ელინოფილიზმი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 12:54, 14 თებერვალი 2024-ზე

2024-02-14T12:54:09Z

Tkenchoshvili 10:30, 22 იანვარი 2024-ზე

2024-01-22T10:30:32Z

ცვლილებების ჩვენება

Tkenchoshvili 21:28, 20 დეკემბერი 2023-ზე

2023-12-20T21:28:53Z

Tkenchoshvili: /* ლიტერატურა */

2023-12-20T21:27:37Z

‎ლიტერატურა

Tkenchoshvili 21:24, 20 დეკემბერი 2023-ზე

2023-12-20T21:24:13Z

Tkenchoshvili 21:14, 20 დეკემბერი 2023-ზე

2023-12-20T21:14:04Z

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ელინოფილიზმი''' − ბიზანტიური საეკლესიო კულტურის განფენა სხ...

2023-12-20T21:05:45Z

ახალი გვერდი: '''ელინოფილიზმი''' − ბიზანტიური საეკლესიო კულტურის განფენა სხ...

ახალი გვერდი

'''ელინოფილიზმი''' − ბიზანტიური საეკლესიო კულტურის განფენა სხვადასხვა ქრისტიანი ერების (სირიელთა, სომეხთა, [[ქართველები|ქართველთა]], სლავთა…) ზოგადკულტურულ ტრადიციაში. ეს ტენდენცია გამოვლინდა ხელოვნების თითქმის ყველა დარგში – საეკლესიო [[ხუროთმოძღვრება]]ში, მხატვრობაში, ხატწერაში [[მუსიკა]]სა და განსაკუთრებით ლიტერატურაში – როგორც ნათარგმნში, ისე ორიგინალურში.

ენობრივ-ლიტერატურული ასპექტით ელინო ფილიზმი გულისხმობს ბიზანტიური მწერლობის გავლენას არა მარტო შინაარსობრივი (თეოლოგიურ-ფილოსოფიური), არამედ ფორმობრივი (ენობრივ-სტილისტიკური და ტერმინოლოგიური) თვალსაზრისითაც. ელინოფილური მთარგმნელობითი მეთოდის მიზანია დედანთან მაქსიმალური ეკვივალენტურობის მიღწევა, რაც გულისხმობს [[თარგმანი|თარგმანში]] დედნის ყველა დეტალის, აზრობრივი ნიუანსისა თუ ენობრიე-სტილისტიკური თავისებურების ასახვას. აქედან გამომდინარე, ელინოფილური თარგმანისათვის დამახასიათებელია ლექსიკური და სინტაქსური კალკების სიმრავლე, ახალი სამეცნიერო ენის შექმნის მკვეთრად გამოხატული ტენდენცია. ამგვარი
ზედმიწევნითი მთარგმნელობითი მეთოდი ზოგჯერ თარგმანის ენის ხელოვნურობას იწვევდა, მაგრამ ამავე ტენდენციამ ხელი შეუწყო [[ქართული ენა|ქართული ენის]] მდიდარი და მრავალფეროვანი გამომხატველობითი საშუალებების ახლებურ ამოქმედებას.

ელინოფილიზმი როგორც კულტურული ორიენტაცია, ვლინდება ბიზანტიური კულტურის ცალკეული ეპოქისათვის დამახასიათებელი იდეებისადმი განსაკუთრებული ინტერესითა და მათი ათვისებით არაბერძენ მოღვაწეთა მიერ. ეს არის კლასიკური და საეკლესიო ტექსტების კრიტიკული კვლევა, კომენტატორული მოღვაწეობა, ლიტერტურულ-თეორიული აზროვნებისაკენ სწრაფვა, რიტორიკა-გრამატიკა-ფილოსოფიისადმი, ე. წ. „გარეშე სიბრძნისადმი“, ღრმა ინტერესი.

ელინოფილიზმის ჩამოთვლილი ნიშნები მეტნაკლებად ძველი ქართული მწერლობის ყველა პერიოდში შეინიშნებოდა, მაგრამ ელინოფილური მიმართულება, როგორც მკვეთრად გამოხატული კულტურული ორიენტაცია, ქართულ მწერლობაში XI ს. მეორე ნახევრიდან იჩენს თავს. ამ მიმდინარეობის ფუძემდებელია ცნობილი სასულიერო მოღვაწე და [[მწიგნობარი]] [[ეფრემ მცირე]]. მის თარგმანებში თუ ორიგინალურ კოლოფომებსა და კომენტარებში ცნებამ და ტერმინმა „ელინური“. „ელინურობა“, რომელსაც ადრექრისტიანულ ლიტერატურაში კულტურულ-თეოლოგიური მნიშენელობა ჰქონდა მიღებული და „წარმართულს“ აღნიშნავდა (შესაბამისად, XI ს-მდე ქართულ მწერლობაშიც უარყოფითად აღიქმებოდა), მკვეთრად უარყოფითი შინაარსი დაკარგა და მაღალი რიტორიკულ-ფილოსოფიური სტილისა და კარგი განათლების აღმნიშენელი გახდა.

ეფრემ მცირის თარგმანებში კარგად ჩანს ათონელთა მთარგმნელობითი ტრადიციებიდან ელინოფილურზე თანდათანობით გადასვლის პროცესი. თუკი თავისი მოღვაწეობის დასაწყისში იგი „ს�ტყუადართვითი“ (მეტ-ნაკლებად თავისუფალი) მთარგმნელობითი მეთოდით და ტერმინთა გადმოტანის თვალსაზრისით ათონელთა მიმდევარი იყო ([[გრიგოლ ღვთისმეტყველი]]ს I9 არალიტურგიკული სიტყვა, [[იოანე დამასკელი]]ს „დიალექტიკა“ და „გარდამოცემა”), მის გვიანდელ თარგმანებში (გრიგოლ ღეთისმეტყველის 16 ლიტურგიკული სიტყვა, არეოპაგიტული კორპუსი) უკვე თავს იჩენს მკვეთრაღ ჩამოყალიბებული ელინოფილური პოზიცია – დედანთან მაქსიმალური სიახლოვე, საღეთისმეტყველო-ტერმინოლოგიური სიზუსტე. ეფრემ მცირის კოლოფონებში („დიალექტიკისა“ და გრიგოლ ღეთისმეტყველის 16-სიტყვედის შესავლები, ფსალმუნთა და სამოციქულოს განმარტებათა წინასიტყვაობები ღა ბოლოსიტყვაობები) გამჟღავნებულია ბიზანტიაში მიმდინარე ლიტერატურული პროცესების ღრმა ცოდნა – ასახულია ბიზანტიური რიტორიკის აქტუალური საკითხები, სტილური და პოეტიკური თეორიები, მეცნიერულად ჩამოყალიბებულია მთარგმნელობითი კონცეფია. ელინოფილურ ორიენტაციას ავლენს ეფრემ მცირე ნუსხებზე მუშაობის დროსაც. კრებულები, რომლებშიც მისი თარგმანებია, თავისი აგებულებითა და ატრიბუტიკით – კოლოფონებით, ლექსიკოლოგიური, გრამატიკულ-რიტორიკული, საღვთისმეტყველო, მითოლოგიური კომენტარებით, მარგინალური, პროსოდიისა და პუნქტუაციის ნიშნებით მკვეთრად გამოხატული ბიზანტიზებული ხელნაწერებია.

ელინოფილური მიმდინარეობის გამგრძელებელია მწიგნობარი და მთარგმნელი [[არსენ იყალთოელი]] (XII ს.ე). მან განავითარა ეფრემ მცირის მიერ დაწყებული საღვთისმეტყველო და ფილოსოფიური ლიტერატურის თარგმნისა და კომენტირების საქმე (კრებული „დოგმატიკონი“). უშუალოდ არსენ იყალთოელი იყო დამფუძნებელი ე. წ. გელათური საღვთისმეტყველო სკოლისა, რომელიც ქართული მწერლობის გვიანელინოფილურ პერიოდს ქმნის (XII-XIII სს). ამ სკოლის წარმომადგენლები არიან [[პეტრე გელათელი]] (იოანე სინელის „კლემაქსი“), [[იოანე ჭიმჭიმელი]] (თეოფილაქტე ბულღარელის მარკოზისა და [[ლუკა მახარებელი|ლუკა]]ს [[სახარება|სახარებები]]ს განმარტებანი), მაქსიმე აღმსარებლის ოხზულებათა, თეოფილაქტე ბულღარელის [[იოანე მახარებელი|იოანე]]ს სახარების განმარტებათა, ქსიფილინოსის ავტორობით ცნობილი მეტაფრასული საკითხავების, [[გელათის ბიბლია|გელათური ბიბლიის]] (კიმენი და კომენტარები), [[ეკლესიასტე]]ს განმარტებათა, ამონიოს ერმისისა (ჰერმიას) და იოსებ ფლავიუსის თხსულებათა მთარგმნელები და სხვ. ამ მიმდინარეობას აგვირგვინებს [[იოანე პეტრიწი]] ნემესიოს ემესელის „ბუნებისათჳის კაცისა“ და პროკლე დიადოქოსის „კავშირნი ღეთისმეტყუელებითნის“ თარგმანებითა და მათი კომენტარებით.

ელინოფილურმა იდეებმა გამოხმაურება პოვა ქართული ორიგინალურმწერლობაშიც (მემატიანეები, მეხოტბეები). ამ იდეებმა გარკვეულ-წილად ნიადაგი მოუმზადეს [[რუსთაველი შოთა|რუსთაველი]]ს მსოფლმხედვგელობასაც.

==წყარო==
* [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]
[[კატეგორია:მიმდინარეობა ლიტერატურაში]]
[[კატეგორია:ელინოფილიზმი]]

@@ ხაზი 3: / ხაზი 3: @@
 ენობრივ-ლიტერატურული ასპექტით ელინოფილიზმი გულისხმობს ბიზანტიური მწერლობის გავლენას არა მარტო შინაარსობრივი (თეოლოგიურ-ფილოსოფიური), არამედ ფორმობრივი (ენობრივ-სტილისტიკური და ტერმინოლოგიური) თვალსაზრისითაც. ელინოფილური მთარგმნელობითი მეთოდის მიზანია დედანთან მაქსიმალური ეკვივალენტურობის მიღწევა, რაც გულისხმობს [[თარგმანი|თარგმანში]] დედნის ყველა დეტალის, აზრობრივი ნიუანსისა თუ ენობრივ-სტილისტიკური თავისებურების ასახვას. აქედან გამომდინარე, ელინოფილური თარგმანისათვის დამახასიათებელია ლექსიკური და სინტაქსური კალკების სიმრავლე, ახალი სამეცნიერო ენის შექმნის მკვეთრად გამოხატული ტენდენცია. ამგვარი ზედმიწევნითი მთარგმნელობითი მეთოდი ზოგჯერ თარგმანის ენის ხელოვნურობას იწვევდა, მაგრამ ამავე ტენდენციამ ხელი შეუწყო [[ქართული ენა|ქართული ენის]] მდიდარი და მრავალფეროვანი გამომხატველობითი საშუალებების ახლებურ ამოქმედებას.
-ელინოფილიზმი როგორც კულტურული ორიენტაცია, ვლინდება ბიზანტიური კულტურის ცალკეული ეპოქისათვის დამახასიათებელი იდეებისადმი განსაკუთრებული ინტერესითა და მათი ათვისებით არაბერძენ მოღვაწეთა მიერ. ეს არის კლასიკური და საეკლესიო ტექსტების კრიტიკული კვლევა, კომენტატორული მოღვაწეობა, ლიტერატურულ-თეორიული აზროვნებისაკენ სწრაფვა, რიტორიკა-გრამატიკა-ფილოსოფიისადმი, ე. წ. „გარეშე სიბრძნისადმი“, ღრმა ინტერესი.
+ელინოფილიზმი როგორც კულტურული ორიენტაცია, ვლინდება ბიზანტიური კულტურის ცალკეული ეპოქისათვის დამახასიათებელი იდეებისადმი განსაკუთრებული ინტერესითა და მათი ათვისებით არაბერძენ მოღვაწეთა მიერ. ეს არის კლასიკური და საეკლესიო ტექსტების კრიტიკული კვლევა, კომენტატორული მოღვაწეობა, ლიტერატურულ-თეორიული აზროვნებისაკენ სწრაფვა, [[რიტორიკა]]-[[გრამატიკა]]-ფილოსოფიისადმი, ე. წ. „გარეშე სიბრძნისადმი“, ღრმა ინტერესი.
 ელინოფილიზმის ჩამოთვლილი ნიშნები მეტნაკლებად ძველი ქართული მწერლობის ყველა პერიოდში შეინიშნებოდა, მაგრამ ელინოფილური მიმართულება, როგორც მკვეთრად გამოხატული კულტურული ორიენტაცია, ქართულ მწერლობაში XI ს. მეორე ნახევრიდან იჩენს თავს. ამ მიმდინარეობის ფუძემდებელია ცნობილი სასულიერო მოღვაწე და [[მწიგნობარი]] [[ეფრემ მცირე]]. მის თარგმანებში თუ ორიგინალურ კოლოფომებსა და კომენტარებში ცნებამ და ტერმინმა „ელინური“. „ელინურობა“, რომელსაც ადრექრისტიანულ ლიტერატურაში კულტურულ-თეოლოგიური მნიშვნელობა ჰქონდა მიღებული და „წარმართულს“ აღნიშნავდა (შესაბამისად, XI ს-მდე ქართულ მწერლობაშიც უარყოფითად აღიქმებოდა), მკვეთრად უარყოფითი შინაარსი დაკარგა და მაღალი რიტორიკულ-ფილოსოფიური სტილისა და კარგი განათლების აღმნიშვნელი გახდა.

@@ ხაზი 13: / ხაზი 13: @@
 ელინოფილურმა იდეებმა გამოხმაურება პოვა ქართული ორიგინალურ მწერლობაშიც (მემატიანეები, მეხოტბეები). ამ იდეებმა გარკვეულწილად ნიადაგი მოუმზადეს [[რუსთაველი შოთა|რუსთაველი]]ს მსოფლმხედვგელობასაც.
 == წყაროები ==
 * იოანე დამასკელი, დიალექტიკა, მ. რაფავას გამოც., თბ., 1976;

@@ ხაზი 29: / ხაზი 29: @@
 * ლოლაშეილი ი, არსენ იყალთოელი, თბ. 1978;
 * დანელია ს. ქართული სამწერლო ენის ისტორიის საკითხები, თბ., 1983;
-* ამონიოს ერმისის თხზულებები ქართულ მწერლიებაში, ნ. კეჭაღმაძის და მ. რაფავას გამოც,., თბ., I983; სარჯეველაძე ზ.ქართული სალიტერატურო ენის ისტორიის შესავალი, თბ. 1984;
+* ამონიოს ერმისის თხზულებები ქართულ მწერლიებაში, ნ. კეჭაღმაძის და მ. რაფავას გამოც,., თბ., I983;
-* თვალთვაძე დ. ეფრემ მცირის ერთი უცნობი ანდერძი, თბ., 1988 («ძველი ქართული ენის კათედრის შრომები»,
+* სარჯეველაძე ზ.ქართული სალიტერატურო ენის ისტორიის შესავალი, თბ. 1984;
-* 27);
+* თვალთვაძე დ. ეფრემ მცირის ერთი უცნობი ანდერძი, თბ., 1988 («ძველი ქართული ენის კათედრის შრომები», 27);
-* ფსევდონონეს მითოლოგიურ კომენტართა ქართული თარგმანები, თ. ოთხმეზურისა და ალ. გამყრელიძის
+* ფსევდონონეს მითოლოგიურ კომენტართა ქართული თარგმანები, თ. ოთხმეზურისა და ალ. გამყრელიძის გამოც., თბ., 1989;
-* გამოც., თბ., 1989;
 * ბესარაშვილი ქ. ეფრემ მცირე, ელინოფილიზმი და ბერძნულ-ქართული ლექსთწყობის საკითხები. – «ფილოლოგიური ძიებანი», II, თბ., I995:
 * მისივე, ბაძვის ტრადიციული კლასიკური ცნება ბიზანტიური რიტორიკის თეორიაში და ეფრემ მცირესთან. – «მაცნე» (ენისა და ლიტ. სერია), 1997, № 1-4;
@@ ხაზი 39: / ხაზი 38: @@
 * ჭელიძე ე. ძველი ქართული საღვთისმეტყველო ტერმინოლოგია, თბ., I996;
 * ანტინესტორიანული ტრაქტატები არსენი ვაჩეს ძის „დოგმატიკონში“, ა. ჩანტლაძის გამოც. თბ. 1997;
-* მგალობლიშეილი თ, ხოფერია ლ. ჩანტლაძე ა „მაქსიმე აღმსარებლის თხზულებათა ძველი ქართული თარგმანები. – «ისტორიულ-ფილოლიგიური კრებული», თბ., 1997.
+* მგალობლიშეილი თ, ხოფერია ლ. ჩანტლაძე ა. „მაქსიმე აღმსარებლის თხზულებათა ძველი ქართული თარგმანები. – «ისტორიულ-ფილოლიგიური კრებული», თბ., 1997.
-−
 ==წყარო==

←წინა ვერსია		21:24, 20 დეკემბერი 2023-ის ვერსია
ხაზი 12:		ხაზი 12:

	ელინოფილურმა იდეებმა გამოხმაურება პოვა ქართული ორიგინალურ მწერლობაშიც (მემატიანეები, მეხოტბეები). ამ იდეებმა გარკვეულწილად ნიადაგი მოუმზადეს [[რუსთაველი შოთა\|რუსთაველი]]ს მსოფლმხედვგელობასაც.		ელინოფილურმა იდეებმა გამოხმაურება პოვა ქართული ორიგინალურ მწერლობაშიც (მემატიანეები, მეხოტბეები). ამ იდეებმა გარკვეულწილად ნიადაგი მოუმზადეს [[რუსთაველი შოთა\|რუსთაველი]]ს მსოფლმხედვგელობასაც.
		+
		+	== წყაროები ==
		+	* იოანე დამასკელი, დიალექტიკა, მ. რაფავას გამოც., თბ., 1976;
		+	* ნემესიოს ემესელი, ბუნებისათვს კაცისა, ს. გორგაძის გამოც. თბ. 1914;
		+	* იოანე პეტრიწი, შრომების. ყაუხჩიშეილის და შ. ნუცუბიძის გამოც., ტ. 1, თბ., I940; ტ. 2, თბ., 1937;
		+	* პეტრე იბერიელი (ფსევდოდიონისე არეოპაგელი), შრომები, ს. ენუქაშვილის გამოც., თბ. 1961;
		+	* ოსებ ფლავიოსი, მოთხრობანი იუდაებრივისა ძუელსიტყუაობისანი, ტ. 1-2, თბ., I987-88;
		+	* შანიძე მ., შესავალი ეფრემ მცირის ფსალმუნთა თარგმანებისა, თბ., 1968 («იველი ქართული
		+	* ენის კათედრის შრომები», II), მისივე, სიტყუაი ართრონთათუს – ძველი ქართული გრამატიკული ტრაქტატი,
		+	* თბ. 1990.
		+
		+	== ლიტერატურა ==
		+	* კეკელიძე კ. ქართული ლიტერატურის ისტიორია, ტ. I, თბ- 1960;
		+	* მელიქიშეილი დ. იოანე პეტრიწის ფილოსოფიურ შრომათა ენა და სტილი, თბ., 1975;
		+	* სირაძე რ. ძველი ქართული თეორიულ-ლიტერატურული აზროვნების საკითხები, თბ., 1975;
		+	* ლოლაშეილი ი, არსენ იყალთოელი, თბ. 1978;
		+	* დანელია ს. ქართული სამწერლო ენის ისტორიის საკითხები, თბ., 1983;
		+	* ამონიოს ერმისის თხზულებები ქართულ მწერლიებაში, ნ. კეჭაღმაძის და მ. რაფავას გამოც,., თბ., I983; სარჯეველაძე ზ.ქართული სალიტერატურო ენის ისტორიის შესავალი, თბ. 1984;
		+	* თვალთვაძე დ. ეფრემ მცირის ერთი უცნობი ანდერძი, თბ., 1988 («ძველი ქართული ენის კათედრის შრომები»,
		+	* 27);
		+	* ფსევდონონეს მითოლოგიურ კომენტართა ქართული თარგმანები, თ. ოთხმეზურისა და ალ. გამყრელიძის
		+	* გამოც., თბ., 1989;
		+	* ბესარაშვილი ქ. ეფრემ მცირე, ელინოფილიზმი და ბერძნულ-ქართული ლექსთწყობის საკითხები. – «ფილოლოგიური ძიებანი», II, თბ., I995:
		+	* მისივე, ბაძვის ტრადიციული კლასიკური ცნება ბიზანტიური რიტორიკის თეორიაში და ეფრემ მცირესთან. – «მაცნე» (ენისა და ლიტ. სერია), 1997, № 1-4;
		+	* სიტყუანი ფსალმუნთანი შემოკლებით გამოკრებულნი მრავალთა წიგნთაგან, ნ. დობორჯგინიძის გამოც., ტ. I-2, თბ., 1995–96;
		+	* ჭელიძე ე. ძველი ქართული საღვთისმეტყველო ტერმინოლოგია, თბ., I996;
		+	* ანტინესტორიანული ტრაქტატები არსენი ვაჩეს ძის „დოგმატიკონში“, ა. ჩანტლაძის გამოც. თბ. 1997;
		+	* მგალობლიშეილი თ, ხოფერია ლ. ჩანტლაძე ა „მაქსიმე აღმსარებლის თხზულებათა ძველი ქართული თარგმანები. – «ისტორიულ-ფილოლიგიური კრებული», თბ., 1997.
		+

	==წყარო==		==წყარო==

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 '''ელინოფილიზმი''' − ბიზანტიური საეკლესიო კულტურის განფენა სხვადასხვა ქრისტიანი ერების (სირიელთა, სომეხთა, [[ქართველები|ქართველთა]], სლავთა…) ზოგადკულტურულ ტრადიციაში. ეს ტენდენცია გამოვლინდა ხელოვნების თითქმის ყველა დარგში – საეკლესიო [[ხუროთმოძღვრება]]ში, მხატვრობაში, ხატწერაში [[მუსიკა]]სა და განსაკუთრებით ლიტერატურაში – როგორც ნათარგმნში, ისე ორიგინალურში.
-ენობრივ-ლიტერატურული ასპექტით ელინო ფილიზმი გულისხმობს ბიზანტიური მწერლობის გავლენას არა მარტო შინაარსობრივი (თეოლოგიურ-ფილოსოფიური), არამედ ფორმობრივი (ენობრივ-სტილისტიკური და ტერმინოლოგიური) თვალსაზრისითაც. ელინოფილური მთარგმნელობითი მეთოდის მიზანია დედანთან მაქსიმალური ეკვივალენტურობის მიღწევა, რაც გულისხმობს [[თარგმანი|თარგმანში]] დედნის ყველა დეტალის, აზრობრივი ნიუანსისა თუ ენობრიე-სტილისტიკური თავისებურების ასახვას. აქედან გამომდინარე, ელინოფილური თარგმანისათვის დამახასიათებელია ლექსიკური და სინტაქსური კალკების სიმრავლე, ახალი სამეცნიერო ენის შექმნის მკვეთრად გამოხატული ტენდენცია. ამგვარი
+ენობრივ-ლიტერატურული ასპექტით ელინოფილიზმი გულისხმობს ბიზანტიური მწერლობის გავლენას არა მარტო შინაარსობრივი (თეოლოგიურ-ფილოსოფიური), არამედ ფორმობრივი (ენობრივ-სტილისტიკური და ტერმინოლოგიური) თვალსაზრისითაც. ელინოფილური მთარგმნელობითი მეთოდის მიზანია დედანთან მაქსიმალური ეკვივალენტურობის მიღწევა, რაც გულისხმობს [[თარგმანი|თარგმანში]] დედნის ყველა დეტალის, აზრობრივი ნიუანსისა თუ ენობრივ-სტილისტიკური თავისებურების ასახვას. აქედან გამომდინარე, ელინოფილური თარგმანისათვის დამახასიათებელია ლექსიკური და სინტაქსური კალკების სიმრავლე, ახალი სამეცნიერო ენის შექმნის მკვეთრად გამოხატული ტენდენცია. ამგვარი ზედმიწევნითი მთარგმნელობითი მეთოდი ზოგჯერ თარგმანის ენის ხელოვნურობას იწვევდა, მაგრამ ამავე ტენდენციამ ხელი შეუწყო [[ქართული ენა|ქართული ენის]] მდიდარი და მრავალფეროვანი გამომხატველობითი საშუალებების ახლებურ ამოქმედებას.
 ზედმიწევნითი მთარგმნელობითი მეთოდი ზოგჯერ თარგმანის ენის ხელოვნურობას იწვევდა, მაგრამ ამავე ტენდენციამ ხელი შეუწყო [[ქართული ენა|ქართული ენის]] მდიდარი და მრავალფეროვანი გამომხატველობითი საშუალებების ახლებურ ამოქმედებას.
 ელინოფილიზმი როგორც კულტურული ორიენტაცია, ვლინდება ბიზანტიური კულტურის ცალკეული ეპოქისათვის დამახასიათებელი იდეებისადმი განსაკუთრებული ინტერესითა და მათი ათვისებით არაბერძენ მოღვაწეთა მიერ. ეს არის კლასიკური და საეკლესიო ტექსტების კრიტიკული კვლევა, კომენტატორული მოღვაწეობა, ლიტერტურულ-თეორიული აზროვნებისაკენ სწრაფვა, რიტორიკა-გრამატიკა-ფილოსოფიისადმი, ე. წ. „გარეშე სიბრძნისადმი“, ღრმა ინტერესი.
@@ ხაზი 8: / ხაზი 7: @@
 ელინოფილიზმის ჩამოთვლილი ნიშნები მეტნაკლებად ძველი ქართული მწერლობის ყველა პერიოდში შეინიშნებოდა, მაგრამ ელინოფილური მიმართულება, როგორც მკვეთრად გამოხატული კულტურული ორიენტაცია, ქართულ მწერლობაში XI ს. მეორე ნახევრიდან იჩენს თავს. ამ მიმდინარეობის ფუძემდებელია ცნობილი სასულიერო მოღვაწე და [[მწიგნობარი]] [[ეფრემ მცირე]]. მის თარგმანებში თუ ორიგინალურ კოლოფომებსა და კომენტარებში ცნებამ და ტერმინმა „ელინური“. „ელინურობა“, რომელსაც ადრექრისტიანულ ლიტერატურაში კულტურულ-თეოლოგიური მნიშენელობა ჰქონდა მიღებული და „წარმართულს“ აღნიშნავდა (შესაბამისად, XI ს-მდე ქართულ მწერლობაშიც უარყოფითად აღიქმებოდა), მკვეთრად უარყოფითი შინაარსი დაკარგა და მაღალი რიტორიკულ-ფილოსოფიური სტილისა და კარგი განათლების აღმნიშენელი გახდა.
-ეფრემ მცირის თარგმანებში კარგად ჩანს ათონელთა მთარგმნელობითი ტრადიციებიდან ელინოფილურზე თანდათანობით გადასვლის პროცესი. თუკი თავისი მოღვაწეობის დასაწყისში იგი „ს�ტყუადართვითი“ (მეტ-ნაკლებად თავისუფალი) მთარგმნელობითი მეთოდით და ტერმინთა გადმოტანის თვალსაზრისით ათონელთა მიმდევარი იყო ([[გრიგოლ ღვთისმეტყველი]]ს I9 არალიტურგიკული სიტყვა, [[იოანე დამასკელი]]ს „დიალექტიკა“ და „გარდამოცემა”), მის გვიანდელ თარგმანებში (გრიგოლ ღეთისმეტყველის 16 ლიტურგიკული სიტყვა, არეოპაგიტული კორპუსი) უკვე თავს იჩენს მკვეთრაღ ჩამოყალიბებული ელინოფილური პოზიცია – დედანთან მაქსიმალური სიახლოვე, საღეთისმეტყველო-ტერმინოლოგიური სიზუსტე. ეფრემ მცირის კოლოფონებში („დიალექტიკისა“ და გრიგოლ ღეთისმეტყველის 16-სიტყვედის შესავლები, ფსალმუნთა და სამოციქულოს განმარტებათა წინასიტყვაობები ღა ბოლოსიტყვაობები) გამჟღავნებულია ბიზანტიაში მიმდინარე ლიტერატურული პროცესების ღრმა ცოდნა – ასახულია ბიზანტიური რიტორიკის აქტუალური საკითხები, სტილური და პოეტიკური თეორიები, მეცნიერულად ჩამოყალიბებულია მთარგმნელობითი კონცეფია. ელინოფილურ ორიენტაციას ავლენს ეფრემ მცირე ნუსხებზე მუშაობის დროსაც. კრებულები, რომლებშიც მისი თარგმანებია, თავისი აგებულებითა და ატრიბუტიკით – კოლოფონებით, ლექსიკოლოგიური, გრამატიკულ-რიტორიკული, საღვთისმეტყველო, მითოლოგიური კომენტარებით, მარგინალური, პროსოდიისა და პუნქტუაციის ნიშნებით მკვეთრად გამოხატული ბიზანტიზებული ხელნაწერებია.
+ეფრემ მცირის თარგმანებში კარგად ჩანს ათონელთა მთარგმნელობითი ტრადიციებიდან ელინოფილურზე თანდათანობით გადასვლის პროცესი. თუკი თავისი მოღვაწეობის დასაწყისში იგი „სიტყუადართვითი“ (მეტ-ნაკლებად თავისუფალი) მთარგმნელობითი მეთოდით და ტერმინთა გადმოტანის თვალსაზრისით ათონელთა მიმდევარი იყო ([[გრიგოლ ღვთისმეტყველი]]ს I9 არალიტურგიკული სიტყვა, [[იოანე დამასკელი]]ს „დიალექტიკა“ და „გარდამოცემა”), მის გვიანდელ თარგმანებში (გრიგოლ ღეთისმეტყველის 16 ლიტურგიკული სიტყვა, არეოპაგიტული კორპუსი) უკვე თავს იჩენს მკვეთრაღ ჩამოყალიბებული ელინოფილური პოზიცია – დედანთან მაქსიმალური სიახლოვე, საღვთისმეტყველო-ტერმინოლოგიური სიზუსტე. ეფრემ მცირის კოლოფონებში („დიალექტიკისა“ და გრიგოლ ღვთისმეტყველის 16-სიტყვედის შესავლები, ფსალმუნთა და სამოციქულოს განმარტებათა წინასიტყვაობები და ბოლოსიტყვაობები) გამჟღავნებულია [[ბიზანტია]]ში მიმდინარე ლიტერატურული პროცესების ღრმა ცოდნა – ასახულია ბიზანტიური რიტორიკის აქტუალური საკითხები, სტილური და პოეტიკური თეორიები, მეცნიერულად ჩამოყალიბებულია მთარგმნელობითი კონცეფია. ელინოფილურ ორიენტაციას ავლენს ეფრემ მცირე ნუსხებზე მუშაობის დროსაც. კრებულები, რომლებშიც მისი თარგმანებია, თავისი აგებულებითა და ატრიბუტიკით – კოლოფონებით, ლექსიკოლოგიური, გრამატიკულ-რიტორიკული, საღვთისმეტყველო, მითოლოგიური კომენტარებით, მარგინალური, პროსოდიისა და პუნქტუაციის ნიშნებით მკვეთრად გამოხატული ბიზანტიზებული ხელნაწერებია.
-ელინოფილური მიმდინარეობის გამგრძელებელია მწიგნობარი და მთარგმნელი [[არსენ იყალთოელი]] (XII ს.ე). მან განავითარა ეფრემ მცირის მიერ დაწყებული საღვთისმეტყველო და ფილოსოფიური ლიტერატურის თარგმნისა და კომენტირების საქმე (კრებული „დოგმატიკონი“). უშუალოდ არსენ იყალთოელი იყო დამფუძნებელი ე. წ. გელათური საღვთისმეტყველო სკოლისა, რომელიც ქართული მწერლობის გვიანელინოფილურ პერიოდს ქმნის (XII-XIII სს). ამ სკოლის წარმომადგენლები არიან [[პეტრე გელათელი]] (იოანე სინელის „კლემაქსი“), [[იოანე ჭიმჭიმელი]] (თეოფილაქტე ბულღარელის მარკოზისა და [[ლუკა მახარებელი|ლუკა]]ს [[სახარება|სახარებები]]ს განმარტებანი), მაქსიმე აღმსარებლის ოხზულებათა, თეოფილაქტე ბულღარელის [[იოანე მახარებელი|იოანე]]ს სახარების განმარტებათა, ქსიფილინოსის ავტორობით ცნობილი მეტაფრასული საკითხავების, [[გელათის ბიბლია|გელათური ბიბლიის]] (კიმენი და კომენტარები), [[ეკლესიასტე]]ს განმარტებათა, ამონიოს ერმისისა (ჰერმიას) და იოსებ ფლავიუსის თხსულებათა მთარგმნელები და სხვ. ამ მიმდინარეობას აგვირგვინებს [[იოანე პეტრიწი]] ნემესიოს ემესელის „ბუნებისათჳის კაცისა“ და პროკლე დიადოქოსის „კავშირნი ღეთისმეტყუელებითნის“ თარგმანებითა და მათი კომენტარებით.
+ელინოფილური მიმდინარეობის გამგრძელებელია მწიგნობარი და მთარგმნელი [[არსენ იყალთოელი]] (XII ს.). მან განავითარა ეფრემ მცირის მიერ დაწყებული საღვთისმეტყველო და ფილოსოფიური ლიტერატურის თარგმნისა და კომენტირების საქმე (კრებული „დოგმატიკონი“). უშუალოდ არსენ იყალთოელი იყო დამფუძნებელი ე. წ. გელათური საღვთისმეტყველო სკოლისა, რომელიც ქართული მწერლობის გვიანელინოფილურ პერიოდს ქმნის (XII-XIII სს). ამ სკოლის წარმომადგენლები არიან [[პეტრე გელათელი]] (იოანე სინელის „კლემაქსი“), [[იოანე ჭიმჭიმელი]] (თეოფილაქტე ბულღარელის მარკოზისა და [[ლუკა მახარებელი|ლუკა]]ს [[სახარება|სახარებები]]ს განმარტებანი), მაქსიმე აღმსარებლის თხზულებათა, თეოფილაქტე ბულღარელის [[იოანე მახარებელი|იოანე]]ს სახარების განმარტებათა, ქსიფილინოსის ავტორობით ცნობილი მეტაფრასული საკითხავების, [[გელათის ბიბლია|გელათური ბიბლიის]] (კიმენი და კომენტარები), [[ეკლესიასტე]]ს განმარტებათა, ამონიოს ერმისისა (ჰერმიას) და იოსებ ფლავიუსის თხზულებათა მთარგმნელები და სხვ. ამ მიმდინარეობას აგვირგვინებს [[იოანე პეტრიწი]] ნემესიოს ემესელის „ბუნებისათჳის კაცისა“ და პროკლე დიადოქოსის „კავშირნი ღეთისმეტყუელებითნის“ თარგმანებითა და მათი კომენტარებით.
-ელინოფილურმა იდეებმა გამოხმაურება პოვა ქართული ორიგინალურმწერლობაშიც (მემატიანეები, მეხოტბეები). ამ იდეებმა გარკვეულ-წილად ნიადაგი მოუმზადეს [[რუსთაველი შოთა|რუსთაველი]]ს მსოფლმხედვგელობასაც.
+ელინოფილურმა იდეებმა გამოხმაურება პოვა ქართული ორიგინალურ მწერლობაშიც (მემატიანეები, მეხოტბეები). ამ იდეებმა გარკვეულწილად ნიადაგი მოუმზადეს [[რუსთაველი შოთა|რუსთაველი]]ს მსოფლმხედვგელობასაც.
 ==წყარო==