https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90ეგეოსის კულტურა - რედაქტირების ისტორია2026-04-28T22:00:38Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=253801&oldid=prevTkenchoshvili: /* რელიგია */2025-10-24T11:44:25Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">რელიგია</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:44, 24 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 96:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 96:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Minosuri ritoni.png|thumb|მარცხნივ|მინოსური რიტონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Minosuri ritoni.png|thumb|მარცხნივ|მინოსური რიტონი]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორი იყო კრეტელთა რელიგია? ეს, ჩვენთვის პრაქტიკულად უცნობია. მათი რელიგიური წარმოდგენების შესახებ ჩვენი ცოდნის</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორი იყო კრეტელთა რელიგია? ეს, ჩვენთვის პრაქტიკულად უცნობია. მათი რელიგიური წარმოდგენების შესახებ ჩვენი ცოდნის</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ლამის ერთადერთი წყარო ხელოვნების ნიმუშებია. კრეტაზე ტაძრის მსგავსი ნაგებობების კვალიც კი არ არის. ეს ხალხი თავის ღმერთებს თაყვანს სცემდა მიუვალ ადგილებში – გამოქვაბულებში, უფრო ხშირად კი მთის წვერზე და საკრალურ ტევრებში, ანუ რიტუალებს ისინი უმეტესად ღია ცის ქვეშ ატარებდნენ. ამის გარდა, როგორც ჩანს, აქ რელიგიურ-მაგიური ქმედება ყოველდღიური ცხოვრების, ყოფის განუყოფელი ნაწილიც იყო. კნოსოსის სასახლე ერთდროულად იყო ეკონომიკური, სამეურნეო, სავაჭრო, პოლიტიკური ცენტრი, მმართველის რეზიდენცია და ამავე დროს - რელიგიური ცენტრიც. ასეთი დასკვნის გამოტანის საშუალებას გვაძლევს კნოსოსის სასახლის დასავლეთის ფრთაში სხვადასხვა დანიშნულების სათავსებში დადასტურებული სამსხვერპლოები, საკურთხევლები, კედლებზე გამოსახული სარიტუალო სცენები. სწორედ ხელოვნების ნიმუშებიდან გამომდინარე, ჩვენთვის სრულიად ნათელი ხდება, რომ აქ ძალზე ძლიერი იყო ხარის კულტი. ამის დასტურია კნოსოსის დიდი სასახლიდან 230 მ-ის დაშორებით მდებარე მცირე სასახლეში აღმოჩენილი შავი სტეატიტისაგან დამზადებული ხარის თავის ფორმის სარიტუალო ჭურჭელი - რიტონი (დაახლოებით ძვ.წ. 1500 წ.). ხარი ასევე ხშირად გვხვდება ფრესკებსა და კერამიკულ ნაწარმზე; ზოგან ის მშვიდად ძოვს, ზოგან გარბის, ზოგან კი ადამიანებთან ბრძოლაშია ჩაბმული. ხარი მონაწილეობს კრეტასთან დაკავშირებულ მითებშიც: ზევსი ევროპეს მოტაცებისას სწორედ ხარად გადაიქცა, მინოტავროსიც ხომ ხარკაცია. ამგვარად, ხარი კრეტელთა ერთგვარ ემბლემადაც კი შეგვიძლია</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ლამის ერთადერთი წყარო ხელოვნების ნიმუშებია. კრეტაზე ტაძრის მსგავსი ნაგებობების კვალიც კი არ არის. ეს ხალხი თავის ღმერთებს თაყვანს სცემდა მიუვალ ადგილებში – გამოქვაბულებში, უფრო ხშირად კი მთის წვერზე და საკრალურ ტევრებში, ანუ რიტუალებს ისინი უმეტესად ღია ცის ქვეშ ატარებდნენ. ამის გარდა, როგორც ჩანს, აქ რელიგიურ-მაგიური ქმედება ყოველდღიური ცხოვრების, ყოფის განუყოფელი ნაწილიც იყო. კნოსოსის სასახლე ერთდროულად იყო ეკონომიკური, სამეურნეო, სავაჭრო, პოლიტიკური ცენტრი, მმართველის რეზიდენცია და ამავე დროს - რელიგიური ცენტრიც. ასეთი დასკვნის გამოტანის საშუალებას გვაძლევს კნოსოსის სასახლის დასავლეთის ფრთაში სხვადასხვა დანიშნულების სათავსებში დადასტურებული სამსხვერპლოები, საკურთხევლები, კედლებზე გამოსახული სარიტუალო სცენები. სწორედ ხელოვნების ნიმუშებიდან გამომდინარე, ჩვენთვის სრულიად ნათელი ხდება, რომ აქ ძალზე ძლიერი იყო ხარის კულტი. ამის დასტურია კნოსოსის დიდი სასახლიდან 230 მ-ის დაშორებით მდებარე მცირე სასახლეში აღმოჩენილი შავი სტეატიტისაგან დამზადებული ხარის თავის ფორმის სარიტუალო ჭურჭელი - <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>რიტონი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(დაახლოებით ძვ.წ. 1500 წ.). ხარი ასევე ხშირად გვხვდება ფრესკებსა და კერამიკულ ნაწარმზე; ზოგან ის მშვიდად ძოვს, ზოგან გარბის, ზოგან კი ადამიანებთან ბრძოლაშია ჩაბმული. ხარი მონაწილეობს კრეტასთან დაკავშირებულ მითებშიც: ზევსი ევროპეს მოტაცებისას სწორედ ხარად გადაიქცა, მინოტავროსიც ხომ ხარკაცია. ამგვარად, ხარი კრეტელთა ერთგვარ ემბლემადაც კი შეგვიძლია</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განვიხილოთ. იგი მათთვის მისტერიული ცხოველია, რომელიც, როგორც ხელოვნების ნიმუშებიდან ჩანს, სასახლის ყოველდღიურობის მონაწილე გახლდათ. აქედან გამომდინარე ჩნდება კითხვა – ხომ არ იყო თვით კნოსოსის სასახლე მისტერიულ ქმედებათა ადგილი, სადაც ეგვიპტის ჩაკეტილი, ეზოთერული რიტუალების საპირისპიროდ, მისტერიას უფრო გახსნილი, საყოველთაო ხასიათი ჰქონდა? ეს კითხვა ჯერჯერობით უპასუხოდ რჩება, შაგრამ ერთი რამ ცხადია. კრეტაზე კვალიც კი არ არის იმ მკაცრად რეგლამენტირებული, ყველაფერზე მაღლა მდგომი რელიგიისა, რომელსაც ჩვენ ეგვიპტეში შევხვდით; აქ არც აღმოსავლური დესპოტიებისათვის (ეგვიპტე,</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განვიხილოთ. იგი მათთვის მისტერიული ცხოველია, რომელიც, როგორც ხელოვნების ნიმუშებიდან ჩანს, სასახლის ყოველდღიურობის მონაწილე გახლდათ. აქედან გამომდინარე ჩნდება კითხვა – ხომ არ იყო თვით კნოსოსის სასახლე მისტერიულ ქმედებათა ადგილი, სადაც ეგვიპტის ჩაკეტილი, ეზოთერული რიტუალების საპირისპიროდ, მისტერიას უფრო გახსნილი, საყოველთაო ხასიათი ჰქონდა? ეს კითხვა ჯერჯერობით უპასუხოდ რჩება, შაგრამ ერთი რამ ცხადია. კრეტაზე კვალიც კი არ არის იმ მკაცრად რეგლამენტირებული, ყველაფერზე მაღლა მდგომი რელიგიისა, რომელსაც ჩვენ ეგვიპტეში შევხვდით; აქ არც აღმოსავლური დესპოტიებისათვის (ეგვიპტე,</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუამდინარეთი) დამახასიათებელი ქურუმთა ძლიერი კასტის არსებობა დასტურდება. შესაძლოა, კრეტაზე რაღაც სხვა რელიგიის ჩვენთვის უცნობი ფორმა არსებობდა, რომელიც ეგვიპტის მკაცრ კანონიკურ წესებთან შედარებით მეტი თავისუფლებითა და სამყაროსა და ყოფიერებისადმი ხალისიანი, ცოცხალი დამოკიდებულებით გამოირჩეოდა. რაც ხელოვნების ნიმუშებში შესანიშნავადაა ასახული.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუამდინარეთი) დამახასიათებელი ქურუმთა ძლიერი კასტის არსებობა დასტურდება. შესაძლოა, კრეტაზე რაღაც სხვა რელიგიის ჩვენთვის უცნობი ფორმა არსებობდა, რომელიც ეგვიპტის მკაცრ კანონიკურ წესებთან შედარებით მეტი თავისუფლებითა და სამყაროსა და ყოფიერებისადმი ხალისიანი, ცოცხალი დამოკიდებულებით გამოირჩეოდა. რაც ხელოვნების ნიმუშებში შესანიშნავადაა ასახული.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=253469&oldid=prevTkenchoshvili: /* ჰაინრიხ შლიმანს აღმოჩენა */2025-10-15T13:48:46Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">ჰაინრიხ შლიმანს აღმოჩენა</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:48, 15 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ჰაინრიხ შლიმანს აღმოჩენა =====  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ჰაინრიხ შლიმანს აღმოჩენა =====  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:SHIMANI.png|thumb|130პქ|ჰაინრიხ შლიმანი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:SHIMANI.png|thumb|130პქ|ჰაინრიხ შლიმანი]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგეოსის სამყარო არცთუ ისე დიდი ხნის წინათ, XIX ს-ის II ნახევარსა და XX ს-ის დასაწყისში წარმოებული [[არქეოლოგიური გათხრები]]ს შედეგად გახდა ჩვენთვის ცნობილი. ეგეოსის კულტურის აღმოჩენას ჰაინრიხ შლიმანს (1822-1890 წწ.) უნდა ვუმადლოდეთ. გერმანიის ერთ პატარა სოფელში, ანკერსჰაგენში, ღარიბი პასტორის ოჯახში დაბადებული შლიმანი ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო საბერძნეთით, [[ჰომეროსი]]ს „ილიადასა“ და „[[ოდისეა]]ს“ გმირებით და გულში ატარებდა. საოცნებო მიზანს − აღმოეჩინა ლეგენდარული [[ტროა]]. [[ფაილი:Priamosis ganZi.png|thumb|მარცხნივ|150პქ|„პრიამესის საგანძური“ ფოტოსურათი გადაღებული 1873 წელს]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგეოსის სამყარო არცთუ ისე დიდი ხნის წინათ, XIX ს-ის II ნახევარსა და XX ს-ის დასაწყისში წარმოებული [[არქეოლოგიური გათხრები]]ს შედეგად გახდა ჩვენთვის ცნობილი. ეგეოსის კულტურის აღმოჩენას <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჰაინრიხ შლიმანი|</ins>ჰაინრიხ შლიმანს<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(1822-1890 წწ.) უნდა ვუმადლოდეთ. გერმანიის ერთ პატარა სოფელში, ანკერსჰაგენში, ღარიბი პასტორის ოჯახში დაბადებული შლიმანი ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო საბერძნეთით, [[ჰომეროსი]]ს „ილიადასა“ და „[[ოდისეა]]ს“ გმირებით და გულში ატარებდა. საოცნებო მიზანს − აღმოეჩინა ლეგენდარული [[ტროა]]. [[ფაილი:Priamosis ganZi.png|thumb|მარცხნივ|150პქ|„პრიამესის საგანძური“ ფოტოსურათი გადაღებული 1873 წელს]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მან იცოდა, რომ ამისათვის ცოდნა და მატერიალური სახსრები იყო საჭირო. ამიტომაც, ერთი მხრივ იგი თვითგანათლებას ეწეოდა, სწავლობდა ენებს, ისტორიას, ხოლო მეორე მხრივ, კომერციულ საქმიანობას მისდევდა და მსოფლიოში ერთ-ერთი უმდიდრესი ადამიანი გახდა. მხოლოდ ამის შემდეგ, 46 წლის ასაკში მან თავი დაანება ვაჭრობას და ტროას საძებნელად. გაემგზავრა. მთელი დარჩენილი ცხოვრება შლიმანმა არქეოლოგიას მიუძღვნა. შლიმანის დროს ჰომეროსის პოემაში მოთხრობილი ისტორია გამონაგონად. ითვლებოდა და, შესაბამისად, მეფე [[პრიამოსი]] და ქალაქი ტროა ავტორის ფანტაზიის ნაყოფად იყო მიჩნეული. შლიმანისათვის კი ჰომეროსის ყოველი ცნობა უტყუარ რეალობას წარმოადგენდა. სწორედ ჰომეროსის თხზულებებზე დაყრდნობით შლიმანმა ზუსტად განსაზღვრა ამ უძველესი ქალაქის ადგილმდებარეობა მცირე აზიაში, ჰისარლიყის ბორცვზე და 1870-1890 წლებში აქ [[არქეოლოგიური გათხრები]] აწარმოვა. მართალია, იგი არ იყო პროფესიონალი არქეოლოგი და არასრულყოფილი მეთოდებით თხრიდა, მაგრამ აღმოჩენები მართლაც სენსაციური იყო. სამი წლის განმავლობაში ნელ-ნელა მიწისა და ფერფლისაგან იწმინდებოდა ლეგენდარული ტროა. შლიმანმა ჰისარლიყის ბორცვის გათხრების შედეგად. ძვ.წ. III ათასწლეულიდან ახ.წ. 400-იანი წლებით დათარიღებული სხვადასხვა დროის 9 ისტორიული ფენა გამოყო. მოგვიანებით, შლიმანის შემდგომ ტროას გათხრებზე მრავალი სხვა არქეოლოგი მუშაობდა, რომლებმაც დააზუსტეს ისტორიული ფენების სტრატიგრაფია და თარიღები და ამის შედეგად დაახლოებით 30 ფენა დაითვალეს: ისეთი შთაბეჭდილება რჩება, რომ ხანძრისაგან თუ მტრის შემოსევებისაგან განადგურებული ქალაქი ყოველ ჯერზე თითქოს ზღაპრული [[ფენიქსი]]ვით მკვდრეთით აღდგებოდა ხოლმე, ქვემოდან II ფენაში შლიმანმა იპოვა განძი უძვირფასესი [[ოქრო]]ს ნივთებით. აქ იყო ოქროს [[დიადემა|დიადემები]], [[ბეჭედი (სამკაული)|ბეჭდები]], [[სამაჯური|სამაჯურები]], [[ყელსაბამი|ყელსაბამები]], ოქროს ჭურჭელი, ქვის [[ცული|ცულები]] და სხვ.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მან იცოდა, რომ ამისათვის ცოდნა და მატერიალური სახსრები იყო საჭირო. ამიტომაც, ერთი მხრივ იგი თვითგანათლებას ეწეოდა, სწავლობდა ენებს, ისტორიას, ხოლო მეორე მხრივ, კომერციულ საქმიანობას მისდევდა და მსოფლიოში ერთ-ერთი უმდიდრესი ადამიანი გახდა. მხოლოდ ამის შემდეგ, 46 წლის ასაკში მან თავი დაანება ვაჭრობას და ტროას საძებნელად. გაემგზავრა. მთელი დარჩენილი ცხოვრება შლიმანმა არქეოლოგიას მიუძღვნა. შლიმანის დროს ჰომეროსის პოემაში მოთხრობილი ისტორია გამონაგონად. ითვლებოდა და, შესაბამისად, მეფე [[პრიამოსი]] და ქალაქი ტროა ავტორის ფანტაზიის ნაყოფად იყო მიჩნეული. შლიმანისათვის კი ჰომეროსის ყოველი ცნობა უტყუარ რეალობას წარმოადგენდა. სწორედ ჰომეროსის თხზულებებზე დაყრდნობით შლიმანმა ზუსტად განსაზღვრა ამ უძველესი ქალაქის ადგილმდებარეობა მცირე აზიაში, ჰისარლიყის ბორცვზე და 1870-1890 წლებში აქ [[არქეოლოგიური გათხრები]] აწარმოვა. მართალია, იგი არ იყო პროფესიონალი არქეოლოგი და არასრულყოფილი მეთოდებით თხრიდა, მაგრამ აღმოჩენები მართლაც სენსაციური იყო. სამი წლის განმავლობაში ნელ-ნელა მიწისა და ფერფლისაგან იწმინდებოდა ლეგენდარული ტროა. შლიმანმა ჰისარლიყის ბორცვის გათხრების შედეგად. ძვ.წ. III ათასწლეულიდან ახ.წ. 400-იანი წლებით დათარიღებული სხვადასხვა დროის 9 ისტორიული ფენა გამოყო. მოგვიანებით, შლიმანის შემდგომ ტროას გათხრებზე მრავალი სხვა არქეოლოგი მუშაობდა, რომლებმაც დააზუსტეს ისტორიული ფენების სტრატიგრაფია და თარიღები და ამის შედეგად დაახლოებით 30 ფენა დაითვალეს: ისეთი შთაბეჭდილება რჩება, რომ ხანძრისაგან თუ მტრის შემოსევებისაგან განადგურებული ქალაქი ყოველ ჯერზე თითქოს ზღაპრული [[ფენიქსი]]ვით მკვდრეთით აღდგებოდა ხოლმე, ქვემოდან II ფენაში შლიმანმა იპოვა განძი უძვირფასესი [[ოქრო]]ს ნივთებით. აქ იყო ოქროს [[დიადემა|დიადემები]], [[ბეჭედი (სამკაული)|ბეჭდები]], [[სამაჯური|სამაჯურები]], [[ყელსაბამი|ყელსაბამები]], ოქროს ჭურჭელი, ქვის [[ცული|ცულები]] და სხვ.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=253457&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2025-10-15T12:55:36Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:55, 15 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 168:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 168:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ხელოვნებია ისტორია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ხელოვნებია ისტორია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეგეოსის ცივილიზაცია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეგეოსის ცივილიზაცია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბრინჯაოს ხანის <del class="diffchange diffchange-inline">ევროპა</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბრინჯაოს ხანის <ins class="diffchange diffchange-inline">ბერძნული კულტურა</ins>]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=253456&oldid=prevTkenchoshvili: /* არქიტექტურა */2025-10-15T12:53:34Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:53, 15 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 119:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 119:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტირინსის ციხესიმაგრე მაღალ კლდოვან პლატოზე მდებარეობდა, მას გარს ერტყა უზარმაზარი მუქი რუხი ქვებით (ზოგიერთი ლოდი 12 ტონას იწონის) ნაშენი მძლავრი გალავანი, რომლის სიგანე ალაგ-ალაგ 17 მეტრს აღწევდა და მასში საკუჭნაოები და იარაღის საწყობები იყო განთავსებული. ბორცვის ფერდობზე, ქვემოთ მოწყობილი იყო შესასვლელი, საიდანაც კლდეში გათხრილი საიდუმლო გვირაბით აკროპოლისს უკავშირდებოდნენ.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტირინსის ციხესიმაგრე მაღალ კლდოვან პლატოზე მდებარეობდა, მას გარს ერტყა უზარმაზარი მუქი რუხი ქვებით (ზოგიერთი ლოდი 12 ტონას იწონის) ნაშენი მძლავრი გალავანი, რომლის სიგანე ალაგ-ალაგ 17 მეტრს აღწევდა და მასში საკუჭნაოები და იარაღის საწყობები იყო განთავსებული. ბორცვის ფერდობზე, ქვემოთ მოწყობილი იყო შესასვლელი, საიდანაც კლდეში გათხრილი საიდუმლო გვირაბით აკროპოლისს უკავშირდებოდნენ.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Ciklopuri qvis wyoba.png|thumb|მარცხნივ|200პქ|ციკლოპური კედელი]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტირინსის აკროპოლისს ტოლს არ უდებდა მიკენისაც, რომელიც ტირინსიდან 15 კმ-ის მოშორებით მდებარეობს. ეს ქალაქი, რომელსაც ჰომეროსი „ოქრომრავალსა“ და „ხალხმრავალს“ უწოდებდა, ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი დასახლება იყო იმ დროს. მიკენის აკროპოლისს განსაკუთრებული მდებარეობა აქვს: იგი საკმაოდ მაღალ ბორცვზეა განლაგებული და მედიდურად გადმოჰყურებს მის გარშემო გაშლილ ველებს. უზარმაზარი მოოქროსფრო ლოდებით ნაგები გალავანი 900 მეტრის სიგრძისაა, კედლების სიგანე კი 6 მეტრს აღწევს.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტირინსის აკროპოლისს ტოლს არ უდებდა მიკენისაც, რომელიც ტირინსიდან 15 კმ-ის მოშორებით მდებარეობს. ეს ქალაქი, რომელსაც ჰომეროსი „ოქრომრავალსა“ და „ხალხმრავალს“ უწოდებდა, ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი დასახლება იყო იმ დროს. მიკენის აკროპოლისს განსაკუთრებული მდებარეობა აქვს: იგი საკმაოდ მაღალ ბორცვზეა განლაგებული და მედიდურად გადმოჰყურებს მის გარშემო გაშლილ ველებს. უზარმაზარი მოოქროსფრო ლოდებით ნაგები გალავანი 900 მეტრის სიგრძისაა, კედლების სიგანე კი 6 მეტრს აღწევს.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=253454&oldid=prevTkenchoshvili: /* არქიტექტურა */2025-10-15T12:45:34Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:45, 15 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 113:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 113:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== არქიტექტურა =====</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== არქიტექტურა =====</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:LomTa karibWe.png|thumb|200პქ|წარწერის ტექსტი]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აქაველთა კულტურა საგრძნობლად განსხვავდება მინოსურისაგან ― არქიტექტურა ბევრად უფრო მკაცრი და პირქუშია, ფერწერა – უფრო მშრალი და თავშეკავებული.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აქაველთა კულტურა საგრძნობლად განსხვავდება მინოსურისაგან ― არქიტექტურა ბევრად უფრო მკაცრი და პირქუშია, ფერწერა – უფრო მშრალი და თავშეკავებული.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=253452&oldid=prevTkenchoshvili: /* რელიგია */2025-10-15T12:42:06Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">რელიგია</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:42, 15 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 94:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 94:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== რელიგია =====</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== რელიგია =====</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Minosuri ritoni.png|thumb|მარცხნივ|მინოსური რიტონი]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორი იყო კრეტელთა რელიგია? ეს, ჩვენთვის პრაქტიკულად უცნობია. მათი რელიგიური წარმოდგენების შესახებ ჩვენი ცოდნის</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორი იყო კრეტელთა რელიგია? ეს, ჩვენთვის პრაქტიკულად უცნობია. მათი რელიგიური წარმოდგენების შესახებ ჩვენი ცოდნის</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ლამის ერთადერთი წყარო ხელოვნების ნიმუშებია. კრეტაზე ტაძრის მსგავსი ნაგებობების კვალიც კი არ არის. ეს ხალხი თავის ღმერთებს თაყვანს სცემდა მიუვალ ადგილებში – გამოქვაბულებში, უფრო ხშირად კი მთის წვერზე და საკრალურ ტევრებში, ანუ რიტუალებს ისინი უმეტესად ღია ცის ქვეშ ატარებდნენ. ამის გარდა, როგორც ჩანს, აქ რელიგიურ-მაგიური ქმედება ყოველდღიური</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ლამის ერთადერთი წყარო ხელოვნების ნიმუშებია. კრეტაზე ტაძრის მსგავსი ნაგებობების კვალიც კი არ არის. ეს ხალხი თავის ღმერთებს თაყვანს სცემდა მიუვალ ადგილებში – გამოქვაბულებში, უფრო ხშირად კი მთის წვერზე და საკრალურ ტევრებში, ანუ რიტუალებს ისინი უმეტესად ღია ცის ქვეშ ატარებდნენ. ამის გარდა, როგორც ჩანს, აქ რელიგიურ-მაგიური ქმედება ყოველდღიური ცხოვრების, ყოფის განუყოფელი ნაწილიც იყო. კნოსოსის სასახლე ერთდროულად იყო ეკონომიკური, სამეურნეო, სავაჭრო, პოლიტიკური ცენტრი, მმართველის რეზიდენცია და ამავე დროს - რელიგიური ცენტრიც. ასეთი დასკვნის გამოტანის საშუალებას გვაძლევს კნოსოსის სასახლის დასავლეთის ფრთაში სხვადასხვა დანიშნულების სათავსებში დადასტურებული სამსხვერპლოები, საკურთხევლები, კედლებზე გამოსახული სარიტუალო სცენები. სწორედ ხელოვნების ნიმუშებიდან გამომდინარე, ჩვენთვის სრულიად ნათელი ხდება, რომ აქ ძალზე ძლიერი იყო ხარის კულტი. ამის დასტურია კნოსოსის დიდი სასახლიდან 230 მ-ის დაშორებით მდებარე მცირე სასახლეში აღმოჩენილი შავი სტეატიტისაგან დამზადებული ხარის თავის ფორმის სარიტუალო ჭურჭელი - რიტონი (დაახლოებით ძვ.წ. 1500 წ.). ხარი ასევე ხშირად გვხვდება ფრესკებსა და კერამიკულ ნაწარმზე; ზოგან ის მშვიდად ძოვს, ზოგან გარბის, ზოგან კი ადამიანებთან ბრძოლაშია ჩაბმული. ხარი მონაწილეობს კრეტასთან დაკავშირებულ მითებშიც: ზევსი ევროპეს მოტაცებისას სწორედ ხარად გადაიქცა, მინოტავროსიც ხომ ხარკაცია. ამგვარად, ხარი კრეტელთა ერთგვარ ემბლემადაც კი შეგვიძლია</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ცხოვრების, ყოფის განუყოფელი ნაწილიც იყო. კნოსოსის სასახლე ერთდროულად იყო ეკონომიკური, სამეურნეო, სავაჭრო, პოლიტიკური ცენტრი, მმართველის რეზიდენცია და ამავე დროს - რელიგიური ცენტრიც. ასეთი დასკვნის გამოტანის საშუალებას გვაძლევს კნოსოსის სასახლის დასავლეთის ფრთაში სხვადასხვა დანიშნულების სათავსებში დადასტურებული სამსხვერპლოები, საკურთხევლები, კედლებზე გამოსახული სარიტუალო სცენები. სწორედ ხელოვნების ნიმუშებიდან გამომდინარე, ჩვენთვის სრულიად ნათელი ხდება, რომ აქ ძალზე ძლიერი იყო ხარის კულტი. ამის დასტურია კნოსოსის დიდი სასახლიდან 230 მ-ის დაშორებით მდებარე მცირე სასახლეში აღმოჩენილი შავი სტეატიტისაგან დამზადებული ხარის თავის ფორმის სარიტუალო ჭურჭელი - რიტონი (დაახლოებით ძვ.წ. 1500 წ.). ხარი ასევე ხშირად გვხვდება ფრესკებსა და კერამიკულ ნაწარმზე; ზოგან ის მშვიდად ძოვს, ზოგან გარბის, ზოგან კი ადამიანებთან ბრძოლაშია ჩაბმული. ხარი მონაწილეობს კრეტასთან დაკავშირებულ მითებშიც: ზევსი ევროპეს მოტაცებისას სწორედ ხარად გადაიქცა, მინოტავროსიც ხომ ხარკაცია. ამგვარად, ხარი კრეტელთა ერთგვარ ემბლემადაც კი შეგვიძლია</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განვიხილოთ. იგი მათთვის მისტერიული ცხოველია, რომელიც, როგორც ხელოვნების ნიმუშებიდან ჩანს, სასახლის ყოველდღიურობის მონაწილე გახლდათ. აქედან გამომდინარე ჩნდება კითხვა – ხომ არ იყო თვით კნოსოსის სასახლე მისტერიულ ქმედებათა ადგილი, სადაც ეგვიპტის ჩაკეტილი, ეზოთერული რიტუალების საპირისპიროდ, მისტერიას უფრო გახსნილი, საყოველთაო ხასიათი ჰქონდა? ეს კითხვა ჯერჯერობით უპასუხოდ რჩება, შაგრამ ერთი რამ ცხადია. კრეტაზე კვალიც კი არ არის იმ მკაცრად რეგლამენტირებული, ყველაფერზე მაღლა მდგომი რელიგიისა, რომელსაც ჩვენ ეგვიპტეში შევხვდით; აქ არც აღმოსავლური დესპოტიებისათვის (ეგვიპტე,</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განვიხილოთ. იგი მათთვის მისტერიული ცხოველია, რომელიც, როგორც ხელოვნების ნიმუშებიდან ჩანს, სასახლის ყოველდღიურობის მონაწილე გახლდათ. აქედან გამომდინარე ჩნდება კითხვა – ხომ არ იყო თვით კნოსოსის სასახლე მისტერიულ ქმედებათა ადგილი, სადაც ეგვიპტის ჩაკეტილი, ეზოთერული რიტუალების საპირისპიროდ, მისტერიას უფრო გახსნილი, საყოველთაო ხასიათი ჰქონდა? ეს კითხვა ჯერჯერობით უპასუხოდ რჩება, შაგრამ ერთი რამ ცხადია. კრეტაზე კვალიც კი არ არის იმ მკაცრად რეგლამენტირებული, ყველაფერზე მაღლა მდგომი რელიგიისა, რომელსაც ჩვენ ეგვიპტეში შევხვდით; აქ არც აღმოსავლური დესპოტიებისათვის (ეგვიპტე,</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუამდინარეთი) დამახასიათებელი ქურუმთა ძლიერი კასტის არსებობა დასტურდება. შესაძლოა, კრეტაზე რაღაც სხვა რელიგიის ჩვენთვის უცნობი ფორმა არსებობდა, რომელიც ეგვიპტის მკაცრ კანონიკურ წესებთან შედარებით მეტი თავისუფლებითა და სამყაროსა და ყოფიერებისადმი ხალისიანი, ცოცხალი დამოკიდებულებით გამოირჩეოდა. რაც ხელოვნების ნიმუშებში შესანიშნავადაა ასახული.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუამდინარეთი) დამახასიათებელი ქურუმთა ძლიერი კასტის არსებობა დასტურდება. შესაძლოა, კრეტაზე რაღაც სხვა რელიგიის ჩვენთვის უცნობი ფორმა არსებობდა, რომელიც ეგვიპტის მკაცრ კანონიკურ წესებთან შედარებით მეტი თავისუფლებითა და სამყაროსა და ყოფიერებისადმი ხალისიანი, ცოცხალი დამოკიდებულებით გამოირჩეოდა. რაც ხელოვნების ნიმუშებში შესანიშნავადაა ასახული.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=253450&oldid=prevTkenchoshvili: /* ქანდაკება */2025-10-15T12:35:44Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">ქანდაკება</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:35, 15 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 89:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 89:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ქანდაკება =====</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ქანდაკება =====</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Knososis qalRmerTi.png|thumb|100px|ქალღმერთი ან ქურუმი ქალი გველებით კნოსოსი]]</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვენ შევეხეთ კრეტის ხუროთმოძღვრებას, კედლის მხატვრობას, კერამიკას, მაგრამ ვერაფერს ვიტყვით მონუმენტური ქანდაკების შესახებ იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ კრეტელებს ის ან არც ჰქონიათ, ან უბრალოდ. მას ჩვენამდე არ მოაღწევია. თუმცა კი, უფრო სარწმუნო ჩანს, რომ კრეტელები არ ქმნიდნენ თავიანთი ღმერთებისა და მმართველების შონუმენტურ გამოსახულებებს (თუ არ ჩავთვლით კნოსოსში აღმოჩენილ, ქვისაგან გამოთლილ ხარის უზარმაზარ წყვილ რქას, რომელიც ღია ცის ქვეშ იდგა).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვენ შევეხეთ კრეტის ხუროთმოძღვრებას, კედლის მხატვრობას, კერამიკას, მაგრამ ვერაფერს ვიტყვით მონუმენტური ქანდაკების შესახებ იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ კრეტელებს ის ან არც ჰქონიათ, ან უბრალოდ. მას ჩვენამდე არ მოაღწევია. თუმცა კი, უფრო სარწმუნო ჩანს, რომ კრეტელები არ ქმნიდნენ თავიანთი ღმერთებისა და მმართველების შონუმენტურ გამოსახულებებს (თუ არ ჩავთვლით კნოსოსში აღმოჩენილ, ქვისაგან გამოთლილ ხარის უზარმაზარ წყვილ რქას, რომელიც ღია ცის ქვეშ იდგა).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=253449&oldid=prevTkenchoshvili: /* გამოყენებითი ხელოვნება */2025-10-15T12:35:32Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">გამოყენებითი ხელოვნება</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:35, 15 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 81:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 81:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კამარესის კერამიკამ დაახლოებით 300 წელი იარსება და ძველი სასახლეების განადგურებასთან ერთად. მისo წარმოება უეცრად შეწყდა.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კამარესის კერამიკამ დაახლოებით 300 წელი იარსება და ძველი სასახლეების განადგურებასთან ერთად. მისo წარმოება უეცრად შეწყდა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Knososis qalRmerTi.png|thumb|100px|ქალღმერთი ან ქურუმი ქალი გველებით კნოსოსი]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კრეტის კერამიკა განსაკუთრებულ. აღმავლობას გვიანმინოსურ პერიოდში აღწევს. ძვ.წ. XVI ს-დან კერამიკული ჭურჭლის შემკულობაში ჩნდება სიახლეები: ნახატი ამიერიდან სრულდება მუქი ყავისფერი საღებავით ღია ფონზე, რის გამოც გამოსახულებები სილუეტურად აღიქმება. თვით კერამიკული ჭურჭლის ფორმები ძალზე მრავალფეროვანი ხდება, მაგრამ ერთ საერთო ნიშანს</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კრეტის კერამიკა განსაკუთრებულ. აღმავლობას გვიანმინოსურ პერიოდში აღწევს. ძვ.წ. XVI ს-დან კერამიკული ჭურჭლის შემკულობაში ჩნდება სიახლეები: ნახატი ამიერიდან სრულდება მუქი ყავისფერი საღებავით ღია ფონზე, რის გამოც გამოსახულებები სილუეტურად აღიქმება. თვით კერამიკული ჭურჭლის ფორმები ძალზე მრავალფეროვანი ხდება, მაგრამ ერთ საერთო ნიშანს</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ყველა მათგანი ინარჩუნებს; ესაა ფორმის საოცარი შოქნილობა და დინამიკურობა. დაბალი და მუცელგანიერი თუ მაღალი და მოხდენილი ფორმის შქონე ჭურჭელი ფორმის დენადობის შთაბეჭდილებას ტოვებს. ორნამენტი კი საოცარი ორგანულობით ეხაშება მას. კერამიკული დეკორი ხაზს უსვამს თვით ჭურჭლის ფორმას.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ყველა მათგანი ინარჩუნებს; ესაა ფორმის საოცარი შოქნილობა და დინამიკურობა. დაბალი და მუცელგანიერი თუ მაღალი და მოხდენილი ფორმის შქონე ჭურჭელი ფორმის დენადობის შთაბეჭდილებას ტოვებს. ორნამენტი კი საოცარი ორგანულობით ეხაშება მას. კერამიკული დეკორი ხაზს უსვამს თვით ჭურჭლის ფორმას.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=253448&oldid=prevTkenchoshvili: /* ქანდაკება */2025-10-15T12:35:03Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">ქანდაკება</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:35, 15 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 89:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 89:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ქანდაკება =====</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ქანდაკება =====</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Knososis qalRmerTi.png|thumb|100px|ქალღმერთი ან ქურუმი ქალი გველებით კნოსოსი]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვენ შევეხეთ კრეტის ხუროთმოძღვრებას, კედლის მხატვრობას, კერამიკას, მაგრამ ვერაფერს ვიტყვით მონუმენტური ქანდაკების შესახებ იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ კრეტელებს ის ან არც ჰქონიათ, ან უბრალოდ. მას ჩვენამდე არ მოაღწევია. თუმცა კი, უფრო სარწმუნო ჩანს, რომ კრეტელები არ ქმნიდნენ თავიანთი ღმერთებისა და მმართველების შონუმენტურ გამოსახულებებს (თუ არ ჩავთვლით კნოსოსში აღმოჩენილ, ქვისაგან გამოთლილ ხარის უზარმაზარ წყვილ რქას, რომელიც ღია ცის ქვეშ იდგა).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვენ შევეხეთ კრეტის ხუროთმოძღვრებას, კედლის მხატვრობას, კერამიკას, მაგრამ ვერაფერს ვიტყვით მონუმენტური ქანდაკების შესახებ იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ კრეტელებს ის ან არც ჰქონიათ, ან უბრალოდ. მას ჩვენამდე არ მოაღწევია. თუმცა კი, უფრო სარწმუნო ჩანს, რომ კრეტელები არ ქმნიდნენ თავიანთი ღმერთებისა და მმართველების შონუმენტურ გამოსახულებებს (თუ არ ჩავთვლით კნოსოსში აღმოჩენილ, ქვისაგან გამოთლილ ხარის უზარმაზარ წყვილ რქას, რომელიც ღია ცის ქვეშ იდგა).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორც ჩანს, დიდი ზომის კერპი უცხო იყო მათი რელიგიისათვის, სამაგიეროდ უხვად გვხვდება მცირე პლასტიკის ნიმუშები. გათხრებისას აღმოჩნდა ფაიანსისაგან დამზადებული ქალების მცირე ზომის (30 სმ-ის სიმაღლის) შეღებილი ფიგურები, რომლებსაც ძალზე წვრილი წელი და მოშიშვლებული მკერდი აქვთ; ტანთ ლამაზი კაბები აცვიათ, თავს ულამაზესი ვარცხნილობა უმშვენებთ, ზემოთ აპყრობილ ხელებში კი გველები უჭირავთ.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორც ჩანს, დიდი ზომის კერპი უცხო იყო მათი რელიგიისათვის, სამაგიეროდ უხვად გვხვდება მცირე პლასტიკის ნიმუშები. გათხრებისას აღმოჩნდა ფაიანსისაგან დამზადებული ქალების მცირე ზომის (30 სმ-ის სიმაღლის) შეღებილი ფიგურები, რომლებსაც ძალზე წვრილი წელი და მოშიშვლებული მკერდი აქვთ; ტანთ ლამაზი კაბები აცვიათ, თავს ულამაზესი ვარცხნილობა უმშვენებთ, ზემოთ აპყრობილ ხელებში კი გველები უჭირავთ.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== რელიგია =====</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== რელიგია =====</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=253446&oldid=prevTkenchoshvili: /* გამოყენებითი ხელოვნება */2025-10-15T12:29:58Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">გამოყენებითი ხელოვნება</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:29, 15 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 70:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 70:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== გამოყენებითი ხელოვნება =====</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== გამოყენებითი ხელოვნება =====</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ასიმეტრია, თავისუფალი, ლაღი, დინამიკური ფორმებისადმი მიდრეკილება, საზეიმო განწყობილება გამოსჭვივის როგორც კრეტის არქიტექტურასა და კედლის მხატვრობაში, ასევე კერამიკულ ნაწარმსა და მის ორნამენტულ შემკულობაში. კერამიკა კრეტის გამოყენებითი ხელოვნების ერთ-ერთი წამყვანი დარგია. უკვე ძვ.წ. III ათასწლეულის მიწურულს კრეტაზე თიხის ჭურჭელი ჩარხზე</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Larnaki 2.png|thumb|140px|კამარესის ლარნაკი]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ამოყავდათ. ამის გარდა, სწორედ ამ პერიოდში კრეტელებმა შეიმუშავეს ახალი ტექნოლოგია - ისინი თიხის ნაწარმის ზედაპირს საგანგებო მუქი ლურჯი ან შავი საღებავით ფარავდნენ, რის შედეგადაც ჭურჭელი ერთგვარ ლითონისებურ ბზინვარებას იძენდა და წყალგაუმტარი ხდებოდა, შემდეგ მუქ ფონზე ღია ფერის საღებავით ორნამენტი იხატებოდა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ასიმეტრია, თავისუფალი, ლაღი, დინამიკური ფორმებისადმი მიდრეკილება, საზეიმო განწყობილება გამოსჭვივის როგორც კრეტის არქიტექტურასა და კედლის მხატვრობაში, ასევე კერამიკულ ნაწარმსა და მის ორნამენტულ შემკულობაში. კერამიკა კრეტის გამოყენებითი ხელოვნების ერთ-ერთი წამყვანი დარგია. უკვე ძვ.წ. III ათასწლეულის მიწურულს კრეტაზე თიხის ჭურჭელი ჩარხზე ამოყავდათ. ამის გარდა, სწორედ ამ პერიოდში კრეტელებმა შეიმუშავეს ახალი ტექნოლოგია - ისინი თიხის ნაწარმის ზედაპირს საგანგებო მუქი ლურჯი ან შავი საღებავით ფარავდნენ, რის შედეგადაც ჭურჭელი ერთგვარ ლითონისებურ ბზინვარებას იძენდა და წყალგაუმტარი ხდებოდა, შემდეგ მუქ ფონზე ღია ფერის საღებავით ორნამენტი იხატებოდა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძვ.წ. II ათასწლეულის მიწურულიდან კრეტელები ამ ხერხით უამრავ კერამიკულ ნაწარმს ამზადებდნენ; მათ „კამარესის ლარნაკებს“ უწოდებენ, იმ დასახლების სახელწოდების მიხედვით, რომლის სიახლოვეს მდებარე გამოქვაბულშიც არქეოლოგებმა პირველად აღმოაჩინეს აშ სტილის ნიმუშები. ისინი, ძირითადად, შუამინოსური პერიოდით, ძვ.წ. XIX-XVIII სს-ებით თარიღდება.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძვ.წ. II ათასწლეულის მიწურულიდან კრეტელები ამ ხერხით უამრავ კერამიკულ ნაწარმს ამზადებდნენ; მათ „კამარესის ლარნაკებს“ უწოდებენ, იმ დასახლების სახელწოდების მიხედვით, რომლის სიახლოვეს მდებარე გამოქვაბულშიც არქეოლოგებმა პირველად აღმოაჩინეს აშ სტილის ნიმუშები. ისინი, ძირითადად, შუამინოსური პერიოდით, ძვ.წ. XIX-XVIII სს-ებით თარიღდება.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Kamaresis larnakebi.png|thumb|130პქ|მარცხნივ|კამარესის ლარნაკი]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კამარესის კერამიკის ორნამენტულ დეკორში ხშირად გვხვდება სპირალის მოტივი, რომელიც, როგორც ცნობილია, ფართოდაა გავრცელებული მთელ ძველ აღმოსავლეთში და მზის ბრუნვისა და მცხუნვარების აღშნიშვნელია. როგორც ჩანს, ამ მოტივს ეგეოსის სამყაროც კარგად იცნობს. და, საკუთარი მხატვრული პრინციპების შესაბამისად, უზადო მხატვრული ალღოთი და გემოვნებით</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კამარესის კერამიკის ორნამენტულ დეკორში ხშირად გვხვდება სპირალის მოტივი, რომელიც, როგორც ცნობილია, ფართოდაა გავრცელებული მთელ ძველ აღმოსავლეთში და მზის ბრუნვისა და მცხუნვარების აღშნიშვნელია. როგორც ჩანს, ამ მოტივს ეგეოსის სამყაროც კარგად იცნობს. და, საკუთარი მხატვრული პრინციპების შესაბამისად, უზადო მხატვრული ალღოთი და გემოვნებით</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იყენებს კიდეც. ამის შესანიშნავი ნიმუშია ლარნაკი ფესტოსიდან (დაახლოებით ძვ.წ. 1800 წ.)</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იყენებს კიდეც. ამის შესანიშნავი ნიმუშია ლარნაკი ფესტოსიდან (დაახლოებით ძვ.წ. 1800 წ.)</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvili