https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%97%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98 2026-06-12T04:38:06Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98&diff=59781&oldid=prev 2018-07-30T11:59:10Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98" class="mw-redirect" title="თჰაგალეჯი">თჰაგალეჯი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98" title="თჰაღალეჯი">თჰაღალეჯი“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:59, 30 ივლისი 2018-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98&diff=59779&oldid=prev 2018-07-30T11:58:46Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98" title="თჰაღალეჯი">თჰაღალეჯი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98" class="mw-redirect" title="თჰაგალეჯი">თჰაგალეჯი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:58, 30 ივლისი 2018-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98&diff=59778&oldid=prev 2018-07-30T11:57:25Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:57, 30 ივლისი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თჰაღალეჯ-ი (ადიღ. Тхьэгъэлэдж) – მიწათმოქმედებისა და პურეულ კულტურათა ნაყოფიერების ღმერთი ადიღურ მითოლოგიაში. წარმოდგენილია, როგორც თეთრწვერა მოხუცი (სადიდებლებში იწოდება ახალგაზრდად), ძლევამოსილი მხვნელი, 90 ჯიხვის ტყავისაგან შეკერილი მესტებითა და ხელში ოქროს [[არგანი|არგნით]]. ერთბაშად ჭამს 10 ხარის ხორცისგან მომზადებულ წვნიანსა და 800 დესეტინა მიწაზე მოყვანილი [[ფეტვი]]ს [[ღომი|ღომს]]. ნართულ ეპოსში იგი ნათელმხილველ [[უორსარი]]ს ვაჟი და [[ამიში]]სა და [[მამიში]]ს (ვარიანტი: [[თლეფში]]ს) ძმაა. [[ხასა]]ზე – ნართების საბჭოზე – საპატიო ადგილს იკავებს. ნადიმზე ნართი გმირები, უწინარეს ყოვლისა, მის სადიდებელს ამბობენ. თჰაღალეჯი აძლევს ნართებს ფეტვის თესლსა და ასწავლის ხვნა-თესვას; ჩუქნის ოქროს ხეს, რომლის ნაყოფი (ვაშლი) რეპროდუქტულობის [[სიმბოლო|სიმბოლოა]].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins>თჰაღალეჯ-ი<ins class="diffchange diffchange-inline">''' </ins>(ადიღ. Тхьэгъэлэдж) – მიწათმოქმედებისა და პურეულ კულტურათა ნაყოფიერების ღმერთი ადიღურ მითოლოგიაში. წარმოდგენილია, როგორც თეთრწვერა მოხუცი (სადიდებლებში იწოდება ახალგაზრდად), ძლევამოსილი მხვნელი, 90 ჯიხვის ტყავისაგან შეკერილი მესტებითა და ხელში ოქროს [[არგანი|არგნით]]. ერთბაშად ჭამს 10 ხარის ხორცისგან მომზადებულ წვნიანსა და 800 დესეტინა მიწაზე მოყვანილი [[ფეტვი]]ს [[ღომი|ღომს]]. ნართულ ეპოსში იგი ნათელმხილველ [[უორსარი]]ს ვაჟი და [[ამიში]]სა და [[მამიში]]ს (ვარიანტი: [[თლეფში]]ს) ძმაა. [[ხასა]]ზე – ნართების საბჭოზე – საპატიო ადგილს იკავებს. ნადიმზე ნართი გმირები, უწინარეს ყოვლისა, მის სადიდებელს ამბობენ. თჰაღალეჯი აძლევს ნართებს ფეტვის თესლსა და ასწავლის ხვნა-თესვას; ჩუქნის ოქროს ხეს, რომლის ნაყოფი (ვაშლი) რეპროდუქტულობის [[სიმბოლო|სიმბოლოა]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩერქეზები თჰაღალეჯის სადიდებელს სხვადასხვა შემთხვევებში (პირველი ხნულის გავლების, მარცვლეულის მკისა და ლეწვის დროს, ახალი მოსავლით გამომცხვარი სარიტუალო ფუნთუშებისა და ღვეზლების ჭამის წინ) წარმოთქვამდნენ, მაგრამ მისი სახელობის მთავარი სადიდებელი „პირველი ხნულის</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩერქეზები თჰაღალეჯის სადიდებელს სხვადასხვა შემთხვევებში (პირველი ხნულის გავლების, მარცვლეულის მკისა და ლეწვის დროს, ახალი მოსავლით გამომცხვარი სარიტუალო ფუნთუშებისა და ღვეზლების ჭამის წინ) წარმოთქვამდნენ, მაგრამ მისი სახელობის მთავარი სადიდებელი „პირველი ხნულის</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%97%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98&diff=59220&oldid=prev 2018-07-26T07:38:34Z

<p>ახალი გვერდი: თჰაღალეჯ-ი (ადიღ. Тхьэгъэлэдж) – მიწათმოქმედებისა და პურეულ კულტ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>თჰაღალეჯ-ი (ადიღ. Тхьэгъэлэдж) – მიწათმოქმედებისა და პურეულ კულტურათა ნაყოფიერების ღმერთი ადიღურ მითოლოგიაში. წარმოდგენილია, როგორც თეთრწვერა მოხუცი (სადიდებლებში იწოდება ახალგაზრდად), ძლევამოსილი მხვნელი, 90 ჯიხვის ტყავისაგან შეკერილი მესტებითა და ხელში ოქროს [[არგანი|არგნით]]. ერთბაშად ჭამს 10 ხარის ხორცისგან მომზადებულ წვნიანსა და 800 დესეტინა მიწაზე მოყვანილი [[ფეტვი]]ს [[ღომი|ღომს]]. ნართულ ეპოსში იგი ნათელმხილველ [[უორსარი]]ს ვაჟი და [[ამიში]]სა და [[მამიში]]ს (ვარიანტი: [[თლეფში]]ს) ძმაა. [[ხასა]]ზე – ნართების საბჭოზე – საპატიო ადგილს იკავებს. ნადიმზე ნართი გმირები, უწინარეს ყოვლისა, მის სადიდებელს ამბობენ. თჰაღალეჯი აძლევს ნართებს ფეტვის თესლსა და ასწავლის ხვნა-თესვას; ჩუქნის ოქროს ხეს, რომლის ნაყოფი (ვაშლი) რეპროდუქტულობის [[სიმბოლო|სიმბოლოა]].<br /> <br /> ჩერქეზები თჰაღალეჯის სადიდებელს სხვადასხვა შემთხვევებში (პირველი ხნულის გავლების, მარცვლეულის მკისა და ლეწვის დროს, ახალი მოსავლით გამომცხვარი სარიტუალო ფუნთუშებისა და ღვეზლების ჭამის წინ) წარმოთქვამდნენ, მაგრამ მისი სახელობის მთავარი სადიდებელი „პირველი ხნულის<br /> სადღეგრძელოს“ სახით ითქმოდა: <br /> :ოქროს თჰაღალეჯო, ახალგაზრდა თჰაღალეჯო, <br /> :როცა ვიწრო ხნული გაჰყავთ, <br /> :შენ იყავ მფარველი, <br /> :შენ იყავ მოწყალე, ოქროს თჰაღალეჯო, <br /> :რათა უხვი მოსავალ მივიღოთ, <br /> :ისეთი, რომ ფეტვი თავს იწონებდეს, <br /> :მხედარს ზემოდან დაყურებდეს, <br /> :როცა [[ნამგალი|ნამგალს]] მოვდებთ,<br /> :ხელში მთელი ძნა შეგვრჩეს,<br /> :ერთმა ძნამ მთელი [[ბეღელი]] გაავსოს.<br /> :როცა მოსავალს შინ წავიღებთ, <br /> :ბებერი ხარები (ტვირთის სიმძიმისგან) ოხრავდნენ,<br /> :ახალგაზრდები – ძირს ეცემოდნენ.<br /> :როცა [[კალო]]ზე მივიტანთ,<br /> :კალოს კიდეები ფართოვდებოდეს,<br /> :როცა ბეღელში შევყრით,<br /> :იატაკი დაბლა ვარდებოდეს.<br /> თჰაღალეჯი ბევრ სადიდებელში „უკვდავად“ იხსენიება, ნართულ თქმულებებში კი მოკვდავია. ეს გასაგებია, რადგან, როგორც მცენარეთა მფარველი ღვთაება, თჰაღალეჯი ზამთარში უნდა მოკვდეს, ხოლო გაზაფხულზე ახალ მოსავალში უნდა გაცოცხლდეს. ადიღებს თჰაღალეჯის სახელობის ზუსტად<br /> დადგენილი კალენდარული დღეობა და მსხვერპლშეწირვა არ შემოუნახავთ. მაგრამ ფოლკლორული მონაცემებით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ გაზაფხულზე სასოფლო-სამეურნეო იარაღებისა და გამწევი ძალის მომზადების, განსაკუთრებით კი ხვნის დაწყების წინ და მისი დასრულების შემდეგ ჩერქეზები<br /> ღვთაების სადიდებელ ზეიმს აწყობდნენ („[[ვაკო დეჭი]]“, „[[ვაკოხიჰეჟ შიღაჟე|ვაკოჴიჰეჟ შიღაჟე]]“).<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> *Лавров Л. И. Доисламские верования адыгейцев и кабардинцев // Исследования и материалы по вопросам первобытных религиозных верований. Труды Института этнографии им. Н. Н. Миклухо-Маклая. Новая серия. Т. 51. М., 1959; <br /> *Мижаев М. И. Мифологическая и обрядовая поэзия адыгов. Черкесск, 1973; <br /> *მისივე, Тхагаледж // Мифы народов мира. Т. II. М., 1982; <br /> *Шортанов А. Т. Адыгская мифология. Нальчик, 1982; <br /> *Мыжей М., Пащты М. Адыгэ мифологием и энциклопедие. Тхьэхэр, лIыхъужьхэр, культхэр, нэщэнэхэр. Черкесск-Налшык-Мейкъуапэ. 2012.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br /> <br /> [[კატეგორია:მითოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:კავკასიური მითები]]<br /> [[კატეგორია:ადიღური მითები]]<br /> [[კატეგორია:ღმერთები]]<br /> [[კატეგორია:ადიღური ღვთაებანი]]</div>

Echelidze