლეთისკენ პირმიქცეული კულტმსახური სანთლითა და ჭიქა არყით ხელში [[ლოცვა]]ს აღავლენდა: „ღმერთო, გვიწყალობე სიკეთე, გაგვამრავლე, გაგვიმრავლე ხარ-ცხვარი, რომელსაც შენ შემოგწირავთ; გვალვის დროს წვიმა მოგვეცი, ხშირი წვიმების დროს – მზე; დაგვიცავი ჩვენ და ჩვენი საქონელი ავადმყოფობისაგან, გვიწყალობე ჯანმრთელობა“. ლოცვის დასრულებისთანავე კულტმსახური სამსხვერპლო ცხოველს შუბლს ანთებული სანთლით შეუტრუსავდა, დაკლავდა და მის სისხლს შემწირველს შუბლზე წაცხებდა. მსხვერპლის ხორცს იქვე მოხარშავდნენ და საწესო სუფრაზე დებდნენ (სახლში წაღება არ შეიძლებოდა). სუფრასთან ქალები, მამაკაცები და ახალდშეუღლებულები ცალ-ცალკე სხდებოდნენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დეძდი''' ''(ქისტ. Дедзди)'' – ასე უწოდებენ პანკისელი ქისტები [[აღდგომა|აღდგომის]] ბრწყინვალე [[დღესასწაული|დღესასწაულს]]; დანარჩენი ვაინახები მას აღნიშნავენ ტერმინით „მარხა“ (&lt;– ქართ. „[[მარხვა]]“). წარმოადგენდა სამდღიან დღესასწაულს, რომლის განმავლობაში სქესობრივი კავშირი იკრძალებოდა. აღდგომა დღეს პანკისის ხეობის სოფ. ომალოს მოსახლეობა ლოცულობდა და მსხვერპლს სწირავდა სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე წმ. გიორგის სახელობის ქართული სამლოცველოს ნანგრევებთან, რომელსაც ადგილობრივები „წიინდ გიურგს“. აღდგომამდე ერთი კვირით ადრე ყველა მორწმუნე უნდა განბანილიყო, რათა დღესასწაულს განწმენდილი შეხვედროდა. რამდენადაც დეძდიზე კოლექტიური მსხვერპლშეწირვა არ იცოდნენ, საკლავი (მკითხავის მითითებით: ცხვარი, ხბო ან მამალი) ერთი კვირით ადრევე უნდა შეეძინა. საამდღისოდ ამზადებდნენ სანთლებს, სხვადასხვა სახის ღვეზლებს, [[ლუდი|ლუდს]] და არაყს; გარდა აღნიშნულისა, სალოცავში მიჰქონდათ უხეშუ თეთრი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ქსოვილი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომელსაც ქალები იქვე მდგარ ხეზე ჰკიდებდნენ ან ქვაზე ამაგრებდნენ. მლოცველები საკულტო ნაგებობისგან დარჩენილ ქვის სვეტს სამჯერ შემოუვლიდნენ; აღმოსავლეთისკენ პირმიქცეული კულტმსახური სანთლითა და ჭიქა არყით ხელში [[ლოცვა]]ს აღავლენდა: „ღმერთო, გვიწყალობე სიკეთე, გაგვამრავლე, გაგვიმრავლე ხარ-ცხვარი, რომელსაც შენ შემოგწირავთ; გვალვის დროს წვიმა მოგვეცი, ხშირი წვიმების დროს – მზე; დაგვიცავი ჩვენ და ჩვენი საქონელი ავადმყოფობისაგან, გვიწყალობე ჯანმრთელობა“. ლოცვის დასრულებისთანავე კულტმსახური სამსხვერპლო ცხოველს შუბლს ანთებული სანთლით შეუტრუსავდა, დაკლავდა და მის სისხლს შემწირველს შუბლზე წაცხებდა. მსხვერპლის ხორცს იქვე მოხარშავდნენ და საწესო სუფრაზე დებდნენ (სახლში წაღება არ შეიძლებოდა). სუფრასთან ქალები, მამაკაცები და ახალდშეუღლებულები ცალ-ცალკე სხდებოდნენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღდგომის მეორე დღეს ომალოელები შუადღიდან მზის ჩასვლამდე ლოცულობდნენ და მსხვერპლს სწირავდნენ სოფლის ველობზე</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღდგომის მეორე დღეს ომალოელები შუადღიდან მზის ჩასვლამდე ლოცულობდნენ და მსხვერპლს სწირავდნენ სოფლის ველობზე</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სალოცავში, რომელიც კუშტანაშვილების კუთვნილ ნაკვეთში ეგულებოდათ. ანალოგიური წესები დაცული იყო ხეობის</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სალოცავში, რომელიც კუშტანაშვილების კუთვნილ ნაკვეთში ეგულებოდათ. ანალოგიური წესები დაცული იყო ხეობის</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სოფლების – ჯოყოლოს, დუისის, კაკლიანის – მკვიდრ ქისტებშიც. განსხვავება ის იყო, რომ აქაურები აღდგომის პირველ დღეს ბალთაგორაზე მდებარე წმ. გიორგის სალოცავში ატარებდნენ, მეორეს დღეს – ჩობიოს ხევში არსებულ „ლაშარის ჯვარში“, რომელსაც „ჩვიბიერ წუს“ უწოდებდნენ, მესამე დღეს – ჯოყოლოს [[ეკლესია]]ში.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სოფლების – ჯოყოლოს, დუისის, კაკლიანის – მკვიდრ ქისტებშიც. განსხვავება ის იყო, რომ აქაურები აღდგომის პირველ დღეს ბალთაგორაზე მდებარე წმ. გიორგის სალოცავში ატარებდნენ, მეორეს დღეს – ჩობიოს ხევში არსებულ „ლაშარის ჯვარში“, რომელსაც „ჩვიბიერ წუს“ უწოდებდნენ, მესამე დღეს – ჯოყოლოს [[ეკლესია]]ში.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*მარგოშვილი ლ. პანკისის ხეობა (ისტორიულ-ეთნოგრაფიული გამოკვლევა). თბ., 2002; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*მარგოშვილი ლ. პანკისის ხეობა (ისტორიულ-ეთნოგრაფიული გამოკვლევა). თბ., 2002; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*მ. ალბუთაშვილი. პანკისის ხეობა: ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და გეოგრაფიული აღწერა. თბ., 2005.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*მ. ალბუთაშვილი. პანკისის ხეობა: ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და გეოგრაფიული აღწერა. თბ., 2005.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დღესასწაულები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დღესასწაულები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სააღდგომო რიტუალები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სააღდგომო რიტუალები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%AB%E1%83%93%E1%83%98&diff=67643&oldid=prev 2018-11-07T08:36:57Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;დეძდი&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(ქისტ. Дедзди)&#039;&#039; – ასე უწოდებენ პანკისელი ქისტები [[აღდგ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''დეძდი''' ''(ქისტ. Дедзди)'' – ასე უწოდებენ პანკისელი ქისტები [[აღდგომა|აღდგომის]] ბრწყინვალე [[დღესასწაული|დღესასწაულს]]; დანარჩენი ვაინახები მას აღნიშნავენ ტერმინით „მარხა“ (&lt;– ქართ. „[[მარხვა]]“). წარმოადგენდა სამდღიან დღესასწაულს, რომლის განმავლობაში სქესობრივი კავშირი იკრძალებოდა. აღდგომა დღეს პანკისის ხეობის სოფ. ომალოს მოსახლეობა ლოცულობდა და მსხვერპლს სწირავდა სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე წმ. გიორგის სახელობის ქართული სამლოცველოს ნანგრევებთან, რომელსაც ადგილობრივები „წიინდ გიურგს“. აღდგომამდე ერთი კვირით ადრე ყველა მორწმუნე უნდა განბანილიყო, რათა დღესასწაულს განწმენდილი შეხვედროდა. რამდენადაც დეძდიზე კოლექტიური მსხვერპლშეწირვა არ იცოდნენ, საკლავი (მკითხავის მითითებით: ცხვარი, ხბო ან მამალი) ერთი კვირით ადრევე უნდა შეეძინა. საამდღისოდ ამზადებდნენ სანთლებს, სხვადასხვა სახის ღვეზლებს, [[ლუდი|ლუდს]] და არაყს; გარდა აღნიშნულისა, სალოცავში მიჰქონდათ უხეშუ თეთრი ქსოვილი, რომელსაც ქალები იქვე მდგარ ხეზე ჰკიდებდნენ ან ქვაზე ამაგრებდნენ. მლოცველები საკულტო ნაგებობისგან დარჩენილ ქვის სვეტს სამჯერ შემოუვლიდნენ; აღმოსავლეთისკენ პირმიქცეული კულტმსახური სანთლითა და ჭიქა არყით ხელში [[ლოცვა]]ს აღავლენდა: „ღმერთო, გვიწყალობე სიკეთე, გაგვამრავლე, გაგვიმრავლე ხარ-ცხვარი, რომელსაც შენ შემოგწირავთ; გვალვის დროს წვიმა მოგვეცი, ხშირი წვიმების დროს – მზე; დაგვიცავი ჩვენ და ჩვენი საქონელი ავადმყოფობისაგან, გვიწყალობე ჯანმრთელობა“. ლოცვის დასრულებისთანავე კულტმსახური სამსხვერპლო ცხოველს შუბლს ანთებული სანთლით შეუტრუსავდა, დაკლავდა და მის სისხლს შემწირველს შუბლზე წაცხებდა. მსხვერპლის ხორცს იქვე მოხარშავდნენ და საწესო სუფრაზე დებდნენ (სახლში წაღება არ შეიძლებოდა). სუფრასთან ქალები, მამაკაცები და ახალდშეუღლებულები ცალ-ცალკე სხდებოდნენ.<br /> <br /> აღდგომის მეორე დღეს ომალოელები შუადღიდან მზის ჩასვლამდე ლოცულობდნენ და მსხვერპლს სწირავდნენ სოფლის ველობზე<br /> მდგარ სამ ხესთან, რომელსაც თუშუოლს, ღთიშმშობლის სალოცავს უწოდებდნენ; მესამე დღეს მიდიოდნენ წმ. სამების (სანება-წუ)<br /> სალოცავში, რომელიც კუშტანაშვილების კუთვნილ ნაკვეთში ეგულებოდათ. ანალოგიური წესები დაცული იყო ხეობის<br /> სოფლების – ჯოყოლოს, დუისის, კაკლიანის – მკვიდრ ქისტებშიც. განსხვავება ის იყო, რომ აქაურები აღდგომის პირველ დღეს ბალთაგორაზე მდებარე წმ. გიორგის სალოცავში ატარებდნენ, მეორეს დღეს – ჩობიოს ხევში არსებულ „ლაშარის ჯვარში“, რომელსაც „ჩვიბიერ წუს“ უწოდებდნენ, მესამე დღეს – ჯოყოლოს [[ეკლესია]]ში.<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> *მარგოშვილი ლ. პანკისის ხეობა (ისტორიულ-ეთნოგრაფიული გამოკვლევა). თბ., 2002; <br /> *მ. ალბუთაშვილი. პანკისის ხეობა: ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და გეოგრაფიული აღწერა. თბ., 2005.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br /> <br /> <br /> [[კატეგორია:დღესასწაულები]]<br /> [[კატეგორია:სააღდგომო რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div>

Echelidze