დოგმატიკა - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2023-09-28T12:51:57Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 21:12, 27 სექტემბერი 2023-ზე

2023-09-27T21:12:56Z

Masatiani: ახალი გვერდი: '''დოგმატიკა''' - სასულიერო მწერლობის დარგი, რომელიც მიზნად ისა...

2023-09-21T12:56:38Z

ახალი გვერდი: '''დოგმატიკა''' - სასულიერო მწერლობის დარგი, რომელიც მიზნად ისა...

ახალი გვერდი

'''დოგმატიკა''' - სასულიერო მწერლობის დარგი, რომელიც მიზნად ისახავდა [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] არსების, იდეური მხარის გარკვევას, ქრისტიანობის მთავარ დებულებათა ფორმულებად (დოგმატებად) ჩამოყალიბებას.
ქართულად ჯერ კიდევ X საუკუნემდე ითარგმნა იპოლიტე რომაელის თხზულებანი და ცნობილი ჰომილეტის — აფრაატის (IV ს.) შრომა. ადრევე უნდა ეთარგმნათ ქართველებს პაპის ლეონ დიდის ცნობილი ეპისტოლეტომისი (იხსენიება სომეხ-ქართველთა საეკლესიო განხეთქილების დროს). შენახულია ამ [[ეპისტოლე|ეპისტოლეს]] გვიანდელი თარგმანი, რომელიც [[არსენ იყალთოელი|არსენ იყალთოელს]] ეკუთვნის. „[[გრიგოლ ხანძთელი|გრიგოლ ხანძთელის]] ცხოვრებაში“ დადასტურებულია, რომ VIII-IX სს. საქართველოში არსებობდა კირილე ალექსანდრიელის (V ს.) თხზულების თარგმანი („განძი“). თარგმანი 981. წ. გადაუწერინებია იოანე-თორნიკეს (XVIII ს. [[ანტონ I|ანტონ კათალიკოსმა]] ხელახლა ათარგმნინა ფილიპე ყაითმაზაშვილს სომხურიდან აღნიშნული შრომა და მას „საუნჯე“ უწოდა). X ს-მდე ითარგმნა თეოდორე აბუკურას დოგმატიკური ტრაქტატი, „საკითხავი X მთისათვის თაბორისა და ფერისცვალებისათვის უფლისა ორთა ბუნებისათვის“. დოგმატიკურ მწერლობას საგანგებო ამაგი დასდეს ათონელებმა. თეოფილე ხუცესმონაზონმა თარგმნა თეოდორიტე კვირელის „აღსარებაჲ, მართლისა სარწმუნოებისაჲ,“) ბერძნული დედანი დაკარგულია). ნაყოფიერად მოღვაწეობდა დოგმატიკის დარგში [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირეც]]. განსაკუთრებულია ამ მხრივ [[არსენ იყალთოელი|არსენ იყალთოელის]] ღვაწლი. მას ეკუთვნის საგანგებო დოგმატიკურ-პოლემიკური კრებულის „დოგმატიკონის“ შედგენა. ნიკოლოზ გულაბერიძეს უთარგმნია მაქსიმე აღმსარებლის რამდენიმე დოგმატიკური თხზულება. პეტრიწონელთა სკოლის მთარგმნელს გადმოუღია ბერძნულიდან ანასტასი ანტიოქელის
„კითხვა-მიგება“. ათონის სკოლის მიმდევართაგან არის თარგმნილი ბასილი დიდის სამი დოგმატიკური ნაწარმოები: „სარწმუნოებისათვის სამებისა ერთარსებისა და ორთათვის ბუნებათა ქრისტესთა“, „ორთათვის ბუნებათა ქრისტესთა შეერთებისა“ და „სარწმუნოებისათვის ხორცთა შესხმისა“.
XVIII ს-ში თითქმის ყველა დოგმატიკური თხზულება რუსულიდან არის გადმოთარგმნილი. ასეთებია: მიტროპოლიტ ნიკოლოზის „[[კატეხიზმო]]“, [[ანტონ I|ანტონ კათალიკოსის]] „[[კატეხიზმო]]“, პლატონ [[მიტროპოლიტი|მიტროპოლიტის]] „ღვთისმეტყველება“, [[გაიოზ რექტორი|გაიოზ რექტორის]] მიერ თარგმნილი ამბროსი მედიოლანელის თხზულებანი და სხვა.

==ლიტერატურა==
* [[კეკელიძე კორნელი|კ. კეკელიძე]], ქართული ლიტერატურის ისტორია, I, თბ., 1960, 33. 467-473.

==წყარო==
[[ქართული მწერლობა: ლექსიკონი-ცნობარი]]

[[კატეგორია: სასულიერო მწერლობა]]
[[კატეგორია: თარგმანები]]

←წინა ვერსია		12:51, 28 სექტემბერი 2023-ის ვერსია
ხაზი 14:		ხაზი 14:

	[[კატეგორია: სასულიერო მწერლობა]]		[[კატეგორია: სასულიერო მწერლობა]]
		+	[[კატეგორია: სასულიერო მწერლობის დარგები]]

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 '''დოგმატიკა''' - სასულიერო მწერლობის დარგი, რომელიც მიზნად ისახავდა [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] არსების, იდეური მხარის გარკვევას, ქრისტიანობის მთავარ დებულებათა ფორმულებად (დოგმატებად) ჩამოყალიბებას.
-ქართულად ჯერ კიდევ X საუკუნემდე ითარგმნა იპოლიტე რომაელის თხზულებანი და ცნობილი ჰომილეტის — აფრაატის (IV ს.) შრომა. ადრევე უნდა ეთარგმნათ ქართველებს პაპის ლეონ დიდის ცნობილი ეპისტოლეტომისი (იხსენიება სომეხ-ქართველთა საეკლესიო განხეთქილების დროს). შენახულია ამ [[ეპისტოლე|ეპისტოლეს]] გვიანდელი თარგმანი, რომელიც [[არსენ იყალთოელი|არსენ იყალთოელს]] ეკუთვნის. „[[გრიგოლ ხანძთელი|გრიგოლ ხანძთელის]] ცხოვრებაში“ დადასტურებულია, რომ VIII-IX სს. საქართველოში არსებობდა კირილე ალექსანდრიელის (V ს.) თხზულების თარგმანი („განძი“). თარგმანი 981. წ. გადაუწერინებია იოანე-თორნიკეს (XVIII ს. [[ანტონ I|ანტონ კათალიკოსმა]] ხელახლა ათარგმნინა ფილიპე ყაითმაზაშვილს სომხურიდან აღნიშნული შრომა და მას „საუნჯე“ უწოდა). X ს-მდე ითარგმნა თეოდორე აბუკურას დოგმატიკური ტრაქტატი, „საკითხავი X მთისათვის თაბორისა და ფერისცვალებისათვის უფლისა ორთა ბუნებისათვის“. დოგმატიკურ მწერლობას საგანგებო ამაგი დასდეს ათონელებმა. თეოფილე ხუცესმონაზონმა თარგმნა თეოდორიტე კვირელის „აღსარებაჲ, მართლისა სარწმუნოებისაჲ,“) ბერძნული დედანი დაკარგულია). ნაყოფიერად მოღვაწეობდა დოგმატიკის დარგში [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირეც]]. განსაკუთრებულია ამ მხრივ [[არსენ იყალთოელი|არსენ იყალთოელის]] ღვაწლი. მას ეკუთვნის საგანგებო დოგმატიკურ-პოლემიკური კრებულის „დოგმატიკონის“ შედგენა. ნიკოლოზ გულაბერიძეს უთარგმნია მაქსიმე აღმსარებლის რამდენიმე დოგმატიკური თხზულება. პეტრიწონელთა სკოლის მთარგმნელს გადმოუღია ბერძნულიდან ანასტასი ანტიოქელის
-„კითხვა-მიგება“. ათონის სკოლის მიმდევართაგან არის თარგმნილი ბასილი დიდის სამი დოგმატიკური ნაწარმოები: „სარწმუნოებისათვის სამებისა ერთარსებისა და ორთათვის ბუნებათა ქრისტესთა“, „ორთათვის ბუნებათა ქრისტესთა შეერთებისა“ და „სარწმუნოებისათვის ხორცთა შესხმისა“.
+ქართულად ჯერ კიდევ X საუკუნემდე ითარგმნა იპოლიტე რომაელის თხზულებანი და ცნობილი ჰომილეტის — აფრაატის (IV ს.) შრომა. ადრევე უნდა ეთარგმნათ ქართველებს პაპის ლეონ დიდის ცნობილი ეპისტოლეტომისი (იხსენიება სომეხ-ქართველთა საეკლესიო განხეთქილების დროს). შენახულია ამ [[ეპისტოლე|ეპისტოლეს]] გვიანდელი თარგმანი, რომელიც [[არსენ იყალთოელი|არსენ იყალთოელს]] ეკუთვნის. „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“ დადასტურებულია, რომ VIII-IX სს. [[საქართველო]]ში არსებობდა [[კირილე ალექსანდრიელი]]ს (V ს.) თხზულების თარგმანი („განძი“). თარგმანი 981. წ. გადაუწერინებია იოანე-თორნიკეს (XVIII ს. [[ანტონ I|ანტონ კათალიკოსმა]] ხელახლა ათარგმნინა ფილიპე ყაითმაზაშვილს სომხურიდან აღნიშნული შრომა და მას „საუნჯე“ უწოდა). X ს-მდე ითარგმნა თეოდორე აბუკურას დოგმატიკური ტრაქტატი, „საკითხავი X მთისათვის [[თაბორი]]სა და ფერისცვალებისათვის უფლისა ორთა ბუნებისათვის“. დოგმატიკურ მწერლობას საგანგებო ამაგი დასდეს ათონელებმა. თეოფილე ხუცესმონაზონმა თარგმნა თეოდორიტე კვირელის „აღსარებაჲ, მართლისა სარწმუნოებისაჲ,“ (ბერძნული დედანი დაკარგულია). ნაყოფიერად მოღვაწეობდა დოგმატიკის დარგში [[ეფრემ მცირე|ეფრემ მცირეც]]. განსაკუთრებულია ამ მხრივ [[არსენ იყალთოელი|არსენ იყალთოელის]] ღვაწლი. მას ეკუთვნის საგანგებო დოგმატიკურ-პოლემიკური კრებულის „დოგმატიკონის“ შედგენა. ნიკოლოზ გულაბერიძეს უთარგმნია მაქსიმე აღმსარებლის რამდენიმე დოგმატიკური თხზულება. პეტრიწონელთა სკოლის მთარგმნელს გადმოუღია ბერძნულიდან ანასტასი ანტიოქელის „კითხვა-მიგება“. ათონის სკოლის მიმდევართაგან არის თარგმნილი [[ბასილი დიდი]]ს სამი დოგმატიკური ნაწარმოები: „სარწმუნოებისათვის სამებისა ერთარსებისა და ორთათვის ბუნებათა ქრისტესთა“, „ორთათვის ბუნებათა ქრისტესთა შეერთებისა“ და „სარწმუნოებისათვის ხორცთა შესხმისა“.
-XVIII ს-ში თითქმის ყველა დოგმატიკური თხზულება რუსულიდან არის გადმოთარგმნილი. ასეთებია: მიტროპოლიტ ნიკოლოზის „[[კატეხიზმო]]“, [[ანტონ I|ანტონ კათალიკოსის]] „[[კატეხიზმო]]“, პლატონ [[მიტროპოლიტი|მიტროპოლიტის]] „ღვთისმეტყველება“, [[გაიოზ რექტორი|გაიოზ რექტორის]] მიერ თარგმნილი ამბროსი მედიოლანელის თხზულებანი და სხვა.
@@ ხაზი 8: / ხაზი 9: @@
 ==ლიტერატურა==
 * [[კეკელიძე კორნელი|კ. კეკელიძე]], ქართული ლიტერატურის ისტორია, I, თბ., 1960, 33. 467-473.
 ==წყარო==
 [[ქართული მწერლობა: ლექსიკონი-ცნობარი]]
 [[კატეგორია: სასულიერო მწერლობა]]