https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98_%28%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90%29 2026-05-06T17:20:39Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=246384&oldid=prev 2025-05-07T19:42:08Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:42, 7 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დამხმარე სიტყვები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დამხმარე სიტყვები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=221453&oldid=prev 2024-03-27T19:20:45Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:20, 27 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>წინადადებაში და გრამატიკულად თანასწორ წინადადებათა შესაკავშირებლად რთულ თანწყობილ წინადადებაში („აღმობრწყინდამზე დიდებულადა და განანათლა ქვეყანა ბნელი“, [[ჭავჭავაძე ილია|ი. ჭავჭავაძე]]; „ცა იწმინდება და სისხამ დილით მზე ერეკება ღრუბლების ფარას“, [[ასათიანი ლადო|ლ. ასათიანი]]).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>წინადადებაში და გრამატიკულად თანასწორ წინადადებათა შესაკავშირებლად რთულ თანწყობილ წინადადებაში („აღმობრწყინდამზე დიდებულადა და განანათლა ქვეყანა ბნელი“, [[ჭავჭავაძე ილია|ი. ჭავჭავაძე]]; „ცა იწმინდება და სისხამ დილით მზე ერეკება ღრუბლების ფარას“, [[ასათიანი ლადო|ლ. ასათიანი]]).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მაქვემდებარებელი კავშირები ქვეწყობას (ჰიპოტაქსი) აფორმებენ: დამოკიდებულ წინადადებას უერთებენ მთავარს („მღერა ისე გაძლიერდა, რომ ტყეს ჭახჭახი გაჰქონდა“, [[ვაჟა-ფშაველა]]).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მაქვემდებარებელი კავშირები ქვეწყობას (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჰიპოტაქსი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>) აფორმებენ: დამოკიდებულ წინადადებას უერთებენ მთავარს („მღერა ისე გაძლიერდა, რომ ტყეს ჭახჭახი გაჰქონდა“, [[ვაჟა-ფშაველა]]).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაერთებელი კავშირები მნიშვნელობის მიხედვით ოთხგვარია: &lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაერთებელი კავშირები მნიშვნელობის მიხედვით ოთხგვარია: &lt;br /&gt;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=218837&oldid=prev 2024-02-09T21:12:21Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:12, 9 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კავშირი''' – [[დამხმარე სიტყვები|დამხმარე სიტყვა]], რომელიც აკავშირებს წინადადების ორ წევრს ან ორ წინადადებას. კავშირს არა <del class="diffchange diffchange-inline">აქვს</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კავშირი''' – [[დამხმარე სიტყვები|დამხმარე სიტყვა]], რომელიც აკავშირებს წინადადების ორ წევრს ან ორ წინადადებას. კავშირს არა <ins class="diffchange diffchange-inline">აქვსდამოუკიდებელი </ins>(თავისთავადი) მნიშვნელობა, რის გამოც წინადადების წევრობა არ შეუძლია. იგი მნიშვნელობას იძენს სხვა დამოუკიდებელ სიტყვებთან ხმარებით. ფუნქციის მიხედვით განასხვავებენ ორ ჯგუფს: მაერთებელი კავშირები <ins class="diffchange diffchange-inline">დამაქვემდებარებელიკავშირები</ins>. მაერთებელი კავშირები გამოყენებულია თანწყობის (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პარატაქსი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>) შემთხვევაში: ერთგვარ წევრთა შესაერთებლად შერწყმულ</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">დამოუკიდებელი </del>(თავისთავადი) მნიშვნელობა, რის გამოც წინადადების წევრობა არ შეუძლია. იგი მნიშვნელობას იძენს სხვა დამოუკიდებელ სიტყვებთან ხმარებით. ფუნქციის მიხედვით განასხვავებენ ორ ჯგუფს: მაერთებელი კავშირები <del class="diffchange diffchange-inline">დამაქვემდებარებელი</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>წინადადებაში და გრამატიკულად თანასწორ წინადადებათა შესაკავშირებლად რთულ თანწყობილ წინადადებაში (<ins class="diffchange diffchange-inline">„აღმობრწყინდამზე </ins>დიდებულადა და განანათლა ქვეყანა ბნელი“, [[ჭავჭავაძე ილია|ი. ჭავჭავაძე]]; „ცა იწმინდება და სისხამ დილით მზე ერეკება ღრუბლების ფარას“, [[ასათიანი ლადო|ლ. ასათიანი]]).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">კავშირები</del>. მაერთებელი კავშირები გამოყენებულია თანწყობის (პარატაქსი) შემთხვევაში: ერთგვარ წევრთა შესაერთებლად შერწყმულ</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>წინადადებაში და გრამატიკულად თანასწორ წინადადებათა შესაკავშირებლად რთულ თანწყობილ წინადადებაში (<del class="diffchange diffchange-inline">„აღმობრწყინდა</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">მზე </del>დიდებულადა და განანათლა ქვეყანა ბნელი“, [[ჭავჭავაძე ილია|ი. ჭავჭავაძე]]; „ცა იწმინდება და სისხამ დილით მზე ერეკება ღრუბლების ფარას“, [[ასათიანი ლადო|ლ. ასათიანი]]).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაქვემდებარებელი კავშირები ქვეწყობას (ჰიპოტაქსი) აფორმებენ: დამოკიდებულ წინადადებას უერთებენ მთავარს („მღერა ისე გაძლიერდა, რომ ტყეს ჭახჭახი გაჰქონდა“, [[ვაჟა-ფშაველა]]).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაქვემდებარებელი კავშირები ქვეწყობას (ჰიპოტაქსი) აფორმებენ: დამოკიდებულ წინადადებას უერთებენ მთავარს („მღერა ისე გაძლიერდა, რომ ტყეს ჭახჭახი გაჰქონდა“, [[ვაჟა-ფშაველა]]).</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთსა და იმავე კავშირს ზოგჯერ სხვადასხვა ფუნქცია აქვს. მაგალითად, თუ ზოგჯერ მაჯგუფებელი 3-ია („კაცი თუ დედაკაცი, დიდი თუ პატარა თავგამოდებით მუშაობდა“, ვაჟა-ფშაველა), ხან – მაქვემდებარებელი (თუ მზე ხარ, მაშინ მიმზევე, მიშველე, შემიბრალია“, ვაჟა-ფშაველა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთსა და იმავე კავშირს ზოგჯერ სხვადასხვა ფუნქცია აქვს. მაგალითად, თუ ზოგჯერ მაჯგუფებელი 3-ია („კაცი თუ დედაკაცი, დიდი თუ პატარა თავგამოდებით მუშაობდა“, ვაჟა-ფშაველა), ხან – მაქვემდებარებელი (თუ მზე ხარ, მაშინ მიმზევე, მიშველე, შემიბრალია“, ვაჟა-ფშაველა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კავშირი ფორმაუცვლელი სიტყვაა; ზოგი მათგანი მარტივია, დაუშლელი (და, თუ, სოლო…), ზოგიც რთული ან წარმოქმნილი (რაკი,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კავშირი ფორმაუცვლელი სიტყვაა; ზოგი მათგანი მარტივია, დაუშლელი (და, თუ, სოლო…), ზოგიც რთული ან წარმოქმნილი (რაკი,ვიდრე, თუმცა…), ცალკეულ კავშირებთან შეპირისპირებით გამოყოფენ აგრეთვე წყვილეულ კავშირებს, რომლებიც ნაწილდებიან შესაკავშირებელ ერთეულთა შორის. ასეთია, მაგ, მაპირისპირებელი არამედ, რომელიც, წესისამებრ, მოითხოვს მის წინ მდგომ ერთგვარ წევრთან მეორე საკავშირებელს და ქმნის ასეთ წყვილებს: კი არა – არამედ, არა მარტო – არამედ, არამცთუ – არამედ… („თქვენს წინ კაცი კი აღარ იდგა, არამედ დაკემსილი, გაცრეცილი ღამე“; „მომიგონებენ მეგანძურად არა მეფენი, <ins class="diffchange diffchange-inline">არამედჩემები </ins>მიკარგული მეოცნებენი“, [[ლეონიძე გოგლა|გ.ლეონიძე]]. ქვეწყობილ წინადადებაში ზოგჯერ საკორელაციო <ins class="diffchange diffchange-inline">სიტყვისშეხამება </ins>მაქვემდებარებელ კავშირთან ე. წ. შედგენილ კავშირებს ქმნის (იმიტომ რომ, ასე რომ…).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ვიდრე, თუმცა…), ცალკეულ კავშირებთან შეპირისპირებით გამოყოფენ აგრეთვე წყვილეულ კავშირებს, რომლებიც ნაწილდებიან შესაკავშირებელ ერთეულთა შორის. ასეთია, მაგ, მაპირისპირებელი არამედ, რომელიც, წესისამებრ, მოითხოვს მის წინ მდგომ ერთგვარ წევრთან მეორე საკავშირებელს და ქმნის ასეთ წყვილებს: კი არა – არამედ, არა მარტო – არამედ, არამცთუ – არამედ… („თქვენს წინ კაცი კი აღარ იდგა, არამედ დაკემსილი, გაცრეცილი ღამე“; „მომიგონებენ მეგანძურად არა მეფენი, <del class="diffchange diffchange-inline">არამედ</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ჩემები </del>მიკარგული მეოცნებენი“, [[ლეონიძე გოგლა|გ.ლეონიძე]]. ქვეწყობილ წინადადებაში ზოგჯერ საკორელაციო <del class="diffchange diffchange-inline">სიტყვის</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">შეხამება </del>მაქვემდებარებელ კავშირთან ე. წ. შედგენილ კავშირებს ქმნის (იმიტომ რომ, ასე რომ…).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ყოველ კავშირს აქვს თავისი ისტორია: კავშირთაგან ზოგი ძალიან ძველია (და, თუ, ხოლო…), ზოგიც გვიანდელი (თორემ, თითქოს, ოღონდ… კავშირები წარმოქმნილია უპირატესად ნაცვალსახელებისა და ზმნისართებისაგან (რომელ &gt; რომე &gt; რომ; რაითგან &gt; რათგან &gt; რადგან; ვი-ნაითგან – ვინაიდგან – ვინაიდან..); არის აგრეთვე ნაწილაკური წარმოშობის კავშირები (არა+მედ..), კავშირ-ნაწილაკები (კი, თუ..); ზმნის პირიანი ფორმებისგანაა მიღებული გინდ(ა), თუნდ (&lt; თუ+უნდ(ა), ჩართული გამოთქმების გამარტივების შედეგია – ესე იგი (&lt; ესე იგი არს), თითქოს (&lt; თუ+ითქუას), მართალია (&lt; მართალი არის).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ყოველ კავშირს აქვს თავისი ისტორია: კავშირთაგან ზოგი ძალიან ძველია (და, თუ, ხოლო…), ზოგიც გვიანდელი (თორემ, თითქოს, ოღონდ… კავშირები წარმოქმნილია უპირატესად ნაცვალსახელებისა და ზმნისართებისაგან (რომელ &gt; რომე &gt; რომ; რაითგან &gt; რათგან &gt; რადგან; ვი-ნაითგან – ვინაიდგან – ვინაიდან..); არის აგრეთვე ნაწილაკური წარმოშობის კავშირები (არა+მედ..), კავშირ-ნაწილაკები (კი, თუ..); ზმნის პირიანი ფორმებისგანაა მიღებული გინდ(ა), თუნდ (&lt; თუ+უნდ(ა), ჩართული გამოთქმების გამარტივების შედეგია – ესე იგი (&lt; ესე იგი არს), თითქოს (&lt; თუ+ითქუას), მართალია (&lt; მართალი არის).</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=217789&oldid=prev 2024-01-24T08:57:24Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:57, 24 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კავშირი''' – დამხმარე სიტყვა, რომელიც აკავშირებს წინადადების ორ წევრს ან ორ წინადადებას. კავშირს არა აქვს</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კავშირი''' – <ins class="diffchange diffchange-inline">[[დამხმარე სიტყვები|</ins>დამხმარე სიტყვა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომელიც აკავშირებს წინადადების ორ წევრს ან ორ წინადადებას. კავშირს არა აქვს</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დამოუკიდებელი (თავისთავადი) მნიშვნელობა, რის გამოც წინადადების წევრობა არ შეუძლია. იგი მნიშვნელობას იძენს სხვა დამოუკიდებელ სიტყვებთან ხმარებით. ფუნქციის მიხედვით განასხვავებენ ორ ჯგუფს: მაერთებელი კავშირები დამაქვემდებარებელი</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დამოუკიდებელი (თავისთავადი) მნიშვნელობა, რის გამოც წინადადების წევრობა არ შეუძლია. იგი მნიშვნელობას იძენს სხვა დამოუკიდებელ სიტყვებთან ხმარებით. ფუნქციის მიხედვით განასხვავებენ ორ ჯგუფს: მაერთებელი კავშირები დამაქვემდებარებელი</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კავშირები. მაერთებელი კავშირები გამოყენებულია თანწყობის (პარატაქსი) შემთხვევაში: ერთგვარ წევრთა შესაერთებლად შერწყმულ</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კავშირები. მაერთებელი კავშირები გამოყენებულია თანწყობის (პარატაქსი) შემთხვევაში: ერთგვარ წევრთა შესაერთებლად შერწყმულ</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=217784&oldid=prev 2024-01-24T08:53:05Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;კავშირი&#039;&#039;&#039; – დამხმარე სიტყვა, რომელიც აკავშირებს წინადადებ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''კავშირი''' – დამხმარე სიტყვა, რომელიც აკავშირებს წინადადების ორ წევრს ან ორ წინადადებას. კავშირს არა აქვს<br /> დამოუკიდებელი (თავისთავადი) მნიშვნელობა, რის გამოც წინადადების წევრობა არ შეუძლია. იგი მნიშვნელობას იძენს სხვა დამოუკიდებელ სიტყვებთან ხმარებით. ფუნქციის მიხედვით განასხვავებენ ორ ჯგუფს: მაერთებელი კავშირები დამაქვემდებარებელი<br /> კავშირები. მაერთებელი კავშირები გამოყენებულია თანწყობის (პარატაქსი) შემთხვევაში: ერთგვარ წევრთა შესაერთებლად შერწყმულ<br /> წინადადებაში და გრამატიკულად თანასწორ წინადადებათა შესაკავშირებლად რთულ თანწყობილ წინადადებაში („აღმობრწყინდა<br /> მზე დიდებულადა და განანათლა ქვეყანა ბნელი“, [[ჭავჭავაძე ილია|ი. ჭავჭავაძე]]; „ცა იწმინდება და სისხამ დილით მზე ერეკება ღრუბლების ფარას“, [[ასათიანი ლადო|ლ. ასათიანი]]).<br /> <br /> მაქვემდებარებელი კავშირები ქვეწყობას (ჰიპოტაქსი) აფორმებენ: დამოკიდებულ წინადადებას უერთებენ მთავარს („მღერა ისე გაძლიერდა, რომ ტყეს ჭახჭახი გაჰქონდა“, [[ვაჟა-ფშაველა]]).<br /> <br /> მაერთებელი კავშირები მნიშვნელობის მიხედვით ოთხგვარია: &lt;br /&gt;<br /> ა) მაჯგუფებელი – და, თუ; &lt;br /&gt;<br /> ბ) მაცალკევებელი–თუ,ან (ვარიანტებით: ან – ან, ან – ან არადა…), ხან (ვარიანტებით: ხან – ხან კი…), გინდ – გინდ; თუნდ – თუნდ – ეს კავშირები, ჩვეულებრივ, მეორდება („წვიმა კი მღეროდა ხან მაღლა, ხან ჩუმად, ხან სარკმლის მინებზე როკავდა ძალუმად“, [[გრიშაშვილი იოსებ|ი. გრიშაშვილი]]): &lt;br /&gt;<br /> გ) მაპირისპირებელი – მაგრამ, ხოლო, კი, არამედ, თორემ…; &lt;br /&gt;<br /> დ) მაიგივებელი – ანუ, ესე იგი – აკავშირებენ წინადადების წევრთან ან წინადადებასთან განკერძოებულ სიტყვებსა და გამოთქმებს, რომელთაც დანართის ფუნქცია აქვთ („ნაფუძრები, ესე იგი გაპატივებული მამული დიდ საფასურშია ჩვენში“, ი. ჭავჭავაძე).<br /> <br /> მაქვემდებარებელი კავშირებიც შინაარსის მიხედვით რამდენიმე ჯგუფად იყოფა: დროისა (ვიდრე, სანამ…), მიზეზისა (რადგან, ვინაიდან…), მიზნისა (რათა…), დათმობისა (თუმცა…), პირობისა (თუ, თუკი…). მაქვემდებარებელი კავშირების გარდა, ქვეწყობილ<br /> წინადადებაში მთავართან დამოკიდებულის შესაერთებლად გამოყენებულია მიმართებითი სიტყვებიც (მიმართებითი ნაცვალსახელები:<br /> ვინც, რაც, რომელიც… მიმართებითი [[ზმნისართი|ზმნისართები]]: სადაც, როდესაც, როგორც…), რომლებიც, საკუთრივ კავშირებისაგან განსხვავებით, დამოკიდებული წინადადების წევრები არიან მიმართებითი სიტყვები, ე. წ. წევრ-კავშირებია.<br /> <br /> ერთსა და იმავე კავშირს ზოგჯერ სხვადასხვა ფუნქცია აქვს. მაგალითად, თუ ზოგჯერ მაჯგუფებელი 3-ია („კაცი თუ დედაკაცი, დიდი თუ პატარა თავგამოდებით მუშაობდა“, ვაჟა-ფშაველა), ხან – მაქვემდებარებელი (თუ მზე ხარ, მაშინ მიმზევე, მიშველე, შემიბრალია“, ვაჟა-ფშაველა.<br /> <br /> კავშირი ფორმაუცვლელი სიტყვაა; ზოგი მათგანი მარტივია, დაუშლელი (და, თუ, სოლო…), ზოგიც რთული ან წარმოქმნილი (რაკი,<br /> ვიდრე, თუმცა…), ცალკეულ კავშირებთან შეპირისპირებით გამოყოფენ აგრეთვე წყვილეულ კავშირებს, რომლებიც ნაწილდებიან შესაკავშირებელ ერთეულთა შორის. ასეთია, მაგ, მაპირისპირებელი არამედ, რომელიც, წესისამებრ, მოითხოვს მის წინ მდგომ ერთგვარ წევრთან მეორე საკავშირებელს და ქმნის ასეთ წყვილებს: კი არა – არამედ, არა მარტო – არამედ, არამცთუ – არამედ… („თქვენს წინ კაცი კი აღარ იდგა, არამედ დაკემსილი, გაცრეცილი ღამე“; „მომიგონებენ მეგანძურად არა მეფენი, არამედ<br /> ჩემები მიკარგული მეოცნებენი“, [[ლეონიძე გოგლა|გ.ლეონიძე]]. ქვეწყობილ წინადადებაში ზოგჯერ საკორელაციო სიტყვის<br /> შეხამება მაქვემდებარებელ კავშირთან ე. წ. შედგენილ კავშირებს ქმნის (იმიტომ რომ, ასე რომ…).<br /> <br /> ყოველ კავშირს აქვს თავისი ისტორია: კავშირთაგან ზოგი ძალიან ძველია (და, თუ, ხოლო…), ზოგიც გვიანდელი (თორემ, თითქოს, ოღონდ… კავშირები წარმოქმნილია უპირატესად ნაცვალსახელებისა და ზმნისართებისაგან (რომელ &gt; რომე &gt; რომ; რაითგან &gt; რათგან &gt; რადგან; ვი-ნაითგან – ვინაიდგან – ვინაიდან..); არის აგრეთვე ნაწილაკური წარმოშობის კავშირები (არა+მედ..), კავშირ-ნაწილაკები (კი, თუ..); ზმნის პირიანი ფორმებისგანაა მიღებული გინდ(ა), თუნდ (&lt; თუ+უნდ(ა), ჩართული გამოთქმების გამარტივების შედეგია – ესე იგი (&lt; ესე იგი არს), თითქოს (&lt; თუ+ითქუას), მართალია (&lt; მართალი არის).<br /> <br /> ==ლიტერატურა== <br /> * [[შანიძე აკაკი|შანიძე ა]]. ქართული (ენის) გრამატიკის საფუძვლები, I, თბ., 1953 (1973); <br /> * კვაჭაძე ლ. ქართული ენა, ნაწ. I, თბ., 1961; <br /> * მისივე, თანამედროვე ქართული ენის სინტაქსი, თბ., 1996; <br /> * ერთელიშვილი ფ. რთული წინადადების ისტორიისათვის ქართულში, I ჰიპოტაქსის საკითხები, თბ., I963; <br /> * ძიძიგური შ. კავშირები ქართულ ენაში, თბ., I969. <br /> <br /> ''ლ. კვანტალიანი''<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:გრამატიკა]]<br /> [[კატეგორია:დამხმარე სიტყვები]]</div>

Tkenchoshvili