https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98 2026-04-30T06:50:17Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=219850&oldid=prev 2024-02-23T11:07:43Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:07, 23 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Zaratustra.jpg|thumb|150პქ|ზარათუშტრა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Zaratustra.jpg|thumb|150პქ|ზარათუშტრა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ზოროასტრიზმი''' - [[რელიგია]], რომელიც ჩაისახა და აღმოცენდა სპარსეთში. ამის გამო მას ხშირად ფარსიზმსაც ეძახიან. მისი დამაარსებელია ზოროასტრი ანუ [[ზარათუშთრა|ზარათუშტრა]]. ამ სახელისგანაა წარმომდგარი ტერმინი - ზოროასტრიზმი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ზოროასტრიზმი''' - [[რელიგია]], რომელიც ჩაისახა და აღმოცენდა სპარსეთში. ამის გამო მას ხშირად ფარსიზმსაც ეძახიან. მისი დამაარსებელია ზოროასტრი ანუ [[ზარათუშთრა|ზარათუშტრა]]. ამ სახელისგანაა წარმომდგარი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ტერმინი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>- ზოროასტრიზმი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზარათუშტრა ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ძვ.წ. VII-VI სს-ში. იგი იყო მაზდეანი ანუ ღვთაება [[აჰურა მაზდა|აჰურამაზდას]] ერთგული მსახური. ასე რომ, ზოროასტრიზმი მაზდეანობის მემკვიდრეა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზარათუშტრა ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ძვ.წ. VII-VI სს-ში. იგი იყო მაზდეანი ანუ ღვთაება [[აჰურა მაზდა|აჰურამაზდას]] ერთგული მსახური. ასე რომ, ზოროასტრიზმი მაზდეანობის მემკვიდრეა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=197329&oldid=prev 2023-06-19T17:49:34Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:49, 19 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 31:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 31:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* <del class="diffchange diffchange-inline">პაპუაშვილი ნუგზარ </del>მსოფლიო რელიგიები საქართველოში <del class="diffchange diffchange-inline">/ [რედ.: სოზარ სუბარი</del>] <del class="diffchange diffchange-inline">- თბ. : თავისუფლების ინ-ტი, 2002</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მსოფლიო რელიგიები საქართველოში]<ins class="diffchange diffchange-inline">]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი აღმოსავლური რელიგიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი აღმოსავლური რელიგიები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ზოროასტრიზმი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ზოროასტრიზმი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რელიგიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რელიგიები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დუალისტური რელიგიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დუალისტური რელიგიები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=171223&oldid=prev 2022-10-31T12:47:47Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:47, 31 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გარკვეულია, რომ ეს წიგნი იქმნებოდა და ივსებოდა ათასზე მეტი წლის განმავლობაში (ძვ.წ. IX - ახ.წ. III). მასში წარმოდგენილია [[ლოცვა|ლოცვები]] (იასნები) და საგალობლები (გათები); ჩამოყალიბებულია ზოროასტრიზმის არსი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გარკვეულია, რომ ეს წიგნი იქმნებოდა და ივსებოდა ათასზე მეტი წლის განმავლობაში (ძვ.წ. IX - ახ.წ. III). მასში წარმოდგენილია [[ლოცვა|ლოცვები]] (იასნები) და საგალობლები (გათები); ჩამოყალიბებულია ზოროასტრიზმის არსი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>უზენაესი ღვთაებაა აჰურამაზდა ანუ ორმუზდი. მას დასაბამიდანვე უპირისპირდება და ებრძვის არიმანი - ბოროტებისა და წყვდიადის მეუფე. [[ბრძოლა]] სიკეთესა და ბოროტებას შორის განუწყვეტელია. ეს ჭიდილი კი, თავის მხრივ, მსოფლიოს განვითარებისა და ცივილიზაციის საფუძველს წარმოადგენს, რადგან სიკეთე უძლეველია. აჰურამაზდას გვერდით კეთილი ძალები დგანან. ესენია: მისი შვილი [[მითრა]], რომელიც ციდან ქვეყნად ჩამოვიდა და კაცის სახე მიიღო. აგრეთვე კეთილი [[ანგელოზი|ანგელოზები]], ე.წ. იაზატები. ხოლო არიმანთან ბოროტი სულები - დევები არიან, იგივე [[დემონები]] და [[ეშმაკი|ეშმაკები]]. აჰურამაზდას სიმბოლოა ცეცხლი. იგი ასახიერებს ღვთის სამართალს. ამიტომაც, ქადაგებდა ზარათუშტრა, ადამიანმა პატივი უნდა მიაგოს ცეცხლს, როგორც მართლმსაჯულების ამქვეყნიურ სახეს. ცეცხლი ადამიანს უნდა ახსენებდეს ზეციურ სამსჯავროს და იქ ჩაუქრობელ ალს, რომ იყოს ფხიზლად, - არ გადაიქცეს გეენიის ტყვედ. აქედან წარმოდგება ცეცხლთაყვანისმცემლობა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>უზენაესი ღვთაებაა აჰურამაზდა ანუ ორმუზდი. მას დასაბამიდანვე უპირისპირდება და ებრძვის არიმანი - ბოროტებისა და წყვდიადის მეუფე. [[ბრძოლა]] სიკეთესა და ბოროტებას შორის განუწყვეტელია. ეს ჭიდილი კი, თავის მხრივ, მსოფლიოს განვითარებისა და ცივილიზაციის საფუძველს წარმოადგენს, რადგან სიკეთე უძლეველია. აჰურამაზდას გვერდით კეთილი ძალები დგანან. ესენია: მისი შვილი [[მითრა]], რომელიც ციდან ქვეყნად ჩამოვიდა და კაცის სახე მიიღო. აგრეთვე კეთილი [[ანგელოზი|ანგელოზები]], ე.წ. იაზატები. ხოლო არიმანთან ბოროტი სულები - დევები არიან, იგივე [[დემონები]] და [[ეშმაკი|ეშმაკები]]. აჰურამაზდას სიმბოლოა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ცეცხლი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. იგი ასახიერებს ღვთის სამართალს. ამიტომაც, ქადაგებდა ზარათუშტრა, ადამიანმა პატივი უნდა მიაგოს ცეცხლს, როგორც მართლმსაჯულების ამქვეყნიურ სახეს. ცეცხლი ადამიანს უნდა ახსენებდეს ზეციურ სამსჯავროს და იქ ჩაუქრობელ ალს, რომ იყოს ფხიზლად, - არ გადაიქცეს გეენიის ტყვედ. აქედან წარმოდგება ცეცხლთაყვანისმცემლობა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაზდეანურ ტაძრებში, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] წინ, ჩაუქრობლად ენთო კოცონი, რასაც მორწმუნენი სასოებით ემსახურებოდნენ. პიროვნების უზენაესი ვალია, გააკეთოს არჩევანი სიკეთის სასარგებლოდ, თითოეულმა ჩვენგანმა მონაწილეობა უნდა მიიღოს ბოროტების შემუსრვის საქმეში. ზარატუსტრა ამბობდა: ბოროტების დაძლევის საშუალებაა „კეთილი აზრი“, „კეთილი სიტყვა“, „კეთილი საქმე“. წუთისოფელში კაცობრიობას შემწედ და ხელისამპყრობელად ეგულვება მითრა (ზოროასტრიზმის განშტოებაა მითრაიზმი). იგი, აჰურამაზდას მეორე პირი, შუამავალია ღმერთსა და ადამიანს შორის და იცავს სამყაროს მზის, მთვარისა და ვარსკვლავების დახმარებით. მითრა გუშაგივით დგას სინათლესა და სიბნელეს - აჰურამაზდასა და არიმანს შორის და თეთრცხენებიანი ეტლით დაქრის ზღვასა და ხმელეთზე დევ-ქაჯების შესამუსრავად. მისი პირდაპირი და ძირითადი მისიაა კანონისა და წესრიგის დაცვა; მოიხსენიება ეპითეტებით: „ათასყურიანი“, „ათასთვალიანი“, „უსამართლოთა დამსჯელი“, დოვლათისა და ნახირის, ძალაუფლებისა და ნაყოფიერების მბოძებელი. ნათქვამია, რომ „''ზეციურ არსებათა შორის მითრა პირველი თანამგზავრია უკვდავისა და სწრაფმავალი მზისა და თავისი მოწყალე თვალით ზეციდან უმზერს არიელთა სადგომებს, ანაყოფიერებს მათ მიწას და საქონელსაც ვრცელ საძოვრებს აძლევს''“. მითრა ძლიერი მხედარია და მხედართა მფარველიც: „მითრა ვერცხლის ჩაფხუტიანი მხედარია, ტანზე აცვია ოქროს აბჯარი, ჰკიდია გამგმირავი ხანჯალი, ხელში უჭირავს გრძელი მახვილი და თეთრ ცხენზე ზის“.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაზდეანურ ტაძრებში, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] წინ, ჩაუქრობლად ენთო კოცონი, რასაც მორწმუნენი სასოებით ემსახურებოდნენ. პიროვნების უზენაესი ვალია, გააკეთოს არჩევანი სიკეთის სასარგებლოდ, თითოეულმა ჩვენგანმა მონაწილეობა უნდა მიიღოს ბოროტების შემუსრვის საქმეში. ზარატუსტრა ამბობდა: ბოროტების დაძლევის საშუალებაა „კეთილი აზრი“, „კეთილი სიტყვა“, „კეთილი საქმე“. წუთისოფელში კაცობრიობას შემწედ და ხელისამპყრობელად ეგულვება მითრა (ზოროასტრიზმის განშტოებაა მითრაიზმი). იგი, აჰურამაზდას მეორე პირი, შუამავალია ღმერთსა და ადამიანს შორის და იცავს სამყაროს მზის, მთვარისა და ვარსკვლავების დახმარებით. მითრა გუშაგივით დგას სინათლესა და სიბნელეს - აჰურამაზდასა და არიმანს შორის და თეთრცხენებიანი ეტლით დაქრის ზღვასა და ხმელეთზე დევ-ქაჯების შესამუსრავად. მისი პირდაპირი და ძირითადი მისიაა კანონისა და წესრიგის დაცვა; მოიხსენიება ეპითეტებით: „ათასყურიანი“, „ათასთვალიანი“, „უსამართლოთა დამსჯელი“, დოვლათისა და ნახირის, ძალაუფლებისა და ნაყოფიერების მბოძებელი. ნათქვამია, რომ „''ზეციურ არსებათა შორის მითრა პირველი თანამგზავრია უკვდავისა და სწრაფმავალი მზისა და თავისი მოწყალე თვალით ზეციდან უმზერს არიელთა სადგომებს, ანაყოფიერებს მათ მიწას და საქონელსაც ვრცელ საძოვრებს აძლევს''“. მითრა ძლიერი მხედარია და მხედართა მფარველიც: „მითრა ვერცხლის ჩაფხუტიანი მხედარია, ტანზე აცვია ოქროს აბჯარი, ჰკიდია გამგმირავი ხანჯალი, ხელში უჭირავს გრძელი მახვილი და თეთრ ცხენზე ზის“.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=85074&oldid=prev 2019-05-28T13:07:16Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:07, 28 მაისი 2019-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====ზოროასტრიზმი საქართველოში====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====ზოროასტრიზმი საქართველოში====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საისტორიო წყაროები ადასტურებს, რომ ზოროასტრიზმი ერთ დროს [[საქართველო|საქართველოშიც]] იყო გავრცელებული. ეს ბუნებრივია, თუ გავითვალისწინებთ, რომ აღნიშნული სისტემა საუკუნეთა მანძილზე სპარსეთის სამეფო დინასტიების - აქემენიდებისა და სასანიანების - ოფიციალური კონფესია იყო. ჩვენს ქვეყანას პოლიტიკურად, ეკონომიკურად და კულტურულად ძველთაგანვე მჭიდრო კავშირი ჰქონდა მეზობელ ქვეყნებთან. მათ შორის, აღმოსავლეთის ცივილიზაციებთან და ცხადია, ეგრისისა და იბერიის სამეფოებშიც შემოაღწევდა ორმუზდისა და მითრას [[კულტი|კულტები]], ე.ი. ცეცხლთაყვანისმცემლობა. ამას ადასტურებს ჩვენამდე მოღწეულ ლიტერატურულ ძეგლთა შორის უძველესნი - [[წმინდა შუშანიკი|წმ. შუშანიკის]], წმ. ევსტათისა და წმ. აბიბოს ნეკრესელის „წამებანი“. მეტადრე „შუშანიკის წამება“, სადაც ნათქვამია, რომ ქართლის ერთ-ერთმა გავლენიანმა პიტიახშმა - ვარსქენმა - აღიარა „არტოშანი (ე.ი. ცეცხლი) და შეერთო იგი უღმრთოთა“. „მოქცევაი ქართლისაი“ გვამცნობს, რომ [[წმინდა ნინო|წმიდა ნინომ]] მცხეთის მახლობლად, მთაზე, იხილა კერპები. მათ შორის უპირატესი - [[არმაზი|არმაზი,]] რომელსაც ემოსა მხედრის ატრიბუტები: „''აჰა, დგა კაცი ერთი სპილენძისაი და ტანსა მისსა ეცვა ჯაჭვი ოქროსაი და თავსა მისსა ედგა ჩაფხუტი ოქროისაი. და სამხარნი ესხნეს... და ხელსა მისსა აქუნდა [[ხმალი|ხრმალი]] ლესული''“. საფიქრებელია, რომ ეს იყო აჰურამაზდას ძის - მითრას - [[ქანდაკება]]. მართლაც, მითრა ყველა, დღემდე აღმოჩენილ, ბარელიეფზე წარმოდგენილია როგორც მხედარი. მას ასხია სამხარე, თავზე ახურავს [[ჩაფხუტი|ჩაფხუტისებური]] [[ქუდი]] და ხელში უჭირავს ალესილი [[ხანჯალი]], რითაც ის ხარს ჰკლავს (ამის გამო მითრა ესპანელი ტორეადორების სათაყვანებელი ღვთაება იყო). მე-5 ს-ის სომეხი ისტორიკოსი მოსე ხორაენელიც ადასტურებს, რომ [[ქართველები]] თურმე, ადრე, აჰურამაზდას ანუ ორმუზდს დილაადრიან თავიანთი სახლების ბანიდან თაყვანს სცემდნენ. „[[ქართლის ცხოვრება|ქართლის ცხოვრებაშიც]]“ ვკითხულობთ, რომ V ს-ის შუა წლებში არჩილ მეფემ დასვა [[ეპისკოპოსი]], სახელით მობიდანი, რომელი იყო „''მოგვი უსჯულო და შემშლელი წესთა... რომელი ფარულად წერდა წიგნებს ყოვლისა საცთურისაო''“. ფიქრობენ, რომ მობიდანი შეფარვით მაზდეანობის პროპაგანდას ეწეოდა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საისტორიო წყაროები ადასტურებს, რომ ზოროასტრიზმი ერთ დროს [[საქართველო|საქართველოშიც]] იყო გავრცელებული. ეს ბუნებრივია, თუ გავითვალისწინებთ, რომ აღნიშნული სისტემა საუკუნეთა მანძილზე სპარსეთის სამეფო დინასტიების - აქემენიდებისა და სასანიანების - ოფიციალური კონფესია იყო. ჩვენს ქვეყანას პოლიტიკურად, ეკონომიკურად და კულტურულად ძველთაგანვე მჭიდრო კავშირი ჰქონდა მეზობელ ქვეყნებთან. მათ შორის, აღმოსავლეთის ცივილიზაციებთან და ცხადია, ეგრისისა და იბერიის სამეფოებშიც შემოაღწევდა ორმუზდისა და მითრას [[კულტი|კულტები]], ე.ი. ცეცხლთაყვანისმცემლობა. ამას ადასტურებს ჩვენამდე მოღწეულ ლიტერატურულ ძეგლთა შორის უძველესნი - [[წმინდა შუშანიკი|წმ. შუშანიკის]], წმ. ევსტათისა და წმ. აბიბოს ნეკრესელის „წამებანი“. მეტადრე „შუშანიკის წამება“, სადაც ნათქვამია, რომ ქართლის ერთ-ერთმა გავლენიანმა პიტიახშმა - ვარსქენმა - აღიარა „არტოშანი (ე.ი. ცეცხლი) და შეერთო იგი უღმრთოთა“. „მოქცევაი ქართლისაი“ გვამცნობს, რომ [[წმინდა ნინო|წმიდა ნინომ]] მცხეთის მახლობლად, მთაზე, იხილა კერპები. მათ შორის უპირატესი - [[არმაზი|არმაზი,]] რომელსაც ემოსა მხედრის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ატრიბუტი|</ins>ატრიბუტები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>: „''აჰა, დგა კაცი ერთი სპილენძისაი და ტანსა მისსა ეცვა ჯაჭვი ოქროსაი და თავსა მისსა ედგა ჩაფხუტი ოქროისაი. და სამხარნი ესხნეს... და ხელსა მისსა აქუნდა [[ხმალი|ხრმალი]] ლესული''“. საფიქრებელია, რომ ეს იყო აჰურამაზდას ძის - მითრას - [[ქანდაკება]]. მართლაც, მითრა ყველა, დღემდე აღმოჩენილ, ბარელიეფზე წარმოდგენილია როგორც მხედარი. მას ასხია სამხარე, თავზე ახურავს [[ჩაფხუტი|ჩაფხუტისებური]] [[ქუდი]] და ხელში უჭირავს ალესილი [[ხანჯალი]], რითაც ის ხარს ჰკლავს (ამის გამო მითრა ესპანელი ტორეადორების სათაყვანებელი ღვთაება იყო). მე-5 ს-ის სომეხი ისტორიკოსი მოსე ხორაენელიც ადასტურებს, რომ [[ქართველები]] თურმე, ადრე, აჰურამაზდას ანუ ორმუზდს დილაადრიან თავიანთი სახლების ბანიდან თაყვანს სცემდნენ. „[[ქართლის ცხოვრება|ქართლის ცხოვრებაშიც]]“ ვკითხულობთ, რომ V ს-ის შუა წლებში არჩილ მეფემ დასვა [[ეპისკოპოსი]], სახელით მობიდანი, რომელი იყო „''მოგვი უსჯულო და შემშლელი წესთა... რომელი ფარულად წერდა წიგნებს ყოვლისა საცთურისაო''“. ფიქრობენ, რომ მობიდანი შეფარვით მაზდეანობის პროპაგანდას ეწეოდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მითრაიზმის კვალი, ისტორიულ-ლიტერატურული ტექსტების გარდა, გამოვლენილია ძველ ქართულ ონომასტიკონშიც (საკუთარ სახელებში): მითრიდატე, მირდატ („მითრას ბოძებული“), მირიან („მითრასეული“) და სხვა. აგრეთვე - ეთნოგრაფიაში. დასავლეთ საქართველოში - სამეგრელოს, სვანეთსა და გურიაში - შემორჩიენილია წეს-ჩვეულება, რომელსაც მისრობა (მირსობა) ეწოდება. ესაა დიდმარხვის წინა დღეებში, ყველიერის ორშაბათამდე, ღორის დაკვლა, რომელსაც გარკვეული [[რიტუალი]] ახლავს. ამ დროს „მირსას“, როგორც სინათლის ღვთაებას, ხალხი თვალის ჩინსა და გამჭრიახობას შესთხოვს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მითრაიზმის კვალი, ისტორიულ-ლიტერატურული ტექსტების გარდა, გამოვლენილია ძველ ქართულ ონომასტიკონშიც (საკუთარ სახელებში): მითრიდატე, მირდატ („მითრას ბოძებული“), მირიან („მითრასეული“) და სხვა. აგრეთვე - ეთნოგრაფიაში. დასავლეთ საქართველოში - სამეგრელოს, სვანეთსა და გურიაში - შემორჩიენილია წეს-ჩვეულება, რომელსაც მისრობა (მირსობა) ეწოდება. ესაა დიდმარხვის წინა დღეებში, ყველიერის ორშაბათამდე, ღორის დაკვლა, რომელსაც გარკვეული [[რიტუალი]] ახლავს. ამ დროს „მირსას“, როგორც სინათლის ღვთაებას, ხალხი თვალის ჩინსა და გამჭრიახობას შესთხოვს.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=47522&oldid=prev 2018-04-02T12:27:02Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:27, 2 აპრილი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 32:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 32:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* პაპუაშვილი ნუგზარ მსოფლიო რელიგიები საქართველოში / [რედ.: სოზარ სუბარი] - თბ. : თავისუფლების ინ-ტი, 2002</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* პაპუაშვილი ნუგზარ მსოფლიო რელიგიები საქართველოში / [რედ.: სოზარ სუბარი] - თბ. : თავისუფლების ინ-ტი, 2002</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:რელიგია]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი აღმოსავლური რელიგიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი აღმოსავლური რელიგიები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ზოროასტრიზმი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ზოროასტრიზმი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რელიგიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რელიგიები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დუალისტური რელიგიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დუალისტური რელიგიები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=34870&oldid=prev 2017-10-26T12:40:14Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:40, 26 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გარკვეულია, რომ ეს წიგნი იქმნებოდა და ივსებოდა ათასზე მეტი წლის განმავლობაში (ძვ.წ. IX - ახ.წ. III). მასში წარმოდგენილია [[ლოცვა|ლოცვები]] (იასნები) და საგალობლები (გათები); ჩამოყალიბებულია ზოროასტრიზმის არსი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გარკვეულია, რომ ეს წიგნი იქმნებოდა და ივსებოდა ათასზე მეტი წლის განმავლობაში (ძვ.წ. IX - ახ.წ. III). მასში წარმოდგენილია [[ლოცვა|ლოცვები]] (იასნები) და საგალობლები (გათები); ჩამოყალიბებულია ზოროასტრიზმის არსი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>უზენაესი ღვთაებაა აჰურამაზდა ანუ ორმუზდი. მას დასაბამიდანვე უპირისპირდება და ებრძვის არიმანი - ბოროტებისა და წყვდიადის მეუფე. ბრძოლა სიკეთესა და ბოროტებას შორის განუწყვეტელია. ეს ჭიდილი კი, თავის მხრივ, მსოფლიოს განვითარებისა და ცივილიზაციის საფუძველს წარმოადგენს, რადგან სიკეთე უძლეველია. აჰურამაზდას გვერდით კეთილი ძალები დგანან. ესენია: მისი შვილი [[მითრა]], რომელიც ციდან ქვეყნად ჩამოვიდა და კაცის სახე მიიღო. აგრეთვე კეთილი [[ანგელოზი|ანგელოზები]], ე.წ. იაზატები. ხოლო არიმანთან ბოროტი სულები - დევები არიან, იგივე [[დემონები]] და [[ეშმაკი|ეშმაკები]]. აჰურამაზდას სიმბოლოა ცეცხლი. იგი ასახიერებს ღვთის სამართალს. ამიტომაც, ქადაგებდა ზარათუშტრა, ადამიანმა პატივი უნდა მიაგოს ცეცხლს, როგორც მართლმსაჯულების ამქვეყნიურ სახეს. ცეცხლი ადამიანს უნდა ახსენებდეს ზეციურ სამსჯავროს და იქ ჩაუქრობელ ალს, რომ იყოს ფხიზლად, - არ გადაიქცეს გეენიის ტყვედ. აქედან წარმოდგება ცეცხლთაყვანისმცემლობა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>უზენაესი ღვთაებაა აჰურამაზდა ანუ ორმუზდი. მას დასაბამიდანვე უპირისპირდება და ებრძვის არიმანი - ბოროტებისა და წყვდიადის მეუფე. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ბრძოლა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>სიკეთესა და ბოროტებას შორის განუწყვეტელია. ეს ჭიდილი კი, თავის მხრივ, მსოფლიოს განვითარებისა და ცივილიზაციის საფუძველს წარმოადგენს, რადგან სიკეთე უძლეველია. აჰურამაზდას გვერდით კეთილი ძალები დგანან. ესენია: მისი შვილი [[მითრა]], რომელიც ციდან ქვეყნად ჩამოვიდა და კაცის სახე მიიღო. აგრეთვე კეთილი [[ანგელოზი|ანგელოზები]], ე.წ. იაზატები. ხოლო არიმანთან ბოროტი სულები - დევები არიან, იგივე [[დემონები]] და [[ეშმაკი|ეშმაკები]]. აჰურამაზდას სიმბოლოა ცეცხლი. იგი ასახიერებს ღვთის სამართალს. ამიტომაც, ქადაგებდა ზარათუშტრა, ადამიანმა პატივი უნდა მიაგოს ცეცხლს, როგორც მართლმსაჯულების ამქვეყნიურ სახეს. ცეცხლი ადამიანს უნდა ახსენებდეს ზეციურ სამსჯავროს და იქ ჩაუქრობელ ალს, რომ იყოს ფხიზლად, - არ გადაიქცეს გეენიის ტყვედ. აქედან წარმოდგება ცეცხლთაყვანისმცემლობა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაზდეანურ ტაძრებში, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] წინ, ჩაუქრობლად ენთო კოცონი, რასაც მორწმუნენი სასოებით ემსახურებოდნენ. პიროვნების უზენაესი ვალია, გააკეთოს არჩევანი სიკეთის სასარგებლოდ, თითოეულმა ჩვენგანმა მონაწილეობა უნდა მიიღოს ბოროტების შემუსრვის საქმეში. ზარატუსტრა ამბობდა: ბოროტების დაძლევის საშუალებაა „კეთილი აზრი“, „კეთილი სიტყვა“, „კეთილი საქმე“. წუთისოფელში კაცობრიობას შემწედ და ხელისამპყრობელად ეგულვება მითრა (ზოროასტრიზმის განშტოებაა მითრაიზმი). იგი, აჰურამაზდას მეორე პირი, შუამავალია ღმერთსა და ადამიანს შორის და იცავს სამყაროს მზის, მთვარისა და ვარსკვლავების დახმარებით. მითრა გუშაგივით დგას სინათლესა და სიბნელეს - აჰურამაზდასა და არიმანს შორის და თეთრცხენებიანი ეტლით დაქრის ზღვასა და ხმელეთზე დევ-ქაჯების შესამუსრავად. მისი პირდაპირი და ძირითადი მისიაა კანონისა და წესრიგის დაცვა; მოიხსენიება ეპითეტებით: „ათასყურიანი“, „ათასთვალიანი“, „უსამართლოთა დამსჯელი“, დოვლათისა და ნახირის, ძალაუფლებისა და ნაყოფიერების მბოძებელი. ნათქვამია, რომ „''ზეციურ არსებათა შორის მითრა პირველი თანამგზავრია უკვდავისა და სწრაფმავალი მზისა და თავისი მოწყალე თვალით ზეციდან უმზერს არიელთა სადგომებს, ანაყოფიერებს მათ მიწას და საქონელსაც ვრცელ საძოვრებს აძლევს''“. მითრა ძლიერი მხედარია და მხედართა მფარველიც: „მითრა ვერცხლის ჩაფხუტიანი მხედარია, ტანზე აცვია ოქროს აბჯარი, ჰკიდია გამგმირავი ხანჯალი, ხელში უჭირავს გრძელი მახვილი და თეთრ ცხენზე ზის“.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაზდეანურ ტაძრებში, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] წინ, ჩაუქრობლად ენთო კოცონი, რასაც მორწმუნენი სასოებით ემსახურებოდნენ. პიროვნების უზენაესი ვალია, გააკეთოს არჩევანი სიკეთის სასარგებლოდ, თითოეულმა ჩვენგანმა მონაწილეობა უნდა მიიღოს ბოროტების შემუსრვის საქმეში. ზარატუსტრა ამბობდა: ბოროტების დაძლევის საშუალებაა „კეთილი აზრი“, „კეთილი სიტყვა“, „კეთილი საქმე“. წუთისოფელში კაცობრიობას შემწედ და ხელისამპყრობელად ეგულვება მითრა (ზოროასტრიზმის განშტოებაა მითრაიზმი). იგი, აჰურამაზდას მეორე პირი, შუამავალია ღმერთსა და ადამიანს შორის და იცავს სამყაროს მზის, მთვარისა და ვარსკვლავების დახმარებით. მითრა გუშაგივით დგას სინათლესა და სიბნელეს - აჰურამაზდასა და არიმანს შორის და თეთრცხენებიანი ეტლით დაქრის ზღვასა და ხმელეთზე დევ-ქაჯების შესამუსრავად. მისი პირდაპირი და ძირითადი მისიაა კანონისა და წესრიგის დაცვა; მოიხსენიება ეპითეტებით: „ათასყურიანი“, „ათასთვალიანი“, „უსამართლოთა დამსჯელი“, დოვლათისა და ნახირის, ძალაუფლებისა და ნაყოფიერების მბოძებელი. ნათქვამია, რომ „''ზეციურ არსებათა შორის მითრა პირველი თანამგზავრია უკვდავისა და სწრაფმავალი მზისა და თავისი მოწყალე თვალით ზეციდან უმზერს არიელთა სადგომებს, ანაყოფიერებს მათ მიწას და საქონელსაც ვრცელ საძოვრებს აძლევს''“. მითრა ძლიერი მხედარია და მხედართა მფარველიც: „მითრა ვერცხლის ჩაფხუტიანი მხედარია, ტანზე აცვია ოქროს აბჯარი, ჰკიდია გამგმირავი ხანჯალი, ხელში უჭირავს გრძელი მახვილი და თეთრ ცხენზე ზის“.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=31357&oldid=prev 2017-09-27T13:52:15Z

<p></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&amp;diff=31357&amp;oldid=30895">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=30895&oldid=prev 2017-09-21T08:08:38Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:08, 21 სექტემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 35:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 35:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი აღმოსავლური რელიგიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი აღმოსავლური რელიგიები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ზოროასტრიზმი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ზოროასტრიზმი]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:რელიგიები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=30468&oldid=prev 2017-09-08T09:20:24Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ფარსიზმი">ფარსიზმი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98" title="ზოროასტრიზმი">ზოროასტრიზმი“</a> გადამისამართება...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">09:20, 8 სექტემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=30466&oldid=prev 2017-09-08T09:20:02Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98" title="ზოროასტრიზმი">ზოროასტრიზმი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ფარსიზმი">ფარსიზმი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">09:20, 8 სექტემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili