https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98 2026-04-28T21:37:50Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98&diff=166564&oldid=prev 2022-09-29T09:50:26Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:50, 29 სექტემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დოლმიანი სახლი''' — დოლმიანი სახლი (ტოლმიანი სახლი) ჩარჩო-კარკასიან სახლთა კატეგორიას განეკუთვნებოდა. მას ზოგჯერ „კადამა სახლის” სახელწოდებითაც მოიხსენიებდნენ. სიტყვა „ტოლმიანი” (დოლმიანი) „შეფუთვის” მნიშვნელობასთან უნდა იყოს და კავშირებული. მაგალითად, ტოლმიანი ფხალი გამოთქმაში − „დღეს ტოლმიანი ფხალი უნდა გავაკეთო”. ტოლმიანი სახლის სახელწოდებაც ქვების შეფუთვას გულისხმბობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დოლმიანი სახლი''' — დოლმიანი სახლი (ტოლმიანი სახლი) ჩარჩო-კარკასიან სახლთა კატეგორიას განეკუთვნებოდა. მას ზოგჯერ „კადამა სახლის” სახელწოდებითაც მოიხსენიებდნენ. სიტყვა „ტოლმიანი” (დოლმიანი) „შეფუთვის” მნიშვნელობასთან უნდა იყოს და კავშირებული. მაგალითად, ტოლმიანი ფხალი გამოთქმაში − „დღეს ტოლმიანი ფხალი უნდა გავაკეთო”. ტოლმიანი სახლის სახელწოდებაც ქვების შეფუთვას გულისხმბობს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სახლის კედელი უჯრედებად იყო ქცეული. კირხსნართან ერთად კედელში ჩასმულ ხის სხვადასხვა ფორმის ჩარჩოებში ქვებს აწყობდნენ. ფაქტობრივად ქვები ოთკუთხა უჯრედებით იყო შეფუთული და, შესაბამისად, მას ტოლმიანს უწოდებდნენ. კარკასიან-სარტყლებიან ამდაგვარ სახლებს არამხოლოდ [[აჭარა]]ში, არამედ, ზოგადად, ჭოროხის ხეობის სხვადასხვა ქართულ ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ კუთხეში ხშირად შეხვდებოდით. კონსტრუქციულად იგი ხის ჰორიზონტალური და [[შვეული]], აგრეთვე, ირიბად განლაგებული ძელების სისტემით შექმნილი [[კარკასი]] იყო, რომელშიც ღია ადგილები ქვით, [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგურითა]] და სხვა მასალით ივსებოდა. ეს იგივე ფახვერქის კედელი იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სახლის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კედელი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>უჯრედებად იყო ქცეული. კირხსნართან ერთად კედელში ჩასმულ ხის სხვადასხვა ფორმის ჩარჩოებში ქვებს აწყობდნენ. ფაქტობრივად ქვები ოთკუთხა უჯრედებით იყო შეფუთული და, შესაბამისად, მას ტოლმიანს უწოდებდნენ. კარკასიან-სარტყლებიან ამდაგვარ სახლებს არამხოლოდ [[აჭარა]]ში, არამედ, ზოგადად, ჭოროხის ხეობის სხვადასხვა ქართულ ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ კუთხეში ხშირად შეხვდებოდით. კონსტრუქციულად იგი ხის ჰორიზონტალური და [[შვეული]], აგრეთვე, ირიბად განლაგებული ძელების სისტემით შექმნილი [[კარკასი]] იყო, რომელშიც ღია ადგილები ქვით, [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგურითა]] და სხვა მასალით ივსებოდა. ეს იგივე ფახვერქის კედელი იყო. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კლარჯეთში ისე, როგორც კლარჯეთიდან <del class="diffchange diffchange-inline">თურქეთის </del>- შავი და <del class="diffchange diffchange-inline">მარმარილოს </del>ზღვის აუზის პროვინციებში მიგრირებულ მოსახლეობაში, მუჰაჯირთა შთამომავლებში მსგავსი სახლები „კადამა სახლის” სახელწოდებით იყო ცნობილი. ჭოროხის აუზშიც ეს ტერმინი არაერთგან გვხვდებოდა. მარადიდში, კიკიეთის დასახლებაში – დოდიოღლებში გათლილი ქვებით ნაშენი ძველი სახლი დღესაც შემონახულია, რომელსაც კადამა სახლი ქვია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|</ins>კლარჯეთში<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ისე, როგორც კლარჯეთიდან <ins class="diffchange diffchange-inline">[[თურქეთი]]ს </ins>- შავი და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მარმარილო]]ს </ins>ზღვის აუზის პროვინციებში მიგრირებულ მოსახლეობაში, მუჰაჯირთა შთამომავლებში მსგავსი სახლები „კადამა სახლის” სახელწოდებით იყო ცნობილი. ჭოროხის აუზშიც ეს ტერმინი არაერთგან გვხვდებოდა. მარადიდში, კიკიეთის დასახლებაში – დოდიოღლებში გათლილი ქვებით ნაშენი ძველი სახლი დღესაც შემონახულია, რომელსაც კადამა სახლი ქვია. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კადამა სახლები მდინარის ქვებით შენდებოდა, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ მასალაში ხე არ მონაწილეობდა, პირიქით, იგი ქვისა და ხის კობინაციებით იყო ნაგები. უფრო მეტიც, ზოგიერთი ტიპის კადამა სახლს „ფიცრის სახლსაც” ეძახდნენ იმის გამო, რომ საცხოვრებლის შიდა ოთახები ფიცრებით იყო ნაკეთები. სხვათაშორის, კადამა სახლი კლარჯეთში იგივე დოლმიანი სახლი იყო და იგი ნაირსახეობებით ხასიათდებოდა. მისი რამდენიმე ვარიანტიც გამოიყოფოდა. დოლმიანი (კადამა) სახლის დამახასიათებელი ნიშან-თვისება კარკასი – წაბლის ხის სალტეები გახლდათ, რომლებშიც სხვადასხვა მდინარიდან მოტანილი ე. წ. „გარეთა ქვები” იყო ჩაწყობილი. ჭოროხის აუზის მოსახლეობაში ადრე, როგორც ჩანს, ამდაგვარი სახლების ასაშენებლად ქვა და თიხაც გამოიყენებოდა, რომელიც შემდეგ კირ-ხსნარმა და კიდევ უფრო გვიან – აგურმა შეცვალა. სხვათაშორის, დღესაც გვხვდება ამდაგვარი, როგორც ერთსართულიანი, ისე ორსართულიანი სახლები. საბოლოოდ შედარებით დიდი ზომის ჩარჩო-კარკასიანი სახლები მივიღეთ, რომლებიც ძირითადად აგურით იყო ნაშენი. სრულიად შესაძლებელია, ისინი დოლმიანი სახლების შემდგომი განვითარების შედეგს წარმოადგენდნენ, როცა სამშენებლო ტექნოლოგიებში თანდათანობით აგური დამკვიდრდა. სწორი უნდა იყოს აზრი იმის შესახებ, რომ თუ რიყის ქვა აგურმა შეცვალა, მაშინ კედელი „ფახვერკის კედლის” მსგავსი უნდა ყოფილიყო, რამაც თანდათანობით სამეცნიერო მიმოქცევაში ისეთი ტერმინი შემოიტანა, როგორიცაა „ფახვერქიანი სახლი”. „ფახვერქი” გერმანული სიტყვაა – Fachwerk, რომელიც ინგლისურ half-fimbered-ს შეესაბამება, რაც ქართულად „ნახევრად ხის სახლს” ნიშნავს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კადამა სახლები <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მდინარე|</ins>მდინარის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ქვებით შენდებოდა, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ მასალაში ხე არ მონაწილეობდა, პირიქით, იგი ქვისა და ხის კობინაციებით იყო ნაგები. უფრო მეტიც, ზოგიერთი ტიპის კადამა სახლს „ფიცრის სახლსაც” ეძახდნენ იმის გამო, რომ საცხოვრებლის შიდა ოთახები <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფიცარი|</ins>ფიცრებით<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>იყო ნაკეთები. სხვათაშორის, კადამა სახლი კლარჯეთში იგივე დოლმიანი სახლი იყო და იგი ნაირსახეობებით ხასიათდებოდა. მისი რამდენიმე ვარიანტიც გამოიყოფოდა. დოლმიანი (კადამა) სახლის დამახასიათებელი ნიშან-თვისება კარკასი – წაბლის ხის სალტეები გახლდათ, რომლებშიც სხვადასხვა მდინარიდან მოტანილი ე. წ. „გარეთა ქვები” იყო ჩაწყობილი. ჭოროხის აუზის მოსახლეობაში ადრე, როგორც ჩანს, ამდაგვარი სახლების ასაშენებლად ქვა და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[თიხა|</ins>თიხაც<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>გამოიყენებოდა, რომელიც შემდეგ კირ-ხსნარმა და კიდევ უფრო გვიან – აგურმა შეცვალა. სხვათაშორის, დღესაც გვხვდება ამდაგვარი, როგორც ერთსართულიანი, ისე ორსართულიანი სახლები. საბოლოოდ შედარებით დიდი ზომის ჩარჩო-კარკასიანი სახლები მივიღეთ, რომლებიც ძირითადად აგურით იყო ნაშენი. სრულიად შესაძლებელია, ისინი დოლმიანი სახლების შემდგომი განვითარების შედეგს წარმოადგენდნენ, როცა სამშენებლო ტექნოლოგიებში თანდათანობით აგური დამკვიდრდა. სწორი უნდა იყოს აზრი იმის შესახებ, რომ თუ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>რიყის ქვა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>აგურმა შეცვალა, მაშინ კედელი „ფახვერკის კედლის” მსგავსი უნდა ყოფილიყო, რამაც თანდათანობით სამეცნიერო მიმოქცევაში ისეთი ტერმინი შემოიტანა, როგორიცაა „ფახვერქიანი სახლი”. „ფახვერქი” გერმანული სიტყვაა – Fachwerk, რომელიც ინგლისურ half-fimbered-ს შეესაბამება, რაც ქართულად „ნახევრად ხის სახლს” ნიშნავს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფახვერკული ნაგებობები ფართოდ იყო გავრცელებული სამხრეთ საქართველოში, ჭოროხის ხეობის, შავი, მარმარილოსა და ეგეოსიის ზღვების აუზთა ქართულ მოსახლეობაში, ასევე, იგი შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპის არქიტექტურის თვალსაჩინოებასაც წარმოადგენდა. ფახვერკიანი სახლების გავრცელების გეოგრაფიის განსაზღვრის თვალსაზრისით საინტერესოა თეთრიწყაროს რაიონის სოფელ ასურეთის საცხოვრებელი სახლი. იგი ორსართულიანია. სახლის გვერდითი და საცხოვრებელი სართულების შიდა კედლებისთვისაც ფახვერკიანი კონსტრუქციებია გამოყენებული. სოფელ ასურეთის სახლის მშენებლობა XIX საუკუნეში ჩამოსახლებულ გერმანელებს მიეწერება. ეს გარემოება, ფახვერკიანი სახლების გავრცელების ტრაექტორიისა და სხვა კულტურულ-ისტორიული საკითხების კვლევის პროცესში მართლაც გასათვალისწინებელია. ფახვერკის სისტემით ნაგები სახლები არამარტო სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, არამედ, როგორც აღინიშნა, ჭოროხის აუზის მოსახლეობის დასახლებათა სისტემაში ტიპურ მოვლენას წარმოადგენდა და შავიზღვისპირეთიდან, მარმარილოსა და ეგეოსის ზღვების მიმართულებით [[ევროპა|ევროპისკენ]] ფართოდ ვრცელდებოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფახვერკული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნაგებობა|</ins>ნაგებობები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ფართოდ იყო გავრცელებული სამხრეთ საქართველოში, ჭოროხის ხეობის, შავი, მარმარილოსა და ეგეოსიის ზღვების აუზთა ქართულ მოსახლეობაში, ასევე, იგი შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპის არქიტექტურის თვალსაჩინოებასაც წარმოადგენდა. ფახვერკიანი სახლების გავრცელების გეოგრაფიის განსაზღვრის თვალსაზრისით საინტერესოა თეთრიწყაროს რაიონის სოფელ ასურეთის საცხოვრებელი სახლი. იგი ორსართულიანია. სახლის გვერდითი და საცხოვრებელი სართულების შიდა კედლებისთვისაც ფახვერკიანი კონსტრუქციებია გამოყენებული. სოფელ ასურეთის სახლის მშენებლობა XIX საუკუნეში ჩამოსახლებულ გერმანელებს მიეწერება. ეს გარემოება, ფახვერკიანი სახლების გავრცელების ტრაექტორიისა და სხვა კულტურულ-ისტორიული საკითხების კვლევის პროცესში მართლაც გასათვალისწინებელია. ფახვერკის სისტემით ნაგები სახლები არამარტო სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, არამედ, როგორც აღინიშნა, ჭოროხის აუზის მოსახლეობის დასახლებათა სისტემაში ტიპურ მოვლენას წარმოადგენდა და შავიზღვისპირეთიდან, მარმარილოსა და ეგეოსის ზღვების მიმართულებით [[ევროპა|ევროპისკენ]] ფართოდ ვრცელდებოდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე აჭარის ტერიტორიაზე ისინი როგორც მთის, ისე მთისწინა ზოლშიც გვხვდებოდა. ამგვარად ნაგები სახლების უმეტესობა, ძირითადად, სოციალურ-ეკონომიკური ნიშნით დაწინაურებულ ფენას ეკუთვნოდა. დოლმიანი კედლის ორი სახესხვაობა იყო ცნობილი. ერთი როცა ჩარჩო-კარკასი კვადრატული ანდა ოთხკუთხოვანი იყო და მეორე, როცა იგივე ჩარჩო-კარკასი დიაგონალურადაც იყოფოდა. ხის კვადრატებში ჩასმული ქვებით დოლმიანი, იგივე, დოლმიანი სახლი აჭარაში ისეთი საცხოვრებელი [[ნაგებობა]] იყო, რომლის გვერდები ორმაგი კედლებით იყო წარმოდგენილი. პირველი − გარე კედელი გამძლე მასალისაგან, მუხისაგან ანდა წაბლისაგან შენდებოდა. მთელი კედლის კვადრატებად ქცეულ ღიობების სიცარიელეებში ქვები ეწყობოდა და ამით გარე ფასადები მხატვრულ-დეკორატიულ იერსახეს ღებულობდა. ამასთან, ასეთ კედელს თავდაცვითი მნიშვნელობაც ჰქონდა, რადგან იგი ფაქტიურად ტყვიაგაუმტარი იყო.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე აჭარის ტერიტორიაზე ისინი როგორც მთის, ისე მთისწინა ზოლშიც გვხვდებოდა. ამგვარად ნაგები სახლების უმეტესობა, ძირითადად, სოციალურ-ეკონომიკური ნიშნით დაწინაურებულ ფენას ეკუთვნოდა. დოლმიანი კედლის ორი სახესხვაობა იყო ცნობილი. ერთი როცა ჩარჩო-კარკასი კვადრატული ანდა ოთხკუთხოვანი იყო და მეორე, როცა იგივე ჩარჩო-კარკასი დიაგონალურადაც იყოფოდა. ხის კვადრატებში ჩასმული ქვებით დოლმიანი, იგივე, დოლმიანი სახლი აჭარაში ისეთი საცხოვრებელი [[ნაგებობა]] იყო, რომლის გვერდები ორმაგი კედლებით იყო წარმოდგენილი. პირველი − გარე კედელი გამძლე მასალისაგან, მუხისაგან ანდა წაბლისაგან შენდებოდა. მთელი კედლის კვადრატებად ქცეულ ღიობების სიცარიელეებში ქვები ეწყობოდა და ამით გარე ფასადები მხატვრულ-დეკორატიულ იერსახეს ღებულობდა. ამასთან, ასეთ კედელს თავდაცვითი მნიშვნელობაც ჰქონდა, რადგან იგი ფაქტიურად ტყვიაგაუმტარი იყო.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98&diff=163349&oldid=prev 2022-08-26T11:07:52Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ლიტერატურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:07, 26 აგვისტო 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მგელაძე, შოშიტაშვილი... 2009; მგელაძე, ტუნაძე... 2016:330-332.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>მგელაძე, შოშიტაშვილი... 2009; &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>მგელაძე, ტუნაძე... 2016:330-332.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი აჭარა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი აჭარა]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98&diff=163348&oldid=prev 2022-08-26T11:07:40Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:07, 26 აგვისტო 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფახვერკული ნაგებობები ფართოდ იყო გავრცელებული სამხრეთ საქართველოში, ჭოროხის ხეობის, შავი, მარმარილოსა და ეგეოსიის ზღვების აუზთა ქართულ მოსახლეობაში, ასევე, იგი შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპის არქიტექტურის თვალსაჩინოებასაც წარმოადგენდა. ფახვერკიანი სახლების გავრცელების გეოგრაფიის განსაზღვრის თვალსაზრისით საინტერესოა თეთრიწყაროს რაიონის სოფელ ასურეთის საცხოვრებელი სახლი. იგი ორსართულიანია. სახლის გვერდითი და საცხოვრებელი სართულების შიდა კედლებისთვისაც ფახვერკიანი კონსტრუქციებია გამოყენებული. სოფელ ასურეთის სახლის მშენებლობა XIX საუკუნეში ჩამოსახლებულ გერმანელებს მიეწერება. ეს გარემოება, ფახვერკიანი სახლების გავრცელების ტრაექტორიისა და სხვა კულტურულ-ისტორიული საკითხების კვლევის პროცესში მართლაც გასათვალისწინებელია. ფახვერკის სისტემით ნაგები სახლები არამარტო სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, არამედ, როგორც აღინიშნა, ჭოროხის აუზის მოსახლეობის დასახლებათა სისტემაში ტიპურ მოვლენას წარმოადგენდა და შავიზღვისპირეთიდან, მარმარილოსა და ეგეოსის ზღვების მიმართულებით [[ევროპა|ევროპისკენ]] ფართოდ ვრცელდებოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფახვერკული ნაგებობები ფართოდ იყო გავრცელებული სამხრეთ საქართველოში, ჭოროხის ხეობის, შავი, მარმარილოსა და ეგეოსიის ზღვების აუზთა ქართულ მოსახლეობაში, ასევე, იგი შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპის არქიტექტურის თვალსაჩინოებასაც წარმოადგენდა. ფახვერკიანი სახლების გავრცელების გეოგრაფიის განსაზღვრის თვალსაზრისით საინტერესოა თეთრიწყაროს რაიონის სოფელ ასურეთის საცხოვრებელი სახლი. იგი ორსართულიანია. სახლის გვერდითი და საცხოვრებელი სართულების შიდა კედლებისთვისაც ფახვერკიანი კონსტრუქციებია გამოყენებული. სოფელ ასურეთის სახლის მშენებლობა XIX საუკუნეში ჩამოსახლებულ გერმანელებს მიეწერება. ეს გარემოება, ფახვერკიანი სახლების გავრცელების ტრაექტორიისა და სხვა კულტურულ-ისტორიული საკითხების კვლევის პროცესში მართლაც გასათვალისწინებელია. ფახვერკის სისტემით ნაგები სახლები არამარტო სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, არამედ, როგორც აღინიშნა, ჭოროხის აუზის მოსახლეობის დასახლებათა სისტემაში ტიპურ მოვლენას წარმოადგენდა და შავიზღვისპირეთიდან, მარმარილოსა და ეგეოსის ზღვების მიმართულებით [[ევროპა|ევროპისკენ]] ფართოდ ვრცელდებოდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე აჭარის ტერიტორიაზე ისინი როგორც მთის, ისე მთისწინა ზოლშიც გვხვდებოდა. ამგვარად ნაგები სახლების უმეტესობა, ძირითადად, სოციალურ-ეკონომიკური ნიშნით დაწინაურებულ ფენას ეკუთვნოდა. დოლმიანი კედლის ორი სახესხვაობა იყო ცნობილი. ერთი როცა ჩარჩო-კარკასი კვადრატული ანდა ოთხკუთხოვანი იყო და მეორე, როცა იგივე ჩარჩო-კარკასი დიაგონალურადაც იყოფოდა. ხის კვადრატებში ჩასმული ქვებით დოლმიანი, იგივე, დოლმიანი სახლი აჭარაში ისეთი საცხოვრებელი ნაგებობა იყო, რომლის გვერდები ორმაგი კედლებით იყო წარმოდგენილი. პირველი − გარე კედელი გამძლე მასალისაგან, მუხისაგან ანდა წაბლისაგან შენდებოდა. მთელი კედლის კვადრატებად ქცეულ ღიობების სიცარიელეებში ქვები ეწყობოდა და ამით გარე ფასადები მხატვრულ-დეკორატიულ იერსახეს ღებულობდა. ამასთან, ასეთ კედელს თავდაცვითი მნიშვნელობაც ჰქონდა, რადგან იგი ფაქტიურად ტყვიაგაუმტარი იყო.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე აჭარის ტერიტორიაზე ისინი როგორც მთის, ისე მთისწინა ზოლშიც გვხვდებოდა. ამგვარად ნაგები სახლების უმეტესობა, ძირითადად, სოციალურ-ეკონომიკური ნიშნით დაწინაურებულ ფენას ეკუთვნოდა. დოლმიანი კედლის ორი სახესხვაობა იყო ცნობილი. ერთი როცა ჩარჩო-კარკასი კვადრატული ანდა ოთხკუთხოვანი იყო და მეორე, როცა იგივე ჩარჩო-კარკასი დიაგონალურადაც იყოფოდა. ხის კვადრატებში ჩასმული ქვებით დოლმიანი, იგივე, დოლმიანი სახლი აჭარაში ისეთი საცხოვრებელი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნაგებობა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>იყო, რომლის გვერდები ორმაგი კედლებით იყო წარმოდგენილი. პირველი − გარე კედელი გამძლე მასალისაგან, მუხისაგან ანდა წაბლისაგან შენდებოდა. მთელი კედლის კვადრატებად ქცეულ ღიობების სიცარიელეებში ქვები ეწყობოდა და ამით გარე ფასადები მხატვრულ-დეკორატიულ იერსახეს ღებულობდა. ამასთან, ასეთ კედელს თავდაცვითი მნიშვნელობაც ჰქონდა, რადგან იგი ფაქტიურად ტყვიაგაუმტარი იყო.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98&diff=143276&oldid=prev 2022-02-24T18:09:39Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:09, 24 თებერვალი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Dolmiani saxli.JPG|<del class="diffchange diffchange-inline">thumb</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">250pq|წარწერის ტექსტი</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Dolmiani saxli.JPG|<ins class="diffchange diffchange-inline">300პქ</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">მარჯვნივ</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დოლმიანი სახლი''' — დოლმიანი სახლი (ტოლმიანი სახლი) ჩარჩო-კარკასიან სახლთა კატეგორიას განეკუთვნებოდა. მას ზოგჯერ „კადამა სახლის” სახელწოდებითაც მოიხსენიებდნენ. სიტყვა „ტოლმიანი” (დოლმიანი) „შეფუთვის” მნიშვნელობასთან უნდა იყოს და კავშირებული. მაგალითად, ტოლმიანი ფხალი გამოთქმაში − „დღეს ტოლმიანი ფხალი უნდა გავაკეთო”. ტოლმიანი სახლის სახელწოდებაც ქვების შეფუთვას გულისხმბობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დოლმიანი სახლი''' — დოლმიანი სახლი (ტოლმიანი სახლი) ჩარჩო-კარკასიან სახლთა კატეგორიას განეკუთვნებოდა. მას ზოგჯერ „კადამა სახლის” სახელწოდებითაც მოიხსენიებდნენ. სიტყვა „ტოლმიანი” (დოლმიანი) „შეფუთვის” მნიშვნელობასთან უნდა იყოს და კავშირებული. მაგალითად, ტოლმიანი ფხალი გამოთქმაში − „დღეს ტოლმიანი ფხალი უნდა გავაკეთო”. ტოლმიანი სახლის სახელწოდებაც ქვების შეფუთვას გულისხმბობს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98&diff=132715&oldid=prev 2021-11-26T20:53:48Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:53, 26 ნოემბერი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დოლმიანი სახლი''' — დოლმიანი სახლი (ტოლმიანი სახლი) ჩარჩო-კარკასიან სახლთა კატეგორიას განეკუთვნებოდა. მას ზოგჯერ „კადამა სახლის” სახელწოდებითაც მოიხსენიებდნენ. სიტყვა „ტოლმიანი” (დოლმიანი) „შეფუთვის” მნიშვნელობასთან უნდა იყოს და კავშირებული. მაგალითად, ტოლმიანი ფხალი გამოთქმაში − „დღეს ტოლმიანი ფხალი უნდა გავაკეთო”. ტოლმიანი სახლის სახელწოდებაც ქვების შეფუთვას გულისხმბობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დოლმიანი სახლი''' — დოლმიანი სახლი (ტოლმიანი სახლი) ჩარჩო-კარკასიან სახლთა კატეგორიას განეკუთვნებოდა. მას ზოგჯერ „კადამა სახლის” სახელწოდებითაც მოიხსენიებდნენ. სიტყვა „ტოლმიანი” (დოლმიანი) „შეფუთვის” მნიშვნელობასთან უნდა იყოს და კავშირებული. მაგალითად, ტოლმიანი ფხალი გამოთქმაში − „დღეს ტოლმიანი ფხალი უნდა გავაკეთო”. ტოლმიანი სახლის სახელწოდებაც ქვების შეფუთვას გულისხმბობს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სახლის კედელი უჯრედებად იყო ქცეული. კირხსნართან ერთად კედელში ჩასმულ ხის სხვადასხვა ფორმის ჩარჩოებში ქვებს აწყობდნენ. ფაქტობრივად ქვები ოთკუთხა უჯრედებით იყო შეფუთული და, შესაბამისად, მას ტოლმიანს უწოდებდნენ. კარკასიან-სარტყლებიან ამდაგვარ სახლებს არამხოლოდ [[აჭარა]]ში, არამედ, ზოგადად, ჭოროხის ხეობის სხვადასხვა ქართულ ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ კუთხეში ხშირად შეხვდებოდით. კონსტრუქციულად იგი ხის ჰორიზონტალური და [[შვეული]], აგრეთვე, ირიბად განლაგებული ძელების სისტემით შექმნილი კარკასი იყო, რომელშიც ღია ადგილები ქვით, [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგურითა]] და სხვა მასალით ივსებოდა. ეს იგივე ფახვერქის კედელი იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სახლის კედელი უჯრედებად იყო ქცეული. კირხსნართან ერთად კედელში ჩასმულ ხის სხვადასხვა ფორმის ჩარჩოებში ქვებს აწყობდნენ. ფაქტობრივად ქვები ოთკუთხა უჯრედებით იყო შეფუთული და, შესაბამისად, მას ტოლმიანს უწოდებდნენ. კარკასიან-სარტყლებიან ამდაგვარ სახლებს არამხოლოდ [[აჭარა]]ში, არამედ, ზოგადად, ჭოროხის ხეობის სხვადასხვა ქართულ ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ კუთხეში ხშირად შეხვდებოდით. კონსტრუქციულად იგი ხის ჰორიზონტალური და [[შვეული]], აგრეთვე, ირიბად განლაგებული ძელების სისტემით შექმნილი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კარკასი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>იყო, რომელშიც ღია ადგილები ქვით, [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგურითა]] და სხვა მასალით ივსებოდა. ეს იგივე ფახვერქის კედელი იყო. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კლარჯეთში ისე, როგორც კლარჯეთიდან თურქეთის - შავი და მარმარილოს ზღვის აუზის პროვინციებში მიგრირებულ მოსახლეობაში, მუჰაჯირთა შთამომავლებში მსგავსი სახლები „კადამა სახლის” სახელწოდებით იყო ცნობილი. ჭოროხის აუზშიც ეს ტერმინი არაერთგან გვხვდებოდა. მარადიდში, კიკიეთის დასახლებაში – დოდიოღლებში გათლილი ქვებით ნაშენი ძველი სახლი დღესაც შემონახულია, რომელსაც კადამა სახლი ქვია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კლარჯეთში ისე, როგორც კლარჯეთიდან თურქეთის - შავი და მარმარილოს ზღვის აუზის პროვინციებში მიგრირებულ მოსახლეობაში, მუჰაჯირთა შთამომავლებში მსგავსი სახლები „კადამა სახლის” სახელწოდებით იყო ცნობილი. ჭოროხის აუზშიც ეს ტერმინი არაერთგან გვხვდებოდა. მარადიდში, კიკიეთის დასახლებაში – დოდიოღლებში გათლილი ქვებით ნაშენი ძველი სახლი დღესაც შემონახულია, რომელსაც კადამა სახლი ქვია. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98&diff=109252&oldid=prev 2020-09-13T13:43:45Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:43, 13 სექტემბერი 2020-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:აჭარული სახლი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:აჭარული სახლი]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული არქიტექტურა]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98&diff=94468&oldid=prev 2020-02-17T08:24:28Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:24, 17 თებერვალი 2020-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დოლმიანი სახლი''' — დოლმიანი სახლი (ტოლმიანი სახლი) ჩარჩო-კარკასიან სახლთა კატეგორიას განეკუთვნებოდა. მას ზოგჯერ „კადამა სახლის” სახელწოდებითაც მოიხსენიებდნენ. სიტყვა „ტოლმიანი” (დოლმიანი) „შეფუთვის” მნიშვნელობასთან უნდა იყოს და კავშირებული. მაგალითად, ტოლმიანი ფხალი გამოთქმაში − „დღეს ტოლმიანი ფხალი უნდა გავაკეთო”. ტოლმიანი სახლის სახელწოდებაც ქვების შეფუთვას გულისხმბობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''დოლმიანი სახლი''' — დოლმიანი სახლი (ტოლმიანი სახლი) ჩარჩო-კარკასიან სახლთა კატეგორიას განეკუთვნებოდა. მას ზოგჯერ „კადამა სახლის” სახელწოდებითაც მოიხსენიებდნენ. სიტყვა „ტოლმიანი” (დოლმიანი) „შეფუთვის” მნიშვნელობასთან უნდა იყოს და კავშირებული. მაგალითად, ტოლმიანი ფხალი გამოთქმაში − „დღეს ტოლმიანი ფხალი უნდა გავაკეთო”. ტოლმიანი სახლის სახელწოდებაც ქვების შეფუთვას გულისხმბობს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სახლის კედელი უჯრედებად იყო ქცეული. კირხსნართან ერთად კედელში ჩასმულ ხის სხვადასხვა ფორმის ჩარჩოებში ქვებს აწყობდნენ. ფაქტობრივად ქვები ოთკუთხა უჯრედებით იყო შეფუთული და, შესაბამისად, მას ტოლმიანს უწოდებდნენ. კარკასიან-სარტყლებიან ამდაგვარ სახლებს არამხოლოდ [[აჭარა]]ში, არამედ, ზოგადად, ჭოროხის ხეობის სხვადასხვა ქართულ ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ კუთხეში ხშირად შეხვდებოდით. კონსტრუქციულად იგი ხის <del class="diffchange diffchange-inline">ჰორი-</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სახლის კედელი უჯრედებად იყო ქცეული. კირხსნართან ერთად კედელში ჩასმულ ხის სხვადასხვა ფორმის ჩარჩოებში ქვებს აწყობდნენ. ფაქტობრივად ქვები ოთკუთხა უჯრედებით იყო შეფუთული და, შესაბამისად, მას ტოლმიანს უწოდებდნენ. კარკასიან-სარტყლებიან ამდაგვარ სახლებს არამხოლოდ [[აჭარა]]ში, არამედ, ზოგადად, ჭოროხის ხეობის სხვადასხვა ქართულ ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ კუთხეში ხშირად შეხვდებოდით. კონსტრუქციულად იგი ხის <ins class="diffchange diffchange-inline">ჰორიზონტალური </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>შვეული<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, აგრეთვე, ირიბად განლაგებული ძელების სისტემით შექმნილი კარკასი იყო, რომელშიც ღია ადგილები ქვით, [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგურითა]] და სხვა მასალით ივსებოდა. ეს იგივე ფახვერქის კედელი იყო. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ზონტალური </del>და შვეული, აგრეთვე, ირიბად განლაგებული ძელების სისტემით შექმნილი კარკასი იყო, რომელშიც ღია ადგილები ქვით, [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგურითა]] და სხვა მასალით ივსებოდა. ეს იგივე ფახვერქის კედელი იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კლარჯეთში ისე, როგორც კლარჯეთიდან თურქეთის - შავი და მარმარილოს ზღვის აუზის პროვინციებში მიგრირებულ მოსახლეობაში, მუჰაჯირთა შთამომავლებში მსგავსი სახლები „კადამა სახლის” სახელწოდებით იყო ცნობილი. ჭოროხის აუზშიც ეს ტერმინი არაერთგან გვხვდებოდა. მარადიდში, კიკიეთის დასახლებაში – დოდიოღლებში გათლილი ქვებით ნაშენი ძველი სახლი დღესაც შემონახულია, რომელსაც კადამა სახლი ქვია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კლარჯეთში ისე, როგორც კლარჯეთიდან თურქეთის - შავი და მარმარილოს ზღვის აუზის პროვინციებში მიგრირებულ მოსახლეობაში, მუჰაჯირთა შთამომავლებში მსგავსი სახლები „კადამა სახლის” სახელწოდებით იყო ცნობილი. ჭოროხის აუზშიც ეს ტერმინი არაერთგან გვხვდებოდა. მარადიდში, კიკიეთის დასახლებაში – დოდიოღლებში გათლილი ქვებით ნაშენი ძველი სახლი დღესაც შემონახულია, რომელსაც კადამა სახლი ქვია. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კადამა სახლები მდინარის ქვებით შენდებოდა, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ მასალაში ხე არ მონაწილეობდა, პირიქით, იგი ქვისა და ხის კობინაციებით იყო ნაგები. უფრო მეტიც, ზოგიერთი ტიპის კადამა სახლს „ფიცრის სახლსაც” ეძახდნენ იმის გამო, რომ საცხოვრებლის შიდა ოთახები ფიცრებით იყო ნაკეთები. სხვათაშორის, კადამა სახლი კლარჯეთში იგივე დოლმიანი სახლი იყო და იგი ნაირსახეობებით ხასიათდებოდა. მისი რამდენიმე ვარიანტიც გამოიყოფოდა. დოლმიანი (კადამა) სახლის დამახასიათებელი ნიშან-თვისება კარკასი – წაბლის ხის სალტეები გახლდათ, რომლებშიც სხვადასხვა მდინარიდან მოტანილი ე. წ. „გარეთა ქვები” იყო ჩაწყობილი. ჭოროხის აუზის მოსახლეობაში ადრე, როგორც ჩანს, ამდაგვარი სახლების ასაშენებლად ქვა და თიხაც გამოიყენებოდა, რომელიც შემდეგ კირ-ხსნარმა და კიდევ უფრო გვიან – აგურმა შეცვალა. სხვათაშორის, დღესაც გვხვდება ამდაგვარი, როგორც ერთსართულიანი, ისე ორსართულიანი სახლები. საბოლოოდ შედარებით დიდი ზომის ჩარჩო-კარკასიანი სახლები მივიღეთ, რომლებიც ძირითადად აგურით იყო ნაშენი. სრულიად შესაძლებელია, ისინი დოლმიანი სახლების შემდგომი განვითარების შედეგს წარმოადგენდნენ, როცა სამშენებლო ტექნოლოგიებში თანდათანობით აგური დამკვიდრდა. სწორი უნდა იყოს აზრი იმის შესახებ, რომ თუ რიყის ქვა აგურმა შეცვალა, მაშინ კედელი „ფახვერკის კედლის” მსგავსი უნდა ყოფილიყო, რამაც თანდათანობით სამეცნიერო მიმოქცევაში ისეთი ტერმინი შემოიტანა, როგორიცაა „ფახვერქიანი სახლი”. „ფახვერქი” გერმანული სიტყვაა – Fachwerk, რომელიც ინგლისურ half-fimbered-ს შეესაბამება, რაც ქართულად „ნახევრად ხის სახლს” ნიშნავს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კადამა სახლები მდინარის ქვებით შენდებოდა, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ მასალაში ხე არ მონაწილეობდა, პირიქით, იგი ქვისა და ხის კობინაციებით იყო ნაგები. უფრო მეტიც, ზოგიერთი ტიპის კადამა სახლს „ფიცრის სახლსაც” ეძახდნენ იმის გამო, რომ საცხოვრებლის შიდა ოთახები ფიცრებით იყო ნაკეთები. სხვათაშორის, კადამა სახლი კლარჯეთში იგივე დოლმიანი სახლი იყო და იგი ნაირსახეობებით ხასიათდებოდა. მისი რამდენიმე ვარიანტიც გამოიყოფოდა. დოლმიანი (კადამა) სახლის დამახასიათებელი ნიშან-თვისება კარკასი – წაბლის ხის სალტეები გახლდათ, რომლებშიც სხვადასხვა მდინარიდან მოტანილი ე. წ. „გარეთა ქვები” იყო ჩაწყობილი. ჭოროხის აუზის მოსახლეობაში ადრე, როგორც ჩანს, ამდაგვარი სახლების ასაშენებლად ქვა და თიხაც გამოიყენებოდა, რომელიც შემდეგ კირ-ხსნარმა და კიდევ უფრო გვიან – აგურმა შეცვალა. სხვათაშორის, დღესაც გვხვდება ამდაგვარი, როგორც ერთსართულიანი, ისე ორსართულიანი სახლები. საბოლოოდ შედარებით დიდი ზომის ჩარჩო-კარკასიანი სახლები მივიღეთ, რომლებიც ძირითადად აგურით იყო ნაშენი. სრულიად შესაძლებელია, ისინი დოლმიანი სახლების შემდგომი განვითარების შედეგს წარმოადგენდნენ, როცა სამშენებლო ტექნოლოგიებში თანდათანობით აგური დამკვიდრდა. სწორი უნდა იყოს აზრი იმის შესახებ, რომ თუ რიყის ქვა აგურმა შეცვალა, მაშინ კედელი „ფახვერკის კედლის” მსგავსი უნდა ყოფილიყო, რამაც თანდათანობით სამეცნიერო მიმოქცევაში ისეთი ტერმინი შემოიტანა, როგორიცაა „ფახვერქიანი სახლი”. „ფახვერქი” გერმანული სიტყვაა – Fachwerk, რომელიც ინგლისურ half-fimbered-ს შეესაბამება, რაც ქართულად „ნახევრად ხის სახლს” ნიშნავს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფახვერკული ნაგებობები ფართოდ იყო გავრცელებული სამხრეთ საქართველოში, ჭოროხის ხეობის, შავი, მარმარილოსა და ეგეოსიის ზღვების აუზთა ქართულ</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფახვერკული ნაგებობები ფართოდ იყო გავრცელებული სამხრეთ საქართველოში, ჭოროხის ხეობის, შავი, მარმარილოსა და ეგეოსიის ზღვების აუზთა ქართულ მოსახლეობაში, ასევე, იგი შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპის არქიტექტურის თვალსაჩინოებასაც წარმოადგენდა. ფახვერკიანი სახლების გავრცელების გეოგრაფიის განსაზღვრის თვალსაზრისით საინტერესოა თეთრიწყაროს რაიონის სოფელ ასურეთის საცხოვრებელი სახლი. იგი ორსართულიანია. სახლის გვერდითი და საცხოვრებელი სართულების შიდა კედლებისთვისაც ფახვერკიანი კონსტრუქციებია გამოყენებული. სოფელ ასურეთის სახლის მშენებლობა XIX საუკუნეში ჩამოსახლებულ გერმანელებს მიეწერება. ეს გარემოება, ფახვერკიანი სახლების გავრცელების ტრაექტორიისა და სხვა კულტურულ-ისტორიული საკითხების კვლევის პროცესში მართლაც გასათვალისწინებელია. ფახვერკის სისტემით ნაგები სახლები არამარტო სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, არამედ, როგორც აღინიშნა, ჭოროხის აუზის მოსახლეობის დასახლებათა სისტემაში ტიპურ მოვლენას წარმოადგენდა და შავიზღვისპირეთიდან, მარმარილოსა და ეგეოსის ზღვების მიმართულებით [[ევროპა|ევროპისკენ]] ფართოდ ვრცელდებოდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსახლეობაში, ასევე, იგი შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპის არქიტექტურის თვალსაჩინოებასაც წარმოადგენდა. ფახვერკიანი სახლების გავრცელების გეოგრაფიის განსაზღვრის თვალსაზრისით საინტერესოა თეთრიწყაროს რაიონის სოფელ ასურეთის საცხოვრებელი სახლი. იგი ორსართულიანია. სახლის გვერდითი და საცხოვრებელი სართულების შიდა კედლებისთვისაც ფახვერკიანი კონსტრუქციებია გამოყენებული. სოფელ ასურეთის სახლის მშენებლობა XIX საუკუნეში ჩამოსახლებულ გერმანელებს მიეწერება. ეს გარემოება, ფახვერკიანი სახლების გავრცელების ტრაექტორიისა და სხვა კულტურულ-ისტორიული საკითხების კვლევის პროცესში მართლაც გასათვალისწინებელია. ფახვერკის სისტემით ნაგები სახლები არამარტო სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, არამედ, როგორც აღინიშნა, ჭოროხის აუზის მოსახლეობის დასახლებათა სისტემაში ტიპურ მოვლენას წარმოადგენდა და შავიზღვისპირეთიდან, მარმარილოსა და ეგეოსის ზღვების მიმართულებით [[ევროპა|ევროპისკენ]] ფართოდ ვრცელდებოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე აჭარის ტერიტორიაზე ისინი როგორც მთის, ისე მთისწინა ზოლშიც გვხვდებოდა. ამგვარად ნაგები სახლების უმეტესობა, ძირითადად, სოციალურ-ეკონომიკური ნიშნით დაწინაურებულ ფენას ეკუთვნოდა. დოლმიანი კედლის ორი სახესხვაობა იყო ცნობილი. ერთი როცა ჩარჩო-კარკასი კვადრატული ანდა ოთხკუთხოვანი იყო და მეორე, როცა იგივე ჩარჩო-კარკასი დიაგონალურადაც იყოფოდა. ხის კვადრატებში ჩასმული ქვებით დოლმიანი, იგივე, დოლმიანი სახლი აჭარაში ისეთი საცხოვრებელი ნაგებობა იყო, რომლის გვერდები ორმაგი კედლებით იყო წარმოდგენილი. პირველი − გარე კედელი გამძლე მასალისაგან, მუხისაგან ანდა წაბლისაგან შენდებოდა. მთელი კედლის კვადრატებად ქცეულ ღიობების სიცარიელეებში ქვები ეწყობოდა და ამით გარე ფასადები მხატვრულ-დეკორატიულ იერსახეს ღებულობდა. ამასთან, ასეთ კედელს თავდაცვითი მნიშვნელობაც ჰქონდა, რადგან იგი ფაქტიურად ტყვიაგაუმტარი იყო.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე აჭარის ტერიტორიაზე ისინი როგორც მთის, ისე მთისწინა ზოლშიც გვხვდებოდა. ამგვარად ნაგები სახლების უმეტესობა, ძირითადად, სოციალურ-ეკონომიკური ნიშნით დაწინაურებულ ფენას ეკუთვნოდა. დოლმიანი კედლის ორი სახესხვაობა იყო ცნობილი. ერთი როცა ჩარჩო-კარკასი კვადრატული ანდა ოთხკუთხოვანი იყო და მეორე, როცა იგივე ჩარჩო-კარკასი დიაგონალურადაც იყოფოდა. ხის კვადრატებში ჩასმული ქვებით დოლმიანი, იგივე, დოლმიანი სახლი აჭარაში ისეთი საცხოვრებელი ნაგებობა იყო, რომლის გვერდები ორმაგი კედლებით იყო წარმოდგენილი. პირველი − გარე კედელი გამძლე მასალისაგან, მუხისაგან ანდა წაბლისაგან შენდებოდა. მთელი კედლის კვადრატებად ქცეულ ღიობების სიცარიელეებში ქვები ეწყობოდა და ამით გარე ფასადები მხატვრულ-დეკორატიულ იერსახეს ღებულობდა. ამასთან, ასეთ კედელს თავდაცვითი მნიშვნელობაც ჰქონდა, რადგან იგი ფაქტიურად ტყვიაგაუმტარი იყო.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98&diff=93979&oldid=prev 2020-02-12T08:38:53Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ტოლმიანი სახლი">ტოლმიანი სახლი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98" title="დოლმიანი სახლი">დოლმიანი სახლი“</a> გადამისამ...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">08:38, 12 თებერვალი 2020-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98&diff=93977&oldid=prev 2020-02-12T08:38:44Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98" title="დოლმიანი სახლი">დოლმიანი სახლი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ტოლმიანი სახლი">ტოლმიანი სახლი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">08:38, 12 თებერვალი 2020-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98&diff=92747&oldid=prev 2020-01-28T12:58:18Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="კადამა სახლი">კადამა სახლი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98" title="დოლმიანი სახლი">დოლმიანი სახლი“</a> გადამისამარ...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:58, 28 იანვარი 2020-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili