ვასთირჯი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 13:33, 28 იანვარი 2020-ზე

2020-01-28T13:33:58Z

Echelidze: მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „ვასგერგი“ გადაიტანა გვერდზე „ვასთირჯი“ გადამისამართებაზე

2018-07-05T09:44:07Z

მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „ვასგერგი“ გადაიტანა გვერდზე „ვასთირჯი“ გადამისამართებაზე

Echelidze: მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „ვასთირჯი“ გადაიტანა გვერდზე „ვასგერგი“

2018-07-05T09:43:48Z

მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „ვასთირჯი“ გადაიტანა გვერდზე „ვასგერგი“

Echelidze 09:43, 5 ივლისი 2018-ზე

2018-07-05T09:43:25Z

Echelidze: ახალი გვერდი: '''ვასთირჯი ირ., ვასგერგი დიგ.''' ''(ოს. Уастырджи, Уасгерги – „წმ. გიორგი...

2018-07-05T09:42:50Z

ახალი გვერდი: '''ვასთირჯი ირ., ვასგერგი დიგ.''' ''(ოს. Уастырджи, Уасгерги – „წმ. გიორგი...

ახალი გვერდი

'''ვასთირჯი ირ., ვასგერგი დიგ.''' ''(ოს. Уастырджи, Уасгерги – „წმ. გიორგი“)'' – ოსური [[პანთეონი]]ს ყველაზე თაყვანსაცემი და პოპულარული ღვთაება, შუამავალი ადამიანებსა და ღმერთს შორის; არის მამაკაცთა ([[ლაგთი ძუარი]] – „მამაკაცების ღვთაება“. ასე უწოდებდნენ მას ოსი ქალები, რომლებსაც ეკრძალებოდათ ვასთირჯის სახელის წარმოთქმა), მგზავრთა, მეომართა, უქონელთა და ავადმყოფთა მფარველი, აგრარული ფუნქციის მატარებელი ღვთაება (ადამიანებს ზეციდან ჩამოუტანა კავი და ასწავლა ხვნა); წარმოდგენილი ჰყავთ, როგორც თეთრნაბადმოსხმული და თეთრ ცხენზე ამხედრებული [[მეომარი]] (შდრ. წმ. გიორგის ქრისტიანული იკონოგრაფია).

ვასთირჯის ეპითეტებია: „თვალცეცხლოვანი“ (цæхæрцæст), „ქველი“ (хъæбатыр), „ძლიერი“ (тыхджын) და სხვ. ვასთირჯის ასეთმა პოპულარობამ განაპირობა ის ფაქტი, რომ მთელს ოსეთში ყველაზე მეტი და ყველაზე ცნობილი სალოცავები სწორედ მის სახელთან არიან დაკავშირებულნი. წარსულში ძალზე იშვიათი იყო სოფელი, რომელსაც არ ჰქონდა „ვასთირჯი ქუვანდონი“ (წმ. გიორგის სალოცავი). მისი სალოცავები მდებარეობდა მგზავრთათვის ყველაზე საშიშ გზებზე და უღელტეხილებზე. ვასთირჯის სახელობის განთქმული სალოცავები იყო „რექომი“ ალაგირის ხეობაში, „ძივღისი ძუარი“ ქურთათის ხეობაში, „სტირ ხოხი ძუარი“ ნარის ხეობაში და სხვ.

საინტერესოა აღინიშნოს, რომ [[პირველი მსოფლიო ომი 1914–18|პირველი მსოფლიო ომი]]ს დროს კარპატებში [[ფრონტი|ფრონტზე]] მყოფმა ოსმა მეომრებმა ავსტრიელებზე გამარჯვების მიზნით ვასთირჯის პატივსაცემად სალოცავი მოაწყვეს. ვასთირჯის სახელობის დღეობა ყოველწლიურად ნოემბრის თვეში, სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების დამთავრების შემდეგ აღინიშნებოდა.

ვასთირჯი ნართული ეპოსის პოპულარული პერსონაჟია. იგი ითვლება სახელოვანი ნართი ქალის, ნართების მთავარი დიასახლისის – [[სათანა]]ს მამად; არის ნართების ხშირი სტუმარი, მონაწილეობს მათ [[ლაშქრობა|ლაშქრობებსა]] და ნადიმებში.

ზოგიერთი მკვლევარი ვასთირჯის სახეში მზის ღვთაების არქეტიპს ხედავს.

==ლიტერატურა==
*Гатиев Б. Суеверия и предрассудки у осетин // ССКГ. IX. ТФ., 1876;
*Миллер В. Ф. Осетинские этюды. II. М., 1882;
*მისივე, Отголоски кавказских верований на могильных памятниках. Вып. III. М., 1983; *Абаев В. И. Избранные труды. Т. IV. Владикавказ, 1990;
*Уарзиати В. Праздничный мир осетин. Владикавказ, 1995;
*Газданова В. С. Образ Уастырджи в религиозно-мифологических представлениях осетин // Дарьял. 1998. № 3;
*О. Каммарзати. Дуальный культ // Дарьял. 1999. № 4;
*Бекоев В. И. Христианизированное Божество Уастырджи в образной системе мифологической поэзии осетин // ИРГПУ. Вып. 47, т. 9, 2007;
*Таказов Ф. М. Архетипы культурного героя в осетинской мифологии // III Всероссийкие Миллеровские чтения. Материалы научной конференции 4-5 октября 2012 г. Владикавказ, 2012;
*Дзидзоев В. Известное и неизвестное в этнографии и мифологии осетин. Что общего и отличительного Уастырджы-Уасгерги и святого Георгия? // Дарьял. 2012. № 3;
*Чибиров Л. А. Пантеон // Осетины. Серия «Народы и Культуры». Ответственные редакторы З. Б. Цаллагова, Л. А. Чибиров. М., 2012;
*Таказов М. Ф. Архетипы солнца в осетинской мифологии // Фундаментальное исследование. Вып. № 10-11/2013.

==წყარო==
[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]]

[[კატეგორია:მითოლოგია]]
[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]
[[კატეგორია:ოსური მითები]]
[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]
[[კატეგორია:ღმერთები]]
[[კატეგორია:ოსური ღვთაებანი]]
[[კატეგორია:ნართული ეპოსი]]
[[კატეგორია:ნართული ეპოსის პერსონაჟები]]

←წინა ვერსია		13:33, 28 იანვარი 2020-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
−	'''ვასთირჯი ირ., ვასგერგი დიგ.''' ''(ოს. Уастырджи, Уасгерги – „წმ. გიორგი“)'' – ოსური [[პანთეონი]]ს ყველაზე თაყვანსაცემი და პოპულარული ღვთაება, შუამავალი ადამიანებსა და ღმერთს შორის; არის მამაკაცთა ([[ლაგთი ძუარი]] – „მამაკაცების ღვთაება“. ასე უწოდებდნენ მას ოსი ქალები, რომლებსაც ეკრძალებოდათ ვასთირჯის სახელის წარმოთქმა), მგზავრთა, მეომართა, უქონელთა და ავადმყოფთა მფარველი, აგრარული ფუნქციის მატარებელი ღვთაება (ადამიანებს ზეციდან ჩამოუტანა კავი და ასწავლა ხვნა); წარმოდგენილი ჰყავთ, როგორც თეთრნაბადმოსხმული და თეთრ ცხენზე ამხედრებული [[მეომარი]] (შდრ. წმ. გიორგის ქრისტიანული იკონოგრაფია).	+	'''ვასთირჯი ირ., ვასგერგი დიგ.''' ''(ოს. Уастырджи, Уасгерги – „წმ. გიორგი“)'' – ოსური [[პანთეონი]]ს ყველაზე თაყვანსაცემი და პოპულარული ღვთაება, შუამავალი ადამიანებსა და ღმერთს შორის; არის მამაკაცთა ([[ლაგთი ძუარი]] – „მამაკაცების ღვთაება“. ასე უწოდებდნენ მას ოსი ქალები, რომლებსაც ეკრძალებოდათ ვასთირჯის სახელის წარმოთქმა), მგზავრთა, მეომართა, უქონელთა და ავადმყოფთა მფარველი, აგრარული ფუნქციის მატარებელი ღვთაება (ადამიანებს ზეციდან ჩამოუტანა [[კავი (სამეურნეო იარაღი)\|კავი]] და ასწავლა ხვნა); წარმოდგენილი ჰყავთ, როგორც თეთრნაბადმოსხმული და თეთრ ცხენზე ამხედრებული [[მეომარი]] (შდრ. წმ. გიორგის ქრისტიანული იკონოგრაფია).

	ვასთირჯის ეპითეტებია: „თვალცეცხლოვანი“ (цæхæрцæст), „ქველი“ (хъæбатыр), „ძლიერი“ (тыхджын) და სხვ. ვასთირჯის ასეთმა პოპულარობამ განაპირობა ის ფაქტი, რომ მთელს ოსეთში ყველაზე მეტი და ყველაზე ცნობილი სალოცავები სწორედ მის სახელთან არიან დაკავშირებულნი. წარსულში ძალზე იშვიათი იყო სოფელი, რომელსაც არ ჰქონდა „ვასთირჯი ქუვანდონი“ (წმ. გიორგის სალოცავი). მისი სალოცავები მდებარეობდა მგზავრთათვის ყველაზე საშიშ გზებზე და უღელტეხილებზე. ვასთირჯის სახელობის განთქმული სალოცავები იყო „რექომი“ ალაგირის ხეობაში, „ძივღისი ძუარი“ ქურთათის ხეობაში, „სტირ ხოხი ძუარი“ ნარის ხეობაში და სხვ.		ვასთირჯის ეპითეტებია: „თვალცეცხლოვანი“ (цæхæрцæст), „ქველი“ (хъæбатыр), „ძლიერი“ (тыхджын) და სხვ. ვასთირჯის ასეთმა პოპულარობამ განაპირობა ის ფაქტი, რომ მთელს ოსეთში ყველაზე მეტი და ყველაზე ცნობილი სალოცავები სწორედ მის სახელთან არიან დაკავშირებულნი. წარსულში ძალზე იშვიათი იყო სოფელი, რომელსაც არ ჰქონდა „ვასთირჯი ქუვანდონი“ (წმ. გიორგის სალოცავი). მისი სალოცავები მდებარეობდა მგზავრთათვის ყველაზე საშიშ გზებზე და უღელტეხილებზე. ვასთირჯის სახელობის განთქმული სალოცავები იყო „რექომი“ ალაგირის ხეობაში, „ძივღისი ძუარი“ ქურთათის ხეობაში, „სტირ ხოხი ძუარი“ ნარის ხეობაში და სხვ.

@@ ხაზი 13: / ხაზი 13: @@
 *Гатиев Б. Суеверия и предрассудки у осетин // ССКГ. IX. ТФ., 1876;
 *Миллер В. Ф. Осетинские этюды. II. М., 1882;
-*მისივე, Отголоски кавказских верований на могильных памятниках. Вып. III. М., 1983; *Абаев В. И. Избранные труды. Т. IV. Владикавказ, 1990;
+*მისივე, Отголоски кавказских верований на могильных памятниках. Вып. III. М., 1983;
 *Уарзиати В. Праздничный мир осетин. Владикавказ, 1995;
 *Газданова В. С. Образ Уастырджи в религиозно-мифологических представлениях осетин // Дарьял. 1998. № 3;