თბილისი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili: /* ქალაქის სახელწოდებისათვის */

2024-11-25T07:58:26Z

‎ქალაქის სახელწოდებისათვის

Tkenchoshvili: /* დედაქალაქის ფიზიკურ-გეოგრაფიული მდებარეობა */

2024-04-06T00:01:00Z

‎დედაქალაქის ფიზიკურ-გეოგრაფიული მდებარეობა

Tkenchoshvili: /* არქეოლოგიური მონცემები */

2024-04-03T12:49:43Z

‎არქეოლოგიური მონცემები

Tkenchoshvili: /* ქალაქის წარმოშობა */

2024-03-27T08:02:31Z

‎ქალაქის წარმოშობა

Tkenchoshvili: /* არქეოლოგიური მონცემები */

2024-02-29T19:22:31Z

‎არქეოლოგიური მონცემები

Tkenchoshvili: /* არქეოლოგიური მონცემები */

2023-11-09T09:17:49Z

‎არქეოლოგიური მონცემები

Tkenchoshvili 21:17, 25 სექტემბერი 2023-ზე

2023-09-25T21:17:01Z

Tkenchoshvili: /* ქალაქის წარმოშობა */

2023-09-15T17:22:55Z

‎ქალაქის წარმოშობა

Tkenchoshvili: /* არქეოლოგიური მონცემები */

2022-11-28T09:25:46Z

‎არქეოლოგიური მონცემები

Tkenchoshvili: /* კლიმატი */

2022-11-14T15:53:18Z

‎კლიმატი

@@ ხაზი 101: / ხაზი 101: @@
 „ტფილ“-ი, რომელიც საფუძვლად უდევს თბილისის სახელს და თბილს ნიშნავს, ძირეული ქართული [[სიტყვა]]ა და მას შესატყვისები მოეძებნება ჭანურ-მეგრულსა და სვანურში.
-ქართველი მემატიანის ცნობას, რომ ამ პუნქტს IV საუკუნეში უკვე ეწოდებოდა ტფილისი, რამდენადმე მხარს უჭერს IV საუკუნის მეორე  ნანევრის საგზაო რუკა, შედგენილი რომაელი გეოგრაფის კასტორიუსის მიერ, რომელიც არსებულ ლიტერატურაში „პევტინგერის ტაბულის“ სახელითაც იხსენიება.
+ქართველი მემატიანის ცნობას, რომ ამ პუნქტს IV საუკუნეში უკვე ეწოდებოდა ტფილისი, რამდენადმე მხარს უჭერს IV საუკუნის მეორე  ნანევრის საგზაო [[რუკა]], შედგენილი რომაელი გეოგრაფის კასტორიუსის მიერ, რომელიც არსებულ ლიტერატურაში „პევტინგერის ტაბულის“ სახელითაც იხსენიება.
 აღნიშნულ რუკაზე დატანილია ამიერკავკასიაზე და, კერძოდ, საქართველოს მიწა-წყალზე გამავალი სავაჭრო გზები. ამ გზათა შორის ერთი, რომელიც სომხეთის მაშინდელ დედაქალაქ არტაშატიდან იწყება ქართველოზე გადის. ამ გზის ერთ მონაკვეთზე, სახელდობრ რუსთავსა  და არმაზციხეს (მცხეთას) შორის აღნიშნულია სადგური, რომლის ხელწოდება რუკის სხვადასხვა ხელნაწერებსა და ვარიანტებში მოცემულია ფორმით „ფილადო“, „ტილიდა“. ვარაუდობენ, თავდაპირველად ამ პუნქტის სახელწოდება უნდა ყოფილიყო ფორმით „ტფილადო“ ან „ტფილიდა“, საიდანაც გადამწერთა მიერ დამახინჯების შედეგად მივიღეთ „ფილადო“ და „ტილიდა“, რაც თბილისს უნდა გულისხმობდეს.

@@ ხაზი 13: / ხაზი 13: @@
 თბილისში საკმაოდ არის გავრცელებული ხელოვნური [[ტერასა|ტერასები]], რაც განაპირობა ტოპოგრაფიულმა თავისებურებებმა: რელიეფი მნიშვნელოვნად დანაწევრებულია, მრავლადაა ხევები; ამასთან ერთად, მთის ფერდობების არსებობა დიდად აფერხებდა ქალაქის ტერიტორიულ ზრდას. ეს იყო მიზეზი, რომ მოსახლეობა ხელოვნურ ტერასებს აწყობდა მტკვრის ორივე მხარეს. ასეთი ღონისძიებები ხელს უწყობდა ეროზიული მოვლენების წინააღმდეგ ბრძოლასაც”.
-ახლო წარსულში თბილისს რამდენიმე ხევი ჰკვეთდა: სოლოლაკის ხევი, ეკალხევი, ვარდისუბნის ხევი, გაბაანთ ხევი, კუკიის ხევი, ჩუღურეთის ხევი, ვარაზის ხევი და სხვა. ამჟამად ეს ხევები გადახურულია, მასზე გაშენდა კეთილმოწყობილი ქუჩები და [[მოედანი|მოედნები]]. მტკვარს თბილისში ერთვის პატარა მდინარეები ვერე და წავკისის წყალი ანუ ლეღვთახევი.
+ახლო წარსულში თბილისს რამდენიმე ხევი ჰკვეთდა: სოლოლაკის ხევი, ეკალხევი, ვარდისუბნის ხევი, გაბაანთ ხევი, კუკიის ხევი, ჩუღურეთის ხევი, ვარაზის ხევი და სხვა. ამჟამად ეს ხევები გადახურულია, მასზე გაშენდა კეთილმოწყობილი ქუჩები და [[მოედანი|მოედნები]]. [[მტკვარი|მტკვარს]] თბილისში ერთვის პატარა მდინარეები [[ვერე (მდინარე)|ვერე]] და წავკისის წყალი ანუ ლეღვთახევი.
 თბილისის მიდამოები არ არის მდიდარი მნიშვნელოვანი წიაღისეულით. აქ მოიპოვება [[ნავთობი]], [[საშენი მასალა|სამშენებლო მასალა]], მინერალური წყლები.

@@ ხაზი 51: / ხაზი 51: @@
 გვიანი ბრინჯაოს ხანის საინტერესო ძეგლები აღმოჩნდა ნავთლუღში, ორხევის მინდორზე. აღმოჩენილი ნივთები ძვ.წ. XIII-XI საუკუნეებით შეიძლება დათარიღდეს.
-გიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანის შესანიშნავი ძეგლი იქნა გათხრილ-შესწავლილი დიღმის ველზე. გვიანბრინჯაოს ხანის ძეგლები მიკვლეულია დედაქალაქის სხვა რაიონებშიც - ღრმაღელე, ნაძალადევი, დავით აღმაშენებლის პროსპექტი, მახათას მთის ფერდობი, ნავთლუღი, ორთაჭალა, სანაპირო, კრწანისი, [[ავლაბარი|ავლაბარ]]-ისანი და სხვ.
+გიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანის შესანიშნავი ძეგლი იქნა გათხრილ-შესწავლილი დიღმის ველზე. გვიანბრინჯაოს ხანის ძეგლები მიკვლეულია დედაქალაქის სხვა რაიონებშიც - ღრმაღელე, ნაძალადევი, დავით აღმაშენებლის პროსპექტი, მახათას მთის ფერდობი, ნავთლუღი, ორთაჭალა, სანაპირო, [[კრწანისი (უბანი)|კრწანისი]], [[ავლაბარი|ავლაბარ]]-ისანი და სხვ.
 ეპოქის შესაბამისი მაღალიკულტურის მატარებელი მოსახლეობის დამადასტურებელია, აგრეთვე, აქეოლოგიური ძეგლები, რომლებიც აღმოჩენილია მდ. მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, საბურთალოზე, ვაკეში, დიდუბეში, ნაძალადევში, ავჭალაში, მთაწმინდა-სოლოლაკსა და თანამედროვე თბილისის სხვა უბნებში. ეს ძეგლები რკინის ფართო ათვისებისა და [[ანტიკური]] ხანისაა (ძვ.წ. I ათასწლეული - ახ. წ.  III ს.).

@@ ხაზი 122: / ხაზი 122: @@
 IV საუკუნის თბილისის სტატუსის გასარკვევად დიდი მნიშვნელობა ენიჭება „მოქცევაი ქართლისაი“-ს ცნობებს. ყურადღება ექცევა იმ  გარემოებას, რომ ქრისტიანობის ოფიციალურ კულტად გამოცხადებასთან დაკავშირებით მოტანილ მთელ თხრობაში მემატიანე არ ახსენებს თბილისს. ნინოს სიკვდილზე კი იგი წერს: „მაშინ შეიძრნენ ორნი ესე ქალაქნი: მცხეთა და უჟარმა, და ყოველი ქართლი სიკვდილისა მისისათვის. თბილისი ამ წყაროში, როგორც ზემოთ ითქვა, პირიველად იხსენიება IV საუკუნის 60-იანი წლების მოვლენებთან დაკავშირებით.
-ამიერკავკასიაში სასანიანთა ირანის გაძლიერება ქართლში მათი [[ლაშქარი|ლაშქრის]] გამოგზავნითა და მოხელეების დანიშვნითაც აღინიშნა. აქ ირანელი პიტიახში მოდის.  „მოქცევაი ქართლისაი“-ს შატბერდული ვარიანტი გვაუწყებს: „მაშინ მოვიდა ქრამ ხუარ ბორ ზარდ, სპარსთა მეფისა პიტიახში ტფილისად ქალაქად ციხედ და ქართლი მისსა ხარკსა შედგა: ამის მიხედვით თბილისი იმ დროს იყო „ციხე-ქალაქი“. „ქალაქი“ ქართულ  ენაში თავდაპირველად გამაგრებულ ადგილს ნიშნავდა.  მემატიანის „ციხე-ქალაქი“-ც გამაგრებული ადგილია. „მაშასადამე, - აღნიშნავს ს. ჯანაშია, - თავდაპირველად ტფილისი ირანელი პიტიახშის საჯდომად ქცეულა - ამ დროისათვის ეს პუნქტი ჯერ კიდევ ქალაქად არ ითვლება“.
+ამიერკავკასიაში სასანიანთა ირანის გაძლიერება ქართლში მათი [[ლაშქარი|ლაშქრის]] გამოგზავნითა და მოხელეების დანიშვნითაც აღინიშნა. აქ ირანელი პიტიახში მოდის.  „მოქცევაი ქართლისაი“-ს შატბერდული ვარიანტი გვაუწყებს: „მაშინ მოვიდა ქრამ ხუარ ბორ ზარდ, სპარსთა მეფისა პიტიახში ტფილისად ქალაქად ციხედ და ქართლი მისსა ხარკსა შედგა: ამის მიხედვით თბილისი იმ დროს იყო „ციხე-ქალაქი“. „ქალაქი“ ქართულ  ენაში თავდაპირველად გამაგრებულ ადგილს ნიშნავდა.  მემატიანის „ციხე-ქალაქი“-ც გამაგრებული ადგილია. „მაშასადამე, - აღნიშნავს [[ჯანაშია სიმონ|ს. ჯანაშია]], - თავდაპირველად ტფილისი ირანელი პიტიახშის საჯდომად ქცეულა - ამ დროისათვის ეს პუნქტი ჯერ კიდევ ქალაქად არ ითვლება“.
 „მოქცევაი ქართლისა “-ს ჭელიშურ ვარიანტში ზემომოტანილი თხრობა ასეა გადმოცემული: „მაშინ მოვიდა ხუარ...ტფლის და კდ ციხედ“ ანუ, ს. ჯანაშიას აზრით, მოვიდა „ტფილისს და კალად ციხედ“. „კალა“ აქ ციხეა, საკუთარი გეოგრაფიული სახელი, რომელიც არაბულ სიტყვას ჰგავს და იგი არ უნდა მომდინარეობდეს არაბული სიტყვა  „კალა“-დან, რაც არაბულად ციხეს ნიშნავს;  ბგერათა ასეთი დამთხვევა შემთხვევითი უნდა იყოს. გარდა ამისა, - განაგრძობს ს.ჯანაშია, - ციტირებულ ტექსტში დასახელებულია ორი ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებული ადგილი, ერთი მოსახლეობისა და მეორე ციხის პუნქტები;

@@ ხაზი 51: / ხაზი 51: @@
 გვიანი ბრინჯაოს ხანის საინტერესო ძეგლები აღმოჩნდა ნავთლუღში, ორხევის მინდორზე. აღმოჩენილი ნივთები ძვ.წ. XIII-XI საუკუნეებით შეიძლება დათარიღდეს.
-გიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანის შესანიშნავი ძეგლი იქნა გათხრილ-შესწავლილი დიღმის ველზე. გვიანბრინჯაოს ხანის ძეგლები მიკვლეულია დედაქალაქის სხვა რაიონებშიც - ღრმაღელე, ნაძალადევი, დავით აღმაშენებლის პროსპექტი, მახათას მთის ფერდობი, ნავთლუღი, ორთაჭალა, სანაპირო, კრწანისი, ავლაბარ-ისანი და სხვ.
+გიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანის შესანიშნავი ძეგლი იქნა გათხრილ-შესწავლილი დიღმის ველზე. გვიანბრინჯაოს ხანის ძეგლები მიკვლეულია დედაქალაქის სხვა რაიონებშიც - ღრმაღელე, ნაძალადევი, დავით აღმაშენებლის პროსპექტი, მახათას მთის ფერდობი, ნავთლუღი, ორთაჭალა, სანაპირო, კრწანისი, [[ავლაბარი|ავლაბარ]]-ისანი და სხვ.
 ეპოქის შესაბამისი მაღალიკულტურის მატარებელი მოსახლეობის დამადასტურებელია, აგრეთვე, აქეოლოგიური ძეგლები, რომლებიც აღმოჩენილია მდ. მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, საბურთალოზე, ვაკეში, დიდუბეში, ნაძალადევში, ავჭალაში, მთაწმინდა-სოლოლაკსა და თანამედროვე თბილისის სხვა უბნებში. ეს ძეგლები რკინის ფართო ათვისებისა და [[ანტიკური]] ხანისაა (ძვ.წ. I ათასწლეული - ახ. წ.  III ს.).

@@ ხაზი 43: / ხაზი 43: @@
 ოქროყანის ველზე 1960 წელს მოყავისფრო კაჟის ლამელა და [[ობსიდიანი|ობსიდიანის]] ნატეხები აღმოჩნდა, ხოლო 1962 წელს - საბურთალოზე ასევე მოყავისფრო კაჟის ქვის ხელშუბისპირი. მართალია, ეს ნივთები შემთხვევით იპოეს და, ამდენად, მყარი მეცნიერული დასკვნის გამოტანის საფუძველი არ გვაქვს, მაგრამ მათი აღმოჩენის ფაქტი აღნიშვნულ პუნქტებში ქის ხანის ადამიანის სავარაუდო არსებობას მაინც გულისხმობს.
-საკმაოდ მრავალფეროვანი არქეოლოგიური ძეგლები აღმოჩნდა 1930-1931 წელს  დიდუბეში. დიდუბის ნასახლარი ენეოლითის ხანას, ანუ ქვიდან ლითონის ეპოქაზე გარდამავალ პერიოდს (ძვ.წ.IV-III ათასწლეული) მიეკუთვნება. აქ შემოჩენილი ნივთები აშკარად იმის მაუწყებელია, რომ აქ ბინადარი მოსახლეობა იყო, რომელსაც ახლო ურთიერთობა ჰქონდა მეზობელ ტომებთან. „მთელ ამ პერიოდში დიდუბეში ცხოვრობდა მობინადრე მიწათმოქმედი და მესაქონლე მოსახლეობა, რომლის მეურნეობაში... დიდი ადგილი ეკავა აგრეთვე მონადირეობას და მეთევზეობას: როგორც მასალიდან ირკვევა, დიდუბის მოსახლეობას სცოდნია აგრეთვე სუფთად დართული ძაფით ქსოვა“. (რ. აბრამიშვლი)
+საკმაოდ მრავალფეროვანი არქეოლოგიური ძეგლები აღმოჩნდა 1930-1931 წელს  დიდუბეში. დიდუბის ნასახლარი [[ენეოლითის ხანა]]ს, ანუ ქვიდან ლითონის ეპოქაზე გარდამავალ პერიოდს (ძვ.წ.IV-III ათასწლეული) მიეკუთვნება. აქ შემოჩენილი ნივთები აშკარად იმის მაუწყებელია, რომ აქ ბინადარი მოსახლეობა იყო, რომელსაც ახლო ურთიერთობა ჰქონდა მეზობელ ტომებთან. „მთელ ამ პერიოდში დიდუბეში ცხოვრობდა მობინადრე მიწათმოქმედი და მესაქონლე მოსახლეობა, რომლის მეურნეობაში... დიდი ადგილი ეკავა აგრეთვე მონადირეობას და მეთევზეობას: როგორც მასალიდან ირკვევა, დიდუბის მოსახლეობას სცოდნია აგრეთვე სუფთად დართული ძაფით ქსოვა“. (რ. აბრამიშვლი)
 [[ვაჟა-ფშაველა]]ს გამზირზე მიმდინარე სამუშაოების დროს აღმოჩნდა უძველესი დასახლების ნაშთი, რომელიც „დელისის ნასახლარის“ სახელითაა ცნობილი. „ამ ძეგლს უდიდესი მნიშვნელობა აქვს საქართველოსა და ამიერკავკასიის უძველესი ისტორიის შესწავლისათვის. დელისის ნასახლარის მასალა პარალელბს პოულობს, ერთის მხრივ, ძვ. წ. V-IV ათასწლეულის პირველი ნახევრის ამიერკავკასიის ე. წ. ადრესამიწათმოქმედო კულტურის ძეგლებთან, ხოლო, მეორე მხრივ, ე. წ. მტკვარ-არაქსის კულტურის (ძვ.წ. IV ათასწლეულის II ნახევრისა და III ათასწლეულის) მასალასთან“... ამგვარად, თბილისის ტერიტორიაზე ნასახლარებს ჩვენ უკვე 6 000 წლის წინ ვაწყდებით (რ.აბრამიშვილი)

@@ ხაზი 99: / ხაზი 99: @@
 ფეოდალური ხანის საქართველოს ქართული საისტორიო წყაროები ჩვენს დედაქალაქს საერთოდ ტფილისს უწოდებენ, ტფილისი ეწოდება მას VI საუკუნის ანონიმის „ევსტათე მცხეთელის მარტვილობაში და მომდევნო ხანის სხვა თხზულებებში.
-„ტფილ“-ი, რომელიც საფუძვლად უდევს თბილისის სახელს და თბილს ნიშნავს, ძირეული ქართული სიტყვაა და მას შესატყვისები მოეძებნება ჭანურ-მეგრულსა და სვანურში.
+„ტფილ“-ი, რომელიც საფუძვლად უდევს თბილისის სახელს და თბილს ნიშნავს, ძირეული ქართული [[სიტყვა]]ა და მას შესატყვისები მოეძებნება ჭანურ-მეგრულსა და სვანურში.
 ქართველი მემატიანის ცნობას, რომ ამ პუნქტს IV საუკუნეში უკვე ეწოდებოდა ტფილისი, რამდენადმე მხარს უჭერს IV საუკუნის მეორე  ნანევრის საგზაო რუკა, შედგენილი რომაელი გეოგრაფის კასტორიუსის მიერ, რომელიც არსებულ ლიტერატურაში „პევტინგერის ტაბულის“ სახელითაც იხსენიება.

@@ ხაზი 114: / ხაზი 114: @@
 ====ქალაქის წარმოშობა====
-თბილისის  ქართლის სამეფოს დედაქალაქად გადაქცევასთან დაკავშირებით ქართველმა ხალხმა საინტერესო და ლამაზი ლეგენდა შექმნა. ამ  ლეგენდის სხვადასხვა ვარიანტები არსებობს. ლეგენდის ერთი ვერსიის მიხედვით ქართლის მეფე ვახტანგ გორგასალი ამალასთან ერთად მცხეთიდან სანადიროდ გავიდა. მეფის შევარდენი ხოხობს დააცხრა და ნადავლიანად წყალში ჩავარდა. მეფის მხლებლებმა შევარდენი და მისი ნადავლი წყლიდან დათუთქულები ამოიყვანეს. ლეგენდის მეორე ვერსიის თანახმად, მეფემ შველი დაჭრა. დაჭრილმა შველმა წყალთან მიირბინა, ჭრილობა მოიბანა და განკურნებული გაიქცა. როდესაც მეფეს მომხდაას, თაობაზე მოახსენეს, მან არემარე დაათვალიერა და აღმოაჩინა, რომ იქ მრავლად მოედინებოდა თბილი წყაროები. მოეწონა მას ეს მიდამო და ქალაქის აშენება ბრძანა, რომელსაც თბილ წყაროთა გამო თბილისი ეწოდა.
+თბილისის  ქართლის სამეფოს დედაქალაქად გადაქცევასთან დაკავშირებით ქართველმა ხალხმა საინტერესო და ლამაზი [[ლეგენდა]] შექმნა. ამ  ლეგენდის სხვადასხვა ვარიანტები არსებობს. ლეგენდის ერთი ვერსიის მიხედვით ქართლის მეფე ვახტანგ გორგასალი ამალასთან ერთად მცხეთიდან სანადიროდ გავიდა. მეფის შევარდენი ხოხობს დააცხრა და ნადავლიანად წყალში ჩავარდა. მეფის მხლებლებმა შევარდენი და მისი ნადავლი წყლიდან დათუთქულები ამოიყვანეს. ლეგენდის მეორე ვერსიის თანახმად, მეფემ შველი დაჭრა. დაჭრილმა შველმა წყალთან მიირბინა, ჭრილობა მოიბანა და განკურნებული გაიქცა. როდესაც მეფეს მომხდაას, თაობაზე მოახსენეს, მან არემარე დაათვალიერა და აღმოაჩინა, რომ იქ მრავლად მოედინებოდა თბილი წყაროები. მოეწონა მას ეს მიდამო და ქალაქის აშენება ბრძანა, რომელსაც თბილ წყაროთა გამო თბილისი ეწოდა.
 თბილისის დედაქალაქად ქცევა, როგორც ჩანს, ვახტანგ გორგასალის სახელს უკავშირდება და ეს ლეგენდაც ამ მოვლენის ანარეკლია.  მიუხედავად ამისა, ქალაქის დაარსების თარიღს, V ს. მეორე ნახევარს, როცა ვახტანგ გორგასალი მოღვაწეობდა, სათანადო დასაბუთება სჭირდება.

@@ ხაზი 67: / ხაზი 67: @@
 -1957 წლებში [[ერეკლე II|ერეკლე მეორის]] მოედანზე მდებარე ბაღში წარმოებული გათხრების დროს, ფეოდალური ხანის (V—XVIII სს.) მრავალმნიშვნელოვანი მონაპოვრების გვერდით, აღმოჩნდა V ს. [[აქატი|აქატის]] ქვის გეგმა (საბეჭდავი). არსებობს მოსაზრება, რომ ამ საბეჭდავზე გამოსახული პიროვნება შეიძლება იყოს მეფე [[ვახტანგ გორგასალი]].
-იქ სადაც [[არქეოლოგიური გათხრები]] ჩატარდა, იყო თბილისის მთავარი [[თავდაცვითი ნაგებობა]] - „დედაციხე“, რომელიც წყაროებში „კალას“, „შურისციხის“, „ნარიყალას“ და „ქალაქის ციხის“ სახელებითაც არის ცნობილი.
+იქ სადაც [[არქეოლოგიური გათხრები]] ჩატარდა, იყო თბილისის მთავარი [[თავდაცვითი ნაგებობები|თავდაცვითი ნაგებობა]] - „დედაციხე“, რომელიც წყაროებში „კალას“, „შურისციხის“, „ნარიყალას“ და „ქალაქის ციხის“ სახელებითაც არის ცნობილი.
 დედაციხე თბილისის ერთ-ერთი უძველესი თავდაცვითი ნაგებობაა. წერილობითი წყაროების მიხედვით იგი ახ. წ. IV საუკუნიდან არსებობს, მაგრამ 1948 წელს, მოსწავლეების მიერ დედაციხის ტერიტორიაზე [[ბრინჯაო]]ს [[სატევარი|სატევრის]] აღმოჩენა თუ საეჭვოდ არ მიიჩნევა, უნდა ვიფიქროთ,  რომ ეს ადგილი გვიანბრინჯაოს ხანაში (ძვ. წ. XIII-XII სს.), უკვე ყოფილა დასახლებული და, შესაძლოა, იგი გორა-ნასახლარს წარმოადგენდა.  თუ რამდენად სწორია ეს აზრი, ამას მომავალი გათხრები დაადგენს. ჯერჯერობით კი, დედაციხის ტერიტორიაზე ჩატარებული თხრის შედეგად, ძირითადად, განვითარებული და გვიან ფეოდალური ხანის ძეგლები გამომზეურდა. თუმცა მცირე რაოდენობით აღმოჩნდა ადრეფეოდალური ხანის მასალებიც - ჩუქურთმიანი ქვის ფილა და კერამიკული ნაწარმი.

@@ ხაზი 18: / ხაზი 18: @@
 =====კლიმატი=====
-თბილისის კლიმატი საკმაოდ მრავალფეროვანია. ნალექი მცირე იცის, ჰაერი მშრალია. იგი დაბალ გეოგრაფიულ განედზე მდებარეობს, რის გამო ღრუბლიანობა მცირეა, ხოლო მზის რადიაცია უხვი და ხანგრძლივი.
+თბილისის კლიმატი საკმაოდ მრავალფეროვანია. ნალექი მცირე იცის, [[ჰაერი]] მშრალია. იგი დაბალ გეოგრაფიულ განედზე მდებარეობს, რის გამო ღრუბლიანობა მცირეა, ხოლო მზის რადიაცია უხვი და ხანგრძლივი.
 ქალაქის წლიური საშუალო ტემპერატურა მაღალია და აღწევს 12,6%-ს, მაგრამ მისი სხვადასხვა უბნები, მკვეთრი რელიეფური სხვაობის გამო, საშუალო ტემპერატურის მხრივაც არ არიან ერთნაირი.
 =====წყლები=====