https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98 2026-06-16T04:04:28Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98&diff=221671&oldid=prev 2024-03-28T19:51:12Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;თიანეთი&#039;&#039;&#039; – დაბა, რაიონული ცენტრი მდინარე ივრის ხეობაში; ის...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''თიანეთი''' – დაბა, რაიონული ცენტრი მდინარე ივრის ხეობაში; ისტორიული კახეთის სამეფოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პუნქტი, კახეთის მეფეთა საზაფხულო რეზიდენცია. თიანეთი და მისი მცხოვრებნი – „თიანელნი“ ჯერ კიდევ „ქართლის მოქცევაშია“ (X-XI ს.) ნახსენები: „გარდამოვიდეს მუნით და დადგეს ჟალეთს და უქადაგეს ერწო-თიანელთა“.<br /> <br /> თიანეთი მდებარეობს თიანეთის ქვაბულში, მდინარე ივრის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1100 მეტრზე, თბილისიდან დაშორებულია 75 კილომეტრით.<br /> <br /> თიანეთი [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიურად]] ნათელი სახელია. იგი მომდინარეობს მთა სიტყვისაგან, რომელსაც ჯერ ქონება-თვისების აღმნიშვნელი -იან [[სუფიქსი]], ხოლო შემდეგ – გეოგრაფიული -ეთ სუფიქსი დართვია,- <br /> სხვათა შორის, თიანეთის სწორი ეტიმოლოგია ჯერ კიდევ კ. ჰანმა შემოგვთავაზა: от მთა „гора“, „страна гор“.<br /> <br /> ნათელი შინაარსის მიუხედავად სპეციალისტთა ერთი ნაწილი თიანეთს ვითომცდა წინააზიიდან [[საქართველო]]ში შემოსული წარმართული ღმერთის თიანა-ს სახელს უკავშირებს. ამავე სპეციალისტთა მიერ რატომღაც უარყოფილია ტოპონიმის მთ-იან- სახელისაგან მომდინარეობის შესაძლებლობა: „საქართველოში ბევრგან არის მთიანი ადგილები, მაგრამ „თიანეთი“ არსად არ გვხვდებაო“. ამგვარი „არგუმენტის“ მოხმობა [[ტოპონიმი|ტოპონიმების]] მეცნიერული კვლევისას მიზანშეუწონელია; ასე რომ იყოს, მდინარე [[არაგვი]] სათავიდან მტკვართან შეერთებამდე 30-ზე მეტ დიდ და პატარა სოფელს ჩამოუდის, მაგრამ არაგვისპირი მხოლოდ ერთ სოფელს უწოდა ხალხმა; სამი გორის ერთად არსებობის მაგალითი საქართველოში საკმაოზე მეტია, მაგრამ სამგორი მხოლოდ ერთ კონკრეტულ ადგილს შერქმევია; ასევე, ვინ მოთვლის, რამდენი აყვავებული ქართული სოფელია აღუგვია პირისაგან მიწისა მომხდურ მტერს, რამდენი ჩაუქცევია და იავარუყვია, მაგრამ იმათგან ხოვლე სოფლის სახელად მაინცდამაინც ერთს, კასპის რაიონში მდებარე სოფელს, შემორჩენია…<br /> <br /> ზემოხსენებული ვარაუდი სარწმუნოობის თვალსაზრისით თითქმის არაფრით განსხვავდება ადგილობრივ გავრცელებული ხალხური [[თქმულება|თქმულებისაგან]], რომლის მიხედვითაც თიანეთი თურმე ქალის სახელს თინას უკავშირდება; იგი იორამის (აქედან – იორი) სატრფო ყოფილა.) სხვათა შორის ასევე ადამიანის სახელისაგან მომდინარედ მიიჩნევდა თიანეთს [[ვახუშტი ბატონიშვილი]]ც: „გარნა სახელი ეწოდა თიანეთს, ვინადგან არს ძველივე, ვგონებთ ძეთაგან კანოსისათა“.<br /> <br /> როგორც უკვე ვთქვით, თიანეთის ერთადერთი, მეცნიერული ახსნა არის მთიან-ეთ-ი: „მთიანი ქვეყანა“. ტყუილად როდი უწოდებდა [[ლეონტი მროველი]] ერწო-თიანელებს მთიულებს, მემატიანე ჯუანშერი <br /> კი თვით თიანეთის მხარეს – კახეთის მთიულეთს.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:დაბები საქართველოში]]<br /> [[კატეგორია:დაბები ადიგენის მუნიციპალიტეტში]]</div>

Tkenchoshvili