თოტი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 22:20, 17 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-17T22:20:53Z

ცვლილებების ჩვენება

Tkenchoshvili 12:04, 16 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-16T12:04:21Z

ცვლილებების ჩვენება

Tkenchoshvili 11:28, 16 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-16T11:28:17Z

Tkenchoshvili 19:46, 15 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-15T19:46:49Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2024-11-10T13:16:52Z

‎წყარო

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2024-11-10T13:16:34Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 13:08, 10 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-10T13:08:22Z

Tkenchoshvili 23:37, 9 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-09T23:37:55Z

Tkenchoshvili 13:07, 1 ნოემბერი 2024-ზე

2024-11-01T13:07:44Z

Tkenchoshvili 12:46, 29 ოქტომბერი 2024-ზე

2024-10-29T12:46:35Z

←წინა ვერსია		11:28, 16 ნოემბერი 2024-ის ვერსია
ხაზი 12:		ხაზი 12:
	არსებობდა წარმოდგენაც, რომ თოტი ადამიანისათვის განკუთვნილ სიცოცხლის წლებს წერდა ერთ-ერთ [[აგური (სამშენებლო მასალა)\|აგურზე]], რომელზეც მშობიარე ქალი იდგა. იყო ასევე რიცხვების, ზომის და დამწერლობის ბატონი. ითვლებოდა, რომ მფარველობდა [[ბიბლიოთეკა\|ბიბლიოთეკებს]] და არქივებს, რომლებიც ეგვიპტეში უმნიშვნელოვანეს დაწესებულებებად იყო მიჩნეული და ამიტომ ყველა ტაძარს მდიდარი ბიბლიოთეკა გააჩნდა. მისი ერთ-ერთი წოდება „წიგნების ბატონი“ იყო. ითვლებოდა ასევე გადამწერების მფარველად, რომლებიც, თავის მხრივ, „თოტის ერთობად“ იყვნენ მიჩნეული. გვიანდელ პერიოდში სიტყვა „გადამწერი“ თოტის მაიმუნის ნიშნით გამოიწერებოდა. შესაბამისად, თოტი „დამწერლობის ბატონიც“ იყო. იყო ასევე კანონების და ჯადოსნური შელოცვების შემქმნელი და ყველა იმ საიდუმლოს მცოდნე, რომელსაც მიწა და ზეცა მოიცავს, ასე რომ მასში მთელი სიბრძნე იყო თავმოყრილი. ერთი ეგვიპტური [[ენციკლოპედია\|ენციკლოპედიის]] ტიპის თხზულება, დაწერილი ვინმე [[ამონემოპე]]ს მიერ, იწყება სიტყვებით: „სწავლების დაწყება გონების გასაწმენდად, ყველაფერ იმის შესასწავლად, რაც არსებობს, რაც პტახმა შექმნა და თოტმა ჩაწერა“. ამას გარდა, ითვლებოდა, რომ თოტის სიტყვებს მაგიური ძალა გააჩნდა. ამდენად, იყო „ჯადოსნობის ბატონი“ და მედიცინის მფარველი, რომელიც ექიმებს სამკურნალო რეცეპტებით ამარაგებდა. როგორც მთვარე, ყველაზე ახლოს იყო რასთან. ის „რას გადამწერი“ და „ენეადის წერილების დამწერი“ იყო. „ძროხის წიგნში“ ნათქვამია, რომ თოტი, როგორც მთვარის ღმერთი, რამ თავის შემცვლელად დანიშნა ღამის დროს და რომ მთვარე რას მარცხენა თვალია.		არსებობდა წარმოდგენაც, რომ თოტი ადამიანისათვის განკუთვნილ სიცოცხლის წლებს წერდა ერთ-ერთ [[აგური (სამშენებლო მასალა)\|აგურზე]], რომელზეც მშობიარე ქალი იდგა. იყო ასევე რიცხვების, ზომის და დამწერლობის ბატონი. ითვლებოდა, რომ მფარველობდა [[ბიბლიოთეკა\|ბიბლიოთეკებს]] და არქივებს, რომლებიც ეგვიპტეში უმნიშვნელოვანეს დაწესებულებებად იყო მიჩნეული და ამიტომ ყველა ტაძარს მდიდარი ბიბლიოთეკა გააჩნდა. მისი ერთ-ერთი წოდება „წიგნების ბატონი“ იყო. ითვლებოდა ასევე გადამწერების მფარველად, რომლებიც, თავის მხრივ, „თოტის ერთობად“ იყვნენ მიჩნეული. გვიანდელ პერიოდში სიტყვა „გადამწერი“ თოტის მაიმუნის ნიშნით გამოიწერებოდა. შესაბამისად, თოტი „დამწერლობის ბატონიც“ იყო. იყო ასევე კანონების და ჯადოსნური შელოცვების შემქმნელი და ყველა იმ საიდუმლოს მცოდნე, რომელსაც მიწა და ზეცა მოიცავს, ასე რომ მასში მთელი სიბრძნე იყო თავმოყრილი. ერთი ეგვიპტური [[ენციკლოპედია\|ენციკლოპედიის]] ტიპის თხზულება, დაწერილი ვინმე [[ამონემოპე]]ს მიერ, იწყება სიტყვებით: „სწავლების დაწყება გონების გასაწმენდად, ყველაფერ იმის შესასწავლად, რაც არსებობს, რაც პტახმა შექმნა და თოტმა ჩაწერა“. ამას გარდა, ითვლებოდა, რომ თოტის სიტყვებს მაგიური ძალა გააჩნდა. ამდენად, იყო „ჯადოსნობის ბატონი“ და მედიცინის მფარველი, რომელიც ექიმებს სამკურნალო რეცეპტებით ამარაგებდა. როგორც მთვარე, ყველაზე ახლოს იყო რასთან. ის „რას გადამწერი“ და „ენეადის წერილების დამწერი“ იყო. „ძროხის წიგნში“ ნათქვამია, რომ თოტი, როგორც მთვარის ღმერთი, რამ თავის შემცვლელად დანიშნა ღამის დროს და რომ მთვარე რას მარცხენა თვალია.

−	წინააღმდეგობრივია თოტის კავშირი [[ოსირისი\|ოსირისთან]]. უფრო არქაული წარმოდგენების თანახმად იგი ოსირისის მკვლელობის თანამონაწილედ და სეტხის ძმად იყო მიჩნეული. მოგვიანებით, პირიქით, ის ოსირისის მშველელი ხდება, რომელიც ოსირისის დანაწევრებულ ნაწილებს აგროვებს და კურნავს მას. დაკავშირებული იყო თოტი ასევე [[ხორი\|ხორთან]]. ხორისა და სეტხის ორთაბრძოლაში ხან ნეიტრალურ ღვთაებად გვევლინება, რომელიც ცდილობს შეარიგოს და დააწყნაროს ხორი და სეტხი, ხან კი როგორც ხორის გვერდით მდგომი, რომელიც სეტხის მიმდევრებს ატყვევებს. სინკრეტულად თოტი მაინც მხოლოდ მთვარის ღვთაებებთან, იახთან და ხონსუსთან იყო დაკავშირებული. თოტის მეუღლეებად სხვადასხვა ტექსტების მიხედვით გვევლინებიან ქალღმერთები [[მაატი]] და [[სეშატი]]. ბერძნებმა თოტი [[ჰერმესი\|ჰერმესთან]] გააიგივეს.	+	წინააღმდეგობრივია თოტის კავშირი [[ოსირისი\|ოსირისთან]]. უფრო არქაული წარმოდგენების თანახმად იგი ოსირისის მკვლელობის თანამონაწილედ და სეტხის ძმად იყო მიჩნეული. მოგვიანებით, პირიქით, ის ოსირისის მშველელი ხდება, რომელიც ოსირისის დანაწევრებულ ნაწილებს აგროვებს და კურნავს მას. დაკავშირებული იყო თოტი ასევე [[ხორი\|ხორთან]]. ხორისა და სეტხის ორთაბრძოლაში ხან ნეიტრალურ ღვთაებად გვევლინება, რომელიც ცდილობს შეარიგოს და დააწყნაროს [[ხორი და სეტხი]], ხან კი როგორც ხორის გვერდით მდგომი, რომელიც სეტხის მიმდევრებს ატყვევებს. სინკრეტულად თოტი მაინც მხოლოდ მთვარის ღვთაებებთან, იახთან და ხონსუსთან იყო დაკავშირებული. თოტის მეუღლეებად სხვადასხვა ტექსტების მიხედვით გვევლინებიან ქალღმერთები [[მაატი]] და [[სეშატი]]. ბერძნებმა თოტი [[ჰერმესი\|ჰერმესთან]] გააიგივეს.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 [[ფაილი:Toti.JPG|thumb|თოტი, ბრუკლინის მუზეუმი]]
-'''თოტი''' –  ერთ-ერთი უძველესი და ურთულესი ღვთაება, რომელსაც უკვე ძველი სამეფოს დროს ეკავა უმნიშვნელოვანესი ადგილი ეგვიპტის [[პანთეონი|პანთეონში]]. სიბრძნის, [[დამწერლობა|დამწერლობის]], [[მაგია|მაგიის]] ღმერთი. გამოისახებოდა იბისის, მაიმუნის ან იბისისთავიანი ადამიანის სახით.
+'''თოტი''' –  ერთ-ერთი უძველესი და ურთულესი ღვთაება, რომელსაც უკვე [[ეგვიპტის ძველი სამეფო|ძველი სამეფო]]ს დროს ეკავა უმნიშვნელოვანესი ადგილი ეგვიპტის [[პანთეონი|პანთეონში]]. სიბრძნის, [[დამწერლობა|დამწერლობის]], [[მაგია|მაგიის]] ღმერთი. გამოისახებოდა [[იბისი (ძველი ეგვიპტის მითოლოგიაში)|იბისი]]ს, [[მაიმუნი (ეგვიპტურ მითოლოგიაში)|მაიმუნი]]ს ან იბისისთავიანი ადამიანის სახით.
 მისი სახელის მნიშვნელობა და [[კულტი]]ს წარმოშობა უცნობია. სავარაუდოდ, ეს იყო დელტა, სადაც იბისს ბევრგან ეთაყვანებოდნენ და მეთხუთმეტე ნომის სახელი იბისის იეროგლიფით გამოიწერებოდა. შესაძლოა, მეთხუთმეტე (სასაზღვრო) ნომთან კავშირის გამო ძველი სამეფოს დროს იგი მოიხსენიება, როგორც „ბედუინების“ და „უცხო ქვეყნების“ ბატონი.

@@ ხაზი 19: / ხაზი 19: @@
 [[კატეგორია:ძველი ეგვიპტე]]
 [[კატეგორია:ეგვიპტური მითები]]
-[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსინაჟები]]
+[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]
 [[კატეგორია:ეგვიპტური ღვთაებანი‏‎]]

@@ ხაზი 19: / ხაზი 19: @@
 [[კატეგორია:ძველი ეგვიპტე]]
 [[კატეგორია:ეგვიპტური მითები]]
 [[კატეგორია:ეგვიპტური ღვთაებანი‏‎]]

←წინა ვერსია		13:08, 10 ნოემბერი 2024-ის ვერსია
ხაზი 12:		ხაზი 12:
	არსებობდა წარმოდგენაც, რომ თოტი ადამიანისათვის განკუთვნილ სიცოცხლის წლებს წერდა ერთ-ერთ [[აგური (სამშენებლო მასალა)\|აგურზე]], რომელზეც მშობიარე ქალი იდგა. იყო ასევე რიცხვების, ზომის და დამწერლობის ბატონი. ითვლებოდა, რომ მფარველობდა [[ბიბლიოთეკა\|ბიბლიოთეკებს]] და არქივებს, რომლებიც ეგვიპტეში უმნიშვნელოვანეს დაწესებულებებად იყო მიჩნეული და ამიტომ ყველა ტაძარს მდიდარი ბიბლიოთეკა გააჩნდა. მისი ერთ-ერთი წოდება „წიგნების ბატონი“ იყო. ითვლებოდა ასევე გადამწერების მფარველად, რომლებიც, თავის მხრივ, „თოტის ერთობად“ იყვნენ მიჩნეული. გვიანდელ პერიოდში სიტყვა „გადამწერი“ თოტის მაიმუნის ნიშნით გამოიწერებოდა. შესაბამისად, თოტი „დამწერლობის ბატონიც“ იყო. იყო ასევე კანონების და ჯადოსნური შელოცვების შემქმნელი და ყველა იმ საიდუმლოს მცოდნე, რომელსაც მიწა და ზეცა მოიცავს, ასე რომ მასში მთელი სიბრძნე იყო თავმოყრილი. ერთი ეგვიპტური [[ენციკლოპედია\|ენციკლოპედიის]] ტიპის თხზულება, დაწერილი ვინმე [[ამონემოპე]]ს მიერ, იწყება სიტყვებით: „სწავლების დაწყება გონების გასაწმენდად, ყველაფერ იმის შესასწავლად, რაც არსებობს, რაც პტახმა შექმნა და თოტმა ჩაწერა“. ამას გარდა, ითვლებოდა, რომ თოტის სიტყვებს მაგიური ძალა გააჩნდა. ამდენად, იყო „ჯადოსნობის ბატონი“ და მედიცინის მფარველი, რომელიც ექიმებს სამკურნალო რეცეპტებით ამარაგებდა. როგორც მთვარე, ყველაზე ახლოს იყო რასთან. ის „რას გადამწერი“ და „ენეადის წერილების დამწერი“ იყო. „ძროხის წიგნში“ ნათქვამია, რომ თოტი, როგორც მთვარის ღმერთი, რამ თავის შემცვლელად დანიშნა ღამის დროს და რომ მთვარე რას მარცხენა თვალია.		არსებობდა წარმოდგენაც, რომ თოტი ადამიანისათვის განკუთვნილ სიცოცხლის წლებს წერდა ერთ-ერთ [[აგური (სამშენებლო მასალა)\|აგურზე]], რომელზეც მშობიარე ქალი იდგა. იყო ასევე რიცხვების, ზომის და დამწერლობის ბატონი. ითვლებოდა, რომ მფარველობდა [[ბიბლიოთეკა\|ბიბლიოთეკებს]] და არქივებს, რომლებიც ეგვიპტეში უმნიშვნელოვანეს დაწესებულებებად იყო მიჩნეული და ამიტომ ყველა ტაძარს მდიდარი ბიბლიოთეკა გააჩნდა. მისი ერთ-ერთი წოდება „წიგნების ბატონი“ იყო. ითვლებოდა ასევე გადამწერების მფარველად, რომლებიც, თავის მხრივ, „თოტის ერთობად“ იყვნენ მიჩნეული. გვიანდელ პერიოდში სიტყვა „გადამწერი“ თოტის მაიმუნის ნიშნით გამოიწერებოდა. შესაბამისად, თოტი „დამწერლობის ბატონიც“ იყო. იყო ასევე კანონების და ჯადოსნური შელოცვების შემქმნელი და ყველა იმ საიდუმლოს მცოდნე, რომელსაც მიწა და ზეცა მოიცავს, ასე რომ მასში მთელი სიბრძნე იყო თავმოყრილი. ერთი ეგვიპტური [[ენციკლოპედია\|ენციკლოპედიის]] ტიპის თხზულება, დაწერილი ვინმე [[ამონემოპე]]ს მიერ, იწყება სიტყვებით: „სწავლების დაწყება გონების გასაწმენდად, ყველაფერ იმის შესასწავლად, რაც არსებობს, რაც პტახმა შექმნა და თოტმა ჩაწერა“. ამას გარდა, ითვლებოდა, რომ თოტის სიტყვებს მაგიური ძალა გააჩნდა. ამდენად, იყო „ჯადოსნობის ბატონი“ და მედიცინის მფარველი, რომელიც ექიმებს სამკურნალო რეცეპტებით ამარაგებდა. როგორც მთვარე, ყველაზე ახლოს იყო რასთან. ის „რას გადამწერი“ და „ენეადის წერილების დამწერი“ იყო. „ძროხის წიგნში“ ნათქვამია, რომ თოტი, როგორც მთვარის ღმერთი, რამ თავის შემცვლელად დანიშნა ღამის დროს და რომ მთვარე რას მარცხენა თვალია.

−	წინააღმდეგობრივია თოტის კავშირი [[ოსირისი\|ოსირისთან]]. უფრო არქაული წარმოდგენების თანახმად იგი ოსირისის მკვლელობის თანამონაწილედ და სეტხის ძმად იყო მიჩნეული. მოგვიანებით, პირიქით, ის ოსირისის მშველელი ხდება, რომელიც ოსირისის დანაწევრებულ ნაწილებს აგროვებს და კურნავს მას. დაკავშირებული იყო თოტი ასევე [[ხორი\|ხორთან]]. ხორისა და სეტხის ორთაბრძოლაში ხან ნეიტრალურ ღვთაებად გვევლინება, რომელიც ცდილობს შეარიგოს და დააწყნაროს ხორი და სეტხი, ხან კი როგორც ხორის გვერდით მდგომი, რომელიც სეტხის მიმდევრებს ატყვევებს. სინკრეტულად თოტი მაინც მხოლოდ მთვარის ღვთაებებთან, იახთან და ხონსუსთან იყო დაკავშირებული. თოტის მეუღლეებად სხვადასხვა ტექსტების მიხედვით გვევლინებიან ქალღმერთები [[მაატი]] და სეშატი. ბერძნებმა თოტი [[ჰერმესი\|ჰერმესთან]] გააიგივეს.	+	წინააღმდეგობრივია თოტის კავშირი [[ოსირისი\|ოსირისთან]]. უფრო არქაული წარმოდგენების თანახმად იგი ოსირისის მკვლელობის თანამონაწილედ და სეტხის ძმად იყო მიჩნეული. მოგვიანებით, პირიქით, ის ოსირისის მშველელი ხდება, რომელიც ოსირისის დანაწევრებულ ნაწილებს აგროვებს და კურნავს მას. დაკავშირებული იყო თოტი ასევე [[ხორი\|ხორთან]]. ხორისა და სეტხის ორთაბრძოლაში ხან ნეიტრალურ ღვთაებად გვევლინება, რომელიც ცდილობს შეარიგოს და დააწყნაროს ხორი და სეტხი, ხან კი როგორც ხორის გვერდით მდგომი, რომელიც სეტხის მიმდევრებს ატყვევებს. სინკრეტულად თოტი მაინც მხოლოდ მთვარის ღვთაებებთან, იახთან და ხონსუსთან იყო დაკავშირებული. თოტის მეუღლეებად სხვადასხვა ტექსტების მიხედვით გვევლინებიან ქალღმერთები [[მაატი]] და [[სეშატი]]. ბერძნებმა თოტი [[ჰერმესი\|ჰერმესთან]] გააიგივეს.

@@ ხაზი 6: / ხაზი 6: @@
 დინასტიურ ეგვიპტეში თოტის მთავარი საკულტო ქალაქი ჰერმოპოლისი მაგნა გახდა. მისი კულტის აქ გავრცელების დრო უცნობია. ჰერმოპოლისში უძველესი დროიდან ეთაყვანებოდნენ პავიანის სახის ღვთაებას, ჰეცურს. ჰეცურმა ძალიან მალე დაკარგა იდენტურობა და შეერწყა თოტს, რომელმაც, პავიანის სახესთან ერთად, ჰეცურის სხვა თვისებებიც შეისისხლხორცა. თოტი გახდა „თეთრი ტაძრი ღმერთების წინამძღოლი“ და სპიკერი, რომლებიც სამეფო დღესასწაულების დროს ზემო ეგვიპტის ღმერთების „წარმომადგენლების“ როლს ასრულებდნენ. ჰეცურს უკავშირდებ წოდება „ხუთის ბატონი“, რომელიც არა მარტო თოტის, არამედ ჰერმოპოლისის მთავარი [[ქურუმი]]ს წოდებაც გახდა. შემდგომში ეს წოდება დაუკავშირდა ხუთ ღვთაებას რომლებიც ხუთ ეპაგომენალურ დღეს იშვა.
-[[პლუტარქე]]ს ცნობით, რამ აუკრძალა თავის დედას, ნუტს მშობიარობა წლის ნებისმიერ დღეს. თოტმა მთვარეს დაფის კამათლებიანი თამაში ეთამაშა, სადაც თითო მოგებაში დღის 1/70 ნაწილს იღებდა და მოიგო ხუთი დღე-ღამის დრო. ეს ხუთი (ე.წ. [[ეპაგომენალური დღეები|ეპაგომენალური]]) დღე, ეგვიპტის თორმეტთვიან კალენდარს დაემატა (თითო ეგვიპტურ თვეში 30 დღე იყო). ნუტმა ხუთი ეპაგომენალური დღის განმავლობაში ხუთი შვილი გააჩინა: [[ოსირისი]] ხაროერისი („დიდი ხორი“, მას ასხვავებდნენ „პატარა ხორისაგან“, რომელიც [[ისიდა]]ს შვილი იყო), სეტხი, ისიდა და [[ნეფტიდა]] თუმცა თოტი არ იყო ჰერმოპოლისის კოსმოგონიური სისტემის (ოგდოადის) წევრი, როგორც ჰერმოპოლისის მთავარი ღვთაება, ის დროთა განმავლობაში ჰერმოპოლისის ოგდოადის ბატონი გახდა, და მოიხსენიებოდა, როგორც „რვის ბატონი“.
+[[პლუტარქე]]ს ცნობით, რამ აუკრძალა თავის დედას, ნუტს მშობიარობა წლის ნებისმიერ დღეს. თოტმა მთვარეს დაფის კამათლებიანი თამაში ეთამაშა, სადაც თითო მოგებაში დღის 1/70 ნაწილს იღებდა და მოიგო ხუთი დღე-ღამის დრო. ეს ხუთი (ე.წ. [[ეპაგომენალური დღეები|ეპაგომენალური]]) დღე, ეგვიპტის თორმეტთვიან კალენდარს დაემატა (თითო ეგვიპტურ თვეში 30 დღე იყო). ნუტმა ხუთი ეპაგომენალური დღის განმავლობაში ხუთი შვილი გააჩინა: [[ოსირისი]] ხაროერისი („დიდი ხორი“, მას ასხვავებდნენ „პატარა ხორისაგან“, რომელიც [[ისიდა]]ს შვილი იყო), [[სეტხი]], ისიდა და [[ნეფტიდა]] თუმცა თოტი არ იყო ჰერმოპოლისის კოსმოგონიური სისტემის (ოგდოადის) წევრი, როგორც ჰერმოპოლისის მთავარი ღვთაება, ის დროთა განმავლობაში ჰერმოპოლისის ოგდოადის ბატონი გახდა, და მოიხსენიებოდა, როგორც „რვის ბატონი“.
 დაკავშირებული იყო თოტი მთვარესთანაც, რაც უკვე ძველი სამეფოს დროს არის დაფიქსირებული. ამბობდნენ, რომ მან გამოიგონა მთვარის [[კალენდარი ძველ ეგვიპტეში|კალენდარი]], რომლის მიხედვითაც [[დღესასწაულები ძველ ეგვიპტეში|დღესასწაულები]] ტარდებოდა. [[ეგვიპტის ახალი სამეფო|ახალი სამეფო]]დან ხდება მისი შერწყმა მთვარის ღვთაებასთან – იახთან იახ-თოტის სახით კიდევ უფრო ძველია თოტის, როგორც „მთვარის თვალის ბატონის“ სახე. ამ სახით ის გვევლინება მითებში, რომლებიც დაკავშირებულია მთვარის ციკლიურ შემცირებასთან. მთვარის თვალს (რომელიც, ეგვიპტური მითის თანახმად, ხორის მარცხენა თვალი იყო), შეუტია სეტხმა, მოვლენილმა შავი ღორის სახით, და გადაყლაპა. თოტმა მოიძია თვალი, აიძულა სეტხი გადმოეფურთხებინა ის, და მოაშუშა ჭრილობები თავისი ნერწყვით. ზოგიერთი მითის თანახმად, თოტი, პირიქით, მთვარის თვალის დაზიანების მონაწილეა, რაც კიდევ უფრო ძველ წარმოდგენებთან არის დაკავშირებული. მთვარესთან კავშირიდან გამომდინარე, თოტი „დროის ბატონად“ და „წლების დამთვლელად“ იყო მიჩნეული, რომელმაც დრო თვეებად და წლებად დაყო (ეგვიპტელთა უძველესი კალენდარი მთვარის იყო). შესაბამისად, თოტის უმნიშვნელოვანეს ატრიბუტს წლის აღმნიშვნელი იეროგლიფი წარმოადგენდა. მეფედ კურთხევის ცერემონიალის დროს თოტი ამ ნიშანზე ახალი ფარაონის მეფობის წლებს და ხებ-სედის რაოდენობას წერდა.

←წინა ვერსია		12:46, 29 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია
ხაზი 12:		ხაზი 12:
	არსებობდა წარმოდგენაც, რომ თოტი ადამიანისათვის განკუთვნილ სიცოცხლის წლებს წერდა ერთ-ერთ [[აგური (სამშენებლო მასალა)\|აგურზე]], რომელზეც მშობიარე ქალი იდგა. იყო ასევე რიცხვების, ზომის და დამწერლობის ბატონი. ითვლებოდა, რომ მფარველობდა [[ბიბლიოთეკა\|ბიბლიოთეკებს]] და არქივებს, რომლებიც ეგვიპტეში უმნიშვნელოვანეს დაწესებულებებად იყო მიჩნეული და ამიტომ ყველა ტაძარს მდიდარი ბიბლიოთეკა გააჩნდა. მისი ერთ-ერთი წოდება „წიგნების ბატონი“ იყო. ითვლებოდა ასევე გადამწერების მფარველად, რომლებიც, თავის მხრივ, „თოტის ერთობად“ იყვნენ მიჩნეული. გვიანდელ პერიოდში სიტყვა „გადამწერი“ თოტის მაიმუნის ნიშნით გამოიწერებოდა. შესაბამისად, თოტი „დამწერლობის ბატონიც“ იყო. იყო ასევე კანონების და ჯადოსნური შელოცვების შემქმნელი და ყველა იმ საიდუმლოს მცოდნე, რომელსაც მიწა და ზეცა მოიცავს, ასე რომ მასში მთელი სიბრძნე იყო თავმოყრილი. ერთი ეგვიპტური [[ენციკლოპედია\|ენციკლოპედიის]] ტიპის თხზულება, დაწერილი ვინმე [[ამონემოპე]]ს მიერ, იწყება სიტყვებით: „სწავლების დაწყება გონების გასაწმენდად, ყველაფერ იმის შესასწავლად, რაც არსებობს, რაც პტახმა შექმნა და თოტმა ჩაწერა“. ამას გარდა, ითვლებოდა, რომ თოტის სიტყვებს მაგიური ძალა გააჩნდა. ამდენად, იყო „ჯადოსნობის ბატონი“ და მედიცინის მფარველი, რომელიც ექიმებს სამკურნალო რეცეპტებით ამარაგებდა. როგორც მთვარე, ყველაზე ახლოს იყო რასთან. ის „რას გადამწერი“ და „ენეადის წერილების დამწერი“ იყო. „ძროხის წიგნში“ ნათქვამია, რომ თოტი, როგორც მთვარის ღმერთი, რამ თავის შემცვლელად დანიშნა ღამის დროს და რომ მთვარე რას მარცხენა თვალია.		არსებობდა წარმოდგენაც, რომ თოტი ადამიანისათვის განკუთვნილ სიცოცხლის წლებს წერდა ერთ-ერთ [[აგური (სამშენებლო მასალა)\|აგურზე]], რომელზეც მშობიარე ქალი იდგა. იყო ასევე რიცხვების, ზომის და დამწერლობის ბატონი. ითვლებოდა, რომ მფარველობდა [[ბიბლიოთეკა\|ბიბლიოთეკებს]] და არქივებს, რომლებიც ეგვიპტეში უმნიშვნელოვანეს დაწესებულებებად იყო მიჩნეული და ამიტომ ყველა ტაძარს მდიდარი ბიბლიოთეკა გააჩნდა. მისი ერთ-ერთი წოდება „წიგნების ბატონი“ იყო. ითვლებოდა ასევე გადამწერების მფარველად, რომლებიც, თავის მხრივ, „თოტის ერთობად“ იყვნენ მიჩნეული. გვიანდელ პერიოდში სიტყვა „გადამწერი“ თოტის მაიმუნის ნიშნით გამოიწერებოდა. შესაბამისად, თოტი „დამწერლობის ბატონიც“ იყო. იყო ასევე კანონების და ჯადოსნური შელოცვების შემქმნელი და ყველა იმ საიდუმლოს მცოდნე, რომელსაც მიწა და ზეცა მოიცავს, ასე რომ მასში მთელი სიბრძნე იყო თავმოყრილი. ერთი ეგვიპტური [[ენციკლოპედია\|ენციკლოპედიის]] ტიპის თხზულება, დაწერილი ვინმე [[ამონემოპე]]ს მიერ, იწყება სიტყვებით: „სწავლების დაწყება გონების გასაწმენდად, ყველაფერ იმის შესასწავლად, რაც არსებობს, რაც პტახმა შექმნა და თოტმა ჩაწერა“. ამას გარდა, ითვლებოდა, რომ თოტის სიტყვებს მაგიური ძალა გააჩნდა. ამდენად, იყო „ჯადოსნობის ბატონი“ და მედიცინის მფარველი, რომელიც ექიმებს სამკურნალო რეცეპტებით ამარაგებდა. როგორც მთვარე, ყველაზე ახლოს იყო რასთან. ის „რას გადამწერი“ და „ენეადის წერილების დამწერი“ იყო. „ძროხის წიგნში“ ნათქვამია, რომ თოტი, როგორც მთვარის ღმერთი, რამ თავის შემცვლელად დანიშნა ღამის დროს და რომ მთვარე რას მარცხენა თვალია.

−	წინააღმდეგობრივია თოტის კავშირი [[ოსირისი\|ოსირისთან]]. უფრო არქაული წარმოდგენების თანახმად იგი ოსირისის მკვლელობის თანამონაწილედ და სეტხის ძმად იყო მიჩნეული. მოგვიანებით, პირიქით, ის ოსირისის მშველელი ხდება, რომელიც ოსირისის დანაწევრებულ ნაწილებს აგროვებს და კურნავს მას. დაკავშირებული იყო თოტი ასევე [[ხორი\|ხორთან]]. ხორისა და სეტხის ორთაბრძოლაში ხან ნეიტრალურ ღვთაებად გვევლინება, რომელიც ცდილობს შეარიგოს და დააწყნაროს ხორი და სეტხი, ხან კი როგორც ხორის გვერდით მდგომი, რომელიც სეტხის მიმდევრებს ატყვევებს. სინკრეტულად თოტი მაინც მხოლოდ მთვარის ღვთაებებთან, იახთან და ხონსუსთან იყო დაკავშირებული. თოტის მეუღლეებად სხვადასხვა ტექსტების მიხედვით გვევლინებიან ქალღმერთები მაატი და სეშატი. ბერძნებმა თოტი [[ჰერმესი\|ჰერმესთან]] გააიგივეს.	+	წინააღმდეგობრივია თოტის კავშირი [[ოსირისი\|ოსირისთან]]. უფრო არქაული წარმოდგენების თანახმად იგი ოსირისის მკვლელობის თანამონაწილედ და სეტხის ძმად იყო მიჩნეული. მოგვიანებით, პირიქით, ის ოსირისის მშველელი ხდება, რომელიც ოსირისის დანაწევრებულ ნაწილებს აგროვებს და კურნავს მას. დაკავშირებული იყო თოტი ასევე [[ხორი\|ხორთან]]. ხორისა და სეტხის ორთაბრძოლაში ხან ნეიტრალურ ღვთაებად გვევლინება, რომელიც ცდილობს შეარიგოს და დააწყნაროს ხორი და სეტხი, ხან კი როგორც ხორის გვერდით მდგომი, რომელიც სეტხის მიმდევრებს ატყვევებს. სინკრეტულად თოტი მაინც მხოლოდ მთვარის ღვთაებებთან, იახთან და ხონსუსთან იყო დაკავშირებული. თოტის მეუღლეებად სხვადასხვა ტექსტების მიხედვით გვევლინებიან ქალღმერთები [[მაატი]] და სეშატი. ბერძნებმა თოტი [[ჰერმესი\|ჰერმესთან]] გააიგივეს.