https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98 2026-05-05T21:15:12Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98&diff=237405&oldid=prev 2024-10-30T21:54:31Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:54, 30 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, [[სინკრეტული თეატრი]]ს წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან [[ფანტაზია]] და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – [[კოტურნები]], რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, [[სინკრეტული თეატრი]]ს წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან [[ფანტაზია]] და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – [[კოტურნები]], რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა [[ვოლტერი]], რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[<ins class="diffchange diffchange-inline">მისტერია (თეატრი)|</ins>მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა [[ვოლტერი]], რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების ისტორიული სიზუსტე მთავარ მიზნად აქცია მეინინგის თეატრმა მე-19 ს. მე-2 ნახ. გერმანიაში. სოციალური გარემოს ზუსტი ასახვა მოითხოვეს [[ნატურალიზმი]]ს მიმდევრებმა ე. ზოლას წინამძღოლობით. იგივე მოთხოვნები წაუყენეს კოსტიუმს და მთლიანად სპექტაკლის გაფორმებას ა ანტუანმა და ო. ბრამმა. მოგვიანებით იგივე გაიმეორა სამხატვრო თეატრმა [[რუსეთი|რუსეთში]]. ნატურალიზმის საპირისპიროდ, 90-იან წწ. წარმოშობილმა სიმბოლისტურმა თეატრმა, ობიექტურობას დაუპირისპირა ინდივიდუალური ხედვა თეატრის და მათ შორის კოსტიუმის სრული სტილიზაცია და მხატვრული გააზრება იქცა მოდერნისტების მხატვრულ კრედოდ. ყოველი მოდერნისტული მიმდინარეობა თავისებურად განიხილავდა კოსტიუმის დანიშნულებას სპექტაკლში, სრულ თავისუფლებას ანიჭებდა მხატვრულ ფანტაზიას. XX ს. 60-იანი წწ. წარმოშობილმა პლიურალიზმმა, სრული თავისუფლება მიანიჭა კოსტიუმების მხატვარს. ამ დროიდან მოყოლებული, თეატრებში დამკვიდრდა ე.წ. პოლისტილისტიკა და კოსტიუმები იქმნება რეჟისორის, მსახიობის და მხატვრის ერთობლივი ჩანაფიქრის მიხედვით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების ისტორიული სიზუსტე მთავარ მიზნად აქცია მეინინგის თეატრმა მე-19 ს. მე-2 ნახ. გერმანიაში. სოციალური გარემოს ზუსტი ასახვა მოითხოვეს [[ნატურალიზმი]]ს მიმდევრებმა ე. ზოლას წინამძღოლობით. იგივე მოთხოვნები წაუყენეს კოსტიუმს და მთლიანად სპექტაკლის გაფორმებას ა ანტუანმა და ო. ბრამმა. მოგვიანებით იგივე გაიმეორა სამხატვრო თეატრმა [[რუსეთი|რუსეთში]]. ნატურალიზმის საპირისპიროდ, 90-იან წწ. წარმოშობილმა სიმბოლისტურმა თეატრმა, ობიექტურობას დაუპირისპირა ინდივიდუალური ხედვა თეატრის და მათ შორის კოსტიუმის სრული სტილიზაცია და მხატვრული გააზრება იქცა მოდერნისტების მხატვრულ კრედოდ. ყოველი მოდერნისტული მიმდინარეობა თავისებურად განიხილავდა კოსტიუმის დანიშნულებას სპექტაკლში, სრულ თავისუფლებას ანიჭებდა მხატვრულ ფანტაზიას. XX ს. 60-იანი წწ. წარმოშობილმა პლიურალიზმმა, სრული თავისუფლება მიანიჭა კოსტიუმების მხატვარს. ამ დროიდან მოყოლებული, თეატრებში დამკვიდრდა ე.წ. პოლისტილისტიკა და კოსტიუმები იქმნება რეჟისორის, მსახიობის და მხატვრის ერთობლივი ჩანაფიქრის მიხედვით.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98&diff=193883&oldid=prev 2023-05-31T10:17:24Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:17, 31 მაისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, [[სინკრეტული თეატრი]]ს წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან [[ფანტაზია]] და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – [[კოტურნები]], რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, [[სინკრეტული თეატრი]]ს წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან [[ფანტაზია]] და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – [[კოტურნები]], რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა ვოლტერი, რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ვოლტერი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების ისტორიული სიზუსტე მთავარ მიზნად აქცია მეინინგის თეატრმა მე-19 ს. მე-2 ნახ. გერმანიაში. სოციალური გარემოს ზუსტი ასახვა მოითხოვეს [[ნატურალიზმი]]ს მიმდევრებმა ე. ზოლას წინამძღოლობით. იგივე მოთხოვნები წაუყენეს კოსტიუმს და მთლიანად სპექტაკლის გაფორმებას ა ანტუანმა და ო. ბრამმა. მოგვიანებით იგივე გაიმეორა სამხატვრო თეატრმა [[რუსეთი|რუსეთში]]. ნატურალიზმის საპირისპიროდ, 90-იან წწ. წარმოშობილმა სიმბოლისტურმა თეატრმა, ობიექტურობას დაუპირისპირა ინდივიდუალური ხედვა თეატრის და მათ შორის კოსტიუმის სრული სტილიზაცია და მხატვრული გააზრება იქცა მოდერნისტების მხატვრულ კრედოდ. ყოველი მოდერნისტული მიმდინარეობა თავისებურად განიხილავდა კოსტიუმის დანიშნულებას სპექტაკლში, სრულ თავისუფლებას ანიჭებდა მხატვრულ ფანტაზიას. XX ს. 60-იანი წწ. წარმოშობილმა პლიურალიზმმა, სრული თავისუფლება მიანიჭა კოსტიუმების მხატვარს. ამ დროიდან მოყოლებული, თეატრებში დამკვიდრდა ე.წ. პოლისტილისტიკა და კოსტიუმები იქმნება რეჟისორის, მსახიობის და მხატვრის ერთობლივი ჩანაფიქრის მიხედვით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების ისტორიული სიზუსტე მთავარ მიზნად აქცია მეინინგის თეატრმა მე-19 ს. მე-2 ნახ. გერმანიაში. სოციალური გარემოს ზუსტი ასახვა მოითხოვეს [[ნატურალიზმი]]ს მიმდევრებმა ე. ზოლას წინამძღოლობით. იგივე მოთხოვნები წაუყენეს კოსტიუმს და მთლიანად სპექტაკლის გაფორმებას ა ანტუანმა და ო. ბრამმა. მოგვიანებით იგივე გაიმეორა სამხატვრო თეატრმა [[რუსეთი|რუსეთში]]. ნატურალიზმის საპირისპიროდ, 90-იან წწ. წარმოშობილმა სიმბოლისტურმა თეატრმა, ობიექტურობას დაუპირისპირა ინდივიდუალური ხედვა თეატრის და მათ შორის კოსტიუმის სრული სტილიზაცია და მხატვრული გააზრება იქცა მოდერნისტების მხატვრულ კრედოდ. ყოველი მოდერნისტული მიმდინარეობა თავისებურად განიხილავდა კოსტიუმის დანიშნულებას სპექტაკლში, სრულ თავისუფლებას ანიჭებდა მხატვრულ ფანტაზიას. XX ს. 60-იანი წწ. წარმოშობილმა პლიურალიზმმა, სრული თავისუფლება მიანიჭა კოსტიუმების მხატვარს. ამ დროიდან მოყოლებული, თეატრებში დამკვიდრდა ე.წ. პოლისტილისტიკა და კოსტიუმები იქმნება რეჟისორის, მსახიობის და მხატვრის ერთობლივი ჩანაფიქრის მიხედვით.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98&diff=192788&oldid=prev 2023-05-08T08:45:03Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:45, 8 მაისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თეატრალური კოსტიუმი''' – (იტ. costiume – ჩვეულება) – ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, თავსაბურავი, სხვადასხვა მორთულობანი, რომელსაც იყენებს მსახიობი სცენური იერსახის შესაქმნელად. კოსტიუმის აუცილებელი დანამატია [[გრიმი]] და ვარცხნილობა. კოსტიუმის შემწეობით მსახიობი აყალიბებს პერსონაჟის გარეგნულ ხატს, გამოკვეთს გმირის ხასიათს, სოციალ-ეკონომიკურ და ნაციონალურ თავისებურებებს. აუცილებელია, რომ კოსტიუმი დაკავშირებული იყოს საერთო სცენოგრაფიულ კოლორიტთან, სხვა პერსონაჟების კოსტიუმების ხასიათთან. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თეატრალური კოსტიუმი''' – (იტ. costiume – ჩვეულება) – ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, თავსაბურავი, სხვადასხვა მორთულობანი, რომელსაც იყენებს მსახიობი სცენური იერსახის შესაქმნელად. კოსტიუმის აუცილებელი დანამატია [[გრიმი]] და ვარცხნილობა. კოსტიუმის შემწეობით მსახიობი აყალიბებს პერსონაჟის გარეგნულ ხატს, გამოკვეთს გმირის ხასიათს, სოციალ-ეკონომიკურ და ნაციონალურ თავისებურებებს. აუცილებელია, რომ კოსტიუმი დაკავშირებული იყოს საერთო სცენოგრაფიულ კოლორიტთან, სხვა პერსონაჟების კოსტიუმების ხასიათთან. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, [[სინკრეტული თეატრი]]ს წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან ფანტაზია და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – [[კოტურნები]], რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, [[სინკრეტული თეატრი]]ს წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ფანტაზია<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – [[კოტურნები]], რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა ვოლტერი, რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა ვოლტერი, რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98&diff=192607&oldid=prev 2023-05-04T12:27:35Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:27, 4 მაისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თეატრალური კოსტიუმი''' – (იტ. costiume – ჩვეულება) – ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, თავსაბურავი, სხვადასხვა მორთულობანი, რომელსაც იყენებს მსახიობი სცენური იერსახის შესაქმნელად. კოსტიუმის აუცილებელი დანამატია [[გრიმი]] და ვარცხნილობა. კოსტიუმის შემწეობით მსახიობი აყალიბებს პერსონაჟის გარეგნულ ხატს, გამოკვეთს გმირის ხასიათს, სოციალ-ეკონომიკურ და ნაციონალურ თავისებურებებს. აუცილებელია, რომ კოსტიუმი დაკავშირებული იყოს საერთო სცენოგრაფიულ კოლორიტთან, სხვა პერსონაჟების კოსტიუმების ხასიათთან. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თეატრალური კოსტიუმი''' – (იტ. costiume – ჩვეულება) – ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, თავსაბურავი, სხვადასხვა მორთულობანი, რომელსაც იყენებს მსახიობი სცენური იერსახის შესაქმნელად. კოსტიუმის აუცილებელი დანამატია [[გრიმი]] და ვარცხნილობა. კოსტიუმის შემწეობით მსახიობი აყალიბებს პერსონაჟის გარეგნულ ხატს, გამოკვეთს გმირის ხასიათს, სოციალ-ეკონომიკურ და ნაციონალურ თავისებურებებს. აუცილებელია, რომ კოსტიუმი დაკავშირებული იყოს საერთო სცენოგრაფიულ კოლორიტთან, სხვა პერსონაჟების კოსტიუმების ხასიათთან. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, სინკრეტული <del class="diffchange diffchange-inline">თეატრის </del>წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან ფანტაზია და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – [[კოტურნები]], რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სინკრეტული <ins class="diffchange diffchange-inline">თეატრი]]ს </ins>წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან ფანტაზია და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – [[კოტურნები]], რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა ვოლტერი, რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა ვოლტერი, რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98&diff=189344&oldid=prev 2023-03-14T18:57:06Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:57, 14 მარტი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თეატრალური კოსტიუმი''' – (იტ. costiume – ჩვეულება) – ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, თავსაბურავი, სხვადასხვა მორთულობანი, რომელსაც იყენებს მსახიობი სცენური იერსახის შესაქმნელად. კოსტიუმის აუცილებელი დანამატია [[გრიმი]] და ვარცხნილობა. კოსტიუმის შემწეობით მსახიობი აყალიბებს პერსონაჟის გარეგნულ ხატს, გამოკვეთს გმირის ხასიათს, სოციალ-ეკონომიკურ და ნაციონალურ თავისებურებებს. აუცილებელია, რომ კოსტიუმი დაკავშირებული იყოს საერთო სცენოგრაფიულ კოლორიტთან, სხვა პერსონაჟების კოსტიუმების ხასიათთან. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თეატრალური კოსტიუმი''' – (იტ. costiume – ჩვეულება) – ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, თავსაბურავი, სხვადასხვა მორთულობანი, რომელსაც იყენებს მსახიობი სცენური იერსახის შესაქმნელად. კოსტიუმის აუცილებელი დანამატია [[გრიმი]] და ვარცხნილობა. კოსტიუმის შემწეობით მსახიობი აყალიბებს პერსონაჟის გარეგნულ ხატს, გამოკვეთს გმირის ხასიათს, სოციალ-ეკონომიკურ და ნაციონალურ თავისებურებებს. აუცილებელია, რომ კოსტიუმი დაკავშირებული იყოს საერთო სცენოგრაფიულ კოლორიტთან, სხვა პერსონაჟების კოსტიუმების ხასიათთან. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, სინკრეტული თეატრის წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან ფანტაზია და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – კოტურნები, რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, სინკრეტული თეატრის წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან ფანტაზია და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კოტურნები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა ვოლტერი, რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა ვოლტერი, რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98&diff=189336&oldid=prev 2023-03-14T18:53:27Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98_(%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98)" class="mw-redirect" title="კოსტიუმი (თეატრალური)">კოსტიუმი (თეატრალური)“</a> გადაიტანა გვერდზე „[[თეატრალური კოსტიუმი]...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">18:53, 14 მარტი 2023-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98&diff=189334&oldid=prev 2023-03-14T18:53:15Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98" title="თეატრალური კოსტიუმი">თეატრალური კოსტიუმი“</a> გადაიტანა გვერდზე „[[კოსტიუმი (თეატრალური)]...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">18:53, 14 მარტი 2023-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98&diff=189333&oldid=prev 2023-03-14T18:52:49Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:52, 14 მარტი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თეატრალური კოსტიუმი''' – <del class="diffchange diffchange-inline">მსახიობის სასცენო ჩაცმულობა</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">გარდა ტანსაცმლისა, თეატრალურ კოსტიუმში შედის მისი ატრიბუტები ([[რეკვიზიტი (თეატრი)|რეკვიზიტი]]</del>), ფეხსაცმელი, <del class="diffchange diffchange-inline">აგრეთვე </del>[[გრიმი]]<del class="diffchange diffchange-inline">, </del>ვარცხნილობა <del class="diffchange diffchange-inline">([[პარიკი]]), სამკაულები, ზოგჯერ [[თეატრალური ნიღაბი|ნიღაბი]]ც</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">თეატრალური კოსტიუმი ხელს უწყობს [[სცენური სახე|სცენური სახის]] შექმნას, სცენური </del>პერსონაჟის <del class="diffchange diffchange-inline">სოციალური</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">ისტორიული</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">ეროვნული, ასაკობრივი </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">სხვა თავისებურებების</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">აგრეთვე</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">მისი შინაგანი ბუნების, ხასიათის განსაზღვრა-წარმოჩინებას</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თეატრალური კოსტიუმი''' – <ins class="diffchange diffchange-inline">(იტ</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">costiume – ჩვეულება</ins>) <ins class="diffchange diffchange-inline">– ტანსაცმელი</ins>, ფეხსაცმელი, <ins class="diffchange diffchange-inline">თავსაბურავი, სხვადასხვა მორთულობანი, რომელსაც იყენებს მსახიობი სცენური იერსახის შესაქმნელად. კოსტიუმის აუცილებელი დანამატია </ins>[[გრიმი]] <ins class="diffchange diffchange-inline">და </ins>ვარცხნილობა. <ins class="diffchange diffchange-inline">კოსტიუმის შემწეობით მსახიობი აყალიბებს </ins>პერსონაჟის <ins class="diffchange diffchange-inline">გარეგნულ ხატს</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">გამოკვეთს გმირის ხასიათს</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">სოციალ-ეკონომიკურ </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">ნაციონალურ თავისებურებებს. აუცილებელია</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">რომ კოსტიუმი დაკავშირებული იყოს საერთო სცენოგრაფიულ კოლორიტთან</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">სხვა პერსონაჟების კოსტიუმების ხასიათთან</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">თეატრალური კოსტიუმი იშვა ადამიანთა პირველყოფილ საზოგადოებაში, სინკრეტული თეატრის წარმოშობისთანავე. კოსტიუმი იყო საკულტო და საწესჩვეულებო [[რიტუალი|რიტუალების]] განუყრელი [[ატრიბუტი]]. მათში ჩაქსოვილი იყო ხან ფანტაზია და გამომგონებლობა, ხან კი ცხოველების თუ ფრინველების მარტივი მიბაძვა. კოსტიუმის ხელოვნებამ უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინა აღმოსავლურ [[თეატრი|თეატრში]], რაც გაპირობებული იყო სიმბოლური ნიშნების სიმრავლით. მაგ. [[ჩინური თეატრი|ჩინურ თეატრში]] ყვითელი ფერის კოსტიუმი ეცვათ მხოლოდ იმპერატორის ოჯახის წევრებს, შავი და მწვანე – სასახლისკარის მოხელეებს და ფეოდალებს, სახეზე შავი ნაჭერი ნიშნავდა პერსონაჟის სიკვდილს (და ა.შ.). ფერების სიუხვე და ბრწყინვალება, შესანიშნავი [[ქსოვილი|ქსოვილები]], რისგანაც ქმნიან კოსტიუმებს, აღმოსავლური თეატრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. როგორც წესი, ისინი იკერება ინდივიდუალურად, განკერძოებით ყოველი სპექტაკლისა და ყოველი მსახიობისათვის. თანამედროვე გაგებით თეატრალური კოსტიუმი აღმოცენდა [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]]. მსახიობის ჩაცმულობა აქ იქმნებოდა თეატრის დიდი მოცულობის გათვალისწინებით ყოველ კოსტიუმს ჰქონდა განსაკუთრებული ფერი, მსახიობები იკეთებდნენ ისეთ [[ნიღაბი (აქსესუარი)|ნიღბებს]], რომელთა აღქმა შესაძლებელი იყო შორი მანძილიდანაც ფეხსაცმელებს უკეთდებოდა ძალიან სქელი ლანჩები – კოტურნები, რაც მსახიობს სიმაღლეს საგრძნობლად მატებდა. შუა საუკუნეებში კოსტიუმების ტრადიციები შემოინახეს მოხეტიალ მსახიობებმა – [[ჰისტრიონი|ჰისტრიონებმა]].</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">კოსტიუმების განსაკუთრებული მრავალი ეროვნებით გამოირჩეოდა საეკლესიო თეატრის ერთ-ერთი სახეობა – [[მისტერია]]. ეს ვითარება გაპირობებული იყო მათი სიუჟეტური შეუზღუდაობით. კოსტიუმები აქ ატარებდა სიმბოლურ მნიშვნელობას. [[წმინდანები|წმინდანებს]] ეცვათ თეთრი სამოსი, [[ქრისტე]]ს ჰქონდა მოოქროვილი თმები, ფანტასტიკურ-ფერწერული იერი ჰქონდა სატანების ჩაცმულობას შეუდარებლად მოკრძალებული იყო კოსტიუმები [[მორალიტე]]ში, [[გროტესკი]]ს ნიშნებით აღბეჭდილი [[ფარსი]]ს კოსტიუმები და გრიმები [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში [[კომედია დელ’არტე|კომედია დელ ’არტე]]ს მსახიობებმა უკვე გამოიყენეს კოსტიუმის ტიპიზაციის ხერხი. მე-16 ს. ესპანურ და ინგლისურ თეატრებში კოსტიუმები იქმნებოდა არისტოკრატთა ჩაცმულობის მიხედვით. მე-17 ს. ფრანგული კლასიცისტური [[ტრაგედია|ტრაგედიის]] კოსტიუმები იკერებოდა სასახლისკარის ჩაცმულობის თარგზე. ვერსალის დღესასწაულზე 1662 წ. ლუდოვიკო XIV გამოჩენამ პირობით-სტილიზებულ, ე.წ. „რომაულ“ კოსტუმში, სათავე დაუდო ასეთ თეატრალურ კოსტიუმებს მთელს [[ევროპა]]ში. ქალები როლებს თამაშობდნენ მოდურ ტანსაცმელში, რაც ჩვეულებრივზე მეტად იყო მორთულ-მოკაზმული. მოლიერმა თავისი [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესების]] დადგმებში კოსტიუმები მაქსიმალურად მიუახლოვა რეალობას. [[განმანათლებლობა|განმანათლებლობის]] ხანაში დ. გარიკმა უარი თქვა კოსტიუმების სტილიზაციაზე და იგი მაქსიმალურად დაუახლოვა [[გმირი (თეატრი)|გმირი]]ს ხასიათს. მე-18 ს. [[იტალია]]ში გოლდონიმ თამამად შეცვალა კომედია დელ’არტეს ტიპიური კოსტიუმები და ისინი დაუახლოვა რეალობას. კოსტიუმის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ სიზუსტეს ელტვოდა ვოლტერი, რომელსაც მხარი აუბა მსახიობმა ქალმა კლერონმა. რეფორმა კიდევ უფრო წინ წასწია ფრანგმა მსახიობმა ა. ლეკენმა. მან კოსტიუმი აქცია ფსიქოლოგიური დახასიათების საშუალებად ძველ ტრადიციებთან კავშირი საბოლოოდ გაწყვიტა დიდმა ფრანგმა მსახიობმა ფ. ტალმამ. მას, სცენაზე დაამკვიდრა ისტორიული სიზუსტის კოსტიუმი და პორტრეტული გრიმი. ტალმასათვის კოსტიუმები იკერებოდა ცნობილი ფრანგი მხატვრის, დავიდის [[ესკიზი|ესკიზების]] მიხედვით. ახალი ნაკადი კოსტიუმების გააზრებაში დაკავშირებულია რომანტიკოსების ესთეტიკასთან. ვ. ჰიუგომ მოითხოვა არა მხოლოდ კოსტიუმის, არამედ მთლიანად სპექტაკლის გაფორმება ეპოქის სიზუსტის დაცვით. მათ თეატრში მიიწვიეს მხატვრები: [[დელაკრუა ეჟენ|ე. დელაკრუა]], პ. გავარნი, პ. დელაროში, ა. დევერია (და სხვ.). რეჟისორები ფ. დინგელშტედტი [[გერმანია]]ში, ჩ. კინი, ს. ფელპსი ინგლისში ცდილობდნენ ისტორიული თემატიკა აესახათ ადგილისა და მოქმედების კოლორიტის სრული დაცვით.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==წყარო==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">კოსტიუმების ისტორიული სიზუსტე მთავარ მიზნად აქცია მეინინგის თეატრმა მე-19 ს. მე-2 ნახ. გერმანიაში. სოციალური გარემოს ზუსტი ასახვა მოითხოვეს </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">ნატურალიზმი</ins>]]<ins class="diffchange diffchange-inline">ს მიმდევრებმა ე. ზოლას წინამძღოლობით. იგივე მოთხოვნები წაუყენეს კოსტიუმს და მთლიანად სპექტაკლის გაფორმებას ა ანტუანმა და ო. ბრამმა. მოგვიანებით იგივე გაიმეორა სამხატვრო თეატრმა [[რუსეთი|რუსეთში]]. ნატურალიზმის საპირისპიროდ, 90-იან წწ. წარმოშობილმა სიმბოლისტურმა თეატრმა, ობიექტურობას დაუპირისპირა ინდივიდუალური ხედვა თეატრის და მათ შორის კოსტიუმის სრული სტილიზაცია და მხატვრული გააზრება იქცა მოდერნისტების მხატვრულ კრედოდ. ყოველი მოდერნისტული მიმდინარეობა თავისებურად განიხილავდა კოსტიუმის დანიშნულებას სპექტაკლში, სრულ თავისუფლებას ანიჭებდა მხატვრულ ფანტაზიას. XX ს. 60-იანი წწ. წარმოშობილმა პლიურალიზმმა, სრული თავისუფლება მიანიჭა კოსტიუმების მხატვარს. ამ დროიდან მოყოლებული, თეატრებში დამკვიდრდა ე.წ. პოლისტილისტიკა და კოსტიუმები იქმნება რეჟისორის, მსახიობის და მხატვრის ერთობლივი ჩანაფიქრის მიხედვით.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<del class="diffchange diffchange-inline">ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%98&diff=136430&oldid=prev 2022-01-21T12:31:00Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;თეატრალური კოსტიუმი&#039;&#039;&#039; – მსახიობის სასცენო ჩაცმულობა. გარდ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''თეატრალური კოსტიუმი''' – მსახიობის სასცენო ჩაცმულობა. გარდა ტანსაცმლისა, თეატრალურ კოსტიუმში შედის მისი ატრიბუტები ([[რეკვიზიტი (თეატრი)|რეკვიზიტი]]), ფეხსაცმელი, აგრეთვე [[გრიმი]], ვარცხნილობა ([[პარიკი]]), სამკაულები, ზოგჯერ [[თეატრალური ნიღაბი|ნიღაბი]]ც. თეატრალური კოსტიუმი ხელს უწყობს [[სცენური სახე|სცენური სახის]] შექმნას, სცენური პერსონაჟის სოციალური, ისტორიული, ეროვნული, ასაკობრივი და სხვა თავისებურებების, აგრეთვე, მისი შინაგანი ბუნების, ხასიათის განსაზღვრა-წარმოჩინებას.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]]</div>

Tkenchoshvili