https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%AD%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%90თვალჭყეტია - რედაქტირების ისტორია2026-05-07T02:43:30Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%AD%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%90&diff=243767&oldid=prevTkenchoshvili 17:58, 3 აპრილი 2025-ზე2025-04-03T17:58:08Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:58, 3 აპრილი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:TvelWyetia.PNG|thumb|200px|თვალჭყეტია]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თვალჭყეტია''' (''ლათ''. Burhinus oedicnemus Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი თვალჭყეტიასებრთა ოჯახისა მეჭვავიასნაირთა რიგიდან.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''თვალჭყეტია''' (''ლათ''. Burhinus oedicnemus Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი თვალჭყეტიასებრთა ოჯახისა მეჭვავიასნაირთა რიგიდან.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ გვარიდან საქართველოში მოიპოვება ერთი სახეობა − თვალჭყეტია.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ გვარიდან საქართველოში მოიპოვება ერთი სახეობა − თვალჭყეტია.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%AD%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%90&diff=242610&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''თვალჭყეტია''' (''ლათ''. Burhinus oedicnemus Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი თვალჭყე...2025-03-06T10:39:15Z<p>ახალი გვერდი: '''თვალჭყეტია''' (''ლათ''. Burhinus oedicnemus Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი თვალჭყე...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''თვალჭყეტია''' (''ლათ''. Burhinus oedicnemus Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი თვალჭყეტიასებრთა ოჯახისა მეჭვავიასნაირთა რიგიდან. <br />
ამ გვარიდან საქართველოში მოიპოვება ერთი სახეობა − თვალჭყეტია.<br />
* კლასი − ფრინველები (AVES)<br />
* რიგი − [[მეჭვავიასნაირნი]] (Charadrilformes)<br />
* ოჯახი − [[თვალჭყეტიასებრნი]] (Burhinidae)<br />
* გვარი − თვალჭყეტია (Burhinus) <br />
თვალჭყეტია საშუალო ზომის ფრინველია, ფრთა 225-250 მმ-ია, გალო – 70-80 მმ, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] – 40-45 მმ, წონა – 450 გ-მდე. სიდიდესა და შეფერილობაში სქესობრივი დიმორფიზმი არაა გამოხატული. ფეხი სამთითიანია, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] – კონუსისებური, თვალები – ფართო, მრგვალი და დაჭყეტილი. ზრდასრული ფრინველი ზურგის მხარეს მორუხო-ქვიშისფერია, გასწვრივი მუქი მურა ზოლებით. სალაგმე, ლოყები და ზოლები თვალების ზემოთ [[თეთრი (ფერი)|თეთრი]]ა. თვალების ქვემოთ აქვს მუქი მურა ნახევარრკალური ზოლები. პირის კუთხეებიდან ლოყების ქვემო ნაწილში მუქი მურა ზოლები გასდევს. სხეულის ქვემო მხარე მოთეთროა, მაგრამ კისერზე, ჩიჩახვსა და სხეულის გვერდებზე მუქი მურა ვიწრო ღერძულა ზოლებია. ყელი სრულიად თეთრია. კუდის ქვემო მფარავები ჟანგმიწისფერია. მომქნევები − მოშავო-მურა. პირველი რიგის პირველ სამ მომქნევზე დიდი თეთრი ლაქებია. საჭის ბუმბულები თეთრია, მორუხო-მურა განივი ზოლებით და მოშავო-მურა წვეროებით. მხოლოდ საჭის შუა წყვილია მორუხო-მურა. ნისკარტი წვეროში შავია, ხოლო ძირში – მოყვითალო-[[მწვანე (ფერი)|მწვანე]]. ფეხები ყვითელია. <br />
<br />
აღწერილია 7 ქვესახეობა. [[საქართველო]]ში მოიპოვება ევროპული თვალჭყეტია – B. o. oedicnemus Linn., 1758. <br />
<br />
====გავრცელება==== <br />
სახეობის ბუდობის არეალი მოიცავს პალეარქტიკის ტროპიკულსა და ზომიერ სარტყლებს. მოიპოვება [[აფრიკა|აფრიკის]] [[ჩრდილოეთი|ჩრდილოეთ]] ნაწილში, [[ევროპა|ევროპის]] [[სამხრეთი|სამხრეთში]], სამხრეთ-[[დასავლეთი|დასავლეთ]] [[აზია]]ში, [[ბირმა|ბირმამდე]] და ცეილონამდე. საბჭოთა კავშირში გვხვდება ბელორუსიის, [[უკრაინა|უკრაინის]], ყირიმის, [[კავკასია|კავკასიის]], [[ყაზახეთი]]სა და შუა აზიის რესპუბლიკების ველების ზონაში. არეალის უმეტეს ნაწილში გადამფრენია. იზამთრებს არაბეთის ნახევარკუნძულზე და აფრიკის [[აღმოსავლეთი|აღმოსავლეთ]] ნაწილში. საქართველოში მოიპოვება მიმოფრენის პერიოდებში, უფრო მრავლად − შემოდგომით. ერთეული ეგზემპლარები ბუდობენ რესპუბლიკის უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.<br />
<br />
====ბიოტოპი==== <br />
ბინადრობს ღია, გაშლილ ადგილებში, მეტწილად დაბლობების მშრალ ველებსა და ნახევარუდაბნოებში, თუმცა წყალს დიდ მანძილზე არ შორდება. შესაფერის ბიოტოპში ზოგჯერ მოიპოვება 1200 მ-ის სიმაღლეზე ზ. დ.<br />
<br />
====გამრავლება==== <br />
[[მონოგამია|მონოგამიური]] ფრინველია. ბუდეს არ აკეთებს. მიწის პატარა ჩაღრმავებაში ან სრულიად სწორ ადგილზე, ყოველგვარი ამონაფენის გარეშე, აპრილში დებს 2-3 კვერცხს. კრუხად ჯდება დედალი, ზოგჯერ მას მცირე ხნით ცვლის მამალიც. საინკუბაციო პერიოდი 26 დღემდე გრძელდება. ერთი თვის მართვე 360 გ-მდე იწონის, 40 დღისას კარგად ფრენა შეუძლია.<br />
<br />
====კვება==== <br />
თვალჭყეტია ბინდისა და ღამის ფრინველია. მისი ძირითადი საკვებია დიდი ზომის [[მწერები]] – ხოჭოები, კალიები, მახრა და სხვ. ჭამს ხმელეთის [[მოლუსკები|მოლუსკებს]], [[ამფიბია|ამფიბიებს]], ხვლიკებს, ზოგჯერ თაგვისებურ მღრღნელებსაც. <br />
<br />
====მნიშვნელობა==== <br />
კვების ხასიათის მიხედვით სასარგებლო ფრინველია. საქართველოს ზოგიერთ რაიონში მცირე რაოდენობით მოიპოვებენ მიმოფრენის დროს.<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
*[[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველთა გვარი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველები]]<br />
[[კატეგორია:მეჭვავიასნაირნი]]<br />
[[კატეგორია:თვალჭყეტიასებრნი]]<br />
[[კატეგორია:თვალჭყეტია]]</div>Echelidze