https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98_%28%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90%29დიდი (მითოლოგია) - რედაქტირების ისტორია2026-05-08T02:29:06Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90)&diff=69145&oldid=prevEchelidze: მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „დჷდი“ გადაიტანა გვერდზე „დიდი (მითოლოგია)“ გადამისამართებაზე2018-11-19T11:53:29Z<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%B7%E1%83%93%E1%83%98" class="mw-redirect" title="დჷდი">დჷდი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90)" title="დიდი (მითოლოგია)">დიდი (მითოლოგია)“</a> გადამისამართებაზე</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:53, 19 ნოემბერი 2018-ის ვერსია</td>
</tr></table>Echelidzehttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90)&diff=69143&oldid=prevEchelidze: მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „დიდი (მითოლოგია)“ გადაიტანა გვერდზე „დჷდი“2018-11-19T11:53:18Z<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90)" title="დიდი (მითოლოგია)">დიდი (მითოლოგია)“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%B7%E1%83%93%E1%83%98" class="mw-redirect" title="დჷდი">დჷდი“</a></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:53, 19 ნოემბერი 2018-ის ვერსია</td>
</tr></table>Echelidzehttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90)&diff=69090&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''დჷდ-ი''' ''(აფხ. Дыд)'' — ნართულ გადმოცემათა პერსონაჟი; ზოგი ვარია...2018-11-19T10:26:59Z<p>ახალი გვერდი: '''დჷდ-ი''' ''(აფხ. Дыд)'' — ნართულ გადმოცემათა პერსონაჟი; ზოგი ვარია...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''დჷდ-ი''' ''(აფხ. Дыд)'' — ნართულ გადმოცემათა პერსონაჟი; ზოგი ვარიანტით, ცხოვრობს დიდრიფშის მთაზე, ჰყავს ცეცხლოვანი ცხენი — არაში, რომელიც პატრონის ამხედრებისთანავე დიდრიფშის მწვერვალებიდან პირდაპირ ლიხნის მოედანზე ხტება. ლიხნიდან დიდი საგმირო საქმეების საძიებლად ზღვისპირით დასავლეთისკენ მიემართება. ნართ რაინდს სოფ. ლიძავაში მცხოვრები [[ლძაა რთიფჰა|ლძაათა ასული]] პირველი დანახვისთანავე შეუყვარდება და მოგვიანებით, როცა ვინმე [[აყვლან აყვლანქერი]]ს მიერ გატაცებულ ქალიშვილს დაიხსნის, ცოლად შეირთავს.<br />
<br />
იმის გამო, რომ სიტყვა „ა-დიდ“ აფხაზურ ენაში ჭექა-ქუხილს აღნიშნავს და ამასთან ნართი გმირი დიდრიფშის მთაზე ცხოვრობს („დიდრიფშს“ ზოგი ენათმეცნიერი შიფრავს „ჭექა-ქუხილის სამლოცველოდ“, ზოგისთვის „დიდრიფშის“ „დიდ-ი“ არის ტოტემური სახელი),<br />
მის სახელს ჭექა-ქუხილის აღმნიშვნელ ტერმინთან აიგივებენ და დიდის პერსონაჟს განიხილავენ როგორც უძველესი მითოლოგიური წარმოდგენების გამომხატველ სახეს. თუმცა უნდა ითქვას, რომ გმირს სახელის გარდა ე.წ. „ჭექა-ქუხილის მითებთან“ არაფერი აკავშირებს. საგულისხმოა ქართველი ეთნოლოგის ს. ბახია-ოქრუაშვილის მიერ უკანასკნელ ხანებში გამოთქმული მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ დიდრიფშის მთაზე დაჯდომისას მდ. ყუბანის ველიდან მოსული ნართი გმირის მიერ გამოწვეული ჭექა-ქუხილი უნდა მიანიშნებდეს [[ბრძოლა]]ს ამ ადგილის დასაუფლებლად.<br />
<br />
<br />
==ლიტერატურა==<br />
*Приключения нарта Сасрыквы и его девяностадевяти братьев. М., 1962; Сух., 1988; <br />
*К.С. Шакрыл. К вопросу об этногенезе абхазо-адыгских народов // УЗАНИИ. Краснодар, 1965. Т. 4; <br />
*Г.З. Шакирбай. Географические названия абхазском с элементом „пшь“ // ИАИЯЛИ. Сух., 1974. Вып. 3; <br />
*Л.Х. Акаба. Исторические корни архаических ритуалов абхазов. Сух., 1984; <br />
*ს. ბახია-ოქრუაშვილი. აფხაზთა ეთნიკური ისტორიის საკითხები ნართულ ეპოსში // ანალები. თბ., 2001. #2.<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br />
<br />
[[კატეგორია:მითოლოგია]]<br />
[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]<br />
[[კატეგორია:აფხაზური მითები]]<br />
[[კატეგორია:ნართული ეპოსი]]<br />
[[კატეგორია:ნართული ეპოსის პერსონაჟები]]</div>Echelidze