https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%90 2026-04-25T15:42:59Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%90&diff=136038&oldid=prev 2022-01-20T09:50:47Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:50, 20 იანვარი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1807 წელს აკადემიკოსი გ. კლაპროტი წერდა: „ისინი (ბალყარელები და ყარაჩელები – ნ. ა.) ეთაყვანებიან თეგრის (თენგრი/[[თეირი]] – ნ. ა.), აგრეთვე ილია წინასწარმეტყველს. ამტკიცებენ, რომ იგი ხშირად ჩნდება ყველაზე მაღალი მთის მწვერვალზე; ელიას ცეკვა-სიმღერით სწირავენ ბატკნებს, რძეს, კარაქს, ყველსა და ლუდს“. ყარაჩსა და ბალყარეთში ელიას სახელი არაერთმა ტოპონიმმა შემოინახა. ერთ-ერთ ასეთ ადგილზე (Ачысы-Элия ургъан) მისი სახელობის სამლოცველო – ქვის სახლაკი – მდებარეობდა, სადაც ყარაჩელები და ბალყარელები სალაშქროდ წასვლის წინ ლოცულობდნენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1807 წელს აკადემიკოსი გ. კლაპროტი წერდა: „ისინი (ბალყარელები და ყარაჩელები – ნ. ა.) ეთაყვანებიან თეგრის (თენგრი/[[თეირი]] – ნ. ა.), აგრეთვე ილია წინასწარმეტყველს. ამტკიცებენ, რომ იგი ხშირად ჩნდება ყველაზე მაღალი მთის მწვერვალზე; ელიას ცეკვა-სიმღერით სწირავენ ბატკნებს, რძეს, კარაქს, ყველსა და ლუდს“. ყარაჩსა და ბალყარეთში ელიას სახელი არაერთმა ტოპონიმმა შემოინახა. ერთ-ერთ ასეთ ადგილზე (Ачысы-Элия ургъан) მისი სახელობის სამლოცველო – ქვის სახლაკი – მდებარეობდა, სადაც ყარაჩელები და ბალყარელები სალაშქროდ წასვლის წინ ლოცულობდნენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ელიას სახელობის დღესასწაულზე (Элия-той) გამართული [[რიტუალი|რიტუალური]] ცეკვა (Элляры-Шоппагъан барыу), რომელშიც ელიას როლის შემსრულებელი ხმალშემორტყმული და ხელშუბიანი მოცეკვავე ჯაჭვის პერანგითა და [[მუზარადი|მუზარადთ]] იმოსებოდა, თანხლებული იყო სიმღერით:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ელიას სახელობის დღესასწაულზე (Элия-той) გამართული [[რიტუალი|რიტუალური]] <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ცეკვა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(Элляры-Шоппагъан барыу), რომელშიც ელიას როლის შემსრულებელი ხმალშემორტყმული და ხელშუბიანი მოცეკვავე ჯაჭვის პერანგითა და [[მუზარადი|მუზარადთ]] იმოსებოდა, თანხლებული იყო სიმღერით:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::უა, უა, ელე, ელე,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::უა, უა, ელე, ელე,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::: [[შაქაჲ]], შაქაჲ ელია,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::: [[შაქაჲ]], შაქაჲ ელია,</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 39:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 39:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Малкондуев Х. Х. Обрядово-мифологическая поэзия балкарцев и карачаевцев. Жанровые и художественно-поэтические традиции. Нальчик, 1996; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Малкондуев Х. Х. Обрядово-мифологическая поэзия балкарцев и карачаевцев. Жанровые и художественно-поэтические традиции. Нальчик, 1996; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Каракетов М. Д. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Каракетов М. Д. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%90&diff=70948&oldid=prev 2018-12-19T11:04:25Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:04, 19 დეკემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 43:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 43:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ნუგზარ ანთელავა. </del>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<del class="diffchange diffchange-inline">. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%90&diff=45340&oldid=prev 2018-03-16T11:58:16Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:58, 16 მარტი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ელიჲა''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Элия)'' – ელვა-მეხისა და მოლაშქრეების მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. უკავშირდება ქრისტიანული წმინდანის – ილია წინასწარმეტყველის – [[კულტი|კულტს]], რომელიც, როგორც ამინდისა და ჭექა-ქუხილის გამგებელი, ფართოდ იყო გავრცელებული და დიდი პოპულარობით სარგებლობდა; წარმოდგენილი ჰყავდათ, როგორც [[შუბი|შუბით]], [[მშვილდი|მშვილდ]]-ისრითა და [[ხანჯალი|ხანჯლით]] შეიარაღებული ახოვანი, გრძელხელება მხედარი, რომელსაც ისარი და [[ხმალი]] არ ეკარებოდა; მისი ცხენის ნესტოებიდან სქელი ნისლი გამოდის, მისი ძახილით მთები იძვრის. როცა [[ელია]] ცხენს მიაჭენებს, ჭექა-ქუხილი იწყება, როცა ისარს ისვრის - მეხი ურტყამს; მისი ოფლი დაბლა წვიმის სახით ეშვება. ბალყარელები საყვარელ ღვთაებას შემდეგ ჰიმნს უძღვნიდნენ:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ელიჲა''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Элия)'' – ელვა-მეხისა და მოლაშქრეების მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. უკავშირდება ქრისტიანული წმინდანის – ილია წინასწარმეტყველის – [[კულტი|კულტს]], რომელიც, როგორც ამინდისა და ჭექა-ქუხილის გამგებელი, ფართოდ იყო გავრცელებული და დიდი პოპულარობით სარგებლობდა; წარმოდგენილი ჰყავდათ, როგორც [[შუბი|შუბით]], [[მშვილდი|მშვილდ]]-ისრითა და [[ხანჯალი|ხანჯლით]] შეიარაღებული ახოვანი, გრძელხელება მხედარი, რომელსაც <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ისარი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და [[ხმალი]] არ ეკარებოდა; მისი ცხენის ნესტოებიდან სქელი ნისლი გამოდის, მისი ძახილით მთები იძვრის. როცა [[ელია]] ცხენს მიაჭენებს, ჭექა-ქუხილი იწყება, როცა ისარს ისვრის - მეხი ურტყამს; მისი ოფლი დაბლა წვიმის სახით ეშვება. ბალყარელები საყვარელ ღვთაებას შემდეგ ჰიმნს უძღვნიდნენ:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ნართების ქვეყანაში მთელი ხალხი შეიკრიბა, ელია!</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ნართების ქვეყანაში მთელი ხალხი შეიკრიბა, ელია!</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ხალხი სათაყვანებლად გელოდება, დაგვენახვე, ელია!</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ხალხი სათაყვანებლად გელოდება, დაგვენახვე, ელია!</div></td></tr> </table>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%90&diff=34791&oldid=prev 2017-10-26T11:50:31Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:50, 26 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::შენთან უწყებით მოფრინდება, ელია!</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::შენთან უწყებით მოფრინდება, ელია!</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>1807 წელს აკადემიკოსი გ. კლაპროტი წერდა: „ისინი (ბალყარელები და ყარაჩელები – ნ. ა.) ეთაყვანებიან თეგრის (თენგრი/თეირი – ნ. ა.), აგრეთვე ილია წინასწარმეტყველს. ამტკიცებენ, რომ იგი ხშირად ჩნდება ყველაზე მაღალი მთის მწვერვალზე; ელიას ცეკვა-სიმღერით სწირავენ ბატკნებს, რძეს, კარაქს, ყველსა და ლუდს“. ყარაჩსა და ბალყარეთში ელიას სახელი არაერთმა ტოპონიმმა შემოინახა. ერთ-ერთ ასეთ ადგილზე (Ачысы-Элия ургъан) მისი სახელობის სამლოცველო – ქვის სახლაკი – მდებარეობდა, სადაც ყარაჩელები და ბალყარელები სალაშქროდ წასვლის წინ ლოცულობდნენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>1807 წელს აკადემიკოსი გ. კლაპროტი წერდა: „ისინი (ბალყარელები და ყარაჩელები – ნ. ა.) ეთაყვანებიან თეგრის (თენგრი/<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თეირი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>– ნ. ა.), აგრეთვე ილია წინასწარმეტყველს. ამტკიცებენ, რომ იგი ხშირად ჩნდება ყველაზე მაღალი მთის მწვერვალზე; ელიას ცეკვა-სიმღერით სწირავენ ბატკნებს, რძეს, კარაქს, ყველსა და ლუდს“. ყარაჩსა და ბალყარეთში ელიას სახელი არაერთმა ტოპონიმმა შემოინახა. ერთ-ერთ ასეთ ადგილზე (Ачысы-Элия ургъан) მისი სახელობის სამლოცველო – ქვის სახლაკი – მდებარეობდა, სადაც ყარაჩელები და ბალყარელები სალაშქროდ წასვლის წინ ლოცულობდნენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ელიას სახელობის დღესასწაულზე (Элия-той) გამართული [[რიტუალი|რიტუალური]] ცეკვა (Элляры-Шоппагъан барыу), რომელშიც ელიას როლის შემსრულებელი ხმალშემორტყმული და ხელშუბიანი მოცეკვავე ჯაჭვის პერანგითა და [[მუზარადი|მუზარადთ]] იმოსებოდა, თანხლებული იყო სიმღერით:</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ელიას სახელობის დღესასწაულზე (Элия-той) გამართული [[რიტუალი|რიტუალური]] ცეკვა (Элляры-Шоппагъан барыу), რომელშიც ელიას როლის შემსრულებელი ხმალშემორტყმული და ხელშუბიანი მოცეკვავე ჯაჭვის პერანგითა და [[მუზარადი|მუზარადთ]] იმოსებოდა, თანხლებული იყო სიმღერით:</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%90&diff=32347&oldid=prev 2017-10-06T10:12:19Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%B2%E1%83%90" class="mw-redirect" title="ელიჲა">ელიჲა“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%90" title="ელიია">ელიია“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">10:12, 6 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%90&diff=32345&oldid=prev 2017-10-06T10:12:10Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%90" title="ელიია">ელიია“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%B2%E1%83%90" class="mw-redirect" title="ელიჲა">ელიჲა“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">10:12, 6 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%90&diff=32344&oldid=prev 2017-10-06T10:11:33Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ელიჲა&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(ბალყ.-ყარაჩ. Элия)&#039;&#039; – ელვა-მეხისა და მოლაშქრეების მფა...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ელიჲა''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Элия)'' – ელვა-მეხისა და მოლაშქრეების მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. უკავშირდება ქრისტიანული წმინდანის – ილია წინასწარმეტყველის – [[კულტი|კულტს]], რომელიც, როგორც ამინდისა და ჭექა-ქუხილის გამგებელი, ფართოდ იყო გავრცელებული და დიდი პოპულარობით სარგებლობდა; წარმოდგენილი ჰყავდათ, როგორც [[შუბი|შუბით]], [[მშვილდი|მშვილდ]]-ისრითა და [[ხანჯალი|ხანჯლით]] შეიარაღებული ახოვანი, გრძელხელება მხედარი, რომელსაც ისარი და [[ხმალი]] არ ეკარებოდა; მისი ცხენის ნესტოებიდან სქელი ნისლი გამოდის, მისი ძახილით მთები იძვრის. როცა [[ელია]] ცხენს მიაჭენებს, ჭექა-ქუხილი იწყება, როცა ისარს ისვრის - მეხი ურტყამს; მისი ოფლი დაბლა წვიმის სახით ეშვება. ბალყარელები საყვარელ ღვთაებას შემდეგ ჰიმნს უძღვნიდნენ:<br /> ::::ნართების ქვეყანაში მთელი ხალხი შეიკრიბა, ელია!<br /> ::::ხალხი სათაყვანებლად გელოდება, დაგვენახვე, ელია!<br /> ::::შენს გარეშე ღამეულ გზას ვინ გაგვინათებს, ელია!<br /> ::::შენს გარეშე ღამით სალაშქროდ ვინ წავა, ელია!<br /> ::::შენს გარეშე გემრიელ [[ლუდი|ლუდსაც]] არ ვსვამთ, ელია!<br /> ::::თუ ვერ გნახეთ, გათენებამდე ვერ ვიძინებთ, ელია!<br /> ::::ჩვენი მოხუცები სიკვდილის წინაც შენზე ლოცულობენ, ელია!<br /> ::::სიკვდილის წინ დალოცვას გთხოვენ, ელია!<br /> ::::ჩვენ კი ძალ-ღონეს გთხოვთ, ელია!<br /> ::::შენსავით ვერავის შევიყვარებთ, ელია!<br /> ::::ჩვენი თანამგზავრი შავი ყორანი იქნება, ელია!<br /> ::::შენთან უწყებით მოფრინდება, ელია!<br /> <br /> 1807 წელს აკადემიკოსი გ. კლაპროტი წერდა: „ისინი (ბალყარელები და ყარაჩელები – ნ. ა.) ეთაყვანებიან თეგრის (თენგრი/თეირი – ნ. ა.), აგრეთვე ილია წინასწარმეტყველს. ამტკიცებენ, რომ იგი ხშირად ჩნდება ყველაზე მაღალი მთის მწვერვალზე; ელიას ცეკვა-სიმღერით სწირავენ ბატკნებს, რძეს, კარაქს, ყველსა და ლუდს“. ყარაჩსა და ბალყარეთში ელიას სახელი არაერთმა ტოპონიმმა შემოინახა. ერთ-ერთ ასეთ ადგილზე (Ачысы-Элия ургъан) მისი სახელობის სამლოცველო – ქვის სახლაკი – მდებარეობდა, სადაც ყარაჩელები და ბალყარელები სალაშქროდ წასვლის წინ ლოცულობდნენ. <br /> <br /> ელიას სახელობის დღესასწაულზე (Элия-той) გამართული [[რიტუალი|რიტუალური]] ცეკვა (Элляры-Шоппагъан барыу), რომელშიც ელიას როლის შემსრულებელი ხმალშემორტყმული და ხელშუბიანი მოცეკვავე ჯაჭვის პერანგითა და [[მუზარადი|მუზარადთ]] იმოსებოდა, თანხლებული იყო სიმღერით:<br /> ::::უა, უა, ელე, ელე,<br /> :::: [[შაქაჲ]], შაქაჲ ელია,<br /> ::::შაქაჲ, შაქაჲ ელია,<br /> ::::მაჯვნივაც [[დაულე|დაულეა]], მარცხნივაც დაულეა,<br /> ::::ზეცაშიც დაულეა, მიწაზეც დაულეა,<br /> ::::უა-ა-ა ელიარი შოფა,<br /> ::::უა-ა-ა ელიარი შოფა.<br /> ფერხულის შემდეგ მსხვერპლად შეწირულ ციკანს მოხარშავდნენ და იქვე შეჭამდნენ. ბოლოს შამანის (къымсачы) მონაწილეობით საწესო ცეკვას (Къымсагъа-барыу) ასრულებდნენ.<br /> <br /> საგაზაფხულო ციკლის აგრარული დღეობის – [[საბან-თოჲ]]ს – დროს ახალმოხნულ მიწაზე გაჩაღებულ კოცონთან ახალშეუღლებულთათვის გაშლიდნენ ლოგინს, რომელზედაც პირველი ღამის ინსცენირება ხდებოდა (მიიჩნევდნენ, რომ ამ რიტუალით მინდვრის მოსავლიანობას გაზრდიდნენ). ამის შემდეგ ქალიშვილები პატარძალს წყლით წუწავდნენ და მღეროდნენ:<br /> ::::დე, ელია გწყალობდეს,<br /> ::::დე, შენი ახალგაზრდა სახე მანათობელი გახადოს,<br /> ::::სადაც ფეხი დაადგა – ბალახმა იხაროს,<br /> ::::სადაც გაივლი – მარცვალმა იხაროს.<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * Клапрот Г.-Ю. Описание поездок поКавказу и Грузии в 1807 и 1808 годах. Нальчик, 2008;<br /> * Каракетов М. Д. Из традиционной обрядово-культовой жизни карачаевцев. М., 1995;<br /> * Малкондуев Х. Х. Историко-этнографические истоки и функции осенне-зимних песен балкарцев и карачаевцев // Календарно-обрядовая поэзия народов Северного Кавказа. Махачкала, 1988; <br /> * Малкондуев Х. Х. Обрядово-мифологическая поэзия балкарцев и карачаевцев. Жанровые и художественно-поэтические традиции. Нальчик, 1996; <br /> * Каракетов М. Д. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017<br /> <br /> <br /> <br /> [[კატეგორია:მითოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]<br /> [[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული ღვთაებანი]]<br /> [[კატეგორია:რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:საკულტო რიტუალები]]</div>

Echelidze