https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98 2026-04-27T12:16:22Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=246392&oldid=prev 2025-05-07T19:43:57Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:43, 7 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ზმნა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ზმნა]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=218544&oldid=prev 2024-02-05T11:46:29Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:46, 5 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ზმნისწინი'''&#160; პრევერბი – [[ზმნა|ზმნის]] თავში დართული მორფემა, რომელსაც აქვს როგორც სიტყვაწარმოებითი, ისე ფორმაწარმოებითი ფუნქციები: ცვლის ლექსიკურ მნიშვნელობებს, გვიჩვენებს მიმართულებას, აწარმოებს მომავალ [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს და, ამასთანავე, ზმნაში გამოხატულ მოქმედებას სძენს დასრულებულ სახეს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ზმნისწინი'''&#160; პრევერბი – [[ზმნა|ზმნის]] თავში დართული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მორფემა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომელსაც აქვს როგორც სიტყვაწარმოებითი, ისე ფორმაწარმოებითი ფუნქციები: ცვლის ლექსიკურ მნიშვნელობებს, გვიჩვენებს მიმართულებას, აწარმოებს მომავალ [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს და, ამასთანავე, ზმნაში გამოხატულ მოქმედებას სძენს დასრულებულ სახეს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინთა აღსანიშნავად სხვადასხვა ავტორი განსხვავებულ ტერმინებს იყენებდა: '''ართრონი''' ([[სულხან-საბა ორბელიანი|ს-ს. ორბელიანი]]), '''ზედდადებული''', '''კერძო კი ზედდადებული''', '''ნიშანი განმავითარი''' ([[ანტონ I]]), '''შეერთებულად ხმარებული [[თანდებული|თანდებულები]]''' ([[დოდაშვილი სოლომონ|ს. დოდაშვილი]]). '''მიმძღოლი თანდებული''' ([[ყიფიანი დიმიტრი|დ. ყიფიანი]]), '''სიტყვის ნაკვეთი''' (ა. ქუთათელაძე) და სხვ. ტერმინი, „ზმნისწინი“ დაამკვიდრა [[აკაკი შანიძე|ა. შანიძე]]მ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინთა აღსანიშნავად სხვადასხვა ავტორი განსხვავებულ ტერმინებს იყენებდა: '''ართრონი''' ([[სულხან-საბა ორბელიანი|ს-ს. ორბელიანი]]), '''ზედდადებული''', '''კერძო კი ზედდადებული''', '''ნიშანი განმავითარი''' ([[ანტონ I]]), '''შეერთებულად ხმარებული [[თანდებული|თანდებულები]]''' ([[დოდაშვილი სოლომონ|ს. დოდაშვილი]]). '''მიმძღოლი თანდებული''' ([[ყიფიანი დიმიტრი|დ. ყიფიანი]]), '''სიტყვის ნაკვეთი''' (ა. ქუთათელაძე) და სხვ. ტერმინი, „ზმნისწინი“ დაამკვიდრა [[აკაკი შანიძე|ა. შანიძე]]მ. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=217897&oldid=prev 2024-01-25T19:04:42Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:04, 25 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საიქითო, ანუ მაშორებელი ორიენტაციის ზმნისწინები მარტივია (გამონაკლისია გადა-), სააქეთო, ანუ მაახლოებელი ორიენტაციისა კი – ყველა რთული, გარდა მო ზმნისწინისა, რომლის დართვა-დაურთველობის საშუალებით გამოიხატება ორიენტაციის განსხვავება ორივე რიგის ზმნისწინებს შორის (ა. შანიძე).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საიქითო, ანუ მაშორებელი ორიენტაციის ზმნისწინები მარტივია (გამონაკლისია გადა-), სააქეთო, ანუ მაახლოებელი ორიენტაციისა კი – ყველა რთული, გარდა მო ზმნისწინისა, რომლის დართვა-დაურთველობის საშუალებით გამოიხატება ორიენტაციის განსხვავება ორივე რიგის ზმნისწინებს შორის (ა. შანიძე).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინი პოლიფუნქციური მონაცემია. იგი აღნიშნავს მიმართულებას: ადის, შე-დის. გა-დის, ჩა-დის (ა. შანიძე. არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე, ბ. ჯორბენაძე, გ. გოგოლაშვილი) და ორიენტაციას: მიქრის, მო-ქრის, მი-ფრინავს, მოფრინავს (ა. შანიძე). ზოგი მკვლევარი ორიენტაციას ცალკე არ გამოყოფს და მას [[გეზი (ზმნა)|გეზთან]] ერთად განიხილავს მიმართულებაში (ირ. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე). ზმნისწინი გამოხატავს სრულ [[ასპექტი (გრამატიკა)|ასპექტს]]: აკეთა – გა-აკეთა (ა. შანიძე): აწარმოებს [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს, სახელდობრ, ახლანდელისაგან მომავალს, მაგ. კერავს – შეკერავს, აკეთებს – გა-აკეთებს (არნ. ჩიქობავა, ა. შანიძე); აწარმოებს მწკრივს, აწმყოსაგან მყოფადს (ზ. ჭუმბურიძე. ლ. კვაჭაძე, ა. კიზირია); აწარმოებს განსხვავებული მნიშვნელობის მქონე ზმნებს. მაგ.: სახლი ააგო, ხალიჩა და-აგო, ფული წააგო (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე); აღნიშნავს ადგილმდებარეობას; ძვ. ქართულში საკმაოდ გავრცელებული იყო ადგილობითი ზმნისწინებიც, რომლებიც თანამედროვე ქართულში აღარ იხმარება (ი. ვეშაპიძე).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინი პოლიფუნქციური მონაცემია. იგი აღნიშნავს მიმართულებას: ადის, შე-დის. გა-დის, ჩა-დის (ა. შანიძე. არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე, ბ. ჯორბენაძე, გ. გოგოლაშვილი) და ორიენტაციას: მიქრის, მო-ქრის, მი-ფრინავს, მოფრინავს (ა. შანიძე). ზოგი მკვლევარი ორიენტაციას ცალკე არ გამოყოფს და მას [[გეზი (ზმნა)|გეზთან]] ერთად განიხილავს მიმართულებაში (ირ. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე). ზმნისწინი გამოხატავს სრულ [[ასპექტი (გრამატიკა)|ასპექტს]]: აკეთა – გა-აკეთა (ა. შანიძე): აწარმოებს [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს, სახელდობრ, ახლანდელისაგან მომავალს, მაგ. კერავს – შეკერავს, აკეთებს – გა-აკეთებს (არნ. ჩიქობავა, ა. შანიძე); აწარმოებს მწკრივს, აწმყოსაგან მყოფადს (ზ. ჭუმბურიძე. ლ. კვაჭაძე, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ანტონ კიზირია|</ins>ა. კიზირია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>); აწარმოებს განსხვავებული მნიშვნელობის მქონე ზმნებს. მაგ.: სახლი ააგო, ხალიჩა და-აგო, ფული წააგო (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე); აღნიშნავს ადგილმდებარეობას; ძვ. ქართულში საკმაოდ გავრცელებული იყო ადგილობითი ზმნისწინებიც, რომლებიც თანამედროვე ქართულში აღარ იხმარება (ი. ვეშაპიძე).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინის ფუნქციებიდან პირველადია მიმართულების აღნიშვნა; უძველესია მნიშვნელობათა გამიჯვნის ფუნქციაც (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა). სრული ასპექტისა და დროის (აწმყოსაგან მყოფადის წარმოება) აღნიშვნა ახ. ქართულისათვისაა დამახასიათებელი (არნ. ჩიქობავა). მიმართულება ხშირად თანამდევ ფუნქციად გვევლინება (ბ. ჯორბენაძე). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინის ფუნქციებიდან პირველადია მიმართულების აღნიშვნა; უძველესია მნიშვნელობათა გამიჯვნის ფუნქციაც (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა). სრული ასპექტისა და დროის (აწმყოსაგან მყოფადის წარმოება) აღნიშვნა ახ. ქართულისათვისაა დამახასიათებელი (არნ. ჩიქობავა). მიმართულება ხშირად თანამდევ ფუნქციად გვევლინება (ბ. ჯორბენაძე). &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=217616&oldid=prev 2024-01-22T16:20:53Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">16:20, 22 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ზმნისწინი'''&#160; პრევერბი – [[ზმნა|ზმნის]] თავში დართული მორფემა, რომელსაც აქვს როგორც სიტყვაწარმოებითი, ისე ფორმაწარმოებითი ფუნქციები: ცვლის ლექსიკურ <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშენელობებს</del>, გვიჩვენებს მიმართულებას, აწარმოებს მომავალ [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს და, ამასთანავე, ზმნაში გამოხატულ მოქმედებას სძენს დასრულებულ სახეს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ზმნისწინი'''&#160; პრევერბი – [[ზმნა|ზმნის]] თავში დართული მორფემა, რომელსაც აქვს როგორც სიტყვაწარმოებითი, ისე ფორმაწარმოებითი ფუნქციები: ცვლის ლექსიკურ <ins class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნელობებს</ins>, გვიჩვენებს მიმართულებას, აწარმოებს მომავალ [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს და, ამასთანავე, ზმნაში გამოხატულ მოქმედებას სძენს დასრულებულ სახეს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინთა აღსანიშნავად სხვადასხვა ავტორი განსხვავებულ ტერმინებს იყენებდა: '''ართრონი''' ([[სულხან-საბა ორბელიანი|ს-ს. ორბელიანი]]), '''ზედდადებული''', '''კერძო კი ზედდადებული''', '''ნიშანი განმავითარი''' ([[ანტონ I]]), '''შეერთებულად ხმარებული [[თანდებული|თანდებულები]]''' ([[დოდაშვილი სოლომონ|ს. დოდაშვილი]]). '''მიმძღოლი თანდებული''' ([[ყიფიანი დიმიტრი|დ. ყიფიანი]]), '''სიტყვის ნაკვეთი''' (ა. ქუთათელაძე) და სხვ. ტერმინი, „ზმნისწინი“ დაამკვიდრა [[აკაკი შანიძე|ა. შანიძე]]მ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინთა აღსანიშნავად სხვადასხვა ავტორი განსხვავებულ ტერმინებს იყენებდა: '''ართრონი''' ([[სულხან-საბა ორბელიანი|ს-ს. ორბელიანი]]), '''ზედდადებული''', '''კერძო კი ზედდადებული''', '''ნიშანი განმავითარი''' ([[ანტონ I]]), '''შეერთებულად ხმარებული [[თანდებული|თანდებულები]]''' ([[დოდაშვილი სოლომონ|ს. დოდაშვილი]]). '''მიმძღოლი თანდებული''' ([[ყიფიანი დიმიტრი|დ. ყიფიანი]]), '''სიტყვის ნაკვეთი''' (ა. ქუთათელაძე) და სხვ. ტერმინი, „ზმნისწინი“ დაამკვიდრა [[აკაკი შანიძე|ა. შანიძე]]მ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინი შედგენილობის მიხედვით არის მარტივი დართული, ორიენტაციის <del class="diffchange diffchange-inline">მიხედეით </del>– საიქითო და სააქეთო. საიქითო ორიენტაციისა: მი-, ა, და-, გა-, შე-, ჩა-, გადა-, წა-, უკუ-, სააქეთო ორიენტაციისა: მო-, ამო-, დამო-, გამო-, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინი შედგენილობის მიხედვით არის მარტივი დართული, ორიენტაციის <ins class="diffchange diffchange-inline">მიხედვით </ins>– საიქითო და სააქეთო. საიქითო ორიენტაციისა: მი-, ა, და-, გა-, შე-, ჩა-, გადა-, წა-, უკუ-, სააქეთო ორიენტაციისა: მო-, ამო-, დამო-, გამო-, &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემო-, ჩამო-, გადმო-, წამო-, უკმო-.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემო-, ჩამო-, გადმო-, წამო-, უკმო-.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საიქითო, ანუ მაშორებელი ორიენტაციის ზმნისწინები მარტივია (გამონაკლისია გადა-), სააქეთო, ანუ მაახლოებელი ორიენტაციისა კი – ყველა რთული, გარდა მო ზმნისწინისა, რომლის დართვა-დაურთველობის საშუალებით გამოიხატება ორიენტაციის განსხვავება ორივე რიგის ზმნისწინებს შორის (ა. შანიძე).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საიქითო, ანუ მაშორებელი ორიენტაციის ზმნისწინები მარტივია (გამონაკლისია გადა-), სააქეთო, ანუ მაახლოებელი ორიენტაციისა კი – ყველა რთული, გარდა მო ზმნისწინისა, რომლის დართვა-დაურთველობის საშუალებით გამოიხატება ორიენტაციის განსხვავება ორივე რიგის ზმნისწინებს შორის (ა. შანიძე).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინი პოლიფუნქციური მონაცემია. იგი აღნიშნავს მიმართულებას: ადის, შე-დის. გა-დის, ჩა-დის (ა. შანიძე. არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე, ბ. ჯორბენაძე, გ. გოგოლაშვილი) და ორიენტაციას: მიქრის, მო-ქრის, მი-ფრინავს, მოფრინავს (ა. შანიძე). ზოგი მკვლევარი ორიენტაციას ცალკე არ გამოყოფს და მას [[გეზი (ზმნა)|გეზთან]] ერთად განიხილავს მიმართულებაში (ირ. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე). ზმნისწინი გამოხატავს სრულ [[ასპექტი (გრამატიკა)|ასპექტს]]: აკეთა – გა-აკეთა (ა. შანიძე): აწარმოებს [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს, სახელდობრ, ახლანდელისაგან მომავალს, მაგ. კერავს – შეკერავს, აკეთებს – გა-აკეთებს (არნ. ჩიქობავა, ა. შანიძე); აწარმოებს მწკრივს, აწმყოსაგან მყოფადს (ზ. ჭუმბურიძე. ლ. კვაჭაძე, ა. კიზირია); აწარმოებს განსხვავებული მნიშვნელობის მქონე ზმნებს. მაგ.: სახლი ააგო, ხალიჩა და-აგო, ფული წააგო (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე); აღნიშნავს ადგილმდებარეობას; ძვ. ქართულში საკმაოდ გავრცელებული იყო ადგილობითი ზმნისწინებიც, რომლებიც თანამედროვე ქართულში აღარ <del class="diffchange diffchange-inline">იხშარება </del>(ი. ვეშაპიძე).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინი პოლიფუნქციური მონაცემია. იგი აღნიშნავს მიმართულებას: ადის, შე-დის. გა-დის, ჩა-დის (ა. შანიძე. არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე, ბ. ჯორბენაძე, გ. გოგოლაშვილი) და ორიენტაციას: მიქრის, მო-ქრის, მი-ფრინავს, მოფრინავს (ა. შანიძე). ზოგი მკვლევარი ორიენტაციას ცალკე არ გამოყოფს და მას [[გეზი (ზმნა)|გეზთან]] ერთად განიხილავს მიმართულებაში (ირ. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე). ზმნისწინი გამოხატავს სრულ [[ასპექტი (გრამატიკა)|ასპექტს]]: აკეთა – გა-აკეთა (ა. შანიძე): აწარმოებს [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს, სახელდობრ, ახლანდელისაგან მომავალს, მაგ. კერავს – შეკერავს, აკეთებს – გა-აკეთებს (არნ. ჩიქობავა, ა. შანიძე); აწარმოებს მწკრივს, აწმყოსაგან მყოფადს (ზ. ჭუმბურიძე. ლ. კვაჭაძე, ა. კიზირია); აწარმოებს განსხვავებული მნიშვნელობის მქონე ზმნებს. მაგ.: სახლი ააგო, ხალიჩა და-აგო, ფული წააგო (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე); აღნიშნავს ადგილმდებარეობას; ძვ. ქართულში საკმაოდ გავრცელებული იყო ადგილობითი ზმნისწინებიც, რომლებიც თანამედროვე ქართულში აღარ <ins class="diffchange diffchange-inline">იხმარება </ins>(ი. ვეშაპიძე).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინის ფუნქციებიდან პირველადია მიმართულების აღნიშვნა; უძველესია მნიშვნელობათა გამიჯვნის ფუნქციაც (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა). სრული ასპექტისა და დროის (აწმყოსაგან მყოფადის წარმოება) აღნიშვნა ახ. ქართულისათვისაა დამახასიათებელი (არნ. ჩიქობავა). მიმართულება ხშირად თანამდევ ფუნქციად გვევლინება (ბ. <del class="diffchange diffchange-inline">ჯორბეჩაძე</del>). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინის ფუნქციებიდან პირველადია მიმართულების აღნიშვნა; უძველესია მნიშვნელობათა გამიჯვნის ფუნქციაც (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა). სრული ასპექტისა და დროის (აწმყოსაგან მყოფადის წარმოება) აღნიშვნა ახ. ქართულისათვისაა დამახასიათებელი (არნ. ჩიქობავა). მიმართულება ხშირად თანამდევ ფუნქციად გვევლინება (ბ. <ins class="diffchange diffchange-inline">ჯორბენაძე</ins>). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინების გამოყენების მიხედვით ზმნებს ყოფენ: &lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინების გამოყენების მიხედვით ზმნებს ყოფენ: &lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1. ორ ჯგუფად: ა) ზმნები ან ზმნების ფორმები, რომელთაც ზმნისწინები საერთოდ არ დაერთვის: სწამს, უყვარს, სძულს, ჰღვიძავს, სძინავს და სხვ. ბ) ზმნები, რომელთაც შეუძლიათ ზმნისწინი დაირთონ ან არ დაირთონ: ხატვა – და-ხატვა, გრეხა – და-გრეხა (ა. შანიძე); &lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1. ორ ჯგუფად: ა) ზმნები ან ზმნების ფორმები, რომელთაც ზმნისწინები საერთოდ არ დაერთვის: სწამს, უყვარს, სძულს, ჰღვიძავს, სძინავს და სხვ. ბ) ზმნები, რომელთაც შეუძლიათ ზმნისწინი დაირთონ ან არ დაირთონ: ხატვა – და-ხატვა, გრეხა – და-გრეხა (ა. შანიძე); &lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>2. სამ ჯგუფად: <del class="diffchange diffchange-inline">პირგელი </del>ორი ჯგუფი ა. შანიძის კლასიფიკაციით არის გამოყოფილი. მესამე დამატებულ ჯგუფში გაერთიანებულია ზმნები, რომლებიც უზმნისწინოდ არ გვხვდება და ზმნები, რომელთაც უზმნისწინო პარალელური ფორმა ამა თუ იმ დროში არ ეწარმოებათ, მაგ., ვნებითი გვარის ფორმები II და III სერიებში (და მყოფადის წრეშიც) მხოლოდ ზმნისწინიანია: წა-ვიდა, მი-ფრინდა, გა-გორდა, გა-ბრაზდა (არ ითქმის ვიდა, ფრინდა, გორდა, ბრაზდა). კლასიფიკაცია მორფოლოგიურია (ლ. კვაჭაძე).&lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>2. სამ ჯგუფად: <ins class="diffchange diffchange-inline">პირველი </ins>ორი ჯგუფი ა. შანიძის კლასიფიკაციით არის გამოყოფილი. მესამე დამატებულ ჯგუფში გაერთიანებულია ზმნები, რომლებიც უზმნისწინოდ არ გვხვდება და ზმნები, რომელთაც უზმნისწინო პარალელური ფორმა ამა თუ იმ დროში არ ეწარმოებათ, მაგ., ვნებითი გვარის ფორმები II და III სერიებში (და მყოფადის წრეშიც) მხოლოდ ზმნისწინიანია: წა-ვიდა, მი-ფრინდა, გა-გორდა, გა-ბრაზდა (არ ითქმის ვიდა, ფრინდა, გორდა, ბრაზდა). კლასიფიკაცია მორფოლოგიურია (ლ. კვაჭაძე).&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>3. სამ ჯგუფად (კლასიფიკაცია სემანტიკურია): 1. ზმნები, რომლებიც ზმნისწინს არ დაირთავენ. ეს არის არსებობის (მყოფობის), ფიზიკური და ემოციური მდგომარეობისა და ზოგიერთი სხვა სემანტიკის ზმნები. 2. მოძრაობის ზმნები, რომლებიც უზმნისწინოდ არ <del class="diffchange diffchange-inline">გვხედება</del>. 3. ზმნები, რომლებსაც შეუძლიათ ზმნისწინი დაირთონ ან არ დაირთონ. ზმნისწინთა შერჩევა დამოკიდებულია როგორც ზმნის, ისე ზმნისწინის სემანტიკაზე (ნ. ლოლაძე). აუცილებელია ზმნური სიტყვაწარმოებითი მოტივაციის შესწავლაც, რადგანაც ნაწარმოები სიტყვის მნიშვნელობაში გასათვალისწინებელია მამოტივირებელი მორფემის ამოსავალი სემანტიკაც. მაგ.: წა-იკითხავს ზმნაში წა- ს. თავდაპირველად აღნიშნავდა მიმართულებას – აქედან იქით. ამჟამად წა ზმნისწინის ეს ფუნქცია დაკარგულია (ნ. ლოლაძე). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>3. სამ ჯგუფად (კლასიფიკაცია სემანტიკურია): 1. ზმნები, რომლებიც ზმნისწინს არ დაირთავენ. ეს არის არსებობის (მყოფობის), ფიზიკური და ემოციური მდგომარეობისა და ზოგიერთი სხვა სემანტიკის ზმნები. 2. მოძრაობის ზმნები, რომლებიც უზმნისწინოდ არ <ins class="diffchange diffchange-inline">გვხვდება</ins>. 3. ზმნები, რომლებსაც შეუძლიათ ზმნისწინი დაირთონ ან არ დაირთონ. ზმნისწინთა შერჩევა დამოკიდებულია როგორც ზმნის, ისე ზმნისწინის სემანტიკაზე (ნ. ლოლაძე). აუცილებელია ზმნური სიტყვაწარმოებითი მოტივაციის შესწავლაც, რადგანაც ნაწარმოები სიტყვის მნიშვნელობაში გასათვალისწინებელია მამოტივირებელი მორფემის ამოსავალი სემანტიკაც. მაგ.: წა-იკითხავს ზმნაში წა- ს. თავდაპირველად აღნიშნავდა მიმართულებას – აქედან იქით. ამჟამად წა ზმნისწინის ეს ფუნქცია დაკარგულია (ნ. ლოლაძე). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რამდენადაც ზმნისწინს ოდინდელი ფუნქციების (მიმართულება, მნიშვნელობის ცვლა) გვერდით ახალ ქართულში გაუჩნდა ახალი ფუნქციებიც – დროისა და ასპექტის ჩვენება, რამაც გააძლიერა ზმნის ლექსიკური მნიშვნელობის ცვლის შესაძლებლობა. სწორედ ამის შედეგია, რომ ახ. ქართულში ზმნისწინის სიტყვაწარმოებითი ფუნქცია უკვე ძირითად, წამყვან ფუნქციად იქცა. დღეს ზმნისწინიანი ზმნების დიდ ნაწილში მიმართულება არ ჩანს, მაგრამ, დროისა და ასპექტის გამოხატვის გარდა, ჩანს ზმნისწინის სიტყვაწარმოებითი ფუნქცია, ოღონდ სხვადასხვა ნიუანსობრივი გაგებით დატვირთული: მოქმედების სასრულობის, უნებლიობის გამოხატვა და ა. შ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რამდენადაც ზმნისწინს ოდინდელი ფუნქციების (მიმართულება, მნიშვნელობის ცვლა) გვერდით ახალ ქართულში გაუჩნდა ახალი ფუნქციებიც – დროისა და ასპექტის ჩვენება, რამაც გააძლიერა ზმნის ლექსიკური მნიშვნელობის ცვლის შესაძლებლობა. სწორედ ამის შედეგია, რომ ახ. ქართულში ზმნისწინის სიტყვაწარმოებითი ფუნქცია უკვე ძირითად, წამყვან ფუნქციად იქცა. დღეს ზმნისწინიანი ზმნების დიდ ნაწილში მიმართულება არ ჩანს, მაგრამ, დროისა და ასპექტის გამოხატვის გარდა, ჩანს ზმნისწინის სიტყვაწარმოებითი ფუნქცია, ოღონდ სხვადასხვა ნიუანსობრივი გაგებით დატვირთული: მოქმედების სასრულობის, უნებლიობის გამოხატვა და ა. შ. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== ლიტერატურა == &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== ლიტერატურა == &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჩიქობავა არნ. წარ- პრევერბის <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშენელობისათვის </del>ქართულში. – „ენიმკის მოამბე“, 1937, ტ. 1; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჩიქობავა არნ. წარ- პრევერბის <ins class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნელობისათვის </ins>ქართულში. – „ენიმკის მოამბე“, 1937, ტ. 1; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* შანიძე ა. ქართული ენის გრამატიკის საფუძვლები, I. მორფოლოგია, თბ., &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* შანიძე ა. ქართული ენის გრამატიკის საფუძვლები, I. მორფოლოგია, თბ., &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* 1953 (1973); &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* 1953 (1973); &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* <del class="diffchange diffchange-inline">ვეშაჰპიძე </del>ი. ზმნისწინი ძველ ქართულ ენაში, თბ., 1967; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* <ins class="diffchange diffchange-inline">ვეშაპიძე </ins>ი. ზმნისწინი ძველ ქართულ ენაში, თბ., 1967; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* კვაჭაძე ლ. ქართული ენა, თბ, 1986; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* კვაჭაძე ლ. ქართული ენა, თბ, 1986; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* გოგოლაშვილი გ. ქართული ზმნის უღვლილების სისტემა, თბ., 1988; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* გოგოლაშვილი გ. ქართული ზმნის უღვლილების სისტემა, თბ., 1988; &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=216996&oldid=prev 2024-01-09T11:30:34Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:30, 9 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ზმნისწინი'''&#160; პრევერბი – [[ზმნა|ზმნის]] თავში დართული მორფემა, რომელსაც აქვს როგორც სიტყვაწარმოებითი, ისე ფორმაწარმოებითი ფუნქციები: ცვლის ლექსიკურ მნიშენელობებს, გვიჩვენებს მიმართულებას, აწარმოებს მომავალ [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს და, ამასთანავე, ზმნაში გამოხატულ მოქმედებას სძენს დასრულებულ სახეს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ზმნისწინი'''&#160; პრევერბი – [[ზმნა|ზმნის]] თავში დართული მორფემა, რომელსაც აქვს როგორც სიტყვაწარმოებითი, ისე ფორმაწარმოებითი ფუნქციები: ცვლის ლექსიკურ მნიშენელობებს, გვიჩვენებს მიმართულებას, აწარმოებს მომავალ [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს და, ამასთანავე, ზმნაში გამოხატულ მოქმედებას სძენს დასრულებულ სახეს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინთა აღსანიშნავად სხვადასხვა ავტორი განსხვავებულ ტერმინებს იყენებდა: '''ართრონი''' ([[სულხან-საბა ორბელიანი|ს-ს. ორბელიანი]]), '''ზედდადებული''', '''კერძო კი ზედდადებული''', '''ნიშანი განმავითარი''' ([[ანტონ I]]), '''შეერთებულად ხმარებული თანდებულები''' ([[დოდაშვილი სოლომონ|ს. დოდაშვილი]]). '''მიმძღოლი თანდებული''' ([[ყიფიანი დიმიტრი|დ. ყიფიანი]]), '''სიტყვის ნაკვეთი''' (ა. ქუთათელაძე) და სხვ. ტერმინი, „ზმნისწინი“ დაამკვიდრა [[აკაკი შანიძე|ა. შანიძე]]მ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინთა აღსანიშნავად სხვადასხვა ავტორი განსხვავებულ ტერმინებს იყენებდა: '''ართრონი''' ([[სულხან-საბა ორბელიანი|ს-ს. ორბელიანი]]), '''ზედდადებული''', '''კერძო კი ზედდადებული''', '''ნიშანი განმავითარი''' ([[ანტონ I]]), '''შეერთებულად ხმარებული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[თანდებული|</ins>თანდებულები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>''' ([[დოდაშვილი სოლომონ|ს. დოდაშვილი]]). '''მიმძღოლი თანდებული''' ([[ყიფიანი დიმიტრი|დ. ყიფიანი]]), '''სიტყვის ნაკვეთი''' (ა. ქუთათელაძე) და სხვ. ტერმინი, „ზმნისწინი“ დაამკვიდრა [[აკაკი შანიძე|ა. შანიძე]]მ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინი შედგენილობის მიხედვით არის მარტივი დართული, ორიენტაციის მიხედეით – საიქითო და სააქეთო. საიქითო ორიენტაციისა: მი-, ა, და-, გა-, შე-, ჩა-, გადა-, წა-, უკუ-, სააქეთო ორიენტაციისა: მო-, ამო-, დამო-, გამო-, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინი შედგენილობის მიხედვით არის მარტივი დართული, ორიენტაციის მიხედეით – საიქითო და სააქეთო. საიქითო ორიენტაციისა: მი-, ა, და-, გა-, შე-, ჩა-, გადა-, წა-, უკუ-, სააქეთო ორიენტაციისა: მო-, ამო-, დამო-, გამო-, &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=216866&oldid=prev 2024-01-07T11:54:47Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:54, 7 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემო-, ჩამო-, გადმო-, წამო-, უკმო-.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემო-, ჩამო-, გადმო-, წამო-, უკმო-.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საიქითო, ანუ მაშორებელი ორიენტაციის ზმნისწინები მარტივია (გამონაკლისია გადა-), სააქეთო, ანუ მაახლოებელი ორიენტაციისა კი – ყველა რთული, გარდა მო ზმნისწინისა, რომლის დართვა-დაურთველობის საშუალებით გამოიხატება <del class="diffchange diffchange-inline">ორიეციის განსხეავება </del>ორივე რიგის ზმნისწინებს შორის (ა. შანიძე).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საიქითო, ანუ მაშორებელი ორიენტაციის ზმნისწინები მარტივია (გამონაკლისია გადა-), სააქეთო, ანუ მაახლოებელი ორიენტაციისა კი – ყველა რთული, გარდა მო ზმნისწინისა, რომლის დართვა-დაურთველობის საშუალებით გამოიხატება <ins class="diffchange diffchange-inline">ორიენტაციის განსხვავება </ins>ორივე რიგის ზმნისწინებს შორის (ა. შანიძე).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინი პოლიფუნქციური მონაცემია. იგი <del class="diffchange diffchange-inline">აღნიშნაეს </del>მიმართულებას: ადის, შე-დის. გა-დის, ჩა-დის (ა. შანიძე. არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე, ბ. ჯორბენაძე, გ. გოგოლაშვილი) და ორიენტაციას: მიქრის, მო-ქრის, მი-ფრინავს, მოფრინავს (ა. შანიძე). ზოგი მკვლევარი ორიენტაციას ცალკე არ გამოყოფს და მას [[გეზი (ზმნა)|გეზთან]] ერთად განიხილავს მიმართულებაში (ირ. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე). ზმნისწინი <del class="diffchange diffchange-inline">გამოხატაეს </del>სრულ [[ასპექტი (გრამატიკა)|ასპექტს]]: აკეთა – გა-აკეთა (ა. შანიძე): აწარმოებს [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს, სახელდობრ, ახლანდელისაგან მომავალს, მაგ. კერავს – შეკერავს, აკეთებს – გა-აკეთებს (არნ. ჩიქობავა, ა. შანიძე); აწარმოებს მწკრივს, აწმყოსაგან მყოფადს (ზ. ჭუმბურიძე. ლ. კვაჭაძე, ა. კიზირია); აწარმოებს განსხვავებული მნიშვნელობის მქონე ზმნებს. მაგ.: სახლი ააგო, ხალიჩა და-აგო, ფული წააგო (ა. შანიძე, არნ. <del class="diffchange diffchange-inline">ჩიქობაეა</del>, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე); აღნიშნავს ადგილმდებარეობას; ძვ. ქართულში საკმაოდ გავრცელებული იყო ადგილობითი ზმნისწინებიც, რომლებიც თანამედროვე ქართულში აღარ იხშარება (ი. ვეშაპიძე).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინი პოლიფუნქციური მონაცემია. იგი <ins class="diffchange diffchange-inline">აღნიშნავს </ins>მიმართულებას: ადის, შე-დის. გა-დის, ჩა-დის (ა. შანიძე. არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე, ბ. ჯორბენაძე, გ. გოგოლაშვილი) და ორიენტაციას: მიქრის, მო-ქრის, მი-ფრინავს, მოფრინავს (ა. შანიძე). ზოგი მკვლევარი ორიენტაციას ცალკე არ გამოყოფს და მას [[გეზი (ზმნა)|გეზთან]] ერთად განიხილავს მიმართულებაში (ირ. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე). ზმნისწინი <ins class="diffchange diffchange-inline">გამოხატავს </ins>სრულ [[ასპექტი (გრამატიკა)|ასპექტს]]: აკეთა – გა-აკეთა (ა. შანიძე): აწარმოებს [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს, სახელდობრ, ახლანდელისაგან მომავალს, მაგ. კერავს – შეკერავს, აკეთებს – გა-აკეთებს (არნ. ჩიქობავა, ა. შანიძე); აწარმოებს მწკრივს, აწმყოსაგან მყოფადს (ზ. ჭუმბურიძე. ლ. კვაჭაძე, ა. კიზირია); აწარმოებს განსხვავებული მნიშვნელობის მქონე ზმნებს. მაგ.: სახლი ააგო, ხალიჩა და-აგო, ფული წააგო (ა. შანიძე, არნ. <ins class="diffchange diffchange-inline">ჩიქობავა</ins>, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე); აღნიშნავს ადგილმდებარეობას; ძვ. ქართულში საკმაოდ გავრცელებული იყო ადგილობითი ზმნისწინებიც, რომლებიც თანამედროვე ქართულში აღარ იხშარება (ი. ვეშაპიძე).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინის ფუნქციებიდან პირველადია მიმართულების აღნიშვნა; უძველესია მნიშვნელობათა <del class="diffchange diffchange-inline">გამიჯენის </del>ფუნქციაც (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა). სრული ასპექტისა და დროის (აწმყოსაგან მყოფადის წარმოება) აღნიშვნა ახ. ქართულისათვისაა დამახასიათებელი (არნ. ჩიქობავა). მიმართულება ხშირად თანამდევ ფუნქციად გვევლინება (ბ. ჯორბეჩაძე). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინის ფუნქციებიდან პირველადია მიმართულების აღნიშვნა; უძველესია მნიშვნელობათა <ins class="diffchange diffchange-inline">გამიჯვნის </ins>ფუნქციაც (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა). სრული ასპექტისა და დროის (აწმყოსაგან მყოფადის წარმოება) აღნიშვნა ახ. ქართულისათვისაა დამახასიათებელი (არნ. ჩიქობავა). მიმართულება ხშირად თანამდევ ფუნქციად გვევლინება (ბ. ჯორბეჩაძე). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინების გამოყენების მიხედვით ზმნებს ყოფენ: &lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინების გამოყენების მიხედვით ზმნებს ყოფენ: &lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1. ორ ჯგუფად: ა) ზმნები ან ზმნების ფორმები, რომელთაც ზმნისწინები საერთოდ არ დაერთვის: სწამს, უყვარს, სძულს, ჰღვიძავს, სძინავს და სხვ. ბ) ზმნები, რომელთაც შეუძლიათ ზმნისწინი დაირთონ ან არ დაირთონ: ხატვა – და-ხატვა, გრეხა – და-გრეხა (ა. შანიძე); &lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1. ორ ჯგუფად: ა) ზმნები ან ზმნების ფორმები, რომელთაც ზმნისწინები საერთოდ არ დაერთვის: სწამს, უყვარს, სძულს, ჰღვიძავს, სძინავს და სხვ. ბ) ზმნები, რომელთაც შეუძლიათ ზმნისწინი დაირთონ ან არ დაირთონ: ხატვა – და-ხატვა, გრეხა – და-გრეხა (ა. შანიძე); &lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>2. სამ ჯგუფად: პირგელი ორი ჯგუფი ა. <del class="diffchange diffchange-inline">შანი�ის </del>კლასიფიკაციით არის გამოყოფილი. მესამე დამატებულ ჯგუფში გაერთიანებულია ზმნები, რომლებიც &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>2. სამ ჯგუფად: პირგელი ორი ჯგუფი ა. <ins class="diffchange diffchange-inline">შანიძის </ins>კლასიფიკაციით არის გამოყოფილი. მესამე დამატებულ ჯგუფში გაერთიანებულია ზმნები, რომლებიც უზმნისწინოდ არ გვხვდება და ზმნები, რომელთაც უზმნისწინო პარალელური ფორმა ამა თუ იმ დროში არ ეწარმოებათ, მაგ., ვნებითი გვარის ფორმები II და III სერიებში (და მყოფადის წრეშიც) მხოლოდ ზმნისწინიანია: წა-ვიდა, მი-ფრინდა, გა-გორდა, გა-ბრაზდა (არ ითქმის ვიდა, ფრინდა, გორდა, ბრაზდა). კლასიფიკაცია მორფოლოგიურია (ლ. კვაჭაძე).&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>უზმნისწინოდ არ გვხვდება და ზმნები, რომელთაც უზმნისწინო პარალელური ფორმა ამა თუ იმ დროში არ ეწარმოებათ, მაგ., ვნებითი გვარის ფორმები II და III სერიებში (და მყოფადის წრეშიც) მხოლოდ ზმნისწინიანია: წა-ვიდა, მი-ფრინდა, გა-გორდა, გა-ბრაზდა (არ ითქმის ვიდა, ფრინდა, გორდა, ბრაზდა). კლასიფიკაცია მორფოლოგიურია (ლ. კვაჭაძე).&lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>3. სამ ჯგუფად (კლასიფიკაცია სემანტიკურია): 1. ზმნები, რომლებიც ზმნისწინს არ დაირთავენ. ეს არის არსებობის (მყოფობის), ფიზიკური და ემოციური მდგომარეობისა და ზოგიერთი <ins class="diffchange diffchange-inline">სხვა </ins>სემანტიკის ზმნები. 2. მოძრაობის ზმნები, რომლებიც უზმნისწინოდ არ გვხედება. 3. ზმნები, რომლებსაც შეუძლიათ ზმნისწინი დაირთონ ან არ დაირთონ. ზმნისწინთა <ins class="diffchange diffchange-inline">შერჩევა </ins>დამოკიდებულია როგორც ზმნის, ისე ზმნისწინის სემანტიკაზე (ნ. ლოლაძე). აუცილებელია ზმნური სიტყვაწარმოებითი მოტივაციის შესწავლაც, რადგანაც ნაწარმოები სიტყვის მნიშვნელობაში გასათვალისწინებელია მამოტივირებელი მორფემის ამოსავალი სემანტიკაც. მაგ.: წა-იკითხავს ზმნაში წა- ს. თავდაპირველად აღნიშნავდა მიმართულებას – აქედან იქით. ამჟამად წა ზმნისწინის ეს ფუნქცია დაკარგულია (ნ. ლოლაძე). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>3. სამ ჯგუფად (კლასიფიკაცია სემანტიკურია): 1. ზმნები, რომლებიც ზმნისწინს არ დაირთავენ. ეს არის არსებობის (მყოფობის), ფიზიკური და ემოციური მდგომარეობისა და ზოგიერთი <del class="diffchange diffchange-inline">სხეა </del>სემანტიკის ზმნები. 2. მოძრაობის ზმნები, რომლებიც უზმნისწინოდ არ გვხედება. 3. ზმნები, რომლებსაც შეუძლიათ ზმნისწინი დაირთონ ან არ დაირთონ.ზმნისწინთა <del class="diffchange diffchange-inline">შერჩეეა </del>დამოკიდებულია როგორც ზმნის, ისე &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზმნისწინის სემანტიკაზე (ნ. ლოლაძე). აუცილებელია ზმნური სიტყვაწარმოებითი მოტივაციის შესწავლაც, რადგანაც ნაწარმოები სიტყვის მნიშვნელობაში გასათვალისწინებელია მამოტივირებელი მორფემის ამოსავალი სემანტიკაც. მაგ.: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>წა-იკითხავს ზმნაში წა- ს. თავდაპირველად აღნიშნავდა მიმართულებას – აქედან იქით. ამჟამად წა ზმნისწინის ეს ფუნქცია დაკარგულია (ნ. ლოლაძე). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რამდენადაც ზმნისწინს ოდინდელი ფუნქციების (მიმართულება, მნიშვნელობის ცვლა) გვერდით ახალ ქართულში გაუჩნდა ახალი ფუნქციებიც – დროისა და ასპექტის ჩვენება, რამაც გააძლიერა ზმნის ლექსიკური მნიშვნელობის ცვლის &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რამდენადაც ზმნისწინს ოდინდელი ფუნქციების (მიმართულება, მნიშვნელობის ცვლა) გვერდით ახალ ქართულში გაუჩნდა ახალი ფუნქციებიც – დროისა და ასპექტის ჩვენება, რამაც გააძლიერა ზმნის ლექსიკური მნიშვნელობის ცვლის შესაძლებლობა. სწორედ ამის შედეგია, რომ ახ. ქართულში ზმნისწინის სიტყვაწარმოებითი ფუნქცია უკვე ძირითად, წამყვან ფუნქციად იქცა. დღეს ზმნისწინიანი ზმნების დიდ ნაწილში მიმართულება არ ჩანს, მაგრამ, დროისა და ასპექტის გამოხატვის გარდა, ჩანს ზმნისწინის სიტყვაწარმოებითი ფუნქცია, ოღონდ სხვადასხვა ნიუანსობრივი გაგებით დატვირთული: მოქმედების სასრულობის, უნებლიობის გამოხატვა და ა. შ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შესაძლებლობა. სწორედ ამის შედეგია, რომ ახ. ქართულში ზმნისწინის &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სიტყვაწარმოებითი ფუნქცია უკვე ძირითად, წამყვან ფუნქციად იქცა. დღეს ზმნისწინიანი ზმნების დიდ ნაწილში მიმართულება არ ჩანს, მაგრამ, დროისა და ასპექტის გამოხატვის გარდა, ჩანს ზმნისწინის სიტყვაწარმოებითი ფუნქცია, ოღონდ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სხვადასხვა ნიუანსობრივი გაგებით დატვირთული: მოქმედების სასრულობის, უნებლიობის გამოხატვა და ა. შ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ც. კვანტალიანი'' &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ც. კვანტალიანი'' &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=216865&oldid=prev 2024-01-07T11:45:56Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ზმნისწინი&#039;&#039;&#039; პრევერბი – <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%90" title="ზმნა">ზმნის</a> თავში დართული მორფემა, ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ზმნისწინი''' პრევერბი – [[ზმნა|ზმნის]] თავში დართული მორფემა, რომელსაც აქვს როგორც სიტყვაწარმოებითი, ისე ფორმაწარმოებითი ფუნქციები: ცვლის ლექსიკურ მნიშენელობებს, გვიჩვენებს მიმართულებას, აწარმოებს მომავალ [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს და, ამასთანავე, ზმნაში გამოხატულ მოქმედებას სძენს დასრულებულ სახეს. <br /> <br /> ზმნისწინთა აღსანიშნავად სხვადასხვა ავტორი განსხვავებულ ტერმინებს იყენებდა: '''ართრონი''' ([[სულხან-საბა ორბელიანი|ს-ს. ორბელიანი]]), '''ზედდადებული''', '''კერძო კი ზედდადებული''', '''ნიშანი განმავითარი''' ([[ანტონ I]]), '''შეერთებულად ხმარებული თანდებულები''' ([[დოდაშვილი სოლომონ|ს. დოდაშვილი]]). '''მიმძღოლი თანდებული''' ([[ყიფიანი დიმიტრი|დ. ყიფიანი]]), '''სიტყვის ნაკვეთი''' (ა. ქუთათელაძე) და სხვ. ტერმინი, „ზმნისწინი“ დაამკვიდრა [[აკაკი შანიძე|ა. შანიძე]]მ. <br /> <br /> ზმნისწინი შედგენილობის მიხედვით არის მარტივი დართული, ორიენტაციის მიხედეით – საიქითო და სააქეთო. საიქითო ორიენტაციისა: მი-, ა, და-, გა-, შე-, ჩა-, გადა-, წა-, უკუ-, სააქეთო ორიენტაციისა: მო-, ამო-, დამო-, გამო-, <br /> შემო-, ჩამო-, გადმო-, წამო-, უკმო-.<br /> <br /> საიქითო, ანუ მაშორებელი ორიენტაციის ზმნისწინები მარტივია (გამონაკლისია გადა-), სააქეთო, ანუ მაახლოებელი ორიენტაციისა კი – ყველა რთული, გარდა მო ზმნისწინისა, რომლის დართვა-დაურთველობის საშუალებით გამოიხატება ორიეციის განსხეავება ორივე რიგის ზმნისწინებს შორის (ა. შანიძე).<br /> <br /> ზმნისწინი პოლიფუნქციური მონაცემია. იგი აღნიშნაეს მიმართულებას: ადის, შე-დის. გა-დის, ჩა-დის (ა. შანიძე. არნ. ჩიქობავა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე, ბ. ჯორბენაძე, გ. გოგოლაშვილი) და ორიენტაციას: მიქრის, მო-ქრის, მი-ფრინავს, მოფრინავს (ა. შანიძე). ზოგი მკვლევარი ორიენტაციას ცალკე არ გამოყოფს და მას [[გეზი (ზმნა)|გეზთან]] ერთად განიხილავს მიმართულებაში (ირ. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე). ზმნისწინი გამოხატაეს სრულ [[ასპექტი (გრამატიკა)|ასპექტს]]: აკეთა – გა-აკეთა (ა. შანიძე): აწარმოებს [[დრო (გრამატიკა)|დრო]]ს, სახელდობრ, ახლანდელისაგან მომავალს, მაგ. კერავს – შეკერავს, აკეთებს – გა-აკეთებს (არნ. ჩიქობავა, ა. შანიძე); აწარმოებს მწკრივს, აწმყოსაგან მყოფადს (ზ. ჭუმბურიძე. ლ. კვაჭაძე, ა. კიზირია); აწარმოებს განსხვავებული მნიშვნელობის მქონე ზმნებს. მაგ.: სახლი ააგო, ხალიჩა და-აგო, ფული წააგო (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობაეა, ი. ვეშაპიძე, ზ. ჭუმბურიძე); აღნიშნავს ადგილმდებარეობას; ძვ. ქართულში საკმაოდ გავრცელებული იყო ადგილობითი ზმნისწინებიც, რომლებიც თანამედროვე ქართულში აღარ იხშარება (ი. ვეშაპიძე).<br /> <br /> ზმნისწინის ფუნქციებიდან პირველადია მიმართულების აღნიშვნა; უძველესია მნიშვნელობათა გამიჯენის ფუნქციაც (ა. შანიძე, არნ. ჩიქობავა). სრული ასპექტისა და დროის (აწმყოსაგან მყოფადის წარმოება) აღნიშვნა ახ. ქართულისათვისაა დამახასიათებელი (არნ. ჩიქობავა). მიმართულება ხშირად თანამდევ ფუნქციად გვევლინება (ბ. ჯორბეჩაძე). <br /> <br /> ზმნისწინების გამოყენების მიხედვით ზმნებს ყოფენ: &lt;br /&gt;<br /> 1. ორ ჯგუფად: ა) ზმნები ან ზმნების ფორმები, რომელთაც ზმნისწინები საერთოდ არ დაერთვის: სწამს, უყვარს, სძულს, ჰღვიძავს, სძინავს და სხვ. ბ) ზმნები, რომელთაც შეუძლიათ ზმნისწინი დაირთონ ან არ დაირთონ: ხატვა – და-ხატვა, გრეხა – და-გრეხა (ა. შანიძე); &lt;br /&gt;<br /> 2. სამ ჯგუფად: პირგელი ორი ჯგუფი ა. შანი�ის კლასიფიკაციით არის გამოყოფილი. მესამე დამატებულ ჯგუფში გაერთიანებულია ზმნები, რომლებიც <br /> უზმნისწინოდ არ გვხვდება და ზმნები, რომელთაც უზმნისწინო პარალელური ფორმა ამა თუ იმ დროში არ ეწარმოებათ, მაგ., ვნებითი გვარის ფორმები II და III სერიებში (და მყოფადის წრეშიც) მხოლოდ ზმნისწინიანია: წა-ვიდა, მი-ფრინდა, გა-გორდა, გა-ბრაზდა (არ ითქმის ვიდა, ფრინდა, გორდა, ბრაზდა). კლასიფიკაცია მორფოლოგიურია (ლ. კვაჭაძე).&lt;br /&gt;<br /> 3. სამ ჯგუფად (კლასიფიკაცია სემანტიკურია): 1. ზმნები, რომლებიც ზმნისწინს არ დაირთავენ. ეს არის არსებობის (მყოფობის), ფიზიკური და ემოციური მდგომარეობისა და ზოგიერთი სხეა სემანტიკის ზმნები. 2. მოძრაობის ზმნები, რომლებიც უზმნისწინოდ არ გვხედება. 3. ზმნები, რომლებსაც შეუძლიათ ზმნისწინი დაირთონ ან არ დაირთონ.ზმნისწინთა შერჩეეა დამოკიდებულია როგორც ზმნის, ისე <br /> ზმნისწინის სემანტიკაზე (ნ. ლოლაძე). აუცილებელია ზმნური სიტყვაწარმოებითი მოტივაციის შესწავლაც, რადგანაც ნაწარმოები სიტყვის მნიშვნელობაში გასათვალისწინებელია მამოტივირებელი მორფემის ამოსავალი სემანტიკაც. მაგ.: <br /> წა-იკითხავს ზმნაში წა- ს. თავდაპირველად აღნიშნავდა მიმართულებას – აქედან იქით. ამჟამად წა ზმნისწინის ეს ფუნქცია დაკარგულია (ნ. ლოლაძე). <br /> <br /> რამდენადაც ზმნისწინს ოდინდელი ფუნქციების (მიმართულება, მნიშვნელობის ცვლა) გვერდით ახალ ქართულში გაუჩნდა ახალი ფუნქციებიც – დროისა და ასპექტის ჩვენება, რამაც გააძლიერა ზმნის ლექსიკური მნიშვნელობის ცვლის <br /> შესაძლებლობა. სწორედ ამის შედეგია, რომ ახ. ქართულში ზმნისწინის <br /> სიტყვაწარმოებითი ფუნქცია უკვე ძირითად, წამყვან ფუნქციად იქცა. დღეს ზმნისწინიანი ზმნების დიდ ნაწილში მიმართულება არ ჩანს, მაგრამ, დროისა და ასპექტის გამოხატვის გარდა, ჩანს ზმნისწინის სიტყვაწარმოებითი ფუნქცია, ოღონდ <br /> სხვადასხვა ნიუანსობრივი გაგებით დატვირთული: მოქმედების სასრულობის, უნებლიობის გამოხატვა და ა. შ. <br /> <br /> ''ც. კვანტალიანი'' <br /> <br /> <br /> <br /> == ლიტერატურა == <br /> * ჩიქობავა არნ. წარ- პრევერბის მნიშენელობისათვის ქართულში. – „ენიმკის მოამბე“, 1937, ტ. 1; <br /> * შანიძე ა. ქართული ენის გრამატიკის საფუძვლები, I. მორფოლოგია, თბ., <br /> * 1953 (1973); <br /> * ვეშაჰპიძე ი. ზმნისწინი ძველ ქართულ ენაში, თბ., 1967; <br /> * კვაჭაძე ლ. ქართული ენა, თბ, 1986; <br /> * გოგოლაშვილი გ. ქართული ზმნის უღვლილების სისტემა, თბ., 1988; <br /> * ჯორბენაძე ბ. ქართული ენის მორფოლოგია. პროგრამა-პროსპექტი. თბ., 1995; <br /> * მანჯგალაძე მ. ზმნისწინის ფაკულტატიური დანიშნულებისათვის ქართულში. – „საენათმეცნიერო ძიებანი“, VII, თბ., 1998; <br /> * კვანტალიანი ც. ზმნისწინი და ქცევის ფორმათა წარმოების საკითხები, – იქვე, VIII, თბ. 1999;<br /> * ლოლაძე ნ. ზმნისწინიან ფორმათა მოტივაციის ზოგიერთი საკითხისათვის. – იქვე.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:გრამატიკა]]<br /> [[კატეგორია:ზმნა]]</div>

Tkenchoshvili