ვახტანგ გორგასალი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 21:47, 9 ივნისი 2024-ზე

2024-06-09T21:47:17Z

Tkenchoshvili 21:28, 9 ივნისი 2024-ზე

2024-06-09T21:28:27Z

Tkenchoshvili 21:05, 22 იანვარი 2024-ზე

2024-01-22T21:05:49Z

Tkenchoshvili 20:05, 19 აგვისტო 2023-ზე

2023-08-19T20:05:37Z

Tkenchoshvili 09:56, 1 ივნისი 2022-ზე

2022-06-01T09:56:28Z

Tkenchoshvili 13:03, 15 დეკემბერი 2021-ზე

2021-12-15T13:03:23Z

Tkenchoshvili 08:01, 8 იანვარი 2020-ზე

2020-01-08T08:01:24Z

Tkenchoshvili 07:56, 8 იანვარი 2020-ზე

2020-01-08T07:56:16Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2020-01-03T09:20:53Z

‎წყარო

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2020-01-03T09:20:02Z

‎წყარო

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 [[ფაილი:Vaxtang gorgasali.JPG|thumb|200px|ვახტანგ I გორგასალი]]
-'''ვახტანგ I ''' - ქართლის მეფე V საუკუნის მე-2 ნახევარში – ვახტანგ მეფეზე „ქართლის ცხოვრებაში“ ცალკე თხზულება არის შესული „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“, რომლის ავტორია [[ჯუანშერი]].
+'''ვახტანგ I ''' - ქართლის მეფე V საუკუნის მე-2 ნახევარში – ვახტანგ მეფეზე „[[ქართლის ცხოვრება]]ში“ ცალკე თხზულება არის შესული „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“, რომლის ავტორია [[ჯუანშერი]].
-ვახტანგ I იყო შესანიშნავი სარდალი და მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მოღვაწე. იბრძოდა ქართლის განთავისუფლებისათვის ირანელთა უღლისაგან, საქართველოს გაერთიანებისათვის, ქვეყნის ცენტრალიზაციისათვის, შეუზღუდავი სამეფო ხელისუფლებისათვის. 60-იან წლებში ვახტანგ I ირანელებმა ქართლის ლაშქრით შუა აზიაში გაიწვიეს საომრად. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ დაიწყო აქტიური მოქმედება ქართლიდან ირანელთა განდევნისათვის. ვახტანგს ძლიერი ოპოზიცია ჰყავდა ქართლის ფეოდალებს შორის, მათ ზურგს უმაგრებდა ირანი. პირველი იერიში მეფემ ეკლესიაზე მიიტანა, ჩაატარა მისი რეორგანიზაცია, შეცვალა ქართლის ეკლესიის მეთაური  და ეპისკოპოსთა თავის მაგივრად კათალიკოსობა დააწესა. ქართლის ეკლესიას მოუპოვა ავტოკეფალია. შეიქმნა ახალი საეპისკოპოსოები. სამეფო დომენში (ქართლ-კახეთ, ჰერეთი) ხუთი ახალი ეპისკოპოსი დანიშნა. ამ აქციით ვახტანგმა ეკლესია უფრო მეტად სამეფო ხელისუფლებას დაუქვემდებარა, მოუპოვა დამოუკიდებლობა საერთაშორისო ასპარეზზე და გაააქტიურა კავშირი კონსტანტინოპოლთან, რასაც დიდი მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა ირანის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ვახტანგმა ხელთ იგდო კავკასიონზე  გადმოსასვლელები, რომლებიც მანამდე ირანელებს ეჭირათ და დაუკავშირდა ჩრდილოეთ კავკასიის ჰუნებს. ვახტანგ I-მა მოხერხებულად ისარგებლა ირანის გართულებული ვითარებით შუა აზიაში და 482 წელს დაიწყო აჯანყება. მან მოაკვლევინა ქართლის ოპოზიციონერი ფეოდალთა მეთაური ვარსქენ პიტიახში. თავდაპირველად წარმატება აჯანყებულთა მხარეზე იყო, მაგრამ ვახტანგმა ვერ მიიღო დაპირებული დახმარება ჰუნებისაგან, არც ბიზანტია დაეხმარა, ამას დაერთო შინაურ მტერთა აშლილობა და 483-384 წლებში ირანელებთან შეტაკება ვახტანგის დამარცხებით დამთავრდა.
+ვახტანგ I იყო შესანიშნავი [[სარდალი]] და მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მოღვაწე. იბრძოდა ქართლის განთავისუფლებისათვის ირანელთა უღლისაგან, [[საქართველო]]ს გაერთიანებისათვის, ქვეყნის ცენტრალიზაციისათვის, შეუზღუდავი სამეფო ხელისუფლებისათვის. 60-იან წლებში ვახტანგ I ირანელებმა ქართლის [[ლაშქარი|ლაშქრით]] შუა აზიაში გაიწვიეს საომრად. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ დაიწყო აქტიური მოქმედება ქართლიდან ირანელთა განდევნისათვის. ვახტანგს ძლიერი ოპოზიცია ჰყავდა ქართლის ფეოდალებს შორის, მათ ზურგს უმაგრებდა [[ირანი]]. პირველი [[იერიში]] მეფემ [[ეკლესია]]ზე მიიტანა, ჩაატარა მისი რეორგანიზაცია, შეცვალა ქართლის ეკლესიის მეთაური  და [[ეპისკოპოსი|ეპისკოპოსთა]] თავის მაგივრად კათალიკოსობა დააწესა. ქართლის ეკლესიას მოუპოვა [[ავტოკეფალია]]. შეიქმნა ახალი საეპისკოპოსოები. სამეფო დომენში (ქართლ-კახეთ, ჰერეთი) ხუთი ახალი ეპისკოპოსი დანიშნა. ამ აქციით ვახტანგმა ეკლესია უფრო მეტად სამეფო ხელისუფლებას დაუქვემდებარა, მოუპოვა დამოუკიდებლობა საერთაშორისო ასპარეზზე და გაააქტიურა კავშირი კონსტანტინოპოლთან, რასაც დიდი მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა ირანის წინააღმდეგ [[ბრძოლა]]ში. ვახტანგმა ხელთ იგდო კავკასიონზე  გადმოსასვლელები, რომლებიც მანამდე ირანელებს ეჭირათ და დაუკავშირდა ჩრდილოეთ კავკასიის ჰუნებს. ვახტანგ I-მა მოხერხებულად ისარგებლა ირანის გართულებული ვითარებით შუა აზიაში და 482 წელს დაიწყო [[აჯანყება]]. მან მოაკვლევინა ქართლის ოპოზიციონერი ფეოდალთა მეთაური ვარსქენ პიტიახში. თავდაპირველად წარმატება აჯანყებულთა მხარეზე იყო, მაგრამ ვახტანგმა ვერ მიიღო დაპირებული დახმარება ჰუნებისაგან, არც [[ბიზანტია]] დაეხმარა, ამას დაერთო შინაურ მტერთა აშლილობა და 483-384 წლებში ირანელებთან შეტაკება ვახტანგის დამარცხებით დამთავრდა.
-ვახტანგმა დიდი სამშენებლო საქმიანობა ჩაატარა, მის დროს აშენდა უჯარმა, ჭერემი, ხორნაბუჯი, არტანუჯი. მცხეთაში მირიან მეფის დროს აგებული სვეტიცხოვლის ადგილზე ააგო ქის ტაძარი. გაგაწყვიტა დედაქალაქის თბილისში გადმოტანა. დაიწყო მშენებლობა, მაგრამ ვერ მოასწრო. ჯუანშერის სიტყვებით … „და იყო იგი უმაღლეს კაცთა მის ჟამისათა და უმშვენიერეს სახითა და ძლიერ ძალითა“. შემდგომში საქართველოს სახელმწიფო დროშას „ვახტანგიანს“  და „გორგასლიანს“ უწოდებდნენ. „გორგასალი“ (სპარსულად „მგლისთავს“ ნიშნავს) იმიტომ შერქმევია, რომ მუზარადზე მგელი ჰქონდა გამოსახული.
+ვახტანგმა დიდი სამშენებლო საქმიანობა ჩაატარა, მის დროს აშენდა [[უჯარმის ციხე-ქალაქი|უჯარმა]], ჭერემი, ხორნაბუჯი, არტანუჯი. [[მცხეთა]]ში [[მირიან III|მირიან]] მეფის დროს აგებული სვეტიცხოვლის ადგილზე ააგო ქვის ტაძარი. გაგაწყვიტა დედაქალაქის [[თბილისი|თბილისში]] გადმოტანა. დაიწყო მშენებლობა, მაგრამ ვერ მოასწრო. ჯუანშერის სიტყვებით … „და იყო იგი უმაღლეს კაცთა მის ჟამისათა და უმშვენიერეს სახითა და ძლიერ ძალითა“. შემდგომში საქართველოს [[სახელმწიფო დროშა]]ს „ვახტანგიანს“  და „გორგასლიანს“ უწოდებდნენ. „გორგასალი“ (სპარსულად „მგლისთავს“ ნიშნავს) იმიტომ შერქმევია, რომ [[მუზარადი|მუზარადზე]] [[მგელი]] ჰქონდა გამოსახული.
-ვახტანგი ბრძოლაში მიღებული მძიმე ჭრილობის შედეგად გარდაიცვალა. იგი დაუკრძალიათ მცხეთაში, მის მიერ აგებულ საკათალიკოსო ტაძარში. XI საუკუნეში აქ აშენდა სვეტიცხოვლის ახალი ტაძარი, რომელშიც ერთი საფლავი ახლაც ვახტანგ გორგასლისეულადაა მიჩნეული.
+ვახტანგი ბრძოლაში მიღებული მძიმე ჭრილობის შედეგად გარდაიცვალა. იგი დაუკრძალიათ მცხეთაში, მის მიერ აგებულ საკათალიკოსო ტაძარში. XI საუკუნეში აქ აშენდა [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოვლის ახალი ტაძარი]], რომელშიც ერთი საფლავი ახლაც ვახტანგ გორგასლისეულადაა მიჩნეული.
 '''ვახტანგ გორგასლის მეფობის დათარიღება:'''
-ვახუშტი 439-499;
+[[ვახუშტი ბატონიშვილი|ვახუშტი]] 439-499;
-ს. გორგაძე 443-503;
+[[გორგაძე სერგი|ს. გორგაძე]] 443-503;
-ივ. ჯავახიშვილი 442-502;
+[[ივანე ჯავახიშვილი|ივ. ჯავახიშვილი]] 442-502;
 კ. თუმანოვი 435-522;
 ვ. გოლიაძე 438-491
-ქართულმა ეკლესიამ დიდი მეფე ვახტანგ გორგასალი წმინდანად შერაცხა. ხსენების დღე 30.XI (13.XII) დააწესა.
+ქართულმა ეკლესიამ დიდი მეფე ვახტანგ გორგასალი [[წმინდანები|წმინდანად]] შერაცხა. ხსენების დღე 30.XI (13.XII) დააწესა.
-ვახტანგ  მეფის შინაგანმა და საგარეო პოლიტიკამ მხატვრული ასახვა პოვა ლექსებში, გადმოცემებსა და თქმულებებში. ხალხის ხსოვნაში ახლაც დაცულია ვახტანგ გორგასლის მიერ თბილისის სატახტო ქალაქად ქცევა („თბილისის აშენება ვახტანგ გორგასლის მიერ“) უჯარმის აშენება („გორგასალის ციხე“), ბრძოლა ალანებთან („როგორ შეიქნა სახელწოდება მეტეხი“), ბრძოლა სპარსელებთან, მეფის ღალატით დაღუპვა („გორგასალის ციხე, „ხალხური გადმოცემა ვახტანგ გორგასალზე“).  ლექსებში იგრძნობა ხალხის ღრმა სიყვარული („ვახტანგ მეფე-ღმერთს უყვარდა, „ვახტანგ მეფე რომ კვდებოდა“), ვახტანგ გორგასლის ციკლის ნაწარმოებები შეიცავენ საერთაშორისო ხასიათის მოტივებს.
+ვახტანგ  მეფის შინაგანმა და საგარეო პოლიტიკამ მხატვრული ასახვა პოვა [[ლექსი|ლექსებში]], გადმოცემებსა და [[თქმულება|თქმულებებში]]. ხალხის ხსოვნაში ახლაც დაცულია ვახტანგ გორგასლის მიერ თბილისის სატახტო ქალაქად ქცევა („თბილისის აშენება ვახტანგ გორგასლის მიერ“) უჯარმის აშენება („გორგასალის ციხე“), ბრძოლა ალანებთან („როგორ შეიქნა სახელწოდება მეტეხი“), ბრძოლა სპარსელებთან, მეფის ღალატით დაღუპვა („გორგასალის ციხე, „ხალხური გადმოცემა ვახტანგ გორგასალზე“).  ლექსებში იგრძნობა ხალხის ღრმა სიყვარული („ვახტანგ მეფე-ღმერთს უყვარდა, „ვახტანგ მეფე რომ კვდებოდა“), ვახტანგ გორგასლის ციკლის ნაწარმოებები შეიცავენ საერთაშორისო ხასიათის მოტივებს.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
-[[ფაილი:Vaxtang gorgasali.JPG|thumb|200pq|ვახტანგ I გორგასალი]]
+[[ფაილი:Vaxtang gorgasali.JPG|thumb|200px|ვახტანგ I გორგასალი]]
-'''ვახტანგ I ''' - [[გორგასალი]],  [[ქართლი|ქართლის]] მეფე (დაახლოებით 449–502) ოცდამეცამეტე მეფე [[ფარნავაზ მეფე|ფარნავაზიდან]]. ტახტზე ავიდა როგორც [[ირანი|ირანის]] ვასალი. იბრძოდა სამეფო ხელისუფლების ცენტრალიზაციისათვის; ქვეყნიდან გააძევა მისი პოლიტიკის მოწინააღმდეგე [[არქიეპისკოპოსი]] და ქართლის ეკლესიას სათავეში [[კათალიკოსი]] ჩაუყენა. მის დროს განაშენიანდა [[თბილისი]] და შემზადდა ნიადაგი [[მცხეთა|მცხეთიდან]] დედაქალაქის გადმოსატანად.
+'''ვახტანგ I ''' - ქართლის მეფე V საუკუნის მე-2 ნახევარში – ვახტანგ მეფეზე „ქართლის ცხოვრებაში“ ცალკე თხზულება არის შესული „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“, რომლის ავტორია [[ჯუანშერი]].
-შვიდი წლის იყო  ვახტანგ მეფე, როდესაც გარდაეცვალა მამა. ოსებმა მოიტაცეს ვახტანგის და – მირანდუხტი, რომელიც კასპის მთავართან იზრდებოდა. სპარსელები და ბერძნები ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ საქართველოს ტერიტორიის დატაცებაში.
+ვახტანგ I იყო შესანიშნავი სარდალი და მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მოღვაწე. იბრძოდა ქართლის განთავისუფლებისათვის ირანელთა უღლისაგან, საქართველოს გაერთიანებისათვის, ქვეყნის ცენტრალიზაციისათვის, შეუზღუდავი სამეფო ხელისუფლებისათვის. 60-იან წლებში ვახტანგ I ირანელებმა ქართლის ლაშქრით შუა აზიაში გაიწვიეს საომრად. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ დაიწყო აქტიური მოქმედება ქართლიდან ირანელთა განდევნისათვის. ვახტანგს ძლიერი ოპოზიცია ჰყავდა ქართლის ფეოდალებს შორის, მათ ზურგს უმაგრებდა ირანი. პირველი იერიში მეფემ ეკლესიაზე მიიტანა, ჩაატარა მისი რეორგანიზაცია, შეცვალა ქართლის ეკლესიის მეთაური  და ეპისკოპოსთა თავის მაგივრად კათალიკოსობა დააწესა. ქართლის ეკლესიას მოუპოვა ავტოკეფალია. შეიქმნა ახალი საეპისკოპოსოები. სამეფო დომენში (ქართლ-კახეთ, ჰერეთი) ხუთი ახალი ეპისკოპოსი დანიშნა. ამ აქციით ვახტანგმა ეკლესია უფრო მეტად სამეფო ხელისუფლებას დაუქვემდებარა, მოუპოვა დამოუკიდებლობა საერთაშორისო ასპარეზზე და გაააქტიურა კავშირი კონსტანტინოპოლთან, რასაც დიდი მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა ირანის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ვახტანგმა ხელთ იგდო კავკასიონზე  გადმოსასვლელები, რომლებიც მანამდე ირანელებს ეჭირათ და დაუკავშირდა ჩრდილოეთ კავკასიის ჰუნებს. ვახტანგ I-მა მოხერხებულად ისარგებლა ირანის გართულებული ვითარებით შუა აზიაში და 482 წელს დაიწყო აჯანყება. მან მოაკვლევინა ქართლის ოპოზიციონერი ფეოდალთა მეთაური ვარსქენ პიტიახში. თავდაპირველად წარმატება აჯანყებულთა მხარეზე იყო, მაგრამ ვახტანგმა ვერ მიიღო დაპირებული დახმარება ჰუნებისაგან, არც ბიზანტია დაეხმარა, ამას დაერთო შინაურ მტერთა აშლილობა და 483-384 წლებში ირანელებთან შეტაკება ვახტანგის დამარცხებით დამთავრდა.
-ვახტანგი როდესაც 15 წლისა შეიქმნა, შეკრიბა დარბაზის ერი და გამოიჩინა უდიდესი პოლიტიკოსობა: მაშინ როცა ყველა ფეხზე იდგა, მეფემ გვერდზე მოისვა ერთ მხარეს ქართლის მთავარეპისკოპოსი მიქაელი, მეორე მხარეს ცეცხლთაყვანისმცემელთა ქურუმი ბინქარი. ამით მან ხაზი გაუსვა, რომ ერთნაირად სცემდა პატივს [[ბიზანტია|ბიზანტიასაც]] და სპარსეთსაც. 458 წელს ილაშქრა ჩრდილოეთ [[კავკასია|კავკასიაში]];
+ვახტანგმა დიდი სამშენებლო საქმიანობა ჩაატარა, მის დროს აშენდა უჯარმა, ჭერემი, ხორნაბუჯი, არტანუჯი. მცხეთაში მირიან მეფის დროს აგებული სვეტიცხოვლის ადგილზე ააგო ქის ტაძარი. გაგაწყვიტა დედაქალაქის თბილისში გადმოტანა. დაიწყო მშენებლობა, მაგრამ ვერ მოასწრო. ჯუანშერის სიტყვებით … „და იყო იგი უმაღლეს კაცთა მის ჟამისათა და უმშვენიერეს სახითა და ძლიერ ძალითა“. შემდგომში საქართველოს სახელმწიფო დროშას „ვახტანგიანს“  და „გორგასლიანს“ უწოდებდნენ. „გორგასალი“ (სპარსულად „მგლისთავს“ ნიშნავს) იმიტომ შერქმევია, რომ მუზარადზე მგელი ჰქონდა გამოსახული.
-ოსებზე გამარჯვების შემდეგ ვახტანგმა ცოლად მოიყვანა სპარსეთის მეფის ასული – ბალენდუხტი. ამით დაუმოყვრდა სპარსეთს და მასთან ერთად V საუკუნის 50–60-იან წლებში ეომებოდა ბიზანტიელებს.
+ვახტანგი ბრძოლაში მიღებული მძიმე ჭრილობის შედეგად გარდაიცვალა. იგი დაუკრძალიათ მცხეთაში, მის მიერ აგებულ საკათალიკოსო ტაძარში. XI საუკუნეში აქ აშენდა სვეტიცხოვლის ახალი ტაძარი, რომელშიც ერთი საფლავი ახლაც ვახტანგ გორგასლისეულადაა მიჩნეული.
-ვახტანგ  I მძიმე [[ბრძოლა|ბრძოლას]] აწარმოებდა ქართლის გასათავისუფლებლად სპარსელთა ბატონობისაგან. მისი პირველი [[აჯანყება]] [[ირანი|ირანის]] წინააღმდეგ მოხდა 482-84 წლებში, როდესაც ქართლელები იბრძოდნენ სომხების მხარდამხარ [[ბრძოლა|ბრძოლებში]] ჭარმანაინის ველზე (483) და მცხეთასთან (484); მეორე [[აჯანყება]] – 502 წლის ახლოს (ბრძოლა უჯარმასთან). დაიღუპა ირანელებთან [[ომი|ომში]]. ვახტანგ I დაკრძალულია მცხეთაში, [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოვლის ტაძარში]].
+'''ვახტანგ გორგასლის მეფობის დათარიღება:'''
 ვახტანგ  მეფის შინაგანმა და საგარეო პოლიტიკამ მხატვრული ასახვა პოვა ლექსებში, გადმოცემებსა და თქმულებებში. ხალხის ხსოვნაში ახლაც დაცულია ვახტანგ გორგასლის მიერ თბილისის სატახტო ქალაქად ქცევა („თბილისის აშენება ვახტანგ გორგასლის მიერ“) უჯარმის აშენება („გორგასალის ციხე“), ბრძოლა ალანებთან („როგორ შეიქნა სახელწოდება მეტეხი“), ბრძოლა სპარსელებთან, მეფის ღალატით დაღუპვა („გორგასალის ციხე, „ხალხური გადმოცემა ვახტანგ გორგასალზე“).  ლექსებში იგრძნობა ხალხის ღრმა სიყვარული („ვახტანგ მეფე-ღმერთს უყვარდა, „ვახტანგ მეფე რომ კვდებოდა“), ვახტანგ გორგასლის ციკლის ნაწარმოებები შეიცავენ საერთაშორისო ხასიათის მოტივებს.
@@ ხაზი 14: / ხაზი 22: @@
 ==წყარო==
-* [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
+* [[საქართველოს მეფეები]]
 * [[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]]
 [[კატეგორია: საქართველოს ისტორია]]
 [[კატეგორია: ქართლის მეფეები]]
 [[კატეგორია:ქართველი წმინდანები]]

←წინა ვერსია		21:05, 22 იანვარი 2024-ის ვერსია
ხაზი 10:		ხაზი 10:
	ვახტანგ I მძიმე [[ბრძოლა\|ბრძოლას]] აწარმოებდა ქართლის გასათავისუფლებლად სპარსელთა ბატონობისაგან. მისი პირველი [[აჯანყება]] [[ირანი\|ირანის]] წინააღმდეგ მოხდა 482-84 წლებში, როდესაც ქართლელები იბრძოდნენ სომხების მხარდამხარ [[ბრძოლა\|ბრძოლებში]] ჭარმანაინის ველზე (483) და მცხეთასთან (484); მეორე [[აჯანყება]] – 502 წლის ახლოს (ბრძოლა უჯარმასთან). დაიღუპა ირანელებთან [[ომი\|ომში]]. ვახტანგ I დაკრძალულია მცხეთაში, [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი\|სვეტიცხოვლის ტაძარში]].		ვახტანგ I მძიმე [[ბრძოლა\|ბრძოლას]] აწარმოებდა ქართლის გასათავისუფლებლად სპარსელთა ბატონობისაგან. მისი პირველი [[აჯანყება]] [[ირანი\|ირანის]] წინააღმდეგ მოხდა 482-84 წლებში, როდესაც ქართლელები იბრძოდნენ სომხების მხარდამხარ [[ბრძოლა\|ბრძოლებში]] ჭარმანაინის ველზე (483) და მცხეთასთან (484); მეორე [[აჯანყება]] – 502 წლის ახლოს (ბრძოლა უჯარმასთან). დაიღუპა ირანელებთან [[ომი\|ომში]]. ვახტანგ I დაკრძალულია მცხეთაში, [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი\|სვეტიცხოვლის ტაძარში]].

−	ვახტანგ მეფის შინაგანმა და საგარეო პოლიტიკამ მხატვრული ასახვა პოვა ლექსებში, გადმოცემებსა და თქმულებებში. ხალხის ხსოვნაში ახლაც დაცულია ვახტანგ გორგასლის მიერ თბილისის სატახტო ქალაქად ქცევა („თბილისის აშენება ვახტანგ ~~გორგასალის~~ მიერ“) უჯარმის აშენება („გორგასალის ციხე“), ბრძოლა ალანებთან („როგორ შეიქნა სახელწოდება მეტეხი“), ბრძოლა სპარსელებთან, მეფის ღალატით დაღუპვა („გორგასალის ციხე, „ხალხური გადმოცემა ვახტანგ გორგასალზე“). ლექსებში იგრძნობა ~~ხალხისს~~ ღრმა სიყვარული („ვახტანგ მეფე-ღმერთს უყვარდა, „ვახტანგ მეფე რომ ~~კვდე–ბოდა“~~), ვახტანგ გორგასლის ციკლის ნაწარმოებები შეიცავენ საერთაშორისო ხასიათის მოტივებს.	+	ვახტანგ მეფის შინაგანმა და საგარეო პოლიტიკამ მხატვრული ასახვა პოვა ლექსებში, გადმოცემებსა და თქმულებებში. ხალხის ხსოვნაში ახლაც დაცულია ვახტანგ გორგასლის მიერ თბილისის სატახტო ქალაქად ქცევა („თბილისის აშენება ვახტანგ გორგასლის მიერ“) უჯარმის აშენება („გორგასალის ციხე“), ბრძოლა ალანებთან („როგორ შეიქნა სახელწოდება მეტეხი“), ბრძოლა სპარსელებთან, მეფის ღალატით დაღუპვა („გორგასალის ციხე, „ხალხური გადმოცემა ვახტანგ გორგასალზე“). ლექსებში იგრძნობა ხალხის ღრმა სიყვარული („ვახტანგ მეფე-ღმერთს უყვარდა, „ვახტანგ მეფე რომ კვდებოდა“), ვახტანგ გორგასლის ციკლის ნაწარმოებები შეიცავენ საერთაშორისო ხასიათის მოტივებს.

@@ ხაზი 9: / ხაზი 9: @@
 ვახტანგ  I მძიმე [[ბრძოლა|ბრძოლას]] აწარმოებდა ქართლის გასათავისუფლებლად სპარსელთა ბატონობისაგან. მისი პირველი [[აჯანყება]] [[ირანი|ირანის]] წინააღმდეგ მოხდა 482-84 წლებში, როდესაც ქართლელები იბრძოდნენ სომხების მხარდამხარ [[ბრძოლა|ბრძოლებში]] ჭარმანაინის ველზე (483) და მცხეთასთან (484); მეორე [[აჯანყება]] – 502 წლის ახლოს (ბრძოლა უჯარმასთან). დაიღუპა ირანელებთან [[ომი|ომში]]. ვახტანგ I დაკრძალულია მცხეთაში, [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოვლის ტაძარში]].
 ==წყარო==
 * [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
+* [[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]]
 [[კატეგორია: საქართველოს ისტორია]]
 [[კატეგორია: ქართლის მეფეები]]
 [[კატეგორია:ქართველი წმინდანები]]

@@ ხაზი 4: / ხაზი 4: @@
 შვიდი წლის იყო  ვახტანგ მეფე, როდესაც გარდაეცვალა მამა. ოსებმა მოიტაცეს ვახტანგის და – მირანდუხტი, რომელიც კასპის მთავართან იზრდებოდა. სპარსელები და ბერძნები ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ საქართველოს ტერიტორიის დატაცებაში.
-ვახტანგი როდესაც 15 წლისა შეიქმნა, შეკრიბა [[დარბაზი|დარბაზის]] ერი და გამოიჩინა უდიდესი პოლიტიკოსობა: მაშინ როცა ყველა ფეხზე იდგა, მეფემ გვერდზე მოისვა ერთ მხარეს ქართლის მთავარეპისკოპოსი მიქაელი, მეორე მხარეს ცეცხლთაყვანისმცემელთა ქურუმი ბინქარი. ამით მან ხაზი გაუსვა, რომ ერთნაირად სცემდა პატივს [[ბიზანტია|ბიზანტიასაც]] და სპარსეთსაც. 458 წელს ილაშქრა ჩრდილოეთ [[კავკასია|კავკასიაში]];
+ვახტანგი როდესაც 15 წლისა შეიქმნა, შეკრიბა დარბაზის ერი და გამოიჩინა უდიდესი პოლიტიკოსობა: მაშინ როცა ყველა ფეხზე იდგა, მეფემ გვერდზე მოისვა ერთ მხარეს ქართლის მთავარეპისკოპოსი მიქაელი, მეორე მხარეს ცეცხლთაყვანისმცემელთა ქურუმი ბინქარი. ამით მან ხაზი გაუსვა, რომ ერთნაირად სცემდა პატივს [[ბიზანტია|ბიზანტიასაც]] და სპარსეთსაც. 458 წელს ილაშქრა ჩრდილოეთ [[კავკასია|კავკასიაში]];
 ოსებზე გამარჯვების შემდეგ ვახტანგმა ცოლად მოიყვანა სპარსეთის მეფის ასული – ბალენდუხტი. ამით დაუმოყვრდა სპარსეთს და მასთან ერთად V საუკუნის 50–60-იან წლებში ეომებოდა ბიზანტიელებს.

←წინა ვერსია		13:03, 15 დეკემბერი 2021-ის ვერსია
ხაზი 8:		ხაზი 8:
	ოსებზე გამარჯვების შემდეგ ვახტანგმა ცოლად მოიყვანა სპარსეთის მეფის ასული – ბალენდუხტი. ამით დაუმოყვრდა სპარსეთს და მასთან ერთად V საუკუნის 50–60-იან წლებში ეომებოდა ბიზანტიელებს.		ოსებზე გამარჯვების შემდეგ ვახტანგმა ცოლად მოიყვანა სპარსეთის მეფის ასული – ბალენდუხტი. ამით დაუმოყვრდა სპარსეთს და მასთან ერთად V საუკუნის 50–60-იან წლებში ეომებოდა ბიზანტიელებს.

−	ვახტანგ I მძიმე [[ბრძოლა\|ბრძოლას]] აწარმოებდა ქართლის გასათავისუფლებლად სპარსელთა ბატონობისაგან. მისი პირველი [[აჯანყება]] [[ირანი\|ირანის]] წინააღმდეგ მოხდა 482-84 წლებში, როდესაც ქართლელები იბრძოდნენ სომხების მხარდამხარ [[ბრძოლა\|ბრძოლებში]] ჭარმანაინის ველზე (483) და მცხეთასთან (484); მეორე [[აჯანყება]] – 502 წლის ახლოს (ბრძოლა უჯარმასთან). დაიღუპა ირანელებთან [[ომი\|ომში]]. ვახტანგ I დაკრძალულია მცხეთაში, სვეტიცხოვლის ტაძარში.	+	ვახტანგ I მძიმე [[ბრძოლა\|ბრძოლას]] აწარმოებდა ქართლის გასათავისუფლებლად სპარსელთა ბატონობისაგან. მისი პირველი [[აჯანყება]] [[ირანი\|ირანის]] წინააღმდეგ მოხდა 482-84 წლებში, როდესაც ქართლელები იბრძოდნენ სომხების მხარდამხარ [[ბრძოლა\|ბრძოლებში]] ჭარმანაინის ველზე (483) და მცხეთასთან (484); მეორე [[აჯანყება]] – 502 წლის ახლოს (ბრძოლა უჯარმასთან). დაიღუპა ირანელებთან [[ომი\|ომში]]. ვახტანგ I დაკრძალულია მცხეთაში, [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი\|სვეტიცხოვლის ტაძარში]].

@@ ხაზი 39: / ხაზი 39: @@
 [[კატეგორია: ქართლის მეფეები]]
 [[კატეგორია:ქართველი წმინდანები]]
-[[კატეგორია:თმულებები ვახტანგ გორგასალზე]]
+[[კატეგორია:თქმულებები ვახტანგ გორგასალზე]]

←წინა ვერსია		09:20, 3 იანვარი 2020-ის ვერსია
ხაზი 39:		ხაზი 39:
	[[კატეგორია: ქართლის მეფეები]]		[[კატეგორია: ქართლის მეფეები]]
	[[კატეგორია:ქართველი წმინდანები]]		[[კატეგორია:ქართველი წმინდანები]]
		+	[[კატეგორია:თმულებები ვახტანგ გორგასალზე]]