https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90დიალა - რედაქტირების ისტორია2026-04-26T05:34:56Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90&diff=67419&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''დჲალა''' ''(Дйала)'' – ვაინახური წარმართული პანთეონის უზენაესი ...2018-10-30T12:35:46Z<p>ახალი გვერდი: '''დჲალა''' ''(Дйала)'' – ვაინახური წარმართული <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98" title="პანთეონი">პანთეონის</a> უზენაესი ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''დჲალა''' ''(Дйала)'' – ვაინახური წარმართული [[პანთეონი]]ს უზენაესი ღმერთი, [[დემიურგი]], ჭექა-ქუხილის ღვთაების („[[სელა]]“) უფროსი ძმა, ნაყოფიერების ქალღმერთის – [[თუშოლი]]ს მამა; ცხოვრობს ზეცაში. მან შექმნა ცა და მიწა; როცა მიწა ცაზე სამჯერ დიდი აღმოჩნდა, შეკუმშა იგი და ასე გაჩნდნენ მთები და გორები; შემდეგ მან მიწა ქვის მთებით – კლდეებით – განამტკიცა და ხარებს დაავალა, იგი რქებით დაეჭირათ. დჲალამ შექმნა ფრინველები, ცხოველები და ადამიანები, რომელთა პირველი წყვილის შეერთებას ზარნაშომ ხელი შეუშალა, რისთვისაც ღმერთმა იგი დასაჯა და დღისით მხედველობა წაართვა. <br />
<br />
შედარებით ძველი წარმოდგენების მიხედვით, დჲალამ ქვეყნიერების მართვა ნაწილობრივ გადააბარა სხვა ღვთაებებს, რომლებიც თავიანთ სფერობში დამოუკიდებლად მოქმედებენ და ღმერთსა და ადამიანებს შორის შუამავლად გვევლინებიან. ჩეჩნეთ-ინგუშეთში მისი სახელობის მრავალი საკულტო ნაგებობაა დაფიქსირებული, რომელთა შორის ყველაზე უძველესი (X-XI სს.) წეჲ-ლამის მთაზე მდებარეობს. [[ისლამი]]ს გავრცელების შემდეგ დჲალა ალაჰთან იქნა გაიგივებული.<br />
<br />
<br />
==ლიტერატურა==<br />
*Архиев Ч. Избранное. Магас-Назрань, 2000; <br />
*Далгат Б. К. Первобытная религия чеченцев и ингушей. М., 2004; <br />
*Шиллинг Е. М. Ингуши и чеченцы // Религиозные верования народов СССР. М.,-Л., 1931; <br />
*Дахкильгов И. А. Мифы и легенды вайнахов. Грозный, 1991; <br />
*Акиева П. Х. Архетипическое в этнокультуре ингушей (на материале мифологии, нартского эпоса и обрядов жизненного цикла). Дисертация на соискание степени доктора исторических наук. Махачкала, 2016.<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br />
<br />
[[კატეგორია:მითოლოგია]]<br />
[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]<br />
[[კატეგორია:ვაინახური მითები]]<br />
[[კატეგორია:ღმერთები]]<br />
[[კატეგორია:ვაინახური ღვთაებანი]]</div>Echelidze