https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98 2026-05-03T09:46:34Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=246494&oldid=prev 2025-05-07T20:17:27Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:17, 7 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 43:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 43:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: დიალექტოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: დიალექტოლოგია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=220243&oldid=prev 2024-02-29T13:03:41Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:03, 29 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუშურის მორფოლოგიური თავისებურებებიდან აღსანიშნავია შემდეგი: სახელობითი ბრუნვის ნიშნად ფრაზაში სიტყვის პოზიციის მიხედვით ხმოვანფუძიან სახელებთან მონაცვლეობს 0 და ჲ, თანხმოვანფუძიან სახელებთან – 0 და [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]: ფრაზის &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუშურის მორფოლოგიური თავისებურებებიდან აღსანიშნავია შემდეგი: სახელობითი ბრუნვის ნიშნად ფრაზაში სიტყვის პოზიციის მიხედვით ხმოვანფუძიან სახელებთან მონაცვლეობს 0 და ჲ, თანხმოვანფუძიან სახელებთან – 0 და [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]: ფრაზის &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შიგნით რეალისდება 0 ალომორფი, ფრაზის ბოლოს – ჲ და [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]: დედა მოვიდ – მოვიდ დედა; კაც გამოჩინდ – გამოჩინდ კაც[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]. მოთხრობითი ბრუნვის ნიშნად მხოლოდ ერთი ალომორფი – მ გვაქვს როგორც ხმოვან, ისე თანხმოვანფუძიან სახელებთან: ძაღლმ დამაშინ, მგელმ შეჭამ; თხამ დიჸჩხავლ. ადგილობითის მნიშვნელობით გამოიყენება &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შიგნით რეალისდება 0 ალომორფი, ფრაზის ბოლოს – ჲ და [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]: დედა მოვიდ – მოვიდ დედა; კაც გამოჩინდ – გამოჩინდ კაც[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]. მოთხრობითი ბრუნვის ნიშნად მხოლოდ ერთი ალომორფი – მ გვაქვს როგორც ხმოვან, ისე თანხმოვანფუძიან სახელებთან: ძაღლმ დამაშინ, მგელმ შეჭამ; თხამ დიჸჩხავლ. ადგილობითის მნიშვნელობით გამოიყენება &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>უთანდებულო მიცემითი ბრუნვა: დიკლოს (დიკლოში) მოიდა დიდოი – და სახელის ფუძე უსუფიქსოდ: ხისო (ხისოში) გარიგდა ჯარია, ქალაქ (ქალაქში) დაგიბეს პატრონი. გამოსვლითობის მნიშვნელობა აქეს ა სავრცობიან მოქმედებითი ბრუნვის ფორმებს: ციხითა (ციხიდან) გადმოფრენილმა შუა გახია ჯარია. ნანათესაობითარ სახელთა ვითარებითი ბრუნვის უთანდებულო ფორმები ასრულებს -თვის [[თანდებული]]ანთა ფუნქციას: დედისად (დედისთვის) ვთქვ შვილს, ცხენისადავ (ცხენისთვისო) პატა ქერ მჭირდებავ (ამ ფაქტის კვალიფიკაცია სხვაგვარადაც შეიძლება: ნათესაობითი ბრუნვის -თვის თანდებულს თუშურში -ად შეესაბამება). წოდებითი ბრუნვის -ო თუშურში ხშირად -ვ-დ რედუცირდება: ბიჭე (ბიჭო) რაჸს აკეთებ? თუშურში ორიგინალურია ე. წ. ლოკალურ ბრუნვათა „სადაობით-გამოსვლითი“ ფორმები -ზეით(ა) და -შიით(ა) ბოლოსართებით, რომლითაც შეიძლება რთული თანდებულების კვალიფიკაციაც მიეცეს: მთაზეით (მთიდან), თოვლო, გადახვედ, ჩემ გულით ჯავრო – რად-ვერა. ცხვარშიით მომოალაჸმ მნახ. ამგვარი ე. წ სადაობით-გამოსვლითები შეიძლება ხელახლადაც იბრუნოს: მთაზეითამ (მთასე მყოფმა) გადმოზძახ, რაჸნ ხართავ? უჩინაჸ შიითამ (სიბნელეში მყოფმა) გამოვხედ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]. -ებ-იანი მრავლობითით გაფორმებულ სახელს მოთხრობით ბრუნვაში ბრუნვის ნიშნის -მ <del class="diffchange diffchange-inline">ფორმანტის </del>ნაცვლად -თ დაერთვის: თუშებთ ჩაზძახეს ლეკებსა, ეხლ უნდა ვსცადოთ თავიო. ობიექტური პირის ნიშნით აისახება როგორც პირდაპირი, ასევე ირიბი ობიექტი, სახელობითბრუნვიანიც და &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>უთანდებულო მიცემითი ბრუნვა: დიკლოს (დიკლოში) მოიდა დიდოი – და სახელის ფუძე უსუფიქსოდ: ხისო (ხისოში) გარიგდა ჯარია, ქალაქ (ქალაქში) დაგიბეს პატრონი. გამოსვლითობის მნიშვნელობა აქეს ა სავრცობიან მოქმედებითი ბრუნვის ფორმებს: ციხითა (ციხიდან) გადმოფრენილმა შუა გახია ჯარია. ნანათესაობითარ სახელთა ვითარებითი ბრუნვის უთანდებულო ფორმები ასრულებს -თვის [[თანდებული]]ანთა ფუნქციას: დედისად (დედისთვის) ვთქვ შვილს, ცხენისადავ (ცხენისთვისო) პატა ქერ მჭირდებავ (ამ ფაქტის კვალიფიკაცია სხვაგვარადაც შეიძლება: ნათესაობითი ბრუნვის -თვის თანდებულს თუშურში -ად შეესაბამება). წოდებითი ბრუნვის -ო თუშურში ხშირად -ვ-დ რედუცირდება: ბიჭე (ბიჭო) რაჸს აკეთებ? თუშურში ორიგინალურია ე. წ. ლოკალურ ბრუნვათა „სადაობით-გამოსვლითი“ ფორმები -ზეით(ა) და -შიით(ა) ბოლოსართებით, რომლითაც შეიძლება რთული თანდებულების კვალიფიკაციაც მიეცეს: მთაზეით (მთიდან), თოვლო, გადახვედ, ჩემ გულით ჯავრო – რად-ვერა. ცხვარშიით მომოალაჸმ მნახ. ამგვარი ე. წ სადაობით-გამოსვლითები შეიძლება ხელახლადაც იბრუნოს: მთაზეითამ (მთასე მყოფმა) გადმოზძახ, რაჸნ ხართავ? უჩინაჸ შიითამ (სიბნელეში მყოფმა) გამოვხედ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]. -ებ-იანი მრავლობითით გაფორმებულ სახელს მოთხრობით ბრუნვაში ბრუნვის ნიშნის -მ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფორმანტი]]ს </ins>ნაცვლად -თ დაერთვის: თუშებთ ჩაზძახეს ლეკებსა, ეხლ უნდა ვსცადოთ თავიო. ობიექტური პირის ნიშნით აისახება როგორც პირდაპირი, ასევე ირიბი ობიექტი, სახელობითბრუნვიანიც და &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიცემითბრუნვიანიც: მოღგლიჯა ჩვენი ფარეხი, ზეცას გახქონდა გრიალი. ცას მოსწყდა წითელ მასკვლავი. ობიექტური პირის ნიშნებად დასტურდება ზ, ს, ჟ, შ, ღ, ხ პოზიციური ალომორფები: ზძახს, სწოვს, ჟჯურავს, შჩეჩს, ღბანს, ხპარავს. ეგევე ალომორფები გამოიყენება II სუბიექტური პირის ნიშნებადაც: ზძრავ, სწევ, ჟჯავრობ, შჩუჩუნებ, ღბაბანებ, ხპეიტრობ. ნამყო უსრულში III სუბიექტურო პირის მრავლობითობის ნიშანი -ეს ფორმანტია. -ენ-ს აქ თუშური არასოდეს ხმარობს: წიჸყვანდეს, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიცემითბრუნვიანიც: მოღგლიჯა ჩვენი ფარეხი, ზეცას გახქონდა გრიალი. ცას მოსწყდა წითელ მასკვლავი. ობიექტური პირის ნიშნებად დასტურდება ზ, ს, ჟ, შ, ღ, ხ პოზიციური ალომორფები: ზძახს, სწოვს, ჟჯურავს, შჩეჩს, ღბანს, ხპარავს. ეგევე ალომორფები გამოიყენება II სუბიექტური პირის ნიშნებადაც: ზძრავ, სწევ, ჟჯავრობ, შჩუჩუნებ, ღბაბანებ, ხპეიტრობ. ნამყო უსრულში III სუბიექტურო პირის მრავლობითობის ნიშანი -ეს ფორმანტია. -ენ-ს აქ თუშური არასოდეს ხმარობს: წიჸყვანდეს, &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩაჸწვენდეს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩაჸწვენდეს.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩემსა მაგივრად შენთანაღ დაიძინოსა. ჩატვრითობის გამოსახატავად ძალზე პროდუქტიულია -მც(ა) | -მ ნაწილაკი: დაიმც ვიყვიდი ძმიანი, მარჯაკლებ მევალნიანა, ნუმც გამათხოის მამამა, ქალსამ თავ მიდიდიანა. აგრეთვე ორიგინალურია თუშურში მტკიცებითი -წ ნაწილაკი: მეაწ (მე ხომ) შენ არას შეგირთავ; ცხენო, გატყობაწ (ხომ გატყობ), გეშინის. ასეთივე მნიშვნელობის გამაძლიერებელი ფუნქცია აქვს -ოდ ფორმანტს: დიდიოდ (მთლად დიდი, ყველაზე დიდი) რომელიც იყე, იჸს დავიჭირ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩემსა მაგივრად შენთანაღ დაიძინოსა. ჩატვრითობის გამოსახატავად ძალზე პროდუქტიულია -მც(ა) | -მ ნაწილაკი: დაიმც ვიყვიდი ძმიანი, მარჯაკლებ მევალნიანა, ნუმც გამათხოის მამამა, ქალსამ თავ მიდიდიანა. აგრეთვე ორიგინალურია თუშურში მტკიცებითი -წ ნაწილაკი: მეაწ (მე ხომ) შენ არას შეგირთავ; ცხენო, გატყობაწ (ხომ გატყობ), გეშინის. ასეთივე მნიშვნელობის გამაძლიერებელი ფუნქცია აქვს -ოდ ფორმანტს: დიდიოდ (მთლად დიდი, ყველაზე დიდი) რომელიც იყე, იჸს დავიჭირ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თუშურს აქვს მნიშვნელოვანი სინტაქსური თავისებურებანიც: მსაზღვრელი საზღვრულს ბრუნვაში სრულად ითანხმებს: ჩემის მამის სალოცავმ დალახვროს; მაღალმ ღმერთმ მოხკითხოს; ჩემს ძმას დავიფიცავ; კარგაჸს გზას ვანახვევ. ამაეე დროს, ატრიბუტული &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თუშურს აქვს მნიშვნელოვანი სინტაქსური თავისებურებანიც: მსაზღვრელი საზღვრულს ბრუნვაში სრულად ითანხმებს: ჩემის მამის სალოცავმ დალახვროს; მაღალმ ღმერთმ მოხკითხოს; ჩემს ძმას დავიფიცავ; კარგაჸს გზას ვანახვევ. ამაეე დროს, ატრიბუტული <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>მსაზღვრელი ზოგჯერ საზღვრულთან უბრუნველია: მაღალაჸ ცხენი, მაღალაჸ ცხენმ, მაღალაჸ ცხენს, მაღალაჸ ცხენის, მაღალაჸ ცხენით <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>– სახელობითბრუნვიანი ობიექტი ზმნას რიცხვში ყოველთვის ითანხმებს, არა აქვს მნიშვნელობა მრავლობითის წარმოება ებ-იანია თუ <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>ნარ-იანი: მჴრები დავყარენი ქსლობა ჯარნობასა; ხუთნ გარევ მორეკნეს. ნ ფორმანტი თავს იჩენს ნამყოში სუბიექტის მრავლობითის &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მსაზღვრელი ზოგჯერ საზღვრულთან უბრუნველია: მაღალაჸ ცხენი, მაღალაჸ ცხენმ, მაღალაჸ ცხენს, მაღალაჸ ცხენის, მაღალაჸ ცხენით &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>– სახელობითბრუნვიანი ობიექტი ზმნას რიცხვში ყოველთვის ითანხმებს, არა აქვს მნიშვნელობა მრავლობითის წარმოება ებ-იანია თუ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ნარ-იანი: მჴრები დავყარენი ქსლობა ჯარნობასა; ხუთნ გარევ მორეკნეს. ნ ფორმანტი თავს იჩენს ნამყოში სუბიექტის მრავლობითის &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>-ეს მაწარმოებლის გვერდითაც: სუ მოელ ქალებ დათხოვდნეს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>-ეს მაწარმოებლის გვერდითაც: სუ მოელ ქალებ დათხოვდნეს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=219690&oldid=prev 2024-02-21T19:33:14Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:33, 21 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]] ო-ს უმარცვლო ალოფონია და ვლინდება როგორც III სუბიექტური პირის ნიშნის ალომორფი ზმნური სიტყვაფორმის აბსოლუტურ ბოლოში: გიჸგ[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]](გაიგო), წიჸღ[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]] (წაიღო), მოიჸგ[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]] (მოიგო). ფონეტიკური პოზიციის შეცვლის შემთხვევაში&#160; ო ხმოვანი სრული სახით აღდგება: წიჸღოვ (წაიღოო), გიჸგო (ხომ გაიგო). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]] ო-ს უმარცვლო ალოფონია და ვლინდება როგორც III სუბიექტური პირის ნიშნის ალომორფი ზმნური სიტყვაფორმის აბსოლუტურ ბოლოში: გიჸგ[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]](გაიგო), წიჸღ[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]] (წაიღო), მოიჸგ[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]] (მოიგო). ფონეტიკური პოზიციის შეცვლის შემთხვევაში&#160; ო ხმოვანი სრული სახით აღდგება: წიჸღოვ (წაიღოო), გიჸგო (ხომ გაიგო). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფონეტიკური პროცესებიდან თუშურს ახასიათებს როგორც ხმოვანთა, ისე თანხმოვანთა რეგრესული ასიმილაცია. ხმოვანთა რეგრესული ასიმილაციის შედეგია ხმოვნების საბოლოო შერწყმა გრძელ ხმოვნად, რომელსაც უვითარდება ძლიერი დამართვა. თანხმოვნებში ასიმილატორებია ხშული ბგერები, ასიმილაციას კი სპირანტები განიცდიან: ზდველ – სთველი, ჟჯავრობ + სჯავრობ, ღგლეჯ – ჰგლეჯ… &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფონეტიკური პროცესებიდან თუშურს ახასიათებს როგორც ხმოვანთა, ისე თანხმოვანთა რეგრესული ასიმილაცია. ხმოვანთა რეგრესული ასიმილაციის შედეგია ხმოვნების საბოლოო შერწყმა გრძელ ხმოვნად, რომელსაც უვითარდება ძლიერი დამართვა. თანხმოვნებში ასიმილატორებია ხშული ბგერები, ასიმილაციას კი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სპირანტები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>განიცდიან: ზდველ – სთველი, ჟჯავრობ + სჯავრობ, ღგლეჯ – ჰგლეჯ… &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუშურის მორფოლოგიური თავისებურებებიდან აღსანიშნავია შემდეგი: სახელობითი ბრუნვის ნიშნად ფრაზაში სიტყვის პოზიციის მიხედვით ხმოვანფუძიან სახელებთან მონაცვლეობს 0 და ჲ, თანხმოვანფუძიან სახელებთან – 0 და [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]: ფრაზის &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუშურის მორფოლოგიური თავისებურებებიდან აღსანიშნავია შემდეგი: სახელობითი ბრუნვის ნიშნად ფრაზაში სიტყვის პოზიციის მიხედვით ხმოვანფუძიან სახელებთან მონაცვლეობს 0 და ჲ, თანხმოვანფუძიან სახელებთან – 0 და [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]: ფრაზის &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=218680&oldid=prev 2024-02-07T09:59:14Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:59, 7 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუშურის ზმნის დრო-კილოთა სისტემაში დადასტურებულია უწყვეტლისა და წყვეტილის ხოლმეობითის მწკრიეები, რომლებსაც I და &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუშურის ზმნის დრო-კილოთა სისტემაში დადასტურებულია უწყვეტლისა და წყვეტილის ხოლმეობითის მწკრიეები, რომლებსაც I და &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>II პირის ფორმებთან -იდ, ხოლო II პირის ფორმებთან -ი სუფიქსები აწარმოებს: ვაკეთებდ-იდ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], აკეთებდ-იდ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], აკეთებდ-ი-ს; გავაკეთიდი, გასკეთ-იდ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], გაჸკეთ-[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]-ს. ამ მწკრივთა მეორე პირის ფორმები კონტექსტის მიხედვით ზოგჯერ თხოვნის მნიშვნელობასაც შეიცაეს და ასედაც ეძახიან – თხოვნითი ბრძანებითები: უთხრიდით დოჭუელებსა, დაძრან ბურაყის ტარიო. თხოვნის გამოსახატავად თუშურს სპეციალური -ღ <del class="diffchange diffchange-inline">ნაწილაკიც </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>II პირის ფორმებთან -იდ, ხოლო II პირის ფორმებთან -ი სუფიქსები აწარმოებს: ვაკეთებდ-იდ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], აკეთებდ-იდ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], აკეთებდ-ი-ს; გავაკეთიდი, გასკეთ-იდ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], გაჸკეთ-[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]-ს. ამ მწკრივთა მეორე პირის ფორმები კონტექსტის მიხედვით ზოგჯერ თხოვნის მნიშვნელობასაც შეიცაეს და ასედაც ეძახიან – თხოვნითი ბრძანებითები: უთხრიდით დოჭუელებსა, დაძრან ბურაყის ტარიო. თხოვნის გამოსახატავად თუშურს სპეციალური -ღ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნაწილაკი]]ც </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოეპოვება, რომელიც წინადადების სხვადასხვა წევრს დაერთვის: ზედაღ შენ დაჯედ, ლამაზო; ჩიღოელებსაღ უთხრიდით, კიცეაჸს &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოეპოვება, რომელიც წინადადების სხვადასხვა წევრს დაერთვის: ზედაღ შენ დაჯედ, ლამაზო; ჩიღოელებსაღ უთხრიდით, კიცეაჸს &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უჭირონ მჴარიო. ეს ნაწილაკი ზოგჯერ ე. წ. თხოვნით ბრძანებითებსაც დაერთვის და თხოვნის შინაარსს აძლიერებს: უთხრიდიღ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უჭირონ მჴარიო. ეს ნაწილაკი ზოგჯერ ე. წ. თხოვნით ბრძანებითებსაც დაერთვის და თხოვნის შინაარსს აძლიერებს: უთხრიდიღ &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217639&oldid=prev 2024-01-22T18:02:39Z

<p></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=217639&amp;oldid=217165">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217165&oldid=prev 2024-01-11T11:14:51Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98" class="mw-redirect" title="თუშური">თუშური“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98" title="თუშური დიალექტი">თუშური დიალექტი“</a> გადამისამართება...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:14, 11 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217163&oldid=prev 2024-01-11T11:14:43Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98" title="თუშური დიალექტი">თუშური დიალექტი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98" class="mw-redirect" title="თუშური">თუშური“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:14, 11 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217162&oldid=prev 2024-01-11T11:14:22Z

<p></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=217162&amp;oldid=217158">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217158&oldid=prev 2024-01-10T16:13:42Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">16:13, 10 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუშურის ფონოლოგიურ ინვენტარში დღეს სალიტერატურო ქართულისაგან განსხვავებული რამდენიმე [[ბგერა]] დასტურდება, რომლებიც გრაფიკულად ასე გამოიხატება: ჴ, ჲ, [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], ჸ, [[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]]. ამათგან ჴ დამოუკიდებელი ფონემაა, რომლის ფონეტიკური სახეც და ფონოლოგიური დისტრიბუციაც მთლიანად ძველი სალიტერატურო ქართულისას იმეორებს: ჴმალი, ჴელი, ჴორცი, ჴველა და სხეა; ჲ დასტურდება ხმოვანფუძიან სახელებთან ფრაზის აბსოლუტურ ბოლოში (ანუ ფიქსირებული პაუზის წინ), როგორც სახელობითი ბრუნვის ნიშნის უმარცვლო რეფლექსი: შდრ.: „ძმა &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუშურის ფონოლოგიურ ინვენტარში დღეს სალიტერატურო ქართულისაგან განსხვავებული რამდენიმე [[ბგერა]] დასტურდება, რომლებიც გრაფიკულად ასე გამოიხატება: ჴ, ჲ, [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], ჸ, [[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]]. ამათგან ჴ დამოუკიდებელი ფონემაა, რომლის ფონეტიკური სახეც და ფონოლოგიური დისტრიბუციაც მთლიანად ძველი სალიტერატურო ქართულისას იმეორებს: ჴმალი, ჴელი, ჴორცი, ჴველა და სხეა; ჲ დასტურდება ხმოვანფუძიან სახელებთან ფრაზის აბსოლუტურ ბოლოში (ანუ ფიქსირებული პაუზის წინ), როგორც სახელობითი ბრუნვის ნიშნის უმარცვლო რეფლექსი: შდრ.: „ძმა &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოვიდ“ და ,„მოეიდ ძმაჲ“. ასეთივა: გზაჲ, თხაჲ, კატაჲ, დედაჲ, მამაჲ, ორმოჲ, დღეჲ და სხვ. [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]] გვხედება აგრეთეე როგორც ხმოვნის ე. წ. „ფშვინვიერი შემართვა“ ჩვენებითი ნაცვალსახელების თავკიდურად; [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]ახლ, [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]აქ... [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]] აგრეთეე სახელობოთი ბრუნვის რეფლექსია თანხმოვანფუძიან სახელებთან ფრაზის &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოვიდ“ და ,„მოეიდ ძმაჲ“. ასეთივა: გზაჲ, თხაჲ, კატაჲ, დედაჲ, მამაჲ, ორმოჲ, დღეჲ და სხვ. [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]] გვხედება აგრეთეე როგორც ხმოვნის ე. წ. „ფშვინვიერი შემართვა“ ჩვენებითი ნაცვალსახელების თავკიდურად; [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]ახლ, [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]აქ... [[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]] აგრეთეე სახელობოთი ბრუნვის რეფლექსია თანხმოვანფუძიან სახელებთან ფრაზის &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>იმავე პოზიციაში, სადაც ჲ დასტურდება: შდო: ცხენ მომიკვდ და მომიკვდ ცხენ[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]; აგრეთეე: ცხვარ[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>იმავე პოზიციაში, სადაც ჲ დასტურდება: შდო: ცხენ მომიკვდ და მომიკვდ ცხენ[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]; აგრეთეე: ცხვარ<ins class="diffchange diffchange-inline">[</ins>[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ძაღლ[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]… ჸ – ფარინგალური მკვეთრი ბგერაა. იგი გამოხატავს ხმოვნის ძლიერ დამართვას და ახასიათებს პრეფიქსულ მორფემათა მიჯნაზე პოსიციურად მიღებულ გრძელ ხმოვნებს: გაჸჭენ, მიჸყვან, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ძაღლ<ins class="diffchange diffchange-inline">[</ins>[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]… ჸ – ფარინგალური მკვეთრი ბგერაა. იგი გამოხატავს ხმოვნის ძლიერ დამართვას და ახასიათებს პრეფიქსულ მორფემათა მიჯნაზე პოსიციურად მიღებულ გრძელ ხმოვნებს: გაჸჭენ, მიჸყვან, &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუჸტან, შეჸფარ, გიჸ[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]], მიჸპარ. ივარაუდება სიტყვა-ფორმების ასეთი ტრანსფორმაცია: მოიპარა → მიიპარა – მიჸპარ. ჸ, როგორც ძლიერი დამართვა, ახასიათებს აგრეთეე სუფიქსურ -ა-ს: მამალაჸ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], დედალაჸ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], ნაცარაჸ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], თავადაჸ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]; დასტურდება აგრეთვე პირთა სპეციფიკურ თუშურ სახელებში: მაჸოჲ, შაჸოჲ, დაჸოჲ. ჸ ბგერა ის ფონეტიკური ქრთულია, რომელიც თუშურს განასხვავებს ქართული ენის ყველა სხვა დიალექტისაგან და ნახური ენების (ბაცბური, ჩაჩნური) გავლენის შედეგადაა მიჩნეული. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუჸტან, შეჸფარ, გიჸ[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]], მიჸპარ. ივარაუდება სიტყვა-ფორმების ასეთი ტრანსფორმაცია: მოიპარა → მიიპარა – მიჸპარ. ჸ, როგორც ძლიერი დამართვა, ახასიათებს აგრეთეე სუფიქსურ -ა-ს: მამალაჸ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], დედალაჸ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], ნაცარაჸ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]], თავადაჸ[[ფაილი:Iii.JPG|10პქ]]; დასტურდება აგრეთვე პირთა სპეციფიკურ თუშურ სახელებში: მაჸოჲ, შაჸოჲ, დაჸოჲ. ჸ ბგერა ის ფონეტიკური ქრთულია, რომელიც თუშურს განასხვავებს ქართული ენის ყველა სხვა დიალექტისაგან და ნახური ენების (ბაცბური, ჩაჩნური) გავლენის შედეგადაა მიჩნეული. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]] ო-ს უმარცვლო ალოფონია და ვლინდება როგორც III სუბიექტური პირის ნიშნის ალომორფი ზმნური სიტყვაფორმის აბსოლუტურ ბოლოში: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]] ო-ს უმარცვლო ალოფონია და ვლინდება როგორც III სუბიექტური პირის ნიშნის ალომორფი ზმნური სიტყვაფორმის აბსოლუტურ ბოლოში: &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217157&oldid=prev 2024-01-10T16:12:40Z

<p></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=217157&amp;oldid=217156">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili