https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98 2026-05-03T18:09:57Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98&diff=122619&oldid=prev 2021-04-14T20:27:29Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:27, 14 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თაჲაყ-ყარნაშლიყ-ი / ანთ-ყარნაშლიყ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Таякъ-къарнашлыкъ / ант-къарнашлыкъ)'' – ძმადნაფიცობის ბალყარულ-ყარაჩული [[რიტუალი]], რომელიც საწესო ჯოხის („[[ანთლი თაჲაყი|ანთლი-თაჲაყი, ჯიქ-ელეჲ თაჲაყი]]“) ქვეშ გავლას და შესაბამისი ფიცის დადებას ითვალისწინებდა. სპეციალურ ლიტერატურაში აღწერილია საინტერესო ცერემონია, რომელიც 1930 წელს ყარაჩში საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ გამოსვლის დროს შესრულდა: თავადი მუდაროვების ოჯახში ინახებოდა საწესო არგანი – ჯიქ-ელეჲ თაჲყი, რომელიც ჯაჭვის პერანგში (бютеу-кюбе) იყო გახვეული და საცხოვრებელი სახლის კედელზე, ოჯახის უფროსის საპატიო ადგილის უკან ეკიდა (ითვლებოდა, რომ ახალგაზრდები, რომლებიც ამ ჯავშანს შეეხებოდნენ, მრავალშვილიანები გახდებოდნენ, ამასთან, ჯავშნის სნეულებით [кюбе-ауруу – „კანის სიწითლე“] არ დაავადდებოდნენ. ე. წ. ჯავშნის წყალს, რომელიც მათრობელა სასმელში [къан-бура – „სისხლის ბორაკი“] ჯაჭვის პერანგის ჩადებით მიიღებოდა, მეომრები, ლაშქრობამდე და ბრძოლის შემდეგ, თავზე ისხამდნენ და ცხენსაც შეასხურებდნენ).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თაჲაყ-ყარნაშლიყ-ი / ანთ-ყარნაშლიყ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Таякъ-къарнашлыкъ / ант-къарнашлыкъ)'' – ძმადნაფიცობის ბალყარულ-ყარაჩული [[რიტუალი]], რომელიც საწესო ჯოხის („[[ანთლი თაჲაყი|ანთლი-თაჲაყი, ჯიქ-ელეჲ თაჲაყი]]“) ქვეშ გავლას და შესაბამისი ფიცის დადებას ითვალისწინებდა. სპეციალურ ლიტერატურაში აღწერილია საინტერესო ცერემონია, რომელიც 1930 წელს ყარაჩში საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ გამოსვლის დროს შესრულდა: თავადი მუდაროვების ოჯახში ინახებოდა საწესო <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>არგანი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>– ჯიქ-ელეჲ თაჲყი, რომელიც ჯაჭვის პერანგში (бютеу-кюбе) იყო გახვეული და საცხოვრებელი სახლის კედელზე, ოჯახის უფროსის საპატიო ადგილის უკან ეკიდა (ითვლებოდა, რომ ახალგაზრდები, რომლებიც ამ ჯავშანს შეეხებოდნენ, მრავალშვილიანები გახდებოდნენ, ამასთან, ჯავშნის სნეულებით [кюбе-ауруу – „კანის სიწითლე“] არ დაავადდებოდნენ. ე. წ. ჯავშნის წყალს, რომელიც მათრობელა სასმელში [къан-бура – „სისხლის ბორაკი“] ჯაჭვის პერანგის ჩადებით მიიღებოდა, მეომრები, ლაშქრობამდე და ბრძოლის შემდეგ, თავზე ისხამდნენ და ცხენსაც შეასხურებდნენ).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჯიქ-ელეჲ თაჲაყი]] წარმოადგენდა მუხის ხის ტოტს, რომლის ერთი ბოლო განტოტვილი იყო, მეორე – თავწამახული, შუა ნაწილში კი სამი წამახული წანაზარდი ჰქონდა (ფიცის დადების დროს მას „ფიცის ჯოხს“ [Антлы-таякъ] უწოდებდნენ). თავადთა საბჭოს (Къарча-тере) დაწყებამდე, ამ ჯოხის ქვეშ გავლა შეეძლოთ მხოლოდ თავადებს (бийле) და სხვადასხვა რანგის წარჩინებულებს, მაგრამ ფიცის დადების დროს მისი შეხება მხოლოდ დიდ მთავარს (Байрахтам) ან მის მეუღლესა და მათ უმცროს ვაჟს შეეძლოთ. ჯოხის განტოტვილ ბოლოს ხელს ჩაავლებდა სათავადოსახლის უფროსი – მთავარი, რომელსაც მუქი ფერის სამოსი ეცვა და თეთრი ქუდი ეხურა, თავწამახული ბოლო კი თეთრ ჩოხასა და ყვითელ ქუდში გამოწყობილ უმცროს თავადს ეკავა. გარდა ამისა, ამ უკანასკნელს მარჯვენა ხელში [[მგელი|მგლის]] მთლიანი ტყავი ან მისი ნაჭერი მაინც უნდა სჭეროდა. დიდი თავადის გვერდით წარმომავლობით წარჩინებული [[ექიმბაში]] (ქალი ან მამაკაცი) უნდა მდგარიყო. ახალგაზრდა თავადთან ახლოს მაგი, ჯადოქარი (ЭркБиджи) და წინასწარმეტყველი (Гездерчи) იმყოფებოდნენ. ფიცის დადებამდე ჯოხს განსაკუთრებულ [[ლუდი|ლუდს]] (къарча-сыра) მოასხურებდნენ, ლუდით ხელს დაიბანდნენ და ხელჩაჭიდებულნი ჯოხის ქვეშ გადიოდნენ. ამის შემდეგ თხის ტყავის ოთხი ნაჭრისგან შემდგარ [[დროშა]]ს სათითაოდ წაავლებდნენ ხელს და ფიცის ტექსტს სამჯერ წარმოთქვამდნენ: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჯიქ-ელეჲ თაჲაყი]] წარმოადგენდა მუხის ხის ტოტს, რომლის ერთი ბოლო განტოტვილი იყო, მეორე – თავწამახული, შუა ნაწილში კი სამი წამახული წანაზარდი ჰქონდა (ფიცის დადების დროს მას „ფიცის ჯოხს“ [Антлы-таякъ] უწოდებდნენ). თავადთა საბჭოს (Къарча-тере) დაწყებამდე, ამ ჯოხის ქვეშ გავლა შეეძლოთ მხოლოდ თავადებს (бийле) და სხვადასხვა რანგის წარჩინებულებს, მაგრამ ფიცის დადების დროს მისი შეხება მხოლოდ დიდ მთავარს (Байрахтам) ან მის მეუღლესა და მათ უმცროს ვაჟს შეეძლოთ. ჯოხის განტოტვილ ბოლოს ხელს ჩაავლებდა სათავადოსახლის უფროსი – მთავარი, რომელსაც მუქი ფერის სამოსი ეცვა და თეთრი ქუდი ეხურა, თავწამახული ბოლო კი თეთრ ჩოხასა და ყვითელ ქუდში გამოწყობილ უმცროს თავადს ეკავა. გარდა ამისა, ამ უკანასკნელს მარჯვენა ხელში [[მგელი|მგლის]] მთლიანი ტყავი ან მისი ნაჭერი მაინც უნდა სჭეროდა. დიდი თავადის გვერდით წარმომავლობით წარჩინებული [[ექიმბაში]] (ქალი ან მამაკაცი) უნდა მდგარიყო. ახალგაზრდა თავადთან ახლოს მაგი, ჯადოქარი (ЭркБиджи) და წინასწარმეტყველი (Гездерчи) იმყოფებოდნენ. ფიცის დადებამდე ჯოხს განსაკუთრებულ [[ლუდი|ლუდს]] (къарча-сыра) მოასხურებდნენ, ლუდით ხელს დაიბანდნენ და ხელჩაჭიდებულნი ჯოხის ქვეშ გადიოდნენ. ამის შემდეგ თხის ტყავის ოთხი ნაჭრისგან შემდგარ [[დროშა]]ს სათითაოდ წაავლებდნენ ხელს და ფიცის ტექსტს სამჯერ წარმოთქვამდნენ: &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98&diff=70958&oldid=prev 2018-12-19T11:07:25Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:07, 19 დეკემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 26:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 26:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ნუგზარ ანთელავა. </del>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<del class="diffchange diffchange-inline">. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რიტუალები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რიტუალები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძმადგაფიცვის რიტუალი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძმადგაფიცვის რიტუალი]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98&diff=62774&oldid=prev 2018-08-30T10:08:46Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:08, 30 აგვისტო 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თაჲაყ-ყარნაშლიყ-ი / ანთ-ყარნაშლიყ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Таякъ-къарнашлыкъ / ант-къарнашлыкъ)'' – ძმადნაფიცობის ბალყარულ-ყარაჩული [[რიტუალი]], რომელიც საწესო ჯოხის („[[ანთლი თაჲაყი|ანთლი-თაჲაყი, ჯიქ-ელეჲ თაჲაყი]]“) ქვეშ გავლას და შესაბამისი ფიცის დადებას ითვალისწინებდა. სპეციალურ ლიტერატურაში აღწერილია საინტერესო ცერემონია, რომელიც 1930 წელს ყარაჩში საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ გამოსვლის დროს შესრულდა: თავადი მუდაროვების ოჯახში ინახებოდა საწესო არგანი – ჯიქ-ელეჲ თაჲყი, რომელიც ჯაჭვის პერანგში (бютеу-кюбе) იყო გახვეული და საცხოვრებელი სახლის კედელზე, ოჯახის უფროსის საპატიო ადგილის უკან ეკიდა (ითვლებოდა, რომ ახალგაზრდები, რომლებიც ამ ჯავშანს შეეხებოდნენ, მრავალშვილიანები გახდებოდნენ, ამასთან, ჯავშნის სნეულებით [кюбе-ауруу – „კანის სიწითლე“] არ დაავადდებოდნენ. ე. წ. ჯავშნის წყალს, რომელიც მათრობელა სასმელში [къан-бура – „სისხლის ბორაკი“] ჯაჭვის პერანგის ჩადებით მიიღებოდა, მეომრები, ლაშქრობამდე და ბრძოლის შემდეგ, თავზე ისხამდნენ და ცხენსაც შეასხურებდნენ).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თაჲაყ-ყარნაშლიყ-ი / ანთ-ყარნაშლიყ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Таякъ-къарнашлыкъ / ант-къарнашлыкъ)'' – ძმადნაფიცობის ბალყარულ-ყარაჩული [[რიტუალი]], რომელიც საწესო ჯოხის („[[ანთლი თაჲაყი|ანთლი-თაჲაყი, ჯიქ-ელეჲ თაჲაყი]]“) ქვეშ გავლას და შესაბამისი ფიცის დადებას ითვალისწინებდა. სპეციალურ ლიტერატურაში აღწერილია საინტერესო ცერემონია, რომელიც 1930 წელს ყარაჩში საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ გამოსვლის დროს შესრულდა: თავადი მუდაროვების ოჯახში ინახებოდა საწესო არგანი – ჯიქ-ელეჲ თაჲყი, რომელიც ჯაჭვის პერანგში (бютеу-кюбе) იყო გახვეული და საცხოვრებელი სახლის კედელზე, ოჯახის უფროსის საპატიო ადგილის უკან ეკიდა (ითვლებოდა, რომ ახალგაზრდები, რომლებიც ამ ჯავშანს შეეხებოდნენ, მრავალშვილიანები გახდებოდნენ, ამასთან, ჯავშნის სნეულებით [кюбе-ауруу – „კანის სიწითლე“] არ დაავადდებოდნენ. ე. წ. ჯავშნის წყალს, რომელიც მათრობელა სასმელში [къан-бура – „სისხლის ბორაკი“] ჯაჭვის პერანგის ჩადებით მიიღებოდა, მეომრები, ლაშქრობამდე და ბრძოლის შემდეგ, თავზე ისხამდნენ და ცხენსაც შეასხურებდნენ).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჯიქ-ელეჲ თაჲაყი]] წარმოადგენდა მუხის ხის ტოტს, რომლის ერთი ბოლო განტოტვილი იყო, მეორე – თავწამახული, შუა ნაწილში კი სამი წამახული წანაზარდი ჰქონდა (ფიცის დადების დროს მას „ფიცის ჯოხს“ [Антлы-таякъ] უწოდებდნენ). თავადთა საბჭოს (Къарча-тере) დაწყებამდე, ამ ჯოხის ქვეშ გავლა შეეძლოთ მხოლოდ თავადებს (бийле) და სხვადასხვა რანგის წარჩინებულებს, მაგრამ ფიცის დადების დროს მისი შეხება მხოლოდ დიდ მთავარს (Байрахтам) ან მის მეუღლესა და მათ უმცროს ვაჟს შეეძლოთ. ჯოხის განტოტვილ ბოლოს ხელს ჩაავლებდა სათავადოსახლის უფროსი – მთავარი, რომელსაც მუქი ფერის სამოსი ეცვა და თეთრი ქუდი ეხურა, თავწამახული ბოლო კი თეთრ ჩოხასა და ყვითელ ქუდში გამოწყობილ უმცროს თავადს ეკავა. გარდა ამისა, ამ უკანასკნელს მარჯვენა ხელში [[მგელი|მგლის]] მთლიანი ტყავი ან მისი ნაჭერი მაინც უნდა სჭეროდა. დიდი თავადის გვერდით წარმომავლობით წარჩინებული ექიმბაში (ქალი ან მამაკაცი) უნდა მდგარიყო. ახალგაზრდა თავადთან ახლოს მაგი, ჯადოქარი (ЭркБиджи) და წინასწარმეტყველი (Гездерчи) იმყოფებოდნენ. ფიცის დადებამდე ჯოხს განსაკუთრებულ [[ლუდი|ლუდს]] (къарча-сыра) მოასხურებდნენ, ლუდით ხელს დაიბანდნენ და ხელჩაჭიდებულნი ჯოხის ქვეშ გადიოდნენ. ამის შემდეგ თხის ტყავის ოთხი ნაჭრისგან შემდგარ [[დროშა]]ს სათითაოდ წაავლებდნენ ხელს და ფიცის ტექსტს სამჯერ წარმოთქვამდნენ: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჯიქ-ელეჲ თაჲაყი]] წარმოადგენდა მუხის ხის ტოტს, რომლის ერთი ბოლო განტოტვილი იყო, მეორე – თავწამახული, შუა ნაწილში კი სამი წამახული წანაზარდი ჰქონდა (ფიცის დადების დროს მას „ფიცის ჯოხს“ [Антлы-таякъ] უწოდებდნენ). თავადთა საბჭოს (Къарча-тере) დაწყებამდე, ამ ჯოხის ქვეშ გავლა შეეძლოთ მხოლოდ თავადებს (бийле) და სხვადასხვა რანგის წარჩინებულებს, მაგრამ ფიცის დადების დროს მისი შეხება მხოლოდ დიდ მთავარს (Байрахтам) ან მის მეუღლესა და მათ უმცროს ვაჟს შეეძლოთ. ჯოხის განტოტვილ ბოლოს ხელს ჩაავლებდა სათავადოსახლის უფროსი – მთავარი, რომელსაც მუქი ფერის სამოსი ეცვა და თეთრი ქუდი ეხურა, თავწამახული ბოლო კი თეთრ ჩოხასა და ყვითელ ქუდში გამოწყობილ უმცროს თავადს ეკავა. გარდა ამისა, ამ უკანასკნელს მარჯვენა ხელში [[მგელი|მგლის]] მთლიანი ტყავი ან მისი ნაჭერი მაინც უნდა სჭეროდა. დიდი თავადის გვერდით წარმომავლობით წარჩინებული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ექიმბაში<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(ქალი ან მამაკაცი) უნდა მდგარიყო. ახალგაზრდა თავადთან ახლოს მაგი, ჯადოქარი (ЭркБиджи) და წინასწარმეტყველი (Гездерчи) იმყოფებოდნენ. ფიცის დადებამდე ჯოხს განსაკუთრებულ [[ლუდი|ლუდს]] (къарча-сыра) მოასხურებდნენ, ლუდით ხელს დაიბანდნენ და ხელჩაჭიდებულნი ჯოხის ქვეშ გადიოდნენ. ამის შემდეგ თხის ტყავის ოთხი ნაჭრისგან შემდგარ [[დროშა]]ს სათითაოდ წაავლებდნენ ხელს და ფიცის ტექსტს სამჯერ წარმოთქვამდნენ: &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ჩემი ელეი სახსრისა – თეირის (ღმერთის) მსახური,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ჩემი ელეი სახსრისა – თეირის (ღმერთის) მსახური,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ჩემი ელეი გოლეულისა – თეირის მსახური,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ჩემი ელეი გოლეულისა – თეირის მსახური,</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98&diff=34701&oldid=prev 2017-10-26T07:41:50Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%B2%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98" class="mw-redirect" title="თაჲაყ-ყარნაშლიყი">თაჲაყ-ყარნაშლიყი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98" title="თაიაყ-ყარნაშლიყი">თაიაყ-ყარნაშლიყი“</a> გადამი...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">07:41, 26 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98&diff=34699&oldid=prev 2017-10-26T07:41:27Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98" title="თაიაყ-ყარნაშლიყი">თაიაყ-ყარნაშლიყი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%B2%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98" class="mw-redirect" title="თაჲაყ-ყარნაშლიყი">თაჲაყ-ყარნაშლიყი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">07:41, 26 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98&diff=34697&oldid=prev 2017-10-26T07:41:12Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ანთ-ყარნაშლიყი">ანთ-ყარნაშლიყი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98" title="თაიაყ-ყარნაშლიყი">თაიაყ-ყარნაშლიყი“</a> გადამისა...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">07:41, 26 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98&diff=34695&oldid=prev 2017-10-26T07:40:56Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98" title="თაიაყ-ყარნაშლიყი">თაიაყ-ყარნაშლიყი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ანთ-ყარნაშლიყი">ანთ-ყარნაშლიყი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">07:40, 26 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A7-%E1%83%A7%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A7%E1%83%98&diff=34694&oldid=prev 2017-10-26T07:40:24Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;თაჲაყ-ყარნაშლიყ-ი / ანთ-ყარნაშლიყ-ი&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(ბალყ.-ყარაჩ. Таякъ-къарнашл...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''თაჲაყ-ყარნაშლიყ-ი / ანთ-ყარნაშლიყ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Таякъ-къарнашлыкъ / ант-къарнашлыкъ)'' – ძმადნაფიცობის ბალყარულ-ყარაჩული [[რიტუალი]], რომელიც საწესო ჯოხის („[[ანთლი თაჲაყი|ანთლი-თაჲაყი, ჯიქ-ელეჲ თაჲაყი]]“) ქვეშ გავლას და შესაბამისი ფიცის დადებას ითვალისწინებდა. სპეციალურ ლიტერატურაში აღწერილია საინტერესო ცერემონია, რომელიც 1930 წელს ყარაჩში საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ გამოსვლის დროს შესრულდა: თავადი მუდაროვების ოჯახში ინახებოდა საწესო არგანი – ჯიქ-ელეჲ თაჲყი, რომელიც ჯაჭვის პერანგში (бютеу-кюбе) იყო გახვეული და საცხოვრებელი სახლის კედელზე, ოჯახის უფროსის საპატიო ადგილის უკან ეკიდა (ითვლებოდა, რომ ახალგაზრდები, რომლებიც ამ ჯავშანს შეეხებოდნენ, მრავალშვილიანები გახდებოდნენ, ამასთან, ჯავშნის სნეულებით [кюбе-ауруу – „კანის სიწითლე“] არ დაავადდებოდნენ. ე. წ. ჯავშნის წყალს, რომელიც მათრობელა სასმელში [къан-бура – „სისხლის ბორაკი“] ჯაჭვის პერანგის ჩადებით მიიღებოდა, მეომრები, ლაშქრობამდე და ბრძოლის შემდეგ, თავზე ისხამდნენ და ცხენსაც შეასხურებდნენ).<br /> <br /> [[ჯიქ-ელეჲ თაჲაყი]] წარმოადგენდა მუხის ხის ტოტს, რომლის ერთი ბოლო განტოტვილი იყო, მეორე – თავწამახული, შუა ნაწილში კი სამი წამახული წანაზარდი ჰქონდა (ფიცის დადების დროს მას „ფიცის ჯოხს“ [Антлы-таякъ] უწოდებდნენ). თავადთა საბჭოს (Къарча-тере) დაწყებამდე, ამ ჯოხის ქვეშ გავლა შეეძლოთ მხოლოდ თავადებს (бийле) და სხვადასხვა რანგის წარჩინებულებს, მაგრამ ფიცის დადების დროს მისი შეხება მხოლოდ დიდ მთავარს (Байрахтам) ან მის მეუღლესა და მათ უმცროს ვაჟს შეეძლოთ. ჯოხის განტოტვილ ბოლოს ხელს ჩაავლებდა სათავადოსახლის უფროსი – მთავარი, რომელსაც მუქი ფერის სამოსი ეცვა და თეთრი ქუდი ეხურა, თავწამახული ბოლო კი თეთრ ჩოხასა და ყვითელ ქუდში გამოწყობილ უმცროს თავადს ეკავა. გარდა ამისა, ამ უკანასკნელს მარჯვენა ხელში [[მგელი|მგლის]] მთლიანი ტყავი ან მისი ნაჭერი მაინც უნდა სჭეროდა. დიდი თავადის გვერდით წარმომავლობით წარჩინებული ექიმბაში (ქალი ან მამაკაცი) უნდა მდგარიყო. ახალგაზრდა თავადთან ახლოს მაგი, ჯადოქარი (ЭркБиджи) და წინასწარმეტყველი (Гездерчи) იმყოფებოდნენ. ფიცის დადებამდე ჯოხს განსაკუთრებულ [[ლუდი|ლუდს]] (къарча-сыра) მოასხურებდნენ, ლუდით ხელს დაიბანდნენ და ხელჩაჭიდებულნი ჯოხის ქვეშ გადიოდნენ. ამის შემდეგ თხის ტყავის ოთხი ნაჭრისგან შემდგარ [[დროშა]]ს სათითაოდ წაავლებდნენ ხელს და ფიცის ტექსტს სამჯერ წარმოთქვამდნენ: <br /> ::::ჩემი ელეი სახსრისა – თეირის (ღმერთის) მსახური,<br /> ::::ჩემი ელეი გოლეულისა – თეირის მსახური,<br /> ::::ზეციური სულის,<br /> ::::მიწიერთა სულის,<br /> ::::ღმერთის,<br /> ::::ჯერსუუმაის წინაშე ვფიცავ,<br /> ::::ვიდრე ცა არ გატყდება,<br /> ::::ვიდრე მიწა არ ჩაინთქმება,<br /> ::::ვფიცავ, ძმადნაფიცობიდან არ გავალ.<br /> ფიცის დადებისთანავე შეფიცულნი უმცროს თავადს მუხლის მოყრით პატივს მიაგებდნენ, დიდი თავადის მარჯვენა ფეხის ბოლოსა და მიწას შუბლით შეეხებოდნენ, შემდეგ ხელებს უკან შემოიწყობდნენ, მიწას თავს დაუხრიდნენ და ერთმანეთს შუბლებს მიადებდნენ. ამის შემდეგ დიდი მთავარი, გადასცემდა რა უმცროსს ფიცის ჯოხს, კულტმსახურის (табалтайчы) მიერ მიწოდებული რიტუალური კოვზის ამობურცულ ნაწილს შეფიცულთა კეფაზე გაატარებდა (კოვზს საამისოდ სპეციალურად მომზადებულ მოწითალო ფერის ლუდში [ара-сыры – „ცენტრალური ლუდი“] ამოავლებდნენ), რის შემდეგაც ბაირახთამი მათ ერთმანეთის მიმართ ზურგშექცევით დააყენებდა და, წაავლებდა რა ხელებს შუბლებზე, კეფებს შეუერთებდა. ამ მოქმედების დასრულებისთანავე რიტუალის ობიექტები „შეფიცული ძმები“ (антлы къарнашла), ან „ჯოხქვეშ შობილი ძმები“ (таякъ туугъан къарнашла) ხდებოდნენ. <br /> <br /> უნდა ითქვას, რომ ჩერექის ხეობის ბალყარელებში ზემოაღნიშნული ჯოხის [[კულტი]]ს არსებობის შესახებ XIX ს-ის ავტორებიც აღნიშნავდნენ. ამ ჯოხთან დაკავშირებულ ლეგენდაში ნათქვამია, რომ იგი ვინმე ელეუმ (ყარაჩ. ელეჲ) თხილის ხისგან გააკეთა. ხალხი მას ისეთ სასწაულებრივ თვისებებს მიაწერდა, როგორიცაა მტრისგან დაცვა, ცეცხლგამძლეობა და მეტყველების უნარიც კი. ჯოხი თავადი აბაევების ოჯახში ინახებოდა.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა== <br /> * Миллер В. Ф., Ковалевский М. М. В горских обществах Кабарды. Предания о происхождении балкарских феодалов (таубиев). Языческие обряды балкарцев. Предания о водворении среды чегемцев феодальных властителейб так называемых таубиев (горских князей) // Вестник Европы, кн. № 4, апрель, 1884; <br /> * Дячков-Тарасов А. Н. Заметки о Карачае и карачаевцах // СМОМПК, вып. 25. Тифлис, 1898;<br /> * Каракетов М. Д. Из традиционной обрядово-культовой жизни карачаевцев. М., 1995.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017<br /> <br /> [[კატეგორია:რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:ძმადგაფიცვის რიტუალი]]</div>

Echelidze