https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98_%28%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%29 2026-04-28T07:35:30Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98_(%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=213259&oldid=prev 2023-11-12T21:51:38Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:51, 12 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:თამაში]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98_(%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=192789&oldid=prev 2023-05-08T08:45:29Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:45, 8 მაისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თამაშს სულ სხვა მიმართულება მისცა ლეგენდებისა და თქმულებების წარმოშობამ. ზეპირსიტყვიერება ინახავდა და თაობიდან თაობას გადასცემდა მონათხრობს ამა თუ იმ გმირობაზე, ბელადის სიბრძნეზე, მათი ტომის თუ გვარის წარმომავლობაზე. ტოტემური რიტუალისგან განსხვავებით, რომელშიც მონაწილეობა ყველასათვის შეუზღუდავი იყო, თხრობამ გაჰყო მთხრობელი და მსმენელი, თანაც ისე, რომ მთხრობელს დააკისრა თამაშის ყველა პირობის დაცვა, რომელთაგან უმთავრესი იყო ინტერესის აღძვრა მონათხრობისადმი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თამაშს სულ სხვა მიმართულება მისცა ლეგენდებისა და თქმულებების წარმოშობამ. ზეპირსიტყვიერება ინახავდა და თაობიდან თაობას გადასცემდა მონათხრობს ამა თუ იმ გმირობაზე, ბელადის სიბრძნეზე, მათი ტომის თუ გვარის წარმომავლობაზე. ტოტემური რიტუალისგან განსხვავებით, რომელშიც მონაწილეობა ყველასათვის შეუზღუდავი იყო, თხრობამ გაჰყო მთხრობელი და მსმენელი, თანაც ისე, რომ მთხრობელს დააკისრა თამაშის ყველა პირობის დაცვა, რომელთაგან უმთავრესი იყო ინტერესის აღძვრა მონათხრობისადმი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტროპომორფიზმის ხანაში, როცა ადამიანმა თავისი თვისებები მიაწერა ღვთაებებს, ფანტაზია სრულიად შეუზღუდავი გახდა და საფუძველი ჩაეყარა მითოლოგიას, როგორც რელიგიური აზროვნების უფრო მაღალ სტადიას. მაგრამ თამაშის ტრადიცია არ გამქრალა და იგი ბუნებრივად შეერწყა ახალ პირობებს. მითოლოგიურმა სიუჟეტებმა წარმოშვა მყარი ფაბულები კომპოზიციის ყველა კანონის დაცვით. საწესჩვეულებო რიტუალი და მითოსი შეერთდნენ. წარმოიშვა თეატრის ის სახეობა, რომელმაც არსობრივად უცვლელმა მოაღწია ჩვენამდე. ამრიგად, თამაში და რელიგიურ-საკულტო ქმედებები საფუძვლად დაედო თეატრს და კულტურის ეს დარგი, თუმც ამოუცნობად სახეცვლილი, დღემდე ინარჩუნებს ამ თვისებებს.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტროპომორფიზმის ხანაში, როცა ადამიანმა თავისი თვისებები მიაწერა ღვთაებებს, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ფანტაზია<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>სრულიად შეუზღუდავი გახდა და საფუძველი ჩაეყარა მითოლოგიას, როგორც რელიგიური აზროვნების უფრო მაღალ სტადიას. მაგრამ თამაშის ტრადიცია არ გამქრალა და იგი ბუნებრივად შეერწყა ახალ პირობებს. მითოლოგიურმა სიუჟეტებმა წარმოშვა მყარი ფაბულები კომპოზიციის ყველა კანონის დაცვით. საწესჩვეულებო რიტუალი და მითოსი შეერთდნენ. წარმოიშვა თეატრის ის სახეობა, რომელმაც არსობრივად უცვლელმა მოაღწია ჩვენამდე. ამრიგად, თამაში და რელიგიურ-საკულტო ქმედებები საფუძვლად დაედო თეატრს და კულტურის ეს დარგი, თუმც ამოუცნობად სახეცვლილი, დღემდე ინარჩუნებს ამ თვისებებს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''მ. გეგია''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''მ. გეგია''</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98_(%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=189045&oldid=prev 2023-03-13T09:41:20Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:41, 13 მარტი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:თამაში]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98_(%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=189042&oldid=prev 2023-03-13T09:33:52Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:33, 13 მარტი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თამაში – ადამიანთა საზოგადოებაში თეატრის ჩასახვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი <del class="diffchange diffchange-inline">წინაპირო- ა </del>ტერმინით „თამაში“ განისაზღვრება ადამიანისა და ცხოველის მოქმედების ფართო წრე. <del class="diffchange diffchange-inline">იტი </del>უპირისპირდება უტილიტარულ-პრაქტიკულ მოღვაწეობას და მისგან განსხვავებით, <del class="diffchange diffchange-inline">სასია- ოვნო </del>ემოციებს ბადებს თავად ქმედების პროცესში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins>თამაში<ins class="diffchange diffchange-inline">''' </ins>– ადამიანთა საზოგადოებაში თეატრის ჩასახვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი <ins class="diffchange diffchange-inline">წინაპირობა </ins>ტერმინით „თამაში“ განისაზღვრება ადამიანისა და ცხოველის მოქმედების ფართო წრე. <ins class="diffchange diffchange-inline">იგი </ins>უპირისპირდება უტილიტარულ-პრაქტიკულ მოღვაწეობას და მისგან განსხვავებით, <ins class="diffchange diffchange-inline">სასიამოვნო </ins>ემოციებს ბადებს თავად ქმედების პროცესში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ეჭვს არ იწვევს თამაშის მიბაძვით რაობა, მიბაძვა კი წარმოუდგენელია სხვისი როლის გათამაშების გარეშე. ცხადია, რელიგიური ცნობიერების ჩამოყალიბებისთანავე, თამაშმა შეიძინა სხვა მიმართულება და მოვლენებზე მაგიური ზემოქმედების საშუალებად იქცა, მაგრამ ამ ვითარებაშიც შეინარჩუნა მთავარი თვისება – თამაშით მოგვრილი სიხარული და შვება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ეჭვს არ იწვევს თამაშის მიბაძვით რაობა, მიბაძვა კი წარმოუდგენელია სხვისი როლის გათამაშების გარეშე. ცხადია, რელიგიური ცნობიერების ჩამოყალიბებისთანავე, თამაშმა შეიძინა სხვა მიმართულება და მოვლენებზე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მაგია|</ins>მაგიური<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ზემოქმედების საშუალებად იქცა, მაგრამ ამ ვითარებაშიც შეინარჩუნა მთავარი თვისება – თამაშით მოგვრილი სიხარული და შვება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თამაშის პირდაპირი გამოხატულება იყო სპორტული ტურნირები და რიტუალური ინიციაციები და რომ არა თამაშის რელიგიური შინაარსი, სპორტული შეჯიბრებები უთუოდ გადაწონიდა თამაშის ნებისმიერ სხვა სახეობას და თეატრის ჩასახვა და განვითარება უთუოდ ეჭვქვეშ დადგებოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თამაშის პირდაპირი გამოხატულება იყო სპორტული ტურნირები და რიტუალური ინიციაციები და რომ არა თამაშის რელიგიური შინაარსი, სპორტული შეჯიბრებები უთუოდ გადაწონიდა თამაშის ნებისმიერ სხვა სახეობას და თეატრის ჩასახვა და განვითარება უთუოდ ეჭვქვეშ დადგებოდა.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამრიგად, ნებისმიერი თამაში შეიცავს პერსონაჟს, თეატრის „ფორმულის“ აუცილებელ კომპონენტს. იგი პერსონაჟს შეიცავს მაშინაც კი, როდესაც საიდენტიფიკაციო პირი თავად მოთამაშეა. ეს ვითარება აიხსნება ძალზედ მარტივად – მოთამაშე თავის პერსონას ხედავს მისთვის სასურველ სიტუაციაში, ანუ პერსონაჟს ქმნის თავისივე თავისგან.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამრიგად, ნებისმიერი თამაში შეიცავს პერსონაჟს, თეატრის „ფორმულის“ აუცილებელ კომპონენტს. იგი პერსონაჟს შეიცავს მაშინაც კი, როდესაც საიდენტიფიკაციო პირი თავად მოთამაშეა. ეს ვითარება აიხსნება ძალზედ მარტივად – მოთამაშე თავის პერსონას ხედავს მისთვის სასურველ სიტუაციაში, ანუ პერსონაჟს ქმნის თავისივე თავისგან.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ნებისმიერი თამაში, ამა თუ იმ ფორმით, შეიცავს ფაბულის ელემენტებს, თუნდაც უმარტივეს დონეზე. მაგრამ თუკი იგი დაკავშირებულია რაღაც მიზანთან, იგი უთუოდ კომპოზიციად ყალიბდება. ბუნებრივია, რომ <del class="diffchange diffchange-inline">ტოტემიზმის </del>ხანაში, როცა ადამიანი მთლიანად დამოკიდებული იყო საკუთარი ქმედების წარმატებაზე ნადირობასა თუ შემგროვებლობაში, თამაშმა შეიძინა მიზნობრივი ხასიათი და კონკრეტულ სიუჟეტად ჩამოყალიბდა. ცხადია, სასიცოცხლო ინტერესებიდან გამომდინარე, აქ უპირატესობა მინიჭებული ექნებოდა სამონადირეო რიტუალს. აშკარაა, ზოომორფიზმის ხანამ საფუძველი ჩაუყარა თეატრალურ <del class="diffchange diffchange-inline">ხელოვნებას</del>, რადგან ცხოველის მიბაძვა გარდასახვის გარეშე შეუძლებელია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ნებისმიერი თამაში, ამა თუ იმ ფორმით, შეიცავს ფაბულის ელემენტებს, თუნდაც უმარტივეს დონეზე. მაგრამ თუკი იგი დაკავშირებულია რაღაც მიზანთან, იგი უთუოდ კომპოზიციად ყალიბდება. ბუნებრივია, რომ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ტოტემიზმი]]ს </ins>ხანაში, როცა ადამიანი მთლიანად დამოკიდებული იყო საკუთარი ქმედების წარმატებაზე ნადირობასა თუ შემგროვებლობაში, თამაშმა შეიძინა მიზნობრივი ხასიათი და კონკრეტულ სიუჟეტად ჩამოყალიბდა. ცხადია, სასიცოცხლო ინტერესებიდან გამომდინარე, აქ უპირატესობა მინიჭებული ექნებოდა სამონადირეო რიტუალს. აშკარაა, ზოომორფიზმის ხანამ საფუძველი ჩაუყარა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[თეატრალური ხელოვნება|</ins>თეატრალურ <ins class="diffchange diffchange-inline">ხელოვნება]]ს</ins>, რადგან ცხოველის მიბაძვა გარდასახვის გარეშე შეუძლებელია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ანიმიზმის </del>ხანაში, როცა ირგვლივ ყოველივე „გასულიერდა“, მიბაძვამ მიიღო სხვა ხასიათი. ერთია, როცა ბაძავ ცოცხალ არსებას და სულ სხვაა, როცა გსურს ასახო გარდაცვლილის სული. სწორედ ამ ხანაში ისახება მისტიკური ექსტაზი, რაც მომავალში თეატრალური ქმედების ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი გახდება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ანიმიზმი]]ს </ins>ხანაში, როცა ირგვლივ ყოველივე „გასულიერდა“, მიბაძვამ მიიღო სხვა ხასიათი. ერთია, როცა ბაძავ ცოცხალ არსებას და სულ სხვაა, როცა გსურს ასახო გარდაცვლილის სული. სწორედ ამ ხანაში ისახება მისტიკური <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ექსტაზი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რაც მომავალში თეატრალური ქმედების ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი გახდება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თამაშს სულ სხვა მიმართულება მისცა ლეგენდებისა და თქმულებების წარმოშობამ. ზეპირსიტყვიერება ინახავდა და თაობიდან თაობას გადასცემდა მონათხრობს ამა თუ იმ გმირობაზე, ბელადის სიბრძნეზე, მათი ტომის თუ გვარის წარმომავლობაზე. ტოტემური რიტუალისგან განსხვავებით, რომელშიც მონაწილეობა ყველასათვის შეუზღუდავი იყო, თხრობამ გაჰყო მთხრობელი და მსმენელი, თანაც ისე, რომ მთხრობელს დააკისრა თამაშის ყველა პირობის დაცვა, რომელთაგან უმთავრესი იყო ინტერესის აღძვრა მონათხრობისადმი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თამაშს სულ სხვა მიმართულება მისცა ლეგენდებისა და თქმულებების წარმოშობამ. ზეპირსიტყვიერება ინახავდა და თაობიდან თაობას გადასცემდა მონათხრობს ამა თუ იმ გმირობაზე, ბელადის სიბრძნეზე, მათი ტომის თუ გვარის წარმომავლობაზე. ტოტემური რიტუალისგან განსხვავებით, რომელშიც მონაწილეობა ყველასათვის შეუზღუდავი იყო, თხრობამ გაჰყო მთხრობელი და მსმენელი, თანაც ისე, რომ მთხრობელს დააკისრა თამაშის ყველა პირობის დაცვა, რომელთაგან უმთავრესი იყო ინტერესის აღძვრა მონათხრობისადმი.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98_(%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=189041&oldid=prev 2023-03-13T09:27:23Z

<p>ახალი გვერდი: თამაში – ადამიანთა საზოგადოებაში თეატრის ჩასახვის ერთ-ერთ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>თამაში – ადამიანთა საზოგადოებაში თეატრის ჩასახვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წინაპირო- ა ტერმინით „თამაში“ განისაზღვრება ადამიანისა და ცხოველის მოქმედების ფართო წრე. იტი უპირისპირდება უტილიტარულ-პრაქტიკულ მოღვაწეობას და მისგან განსხვავებით, სასია- ოვნო ემოციებს ბადებს თავად ქმედების პროცესში.<br /> <br /> ეჭვს არ იწვევს თამაშის მიბაძვით რაობა, მიბაძვა კი წარმოუდგენელია სხვისი როლის გათამაშების გარეშე. ცხადია, რელიგიური ცნობიერების ჩამოყალიბებისთანავე, თამაშმა შეიძინა სხვა მიმართულება და მოვლენებზე მაგიური ზემოქმედების საშუალებად იქცა, მაგრამ ამ ვითარებაშიც შეინარჩუნა მთავარი თვისება – თამაშით მოგვრილი სიხარული და შვება.<br /> <br /> თამაშის პირდაპირი გამოხატულება იყო სპორტული ტურნირები და რიტუალური ინიციაციები და რომ არა თამაშის რელიგიური შინაარსი, სპორტული შეჯიბრებები უთუოდ გადაწონიდა თამაშის ნებისმიერ სხვა სახეობას და თეატრის ჩასახვა და განვითარება უთუოდ ეჭვქვეშ დადგებოდა.<br /> <br /> ამრიგად, ნებისმიერი თამაში შეიცავს პერსონაჟს, თეატრის „ფორმულის“ აუცილებელ კომპონენტს. იგი პერსონაჟს შეიცავს მაშინაც კი, როდესაც საიდენტიფიკაციო პირი თავად მოთამაშეა. ეს ვითარება აიხსნება ძალზედ მარტივად – მოთამაშე თავის პერსონას ხედავს მისთვის სასურველ სიტუაციაში, ანუ პერსონაჟს ქმნის თავისივე თავისგან.<br /> <br /> ნებისმიერი თამაში, ამა თუ იმ ფორმით, შეიცავს ფაბულის ელემენტებს, თუნდაც უმარტივეს დონეზე. მაგრამ თუკი იგი დაკავშირებულია რაღაც მიზანთან, იგი უთუოდ კომპოზიციად ყალიბდება. ბუნებრივია, რომ ტოტემიზმის ხანაში, როცა ადამიანი მთლიანად დამოკიდებული იყო საკუთარი ქმედების წარმატებაზე ნადირობასა თუ შემგროვებლობაში, თამაშმა შეიძინა მიზნობრივი ხასიათი და კონკრეტულ სიუჟეტად ჩამოყალიბდა. ცხადია, სასიცოცხლო ინტერესებიდან გამომდინარე, აქ უპირატესობა მინიჭებული ექნებოდა სამონადირეო რიტუალს. აშკარაა, ზოომორფიზმის ხანამ საფუძველი ჩაუყარა თეატრალურ ხელოვნებას, რადგან ცხოველის მიბაძვა გარდასახვის გარეშე შეუძლებელია.<br /> <br /> ანიმიზმის ხანაში, როცა ირგვლივ ყოველივე „გასულიერდა“, მიბაძვამ მიიღო სხვა ხასიათი. ერთია, როცა ბაძავ ცოცხალ არსებას და სულ სხვაა, როცა გსურს ასახო გარდაცვლილის სული. სწორედ ამ ხანაში ისახება მისტიკური ექსტაზი, რაც მომავალში თეატრალური ქმედების ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი გახდება.<br /> <br /> თამაშს სულ სხვა მიმართულება მისცა ლეგენდებისა და თქმულებების წარმოშობამ. ზეპირსიტყვიერება ინახავდა და თაობიდან თაობას გადასცემდა მონათხრობს ამა თუ იმ გმირობაზე, ბელადის სიბრძნეზე, მათი ტომის თუ გვარის წარმომავლობაზე. ტოტემური რიტუალისგან განსხვავებით, რომელშიც მონაწილეობა ყველასათვის შეუზღუდავი იყო, თხრობამ გაჰყო მთხრობელი და მსმენელი, თანაც ისე, რომ მთხრობელს დააკისრა თამაშის ყველა პირობის დაცვა, რომელთაგან უმთავრესი იყო ინტერესის აღძვრა მონათხრობისადმი.<br /> <br /> ანტროპომორფიზმის ხანაში, როცა ადამიანმა თავისი თვისებები მიაწერა ღვთაებებს, ფანტაზია სრულიად შეუზღუდავი გახდა და საფუძველი ჩაეყარა მითოლოგიას, როგორც რელიგიური აზროვნების უფრო მაღალ სტადიას. მაგრამ თამაშის ტრადიცია არ გამქრალა და იგი ბუნებრივად შეერწყა ახალ პირობებს. მითოლოგიურმა სიუჟეტებმა წარმოშვა მყარი ფაბულები კომპოზიციის ყველა კანონის დაცვით. საწესჩვეულებო რიტუალი და მითოსი შეერთდნენ. წარმოიშვა თეატრის ის სახეობა, რომელმაც არსობრივად უცვლელმა მოაღწია ჩვენამდე. ამრიგად, თამაში და რელიგიურ-საკულტო ქმედებები საფუძვლად დაედო თეატრს და კულტურის ეს დარგი, თუმც ამოუცნობად სახეცვლილი, დღემდე ინარჩუნებს ამ თვისებებს.<br /> <br /> ''მ. გეგია''<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]]</div>

Tkenchoshvili