https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9Bდილთაი ვილჰელმ - რედაქტირების ისტორია2026-04-28T19:26:36Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B&diff=213006&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2023-11-12T07:52:13Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:52, 12 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი ფსიქოლოგები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი ფსიქოლოგები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ფილოსოფოსები]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B&diff=107164&oldid=prevTkenchoshvili 10:18, 29 ივლისი 2020-ზე2020-07-29T10:18:07Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:18, 29 ივლისი 2020-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გერმანელი ფილოსოფოსი და ფსიქოლოგი, სიცოცხლის ფილოსოფიის ერთერთი წამყვანი  წარმომადგენელი; ბაზელის, კილის და ბრესლაუს  უნივერსიტეტების პროფესორი. 1882 წლიდან მოღვაწეობდა  ბერლინში, სადაც ხელმძღვანელობდა კათედრას, რომელსაც, თავის დროზე, ჰეგელი ედგა სათავეში. თავისი ფსიქოლოგიური შეხედულებები გადმოსცა კლასიკურ ნაშრომში: „იდეები აღწერითი და დამანაწევრებელი ფსიქოლოგიის შესახებ” (1894).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გერმანელი ფილოსოფოსი და ფსიქოლოგი, სიცოცხლის ფილოსოფიის ერთერთი წამყვანი  წარმომადგენელი; ბაზელის, კილის და ბრესლაუს  უნივერსიტეტების პროფესორი. 1882 წლიდან მოღვაწეობდა  ბერლინში, სადაც ხელმძღვანელობდა კათედრას, რომელსაც, თავის დროზე, ჰეგელი ედგა სათავეში. თავისი ფსიქოლოგიური შეხედულებები გადმოსცა კლასიკურ ნაშრომში: „იდეები აღწერითი და დამანაწევრებელი ფსიქოლოგიის შესახებ” (1894).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>დილთაის ინტერესი ფსიქოლოგიისკენ მიმართა გონისმეცნიერებათა (იგივე ჰუმანიტარულ-საზოგადოებრივ მეცნიერებათა) დასაბუთების საჭიროებამ. ყველაფერი, რასაც კულტურა მოიცავს, ადამიანთა გონითი მოღვაწეობის შედეგია. ამის წყარო კი ადამიანის გონის აქტიურობაშია <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>შიდა აქტიურობა<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>, რომელსაც ფსიქოლოგია იკვლევს. აქედან გამომდინარე, გონისმეცნიერებათა საფუძველი, მათი ზოგადი მეთოდოლოგია, დილთაის აზრით, სწორედ ფსიქოლოგიაა. მაგრამ რომელ ფსიქოლოგიას შეუძლია აიღოს თავის თავზე ამდენად მნიშვნელოვანი ფუნქცია? დილთაი დარწმუნებულია, რომ იმჟამად გაბატონებული აკადემიური ფსიქოლოგია ამას ვერ შეძლებდა. ეს იყო არსებითად სტრუქტურული ფსიქოლოგია - ელემენტარისტული, ჰიპოთეზებიდან გამოყვანილი, ბუნებისმეტყველური. დილთაიმ მას '''„ახსნითი ფსიქოლოგია”''' ანუ '''„დამანაწევრებელი ფსიქოლოგია”''' უწოდა. თავისი მეთოდოლოგიით ის ბუნებისმეცნიერებათა მსგავსია. ხოლო გონისმეცნიერებათა საფუძველმდებარე ფსიქოლოგია უნდა იყენებდეს არა ახსნით, არამედ გაგებით მეთოდოლოგიას <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>გაგება<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>. ასეთ ფსიქოლოგიას დილთაიმ '''„აღწერითი ფსიქოლოგია”''' უწოდა. ის განცდაში პირდაპირ მოცემული საზრისიანი კავშირების უშუალო წვდომასა და ინტერპრეტაციაზე უნდა იყოს მიმართული <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>გაგებითი ფსიქოლოგია<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>დილთაის ინტერესი ფსიქოლოგიისკენ მიმართა გონისმეცნიერებათა (იგივე ჰუმანიტარულ-საზოგადოებრივ მეცნიერებათა) დასაბუთების საჭიროებამ. ყველაფერი, რასაც კულტურა მოიცავს, ადამიანთა გონითი მოღვაწეობის შედეგია. ამის წყარო კი ადამიანის გონის აქტიურობაშია <ins class="diffchange diffchange-inline">{</ins>შიდა აქტიურობა<ins class="diffchange diffchange-inline">}</ins>, რომელსაც ფსიქოლოგია იკვლევს. აქედან გამომდინარე, გონისმეცნიერებათა საფუძველი, მათი ზოგადი მეთოდოლოგია, დილთაის აზრით, სწორედ ფსიქოლოგიაა. მაგრამ რომელ ფსიქოლოგიას შეუძლია აიღოს თავის თავზე ამდენად მნიშვნელოვანი ფუნქცია? დილთაი დარწმუნებულია, რომ იმჟამად გაბატონებული აკადემიური ფსიქოლოგია ამას ვერ შეძლებდა. ეს იყო არსებითად სტრუქტურული ფსიქოლოგია - ელემენტარისტული, ჰიპოთეზებიდან გამოყვანილი, ბუნებისმეტყველური. დილთაიმ მას '''„ახსნითი ფსიქოლოგია”''' ანუ '''„დამანაწევრებელი ფსიქოლოგია”''' უწოდა. თავისი მეთოდოლოგიით ის ბუნებისმეცნიერებათა მსგავსია. ხოლო გონისმეცნიერებათა საფუძველმდებარე ფსიქოლოგია უნდა იყენებდეს არა ახსნით, არამედ გაგებით მეთოდოლოგიას <ins class="diffchange diffchange-inline">{</ins>გაგება<ins class="diffchange diffchange-inline">}</ins>. ასეთ ფსიქოლოგიას დილთაიმ '''„აღწერითი ფსიქოლოგია”''' უწოდა. ის განცდაში პირდაპირ მოცემული საზრისიანი კავშირების უშუალო წვდომასა და ინტერპრეტაციაზე უნდა იყოს მიმართული <ins class="diffchange diffchange-inline">{</ins>გაგებითი ფსიქოლოგია<ins class="diffchange diffchange-inline">}</ins>.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არსებითად დილთაისაგან მომდინარეობს შეხედულება ორი პრინციპულად განსხვავებული და დაპირისპირებული ტიპის ფსიქოლოგიის შესახებ. ეს დღემდე მწვავე მეთოდოლოგიურ პრობლემად რჩება, ვინაიდან ძნელი გასააზრებელია, როგორ შეიძლება თანაარსებობდეს ორი ურთიერთგამომრიცხავი მეთოდოლოგიური პოზიცია მეცნიერების ერთიანი დისციპლინის ფარგლებში.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არსებითად დილთაისაგან მომდინარეობს შეხედულება ორი პრინციპულად განსხვავებული და დაპირისპირებული ტიპის ფსიქოლოგიის შესახებ. ეს დღემდე მწვავე მეთოდოლოგიურ პრობლემად რჩება, ვინაიდან ძნელი გასააზრებელია, როგორ შეიძლება თანაარსებობდეს ორი ურთიერთგამომრიცხავი მეთოდოლოგიური პოზიცია მეცნიერების ერთიანი დისციპლინის ფარგლებში.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თავად დილთაი უდავო უპირატესობას გაგებით („აღწერით”) ფსიქოლოგიას ანიჭებდა. ამ ტიპის ფსიქოლოგიურ სისტემებს დღეს ჰუმანიტარული ფსიქოლოგია ეწოდება (მაგ., ჰუმანისტური ფსიქოლოგია ან ეგზისტენციალური ფსიქოლოგია). ფსიქოლოგია, რომელსაც დილთაიმ „ახსნითი” უწოდა, ამჟამად '''საბუნებისმეტყველო ტიპის ფსიქოლოგიად''' იწოდება (მაგ., ბიჰევიორიზმი ან კოგნიტივიზმი) <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ორგვარი ფსიქოლოგია; ფსიქოლოგიის კრიზისი<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თავად დილთაი უდავო უპირატესობას გაგებით („აღწერით”) ფსიქოლოგიას ანიჭებდა. ამ ტიპის ფსიქოლოგიურ სისტემებს დღეს ჰუმანიტარული ფსიქოლოგია ეწოდება (მაგ., ჰუმანისტური ფსიქოლოგია ან ეგზისტენციალური ფსიქოლოგია). ფსიქოლოგია, რომელსაც დილთაიმ „ახსნითი” უწოდა, ამჟამად '''საბუნებისმეტყველო ტიპის ფსიქოლოგიად''' იწოდება (მაგ., ბიჰევიორიზმი ან კოგნიტივიზმი) <ins class="diffchange diffchange-inline">{</ins>ორგვარი ფსიქოლოგია; ფსიქოლოგიის კრიზისი<ins class="diffchange diffchange-inline">}</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>   </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B&diff=88010&oldid=prevTkenchoshvili 10:52, 20 სექტემბერი 2019-ზე2019-09-20T10:52:15Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:52, 20 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არსებითად დილთაისაგან მომდინარეობს შეხედულება ორი პრინციპულად განსხვავებული და დაპირისპირებული ტიპის ფსიქოლოგიის შესახებ. ეს დღემდე მწვავე მეთოდოლოგიურ პრობლემად რჩება, ვინაიდან ძნელი გასააზრებელია, როგორ შეიძლება თანაარსებობდეს ორი ურთიერთგამომრიცხავი მეთოდოლოგიური პოზიცია მეცნიერების ერთიანი დისციპლინის ფარგლებში.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არსებითად დილთაისაგან მომდინარეობს შეხედულება ორი პრინციპულად განსხვავებული და დაპირისპირებული ტიპის ფსიქოლოგიის შესახებ. ეს დღემდე მწვავე მეთოდოლოგიურ პრობლემად რჩება, ვინაიდან ძნელი გასააზრებელია, როგორ შეიძლება თანაარსებობდეს ორი ურთიერთგამომრიცხავი მეთოდოლოგიური პოზიცია მეცნიერების ერთიანი დისციპლინის ფარგლებში.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თავად დილთაი უდავო უპირატესობას გაგებით („აღწერით”) ფსიქოლოგიას ანიჭებდა. ამ ტიპის ფსიქოლოგიურ სისტემებს დღეს <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>ჰუმანიტარული ფსიქოლოგია<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>ეწოდება (მაგ., ჰუმანისტური ფსიქოლოგია ან ეგზისტენციალური ფსიქოლოგია). ფსიქოლოგია, რომელსაც დილთაიმ „ახსნითი” უწოდა, ამჟამად '''საბუნებისმეტყველო ტიპის ფსიქოლოგიად''' იწოდება (მაგ., ბიჰევიორიზმი ან კოგნიტივიზმი) (ორგვარი ფსიქოლოგია; ფსიქოლოგიის კრიზისი).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თავად დილთაი უდავო უპირატესობას გაგებით („აღწერით”) ფსიქოლოგიას ანიჭებდა. ამ ტიპის ფსიქოლოგიურ სისტემებს დღეს ჰუმანიტარული ფსიქოლოგია ეწოდება (მაგ., ჰუმანისტური ფსიქოლოგია ან ეგზისტენციალური ფსიქოლოგია). ფსიქოლოგია, რომელსაც დილთაიმ „ახსნითი” უწოდა, ამჟამად '''საბუნებისმეტყველო ტიპის ფსიქოლოგიად''' იწოდება (მაგ., ბიჰევიორიზმი ან კოგნიტივიზმი) (ორგვარი ფსიქოლოგია; ფსიქოლოგიის კრიზისი).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>   </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B&diff=88009&oldid=prevTkenchoshvili 10:51, 20 სექტემბერი 2019-ზე2019-09-20T10:51:56Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:51, 20 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დილთაი ვილჰელმ''' - Dilthey Wilhelm, Дильтей Вильгельм, 1833-1911  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დილთაი ვილჰელმ''' - Dilthey Wilhelm, Дильтей Вильгельм, 1833-1911  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გერმანელი ფილოსოფოსი და ფსიქოლოგი, <del class="diffchange diffchange-inline">[[სიცოცხლის ფილოსოფია|</del>სიცოცხლის ფილოსოფიის<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>ერთერთი წამყვანი  წარმომადგენელი; ბაზელის, კილის და ბრესლაუს  უნივერსიტეტების პროფესორი. 1882 წლიდან მოღვაწეობდა  ბერლინში, სადაც ხელმძღვანელობდა კათედრას, რომელსაც, თავის დროზე, ჰეგელი ედგა სათავეში. თავისი ფსიქოლოგიური შეხედულებები გადმოსცა კლასიკურ ნაშრომში: „იდეები აღწერითი და დამანაწევრებელი ფსიქოლოგიის შესახებ” (1894).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გერმანელი ფილოსოფოსი და ფსიქოლოგი, სიცოცხლის ფილოსოფიის ერთერთი წამყვანი  წარმომადგენელი; ბაზელის, კილის და ბრესლაუს  უნივერსიტეტების პროფესორი. 1882 წლიდან მოღვაწეობდა  ბერლინში, სადაც ხელმძღვანელობდა კათედრას, რომელსაც, თავის დროზე, ჰეგელი ედგა სათავეში. თავისი ფსიქოლოგიური შეხედულებები გადმოსცა კლასიკურ ნაშრომში: „იდეები აღწერითი და დამანაწევრებელი ფსიქოლოგიის შესახებ” (1894).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>დილთაის ინტერესი ფსიქოლოგიისკენ მიმართა გონისმეცნიერებათა (იგივე ჰუმანიტარულ-საზოგადოებრივ მეცნიერებათა) დასაბუთების საჭიროებამ. ყველაფერი, რასაც კულტურა მოიცავს, ადამიანთა გონითი მოღვაწეობის შედეგია. ამის წყარო კი ადამიანის <del class="diffchange diffchange-inline">[[გონი|</del>გონის<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>აქტიურობაშია (<del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>შიდა აქტიურობა<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>), რომელსაც ფსიქოლოგია იკვლევს. აქედან გამომდინარე, გონისმეცნიერებათა საფუძველი, მათი ზოგადი მეთოდოლოგია, დილთაის აზრით, სწორედ ფსიქოლოგიაა. მაგრამ რომელ ფსიქოლოგიას შეუძლია აიღოს თავის თავზე ამდენად მნიშვნელოვანი ფუნქცია? დილთაი დარწმუნებულია, რომ იმჟამად გაბატონებული აკადემიური ფსიქოლოგია ამას ვერ შეძლებდა. ეს იყო არსებითად <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>სტრუქტურული ფსიქოლოგია<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>- ელემენტარისტული, ჰიპოთეზებიდან გამოყვანილი, ბუნებისმეტყველური. დილთაიმ მას '''„ახსნითი ფსიქოლოგია”''' ანუ '''„დამანაწევრებელი ფსიქოლოგია”''' უწოდა. თავისი მეთოდოლოგიით ის ბუნებისმეცნიერებათა მსგავსია. ხოლო გონისმეცნიერებათა საფუძველმდებარე ფსიქოლოგია უნდა იყენებდეს არა ახსნით, არამედ გაგებით მეთოდოლოგიას (<del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>გაგება<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>). ასეთ ფსიქოლოგიას დილთაიმ '''„აღწერითი ფსიქოლოგია”''' უწოდა. ის განცდაში პირდაპირ მოცემული საზრისიანი კავშირების უშუალო წვდომასა და ინტერპრეტაციაზე უნდა იყოს მიმართული (<del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>გაგებითი ფსიქოლოგია<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>).  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>დილთაის ინტერესი ფსიქოლოგიისკენ მიმართა გონისმეცნიერებათა (იგივე ჰუმანიტარულ-საზოგადოებრივ მეცნიერებათა) დასაბუთების საჭიროებამ. ყველაფერი, რასაც კულტურა მოიცავს, ადამიანთა გონითი მოღვაწეობის შედეგია. ამის წყარო კი ადამიანის გონის აქტიურობაშია (შიდა აქტიურობა), რომელსაც ფსიქოლოგია იკვლევს. აქედან გამომდინარე, გონისმეცნიერებათა საფუძველი, მათი ზოგადი მეთოდოლოგია, დილთაის აზრით, სწორედ ფსიქოლოგიაა. მაგრამ რომელ ფსიქოლოგიას შეუძლია აიღოს თავის თავზე ამდენად მნიშვნელოვანი ფუნქცია? დილთაი დარწმუნებულია, რომ იმჟამად გაბატონებული აკადემიური ფსიქოლოგია ამას ვერ შეძლებდა. ეს იყო არსებითად სტრუქტურული ფსიქოლოგია - ელემენტარისტული, ჰიპოთეზებიდან გამოყვანილი, ბუნებისმეტყველური. დილთაიმ მას '''„ახსნითი ფსიქოლოგია”''' ანუ '''„დამანაწევრებელი ფსიქოლოგია”''' უწოდა. თავისი მეთოდოლოგიით ის ბუნებისმეცნიერებათა მსგავსია. ხოლო გონისმეცნიერებათა საფუძველმდებარე ფსიქოლოგია უნდა იყენებდეს არა ახსნით, არამედ გაგებით მეთოდოლოგიას (გაგება). ასეთ ფსიქოლოგიას დილთაიმ '''„აღწერითი ფსიქოლოგია”''' უწოდა. ის განცდაში პირდაპირ მოცემული საზრისიანი კავშირების უშუალო წვდომასა და ინტერპრეტაციაზე უნდა იყოს მიმართული (გაგებითი ფსიქოლოგია).  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არსებითად დილთაისაგან მომდინარეობს შეხედულება ორი პრინციპულად განსხვავებული და დაპირისპირებული ტიპის ფსიქოლოგიის შესახებ. ეს დღემდე მწვავე მეთოდოლოგიურ პრობლემად რჩება, ვინაიდან ძნელი გასააზრებელია, როგორ შეიძლება თანაარსებობდეს ორი ურთიერთგამომრიცხავი მეთოდოლოგიური პოზიცია მეცნიერების ერთიანი დისციპლინის ფარგლებში.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არსებითად დილთაისაგან მომდინარეობს შეხედულება ორი პრინციპულად განსხვავებული და დაპირისპირებული ტიპის ფსიქოლოგიის შესახებ. ეს დღემდე მწვავე მეთოდოლოგიურ პრობლემად რჩება, ვინაიდან ძნელი გასააზრებელია, როგორ შეიძლება თანაარსებობდეს ორი ურთიერთგამომრიცხავი მეთოდოლოგიური პოზიცია მეცნიერების ერთიანი დისციპლინის ფარგლებში.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თავად დილთაი უდავო უპირატესობას გაგებით („აღწერით”) ფსიქოლოგიას ანიჭებდა. ამ ტიპის ფსიქოლოგიურ სისტემებს დღეს [[ჰუმანიტარული ფსიქოლოგია]] ეწოდება (მაგ., ჰუმანისტური ფსიქოლოგია ან ეგზისტენციალური ფსიქოლოგია). ფსიქოლოგია, რომელსაც დილთაიმ „ახსნითი” უწოდა, ამჟამად '''საბუნებისმეტყველო ტიპის ფსიქოლოგიად''' იწოდება (მაგ., <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>ბიჰევიორიზმი<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>ან <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>კოგნიტივიზმი<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>) (<del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>ორგვარი ფსიქოლოგია<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>; <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>ფსიქოლოგიის კრიზისი<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თავად დილთაი უდავო უპირატესობას გაგებით („აღწერით”) ფსიქოლოგიას ანიჭებდა. ამ ტიპის ფსიქოლოგიურ სისტემებს დღეს [[ჰუმანიტარული ფსიქოლოგია]] ეწოდება (მაგ., ჰუმანისტური ფსიქოლოგია ან ეგზისტენციალური ფსიქოლოგია). ფსიქოლოგია, რომელსაც დილთაიმ „ახსნითი” უწოდა, ამჟამად '''საბუნებისმეტყველო ტიპის ფსიქოლოგიად''' იწოდება (მაგ., ბიჰევიორიზმი ან კოგნიტივიზმი) (ორგვარი ფსიქოლოგია; ფსიქოლოგიის კრიზისი).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>   </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B&diff=87751&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ვილჰელმ დილთაი“ გადაიტანა გვერდზე „დილთაი ვილჰელმ“ გადამისამ...2019-09-16T12:02:09Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ვილჰელმ დილთაი">ვილჰელმ დილთაი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B" title="დილთაი ვილჰელმ">დილთაი ვილჰელმ“</a> გადამისამ...</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:02, 16 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B&diff=87749&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „დილთაი ვილჰელმ“ გადაიტანა გვერდზე „ვილჰელმ დილთაი“2019-09-16T12:01:58Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B" title="დილთაი ვილჰელმ">დილთაი ვილჰელმ“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ვილჰელმ დილთაი">ვილჰელმ დილთაი“</a></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:01, 16 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B&diff=87748&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: დილთაი ვილჰელმ '''დილთაი ვილჰელმ''' - Dilthey Wilhelm, Диль...2019-09-16T12:01:43Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:DilTai.JPG" title="ფაილი:DilTai.JPG">დილთაი ვილჰელმ</a> '''დილთაი ვილჰელმ''' - Dilthey Wilhelm, Диль...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:DilTai.JPG|thumb|200pq|დილთაი ვილჰელმ]]<br />
'''დილთაი ვილჰელმ''' - Dilthey Wilhelm, Дильтей Вильгельм, 1833-1911 <br />
<br />
გერმანელი ფილოსოფოსი და ფსიქოლოგი, [[სიცოცხლის ფილოსოფია|სიცოცხლის ფილოსოფიის]] ერთერთი წამყვანი წარმომადგენელი; ბაზელის, კილის და ბრესლაუს უნივერსიტეტების პროფესორი. 1882 წლიდან მოღვაწეობდა ბერლინში, სადაც ხელმძღვანელობდა კათედრას, რომელსაც, თავის დროზე, ჰეგელი ედგა სათავეში. თავისი ფსიქოლოგიური შეხედულებები გადმოსცა კლასიკურ ნაშრომში: „იდეები აღწერითი და დამანაწევრებელი ფსიქოლოგიის შესახებ” (1894).<br />
<br />
დილთაის ინტერესი ფსიქოლოგიისკენ მიმართა გონისმეცნიერებათა (იგივე ჰუმანიტარულ-საზოგადოებრივ მეცნიერებათა) დასაბუთების საჭიროებამ. ყველაფერი, რასაც კულტურა მოიცავს, ადამიანთა გონითი მოღვაწეობის შედეგია. ამის წყარო კი ადამიანის [[გონი|გონის]] აქტიურობაშია ([[შიდა აქტიურობა]]), რომელსაც ფსიქოლოგია იკვლევს. აქედან გამომდინარე, გონისმეცნიერებათა საფუძველი, მათი ზოგადი მეთოდოლოგია, დილთაის აზრით, სწორედ ფსიქოლოგიაა. მაგრამ რომელ ფსიქოლოგიას შეუძლია აიღოს თავის თავზე ამდენად მნიშვნელოვანი ფუნქცია? დილთაი დარწმუნებულია, რომ იმჟამად გაბატონებული აკადემიური ფსიქოლოგია ამას ვერ შეძლებდა. ეს იყო არსებითად [[სტრუქტურული ფსიქოლოგია]] - ელემენტარისტული, ჰიპოთეზებიდან გამოყვანილი, ბუნებისმეტყველური. დილთაიმ მას '''„ახსნითი ფსიქოლოგია”''' ანუ '''„დამანაწევრებელი ფსიქოლოგია”''' უწოდა. თავისი მეთოდოლოგიით ის ბუნებისმეცნიერებათა მსგავსია. ხოლო გონისმეცნიერებათა საფუძველმდებარე ფსიქოლოგია უნდა იყენებდეს არა ახსნით, არამედ გაგებით მეთოდოლოგიას ([[გაგება]]). ასეთ ფსიქოლოგიას დილთაიმ '''„აღწერითი ფსიქოლოგია”''' უწოდა. ის განცდაში პირდაპირ მოცემული საზრისიანი კავშირების უშუალო წვდომასა და ინტერპრეტაციაზე უნდა იყოს მიმართული ([[გაგებითი ფსიქოლოგია]]). <br />
<br />
არსებითად დილთაისაგან მომდინარეობს შეხედულება ორი პრინციპულად განსხვავებული და დაპირისპირებული ტიპის ფსიქოლოგიის შესახებ. ეს დღემდე მწვავე მეთოდოლოგიურ პრობლემად რჩება, ვინაიდან ძნელი გასააზრებელია, როგორ შეიძლება თანაარსებობდეს ორი ურთიერთგამომრიცხავი მეთოდოლოგიური პოზიცია მეცნიერების ერთიანი დისციპლინის ფარგლებში. <br />
<br />
თავად დილთაი უდავო უპირატესობას გაგებით („აღწერით”) ფსიქოლოგიას ანიჭებდა. ამ ტიპის ფსიქოლოგიურ სისტემებს დღეს [[ჰუმანიტარული ფსიქოლოგია]] ეწოდება (მაგ., ჰუმანისტური ფსიქოლოგია ან ეგზისტენციალური ფსიქოლოგია). ფსიქოლოგია, რომელსაც დილთაიმ „ახსნითი” უწოდა, ამჟამად '''საბუნებისმეტყველო ტიპის ფსიქოლოგიად''' იწოდება (მაგ., [[ბიჰევიორიზმი]] ან [[კოგნიტივიზმი]]) ([[ორგვარი ფსიქოლოგია]]; [[ფსიქოლოგიის კრიზისი]]).<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
<small>[[ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]<br />
<br /><br />
სტატიის ავტორი - [[ირაკლი იმედაძე]], [[დიმიტრი უზნაძის სახელობის საქართველოს ფსიქოლოგთა საზოგადოება]].<br /><br />
ლექსიკონი შეიქმნა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.</small><br />
<br />
[[კატეგორია: სიცოცხლის ფილოსოფია]]<br />
[[კატეგორია:აღწერითი ფსიქოლოგია]]<br />
[[კატეგორია:გაგებითი ფსიქოლოგია]]<br />
[[კატეგორია:ჰუმანიტარული ფსიქოლოგია]] <br />
[[კატეგორია: გერმანელი ფილოსოფოსები]]<br />
[[კატეგორია: გერმანელი ფსიქოლოგები]]<br />
[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div>Tkenchoshvili