https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98 2026-04-26T05:30:34Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=136042&oldid=prev 2022-01-20T09:52:29Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:52, 20 იანვარი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თეირის სადიდებლებში მისი კოსმოგონიური ფუნქციის იდეა დომინირებს. მის ნებასურვილზეა დამოკიდებული სამყაროსა და ქვეყნიერების, ბუნებისა და ყოველი სულდგმულის ბედი. მოგვიანებით თეირის სახელს უკავშირდება ზოგადად ღმერთის შესახებ არსებული ნებისმიერი წარმოდგენა, რაც დიდწილად თვით პროტოტიპის პოლიფუნქციურობით იყო განპირობებული (მაგალითად, ქიუნ თეირი – მზის ღმერთი, აი თეირისი – მთვარის ღმერთი, ჯერ თეირისი – მიწის ღმერთი, ოთ თეირისი – ცეცხლის ღმერთი და სხვ.).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თეირის სადიდებლებში მისი კოსმოგონიური ფუნქციის იდეა დომინირებს. მის ნებასურვილზეა დამოკიდებული სამყაროსა და ქვეყნიერების, ბუნებისა და ყოველი სულდგმულის ბედი. მოგვიანებით თეირის სახელს უკავშირდება ზოგადად ღმერთის შესახებ არსებული ნებისმიერი წარმოდგენა, რაც დიდწილად თვით პროტოტიპის პოლიფუნქციურობით იყო განპირობებული (მაგალითად, ქიუნ თეირი – მზის ღმერთი, აი თეირისი – მთვარის ღმერთი, ჯერ თეირისი – მიწის ღმერთი, ოთ თეირისი – ცეცხლის ღმერთი და სხვ.).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თეირის სახელობის სალოცავებში – „თეირის სახლებში“ (Тейрини юйю) (მაგალითად, თეირი-დარიღინი, თეირი-ყალა, თეირინი ჩუუანა-დარიღინი და სხვ.), რომლებიც, ხალხის რწმენით, უზენაესის ნებით აშენდა, აღინიშნებოდა საერთო სახალხო დღეობა – თეირი-თოი (Тейри-той), თანხლებული მსხვერპლშეწირვით, უზენაესისათვის მიძღვნილი ჰიმნებით, მასობრივი ცეკვა-სიმღერითა და სხვადასხვა სახის თამაშობებით. ძველთურქული რელიგიის მსგავსად, ბალყარულ-ყარაჩულ ჰიმნში თეირი წარმოდგენილია, როგორც ყველგან მსუფევი და ყოვლისშემძლე ღმერთი:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თეირის სახელობის სალოცავებში – „თეირის სახლებში“ (Тейрини юйю) (მაგალითად, თეირი-დარიღინი, თეირი-ყალა, თეირინი ჩუუანა-დარიღინი და სხვ.), რომლებიც, ხალხის რწმენით, უზენაესის ნებით აშენდა, აღინიშნებოდა საერთო სახალხო დღეობა – თეირი-თოი (Тейри-той), თანხლებული მსხვერპლშეწირვით, უზენაესისათვის მიძღვნილი ჰიმნებით, მასობრივი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ცეკვა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">[[სიმღერა|</ins>სიმღერითა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და სხვადასხვა სახის თამაშობებით. ძველთურქული რელიგიის მსგავსად, ბალყარულ-ყარაჩულ ჰიმნში თეირი წარმოდგენილია, როგორც ყველგან მსუფევი და ყოვლისშემძლე ღმერთი:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::თეირი, თეირი!</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::თეირი, თეირი!</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::შენ მზის სხივისგან შობილო,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::შენ მზის სხივისგან შობილო,</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 36:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 36:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Карачаево-балкарские мифы. Составитель М. Джуртубаев. Нальчик, 2007; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Карачаево-балкарские мифы. Составитель М. Джуртубаев. Нальчик, 2007; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Каракетов М. Д. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Каракетов М. Д. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=70962&oldid=prev 2018-12-19T11:08:30Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:08, 19 დეკემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ნუგზარ ანთელავა. </del>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<del class="diffchange diffchange-inline">. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=65127&oldid=prev 2018-09-18T10:59:51Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:59, 18 სექტემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თეირი / თეირი-ხან-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Тейри, Тейри-хан)'' – ბალყარულ-ყარაჩულ ღვთაებათა პანთეონის უზენაესი ღმერთი – სამყაროსა და ყოველი სულდგმულის შემოქმედი. ბალყარელებმა და ყარაჩელებმა, თურქული მოდგმის სხვა ხალხებისაგან განსხვავებით, დიდი რელიგიების ზეგავლენის მიუხედავად, მნიშვნელოვანი ტრანსფორმაციის გარეშე შემოინახეს თეირთან (თენგრთან) დაკავშირებული უძველესი რელიგიური პლასტი და სასიმღერო ეპოსი (ი. შამანოვი). თეირის ნება-სურვილზეა დამოკიდებული [[პანთეონი]]ს სხვა ღვთაებათა და სულთა ქმედებანი. თეირის სახელითა და დაფიცებით იწყება კეთილდღეობის სურვებაც და წყევლაც. მისი სახელი გვხვდება [[რიტუალი|რიტუალებსა]], საწესო თუ საკულტო ხასიათის სიმღერებსა, შელოცვებსა, ანდაზებსა და ანდაზურ თქმებში, ადამიანთა სახელებში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თეირი / თეირი-ხან-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Тейри, Тейри-хан)'' – ბალყარულ-ყარაჩულ ღვთაებათა პანთეონის უზენაესი ღმერთი – სამყაროსა და ყოველი სულდგმულის შემოქმედი. ბალყარელებმა და ყარაჩელებმა, თურქული მოდგმის სხვა ხალხებისაგან განსხვავებით, დიდი რელიგიების ზეგავლენის მიუხედავად, მნიშვნელოვანი ტრანსფორმაციის გარეშე შემოინახეს თეირთან (თენგრთან) დაკავშირებული უძველესი რელიგიური პლასტი და სასიმღერო ეპოსი (ი. შამანოვი). თეირის ნება-სურვილზეა დამოკიდებული [[პანთეონი]]ს სხვა ღვთაებათა და სულთა ქმედებანი. თეირის სახელითა და დაფიცებით იწყება კეთილდღეობის სურვებაც და წყევლაც. მისი სახელი გვხვდება [[რიტუალი|რიტუალებსა]], საწესო თუ საკულტო ხასიათის სიმღერებსა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[შელოცვა|</ins>შელოცვებსა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ანდაზებსა და ანდაზურ თქმებში, ადამიანთა სახელებში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თეირის სადიდებლებში მისი კოსმოგონიური ფუნქციის იდეა დომინირებს. მის ნებასურვილზეა დამოკიდებული სამყაროსა და ქვეყნიერების, ბუნებისა და ყოველი სულდგმულის ბედი. მოგვიანებით თეირის სახელს უკავშირდება ზოგადად ღმერთის შესახებ არსებული ნებისმიერი წარმოდგენა, რაც დიდწილად თვით პროტოტიპის პოლიფუნქციურობით იყო განპირობებული (მაგალითად, ქიუნ თეირი – მზის ღმერთი, აი თეირისი – მთვარის ღმერთი, ჯერ თეირისი – მიწის ღმერთი, ოთ თეირისი – ცეცხლის ღმერთი და სხვ.).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თეირის სადიდებლებში მისი კოსმოგონიური ფუნქციის იდეა დომინირებს. მის ნებასურვილზეა დამოკიდებული სამყაროსა და ქვეყნიერების, ბუნებისა და ყოველი სულდგმულის ბედი. მოგვიანებით თეირის სახელს უკავშირდება ზოგადად ღმერთის შესახებ არსებული ნებისმიერი წარმოდგენა, რაც დიდწილად თვით პროტოტიპის პოლიფუნქციურობით იყო განპირობებული (მაგალითად, ქიუნ თეირი – მზის ღმერთი, აი თეირისი – მთვარის ღმერთი, ჯერ თეირისი – მიწის ღმერთი, ოთ თეირისი – ცეცხლის ღმერთი და სხვ.).</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=34788&oldid=prev 2017-10-26T11:48:01Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98" class="mw-redirect" title="თეირი-ხანი">თეირი-ხანი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98" title="თეირი">თეირი“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:48, 26 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=34786&oldid=prev 2017-10-26T11:47:48Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98" title="თეირი">თეირი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98" class="mw-redirect" title="თეირი-ხანი">თეირი-ხანი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:47, 26 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=34785&oldid=prev 2017-10-26T11:46:20Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:46, 26 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თეირის სახელობის სალოცავებში – „თეირის სახლებში“ (Тейрини юйю) (მაგალითად, თეირი-დარიღინი, თეირი-ყალა, თეირინი ჩუუანა-დარიღინი და სხვ.), რომლებიც, ხალხის რწმენით, უზენაესის ნებით აშენდა, აღინიშნებოდა საერთო სახალხო დღეობა – თეირი-თოი (Тейри-той), თანხლებული მსხვერპლშეწირვით, უზენაესისათვის მიძღვნილი ჰიმნებით, მასობრივი ცეკვა-სიმღერითა და სხვადასხვა სახის თამაშობებით. ძველთურქული რელიგიის მსგავსად, ბალყარულ-ყარაჩულ ჰიმნში თეირი წარმოდგენილია, როგორც ყველგან მსუფევი და ყოვლისშემძლე ღმერთი:</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თეირის სახელობის სალოცავებში – „თეირის სახლებში“ (Тейрини юйю) (მაგალითად, თეირი-დარიღინი, თეირი-ყალა, თეირინი ჩუუანა-დარიღინი და სხვ.), რომლებიც, ხალხის რწმენით, უზენაესის ნებით აშენდა, აღინიშნებოდა საერთო სახალხო დღეობა – თეირი-თოი (Тейри-той), თანხლებული მსხვერპლშეწირვით, უზენაესისათვის მიძღვნილი ჰიმნებით, მასობრივი ცეკვა-სიმღერითა და სხვადასხვა სახის თამაშობებით. ძველთურქული რელიგიის მსგავსად, ბალყარულ-ყარაჩულ ჰიმნში თეირი წარმოდგენილია, როგორც ყველგან მსუფევი და ყოვლისშემძლე ღმერთი:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::თეირი, თეირი!</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::თეირი, თეირი!</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შენ მზის სხივისგან შობილო,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">::::</ins>შენ მზის სხივისგან შობილო,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მიწისა და წყლის ბატონო,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">::::</ins>მიწისა და წყლის ბატონო,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::მზის სხივის დარად, ყოვლისთვის</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::მზის სხივის დარად, ყოვლისთვის</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ნათლის მომფენო!</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ნათლის მომფენო!</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=34784&oldid=prev 2017-10-26T11:46:02Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;თეირი / თეირი-ხან-ი&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(ბალყ.-ყარაჩ. Тейри, Тейри-хан)&#039;&#039; – ბალყარულ-ყარ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''თეირი / თეირი-ხან-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Тейри, Тейри-хан)'' – ბალყარულ-ყარაჩულ ღვთაებათა პანთეონის უზენაესი ღმერთი – სამყაროსა და ყოველი სულდგმულის შემოქმედი. ბალყარელებმა და ყარაჩელებმა, თურქული მოდგმის სხვა ხალხებისაგან განსხვავებით, დიდი რელიგიების ზეგავლენის მიუხედავად, მნიშვნელოვანი ტრანსფორმაციის გარეშე შემოინახეს თეირთან (თენგრთან) დაკავშირებული უძველესი რელიგიური პლასტი და სასიმღერო ეპოსი (ი. შამანოვი). თეირის ნება-სურვილზეა დამოკიდებული [[პანთეონი]]ს სხვა ღვთაებათა და სულთა ქმედებანი. თეირის სახელითა და დაფიცებით იწყება კეთილდღეობის სურვებაც და წყევლაც. მისი სახელი გვხვდება [[რიტუალი|რიტუალებსა]], საწესო თუ საკულტო ხასიათის სიმღერებსა, შელოცვებსა, ანდაზებსა და ანდაზურ თქმებში, ადამიანთა სახელებში.<br /> <br /> თეირის სადიდებლებში მისი კოსმოგონიური ფუნქციის იდეა დომინირებს. მის ნებასურვილზეა დამოკიდებული სამყაროსა და ქვეყნიერების, ბუნებისა და ყოველი სულდგმულის ბედი. მოგვიანებით თეირის სახელს უკავშირდება ზოგადად ღმერთის შესახებ არსებული ნებისმიერი წარმოდგენა, რაც დიდწილად თვით პროტოტიპის პოლიფუნქციურობით იყო განპირობებული (მაგალითად, ქიუნ თეირი – მზის ღმერთი, აი თეირისი – მთვარის ღმერთი, ჯერ თეირისი – მიწის ღმერთი, ოთ თეირისი – ცეცხლის ღმერთი და სხვ.).<br /> <br /> თეირის სახელობის სალოცავებში – „თეირის სახლებში“ (Тейрини юйю) (მაგალითად, თეირი-დარიღინი, თეირი-ყალა, თეირინი ჩუუანა-დარიღინი და სხვ.), რომლებიც, ხალხის რწმენით, უზენაესის ნებით აშენდა, აღინიშნებოდა საერთო სახალხო დღეობა – თეირი-თოი (Тейри-той), თანხლებული მსხვერპლშეწირვით, უზენაესისათვის მიძღვნილი ჰიმნებით, მასობრივი ცეკვა-სიმღერითა და სხვადასხვა სახის თამაშობებით. ძველთურქული რელიგიის მსგავსად, ბალყარულ-ყარაჩულ ჰიმნში თეირი წარმოდგენილია, როგორც ყველგან მსუფევი და ყოვლისშემძლე ღმერთი:<br /> ::::თეირი, თეირი!<br /> შენ მზის სხივისგან შობილო,<br /> მიწისა და წყლის ბატონო,<br /> ::::მზის სხივის დარად, ყოვლისთვის<br /> ::::ნათლის მომფენო!<br /> ::::აი, თეთრი კრავები (შენ),<br /> ::::თეირი, თეირი!<br /> ::::შენ შემოგწირავ მათ,<br /> ::::შენ შემოგწირავ მათ!<br /> ::::თეირი, თეირი!<br /> ::::წყლის წვეთისგან – სისხლი,<br /> ::::სისხლისგან – სული შექმენი შენ,<br /> ::::მარადჟამ გვიწყალობე შენი ნათელი,<br /> ::::შენი ცეცხლის ნათელი,<br /> ::::შენ ხარ ცეცხლშიც და წყალშიც,<br /> ::::შენ ხარ მარჯვნივაც და მარცხნივაც,<br /> ::::თეირი, თეირი!<br /> ::::შენ ერთადერთი პატრონი ხარ მზისა,<br /> ::::უთვალავი სიმდიდრის პატრონი ხარ,<br /> ::::უშენოდ ჩვენ ვერ ვიცოცხლებთ,<br /> ::::მზეო, მზეო, მზეო (ჩვენო)!<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * Клапрот Г.-Ю. Описание поездок по Кавказу и Грузию в 1807 и 1808 годах. Нальчик, 2008; <br /> * Шаманов И. М. Древнетюркское верховное божество Тенгри (Тейри) в Карачае и Балкарии // Проблемы археологии и этнографии Карачаево-Черкесии. Черкесск, 1982;<br /> * Малкондуев Х. Мифология балкарцев и карачаевцев // Фольклор народов Карачаево=Черкесии. Черкесск, 1988; <br /> * Джуртубаев М. Ч. Древние верования балкарцев и карачаевцев. Нальчик, 1991; <br /> * Каракетов М. Д. Миф и функционирование религиозного культа в заговорно-заклинательном ритуале карачаевцев и балкарцев. М., 1999; <br /> * Карачаево-балкарские мифы. Составитель М. Джуртубаев. Нальчик, 2007; <br /> * Каракетов М. Д. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017<br /> <br /> [[კატეგორია:მითოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]<br /> [[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული ღვთაებანი]]</div>

Echelidze