https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A4%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%98 2026-06-22T16:31:21Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A4%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%98&diff=241958&oldid=prev 2025-02-14T13:05:54Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;თეთრკუდა ფსოვი&#039;&#039;&#039; (ლათ. Haliaeetus albicilla Linnaeus, 1758) − ფრინველი [[ქორისებრნი|...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''თეთრკუდა ფსოვი''' (ლათ. Haliaeetus albicilla Linnaeus, 1758) − ფრინველი [[ქორისებრნი|ქორისებრთა]] ოჯახიდან. დიდი ზომის მტაცებელი ფრინველია, ფრთა 575-690 მმ-ია, კუდი — 290-360 მმ, წონა 3080-6500 გ. დედალი შესამჩნევად დიდია მამალზე. შეფერილობაში სქესთა შორის განსხვავება არაა. ტანადობით ძალიან ჰგავს [[არწივი|არწივს]], მაგრამ მისგან განსხვავებით, გალო მხოლოდ ნახევრამდე აქვს შემოსილი. შეფერილობაში არის ასაკობრივი განსხვავება. ზრდასრული ფრინველი (4 და მეტი წლის) ერთფეროვანი მურაა, ახალი ბუმბულები იისფერი ელფერით. მურა ფერის ელფერი ცვალებადობს ინდივიდუალურად. კისერი და თავი ნათელი მოჟანგისფრო-თეთრია. [[ფაილი:Fsovi.PNG|thumb|თეთრკუდა ფსოვი]] ზურგის, ჩიჩახვის, მკერდის, მუცლისა და გვერდების ბუმბულებს არამკვეთრი მკრთალი კიდეები აქვთ. მომქნევები მოშავო-მურაა. კუდზედა გრძელი ბუმბულები [[თეთრი (ფერი)|თეთრია]], მაგრამ წვეროებში შავი ლაქები აქვთ. საჭის ბუმბულები თეთრია. ნისკარტი დიდია და მოყვითალო-ოქისფერი; ნესტოები − ვიწრო, გრძელი და ირიბად განლაგებული. ცვილანა და თათი მკვეთრი [[ყვითელი (ფერი)|ყვითელი]]ა, ხოლო ბრჭყალები − შავი. პირველი წლის შეფერილობა უფრო ნათელია. ზურგის მხარეს არის ნათელი ჟანგმიწისფერი ლაქები, ზოგჯერ ბუმბულების კიდეები მოთეთროა. მუცლის მხარესაც ნათელი მურაა, მუქი მურა ლაქებით და ბუმბულების თეთრი ძირებით. მომდევნო ასაკში თანდათან მუქი ხდება.<br /> <br /> აღწერილია 2 (ზოგი ავტორის მიერ 3) ქვესახეობა. [[საქართველო]]ში მო იპოვება ჩვეულებრივი თეთრკუდა ფსოვი — H. a. albicilla Linn., 1758.<br /> <br /> ====გავრცელება==== <br /> სახეობის ბუდობის არეალი მოიცავს სამხრეთ-დასავლეთ გრენლანდიას, [[ისლანდია]]ს, კონტინენტურ [[ევროპა]]ს და [[აზია]]ს — ჩრდილოეთით ტუნდრის ზონას (მურმანსკი, ობის შესართავი, ენისეიზე 72-ე პარალელი, ლენისა და კოლიმის შესართავები); სამხრეთით − შავი ზღვის სანაპიროებს, მცირე აზიას ჩრდილოეთ [[ირანი|ირანს]], ამუ-დარიისა და სირ-დარიის ქვემო დინებას, ზაისანს, ჩრდილოეთ მონგოლეთს, კორეას, სახალინს; დასავლეთ ევროპაში — ოდერის ქვემო დინების, შუა დუნაისა და ეგეოსის ზღვის ჩრდილოეთი სანაპიროს შემაერთებელი ხაზის აღმოსავლეთით, აგრეთვე კორსიკასა და სარდინიაზე. ზამთარში ხშირად რჩება ბუდობის არეალის ფარგლებში. ნაწილობრივ მიფრინავს დასაზამთრებლად დასავლეთ ევროპაში, [[ნილოსი]]ს დაბლობზე, კასპიის ზღვის ნაპირებთან, [[ინდოეთი|ინდოეთსა]] და ინდოჩინეთში. საქართველოში ცნობილია როგორც მობინადრე.<br /> <br /> ====ბიოტოპი==== <br /> ბინადრობს დიდ და თევზით მდიდარი წყალსატევების სანაპიროებზე, სადაც არის აგრეთვე ბუდობისათვის მოსახერხებელი მაღალი [[ხე]]ები ან მიუვალი [[კლდე]]ები. გამრავლების შემდეგ შეიძლება შეგვხვდეს წყალსატევებიდან დაშორებითაც, ველებში (ტყეში კი არა). ვერტიკალურად ვრცელდება 2000 მ-მდე ზ. დ.<br /> <br /> ====გამრავლება==== <br /> ბუდეს იკეთებს ხეებზე. ამ ბუდით სარგებლობს რამდენიმე წელიწადს. ტუნდრაში ბუდე კლდეებზეც შეიძლება იყოს. მარტის პირველ ნახევარში (სამხრეთში) ან აპრილში (ჩრდილოეთში) დებს 2 კვერცხს. კრუხად ჯდება უპირატესად დედალი. საინკუბაციო პერიოდი 35 დღემდე გრძელდება.<br /> <br /> ====კვება==== <br /> ფსოვი პოლიფაგი ფრინველია, მაგრამ ძირითადად თევზებით იკვებება, თუმცა მის საკვებ რაციონში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს კურდღელს, თრიას, ზაზუნას, წყლის ვირთაგვებს, ონდატრას, ლემინგებს და სხვ. ფრინველებიდან თავს ესხმის [[იხვი|იხვებს]], მელოტას, [[ყანჩა|ყანჩებს]], როჭოს, სოღოს, სავათსა და [[გედი|გედებსაც]] კი. იკვებება მძორითაც.<br /> <br /> ====მნიშვნელობა==== <br /> თეთრკუდა ფსოვი, კვების ხასიათის მიხედვით, მავნე ფრინველია, მაგრამ მისი რიცხობრიობა იმდენად შემცირებულია, რომ მოითხოვს განსაკუთრებულ დაცვას.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br /> [[კატეგორია:ფრინველები]]<br /> [[კატეგორია:მტაცებელი ფრინველები]]<br /> [[კატეგორია:ქორისებრნი]]<br /> [[კატეგორია:შავარდნისნაირნი]]<br /> [[კატეგორია:ფსოვი]]</div>

Echelidze