https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98 2026-04-25T14:42:54Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&diff=174044&oldid=prev 2022-11-15T08:00:42Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:00, 15 ნოემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 37:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 37:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის ზეთს თედორობას ყველა ხმარობდა. თედორობისათვის კორკოტზე მოსასხმელად კანაფის ზეთი ოჯახში აუცილებლად უნდა ჰქონოდათ, ხოლო ვისაც კანაფი არ ჰქონდა, ერთ ჯამ - ერთ ავსება კანაფის თესლში ორ ავსება პურს აძლევდნენ. კანაფის ზეთის მოხმარება რაჭასა და სვანეთში ძირითადად რელიგიურ რიტუალურ ცერემონიალს უკავშირდებოდა (მოლოდინი, 1963).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის ზეთს თედორობას ყველა ხმარობდა. თედორობისათვის კორკოტზე მოსასხმელად კანაფის ზეთი ოჯახში აუცილებლად უნდა ჰქონოდათ, ხოლო ვისაც კანაფი არ ჰქონდა, ერთ ჯამ - ერთ ავსება კანაფის თესლში ორ ავსება პურს აძლევდნენ. კანაფის ზეთის მოხმარება რაჭასა და სვანეთში ძირითადად რელიგიურ რიტუალურ ცერემონიალს უკავშირდებოდა (მოლოდინი, 1963).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის თესლი შეიცავს ადამიანის ორგანიზმისათვის აუცილებელ ნივთიერებებს B, A, C, E ჯგუფის ვიტამინებს. თესლში 30-35% ზეთია, 18-23% ცილა, 20% სახამებელი, 15% უჯრედისი, 4-5% ნაცარი. მისი თესლისაგან ამზადებენ მრავალ სამკურნალო წამალს, რომელიც აუმჯობესებს ძილს და მახსოვრობას, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მუშაობას. ხდება ტოქსინებისა და მავნე ნივთიერებებისაგან გათავისუფლება. კანაფი გამოიყენება კიბოთი დაავადებულთა მკურნალობისას, ქიმიოთერაპიის დროს. კანაფის ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებებით - კანაბინოიდებით, აგრეთვე, ნადგურდება კიბოს უჯრედები. ესპანეთში სწავლობდნენ კანაფის მოქმედებას თავის ტვინის სიმსივნეებზე, ხოლო სულ რამდენიმე წლის წინ კალიფორნიაში სარძევე ჯირკვლის სიმსივნეზე დაკვირვებით გაირკვა, რომ კანაფის გავლენით სიმსივნური უჯრედები 3-4 კვირის შემდეგ იღუპებიან, ნორმალური უჯრედები კი არ იცვლებიან. სამკურნალო დანიშნულებით კანაფი ოფიციალურად გამოიყენება ევროპის ქვეყნებში ([[გერმანია]], [[დიდი ბრიტანეთი]], [[ბელგია]] და სხვ.); [[ავსტრალია]]ში, აშშ-ის ზოგიერთ შტატში, კანადაში; მისი პრეპარატი წარმატებით გამოიყენება აგრეთვე, [[გაფანტული სკლეროზი]]ს, ართრიტების, და სხვ. ავადმყოფობის საწინააღმდეგოდ. კანაფის თესლიდან მიღებული ზეთი ეკუთვნის შრობადი ზეთების ჯგუფს. მას ახასიათებს სპეციფიკური სუნი და იყენებენ როგორც საჭმელ ზეთს; გარდა ამისა, კანაფის ზეთისაგან ამზადებენ რბილ საპონს, ლაქებს, საღებავებს. კანაფის კოპტონი, როგორც ზეთის მრეწველობის ნარჩენი პროდუქტი, მაღალი ღირსების კონცენტრირებული საკვებია შინაური ცხოველებისათვის. მინდვრის თესლბრუნვაში კანაფი საუკეთესო წინამორბედია (ჯაფარიძე, 1979; ბადრიშვილი, 1981;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის თესლი შეიცავს ადამიანის ორგანიზმისათვის აუცილებელ ნივთიერებებს B, A, C, E ჯგუფის ვიტამინებს. თესლში 30-35% ზეთია, 18-23% ცილა, 20% სახამებელი, 15% უჯრედისი, 4-5% ნაცარი. მისი თესლისაგან ამზადებენ მრავალ სამკურნალო წამალს, რომელიც აუმჯობესებს ძილს და მახსოვრობას, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მუშაობას. ხდება ტოქსინებისა და მავნე ნივთიერებებისაგან გათავისუფლება. კანაფი გამოიყენება კიბოთი დაავადებულთა მკურნალობისას, ქიმიოთერაპიის დროს. კანაფის ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებებით - კანაბინოიდებით, აგრეთვე, ნადგურდება კიბოს უჯრედები. ესპანეთში სწავლობდნენ კანაფის მოქმედებას თავის ტვინის სიმსივნეებზე, ხოლო სულ რამდენიმე წლის წინ კალიფორნიაში სარძევე ჯირკვლის სიმსივნეზე დაკვირვებით გაირკვა, რომ კანაფის გავლენით სიმსივნური უჯრედები 3-4 კვირის შემდეგ იღუპებიან, ნორმალური უჯრედები კი არ იცვლებიან. სამკურნალო დანიშნულებით კანაფი ოფიციალურად გამოიყენება ევროპის ქვეყნებში ([[გერმანია]], [[დიდი ბრიტანეთი]], [[ბელგია]] და სხვ.); [[ავსტრალია]]ში, აშშ-ის ზოგიერთ შტატში, კანადაში; მისი პრეპარატი წარმატებით გამოიყენება აგრეთვე, [[გაფანტული სკლეროზი]]ს, ართრიტების, და სხვ. ავადმყოფობის საწინააღმდეგოდ. კანაფის თესლიდან მიღებული ზეთი ეკუთვნის შრობადი ზეთების ჯგუფს. მას ახასიათებს სპეციფიკური სუნი და იყენებენ როგორც საჭმელ ზეთს; გარდა ამისა, კანაფის ზეთისაგან ამზადებენ რბილ საპონს, ლაქებს, საღებავებს. კანაფის კოპტონი, როგორც ზეთის მრეწველობის ნარჩენი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პროდუქტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, მაღალი ღირსების კონცენტრირებული საკვებია შინაური ცხოველებისათვის. მინდვრის თესლბრუნვაში კანაფი საუკეთესო წინამორბედია (ჯაფარიძე, 1979; ბადრიშვილი, 1981;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიძინაშვილი, 2016, 2020).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიძინაშვილი, 2016, 2020).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Malania https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&diff=168189&oldid=prev 2022-10-10T12:45:49Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:45, 10 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის ქართულ სახელწოდებათაგან ცნობილია - ჭანური კერჶი, კეფი, მეგრული კჷფი, კიფი; სვანურად „გიმბ[[ფაილი:Aaaaaa.JPG|9პქ|]]“შ (თესლის სახელწოდებაა), ქან, ჴერჴ (მდედრობითი ეგზემპლარი), ხერხლა (მაყაშვილი, 1949; ჩაჩაშვილი, 1956; მაისაია და სხვ., 2005).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის ქართულ სახელწოდებათაგან ცნობილია - ჭანური კერჶი, კეფი, მეგრული კჷფი, კიფი; სვანურად „გიმბ[[ფაილი:Aaaaaa.JPG|9პქ|]]“შ (თესლის სახელწოდებაა), ქან, ჴერჴ (მდედრობითი ეგზემპლარი), ხერხლა (მაყაშვილი, 1949; ჩაჩაშვილი, 1956; მაისაია და სხვ., 2005).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორც სვანეთში, ისე რაჭასა და გურიაში კანაფი ბოსტნებში აპრილსა და მაისში [[სიმინდი|სიმინდთან]] ერთად ითესებოდა. კანაფის თესლს დათესვის დროს ორ წილ მიწას გადაურევდნენ, რომ სქელი არ ამოსულიყო. გურიაში ორგვარი კანაფი მოჰყავდათ, „გვანიე კანაფი“ და „მამალა კანაფი“. კანაფს ჩრდილ ადგილებზე აშენებდნენ. მიწას დაბარავდნენ, დაფშვნიდნენ, გაწმენდნენ და ისე თესავდნენ. როცა [[ღერო]] შეახმებოდა და კაკალი დამწიფდებოდა, ღეროს მოტეხავდნენ ან ძირიანად მოთხრიდნენ, გასხეპავდნენ, კონებად შეკრავდნენ და მზეზე გაახმობდნენ. დაძენძვის წინ ერთი თვით ადრე ღია ცის ქვეშ ტოვებდნენ თოვლსა და წვიმაში, ერთი თვის განმავლობაში და მერე კი ქერელს აძრობდნენ. აბო გულედანის ცნობით სვანეთში, მესტიაში კანაფს სიმინდთან ერთად თესავდნენ მაისში. ითესებოდა ორნაირი კანაფი დედალი, რომლის თესლიც ზეთის სახდელად იხმარებოდა, და მამალი - ბოჭკოს მისაღებად. მამალ კანაფს ჯგუფად თესავდნენ ჩრდილში, რომ ხშირი ყოფილიყო და მაღალი ტანი აეყარა, დედალს კი მეჩხერად, რომ დატოტვილი ყოფილიყო და კარგი თესლი მოეცა. როცა კანაფი გახმებოდა, მას ხელით მოთხრიდნენ, შეკონავდნენ და სხვენზე აშრობდნენ. კანის გახდის შემდეგ ქერელს დაგორგლავდნენ და ქვაბში გამოხარშავდნენ. გამოხარშვის შემდეგ ქერელი რბილდებოდა, თეთრდებოდა და დასართავადაც უფრო იოლი იყო. ნართს ხარის ნეკნის ძვლით წმინდავდნენ; <del class="diffchange diffchange-inline">ქსოვილის </del>დამზადების პროცესი შალის ქსოვილისაგან არაფრით განსხვავდებოდა. ნაქსოვ ტილოს მოთელავდნენ და გაათეთრებდნენ. რაჭაში კანაფს ღვინობის თვეში აიღებდნენ, სვანეთში „დედალას“ - შუა მარიამობის თვეში და მამალს, ანუ „ჴერჴლა“-ს კი - ენკენისთვის ბოლოს. კანაფს [[დანა|დანით]] ან [[ნამგალი|ნამგლით]] ჭრიდნენ. ერთ ადგილას აგროვებდნენ. სახლებში კი ჭილოფებდაფენილი ურმებით მიჰქონდათ. კანაფს ხის იატაკზე გაფენდნენ ჩრდილში, ისე, რომ მზე არ მოხვედროდა და გამხმარ კანაფს ჯოხით გაცეხვავდნენ. გაცეხვილს აკრეფდნენ და ცხრილებით გაწმენდდნენ, თესლს მზეზე გააშრობდნენ და შეინახავდნენ. კანაფის თესლიდან საჭმელ ზეთს ამზადებდნენ, მას სამკურნალოდაც იყენებდნენ, თუ რა მნიშვნელობა ჰქონდა ზეთსა და [[ბამბა]]ს სვანეთში, ამას კარგად ასახავს მიცვალებულის კულტთან დაკავშირებული მასალაც: “...სადაც ზეთი წვიმდეს და ბამბა თოვდეს იქ იყოს შენი სულის „სამყოფელიო“.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორც სვანეთში, ისე რაჭასა და გურიაში კანაფი ბოსტნებში აპრილსა და მაისში [[სიმინდი|სიმინდთან]] ერთად ითესებოდა. კანაფის თესლს დათესვის დროს ორ წილ მიწას გადაურევდნენ, რომ სქელი არ ამოსულიყო. გურიაში ორგვარი კანაფი მოჰყავდათ, „გვანიე კანაფი“ და „მამალა კანაფი“. კანაფს ჩრდილ ადგილებზე აშენებდნენ. მიწას დაბარავდნენ, დაფშვნიდნენ, გაწმენდნენ და ისე თესავდნენ. როცა [[ღერო]] შეახმებოდა და კაკალი დამწიფდებოდა, ღეროს მოტეხავდნენ ან ძირიანად მოთხრიდნენ, გასხეპავდნენ, კონებად შეკრავდნენ და მზეზე გაახმობდნენ. დაძენძვის წინ ერთი თვით ადრე ღია ცის ქვეშ ტოვებდნენ თოვლსა და წვიმაში, ერთი თვის განმავლობაში და მერე კი ქერელს აძრობდნენ. აბო გულედანის ცნობით სვანეთში, მესტიაში კანაფს სიმინდთან ერთად თესავდნენ მაისში. ითესებოდა ორნაირი კანაფი დედალი, რომლის თესლიც ზეთის სახდელად იხმარებოდა, და მამალი - ბოჭკოს მისაღებად. მამალ კანაფს ჯგუფად თესავდნენ ჩრდილში, რომ ხშირი ყოფილიყო და მაღალი ტანი აეყარა, დედალს კი მეჩხერად, რომ დატოტვილი ყოფილიყო და კარგი თესლი მოეცა. როცა კანაფი გახმებოდა, მას ხელით მოთხრიდნენ, შეკონავდნენ და სხვენზე აშრობდნენ. კანის გახდის შემდეგ ქერელს დაგორგლავდნენ და ქვაბში გამოხარშავდნენ. გამოხარშვის შემდეგ ქერელი რბილდებოდა, თეთრდებოდა და დასართავადაც უფრო იოლი იყო. ნართს ხარის ნეკნის ძვლით წმინდავდნენ; <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ქსოვილი]]ს </ins>დამზადების პროცესი შალის ქსოვილისაგან არაფრით განსხვავდებოდა. ნაქსოვ ტილოს მოთელავდნენ და გაათეთრებდნენ. რაჭაში კანაფს ღვინობის თვეში აიღებდნენ, სვანეთში „დედალას“ - შუა მარიამობის თვეში და მამალს, ანუ „ჴერჴლა“-ს კი - ენკენისთვის ბოლოს. კანაფს [[დანა|დანით]] ან [[ნამგალი|ნამგლით]] ჭრიდნენ. ერთ ადგილას აგროვებდნენ. სახლებში კი ჭილოფებდაფენილი ურმებით მიჰქონდათ. კანაფს ხის იატაკზე გაფენდნენ ჩრდილში, ისე, რომ მზე არ მოხვედროდა და გამხმარ კანაფს ჯოხით გაცეხვავდნენ. გაცეხვილს აკრეფდნენ და ცხრილებით გაწმენდდნენ, თესლს მზეზე გააშრობდნენ და შეინახავდნენ. კანაფის თესლიდან საჭმელ ზეთს ამზადებდნენ, მას სამკურნალოდაც იყენებდნენ, თუ რა მნიშვნელობა ჰქონდა ზეთსა და [[ბამბა]]ს სვანეთში, ამას კარგად ასახავს მიცვალებულის კულტთან დაკავშირებული მასალაც: “...სადაც ზეთი წვიმდეს და ბამბა თოვდეს იქ იყოს შენი სულის „სამყოფელიო“.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხევსურეთში კანაფს (ქერელს) ხალხური მკურნალობის დროს იყენებდნენ ბამბის მაგიერ; მაგრამ მისი ძირითადი დანიშნულება თოკის დამზადებაში მდგომარეობდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხევსურეთში კანაფს (ქერელს) ხალხური მკურნალობის დროს იყენებდნენ ბამბის მაგიერ; მაგრამ მისი ძირითადი დანიშნულება თოკის დამზადებაში მდგომარეობდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&diff=165661&oldid=prev 2022-09-23T09:07:35Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:07, 23 სექტემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის ქართულ სახელწოდებათაგან ცნობილია - ჭანური კერჶი, კეფი, მეგრული კჷფი, კიფი; სვანურად „გიმბ[[ფაილი:Aaaaaa.JPG|9პქ|]]“შ (თესლის სახელწოდებაა), ქან, ჴერჴ (მდედრობითი ეგზემპლარი), ხერხლა (მაყაშვილი, 1949; ჩაჩაშვილი, 1956; მაისაია და სხვ., 2005).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის ქართულ სახელწოდებათაგან ცნობილია - ჭანური კერჶი, კეფი, მეგრული კჷფი, კიფი; სვანურად „გიმბ[[ფაილი:Aaaaaa.JPG|9პქ|]]“შ (თესლის სახელწოდებაა), ქან, ჴერჴ (მდედრობითი ეგზემპლარი), ხერხლა (მაყაშვილი, 1949; ჩაჩაშვილი, 1956; მაისაია და სხვ., 2005).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორც სვანეთში, ისე რაჭასა და გურიაში კანაფი ბოსტნებში აპრილსა და მაისში [[სიმინდი|სიმინდთან]] ერთად ითესებოდა. კანაფის თესლს დათესვის დროს ორ წილ მიწას გადაურევდნენ, რომ სქელი არ ამოსულიყო. გურიაში ორგვარი კანაფი მოჰყავდათ, „გვანიე კანაფი“ და „მამალა კანაფი“. კანაფს ჩრდილ ადგილებზე აშენებდნენ. მიწას დაბარავდნენ, დაფშვნიდნენ, გაწმენდნენ და ისე თესავდნენ. როცა ღერო შეახმებოდა და კაკალი დამწიფდებოდა, ღეროს მოტეხავდნენ ან ძირიანად მოთხრიდნენ, გასხეპავდნენ, კონებად შეკრავდნენ და მზეზე გაახმობდნენ. დაძენძვის წინ ერთი თვით ადრე ღია ცის ქვეშ ტოვებდნენ თოვლსა და წვიმაში, ერთი თვის განმავლობაში და მერე კი ქერელს აძრობდნენ. აბო გულედანის ცნობით სვანეთში, მესტიაში კანაფს სიმინდთან ერთად თესავდნენ მაისში. ითესებოდა ორნაირი კანაფი დედალი, რომლის თესლიც ზეთის სახდელად იხმარებოდა, და მამალი - ბოჭკოს მისაღებად. მამალ კანაფს ჯგუფად თესავდნენ ჩრდილში, რომ ხშირი ყოფილიყო და მაღალი ტანი აეყარა, დედალს კი მეჩხერად, რომ დატოტვილი ყოფილიყო და კარგი თესლი მოეცა. როცა კანაფი გახმებოდა, მას ხელით მოთხრიდნენ, შეკონავდნენ და სხვენზე აშრობდნენ. კანის გახდის შემდეგ ქერელს დაგორგლავდნენ და ქვაბში გამოხარშავდნენ. გამოხარშვის შემდეგ ქერელი რბილდებოდა, თეთრდებოდა და დასართავადაც უფრო იოლი იყო. ნართს ხარის ნეკნის ძვლით წმინდავდნენ; ქსოვილის დამზადების პროცესი შალის ქსოვილისაგან არაფრით განსხვავდებოდა. ნაქსოვ ტილოს მოთელავდნენ და გაათეთრებდნენ. რაჭაში კანაფს ღვინობის თვეში აიღებდნენ, სვანეთში „დედალას“ - შუა მარიამობის თვეში და მამალს, ანუ „ჴერჴლა“-ს კი - ენკენისთვის ბოლოს. კანაფს [[დანა|დანით]] ან [[ნამგალი|ნამგლით]] ჭრიდნენ. ერთ ადგილას აგროვებდნენ. სახლებში კი ჭილოფებდაფენილი ურმებით მიჰქონდათ. კანაფს ხის იატაკზე გაფენდნენ ჩრდილში, ისე, რომ მზე არ მოხვედროდა და გამხმარ კანაფს ჯოხით გაცეხვავდნენ. გაცეხვილს აკრეფდნენ და ცხრილებით გაწმენდდნენ, თესლს მზეზე გააშრობდნენ და შეინახავდნენ. კანაფის თესლიდან საჭმელ ზეთს ამზადებდნენ, მას სამკურნალოდაც იყენებდნენ, თუ რა მნიშვნელობა ჰქონდა ზეთსა და [[ბამბა]]ს სვანეთში, ამას კარგად ასახავს მიცვალებულის კულტთან დაკავშირებული მასალაც: “...სადაც ზეთი წვიმდეს და ბამბა თოვდეს იქ იყოს შენი სულის „სამყოფელიო“.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>როგორც სვანეთში, ისე რაჭასა და გურიაში კანაფი ბოსტნებში აპრილსა და მაისში [[სიმინდი|სიმინდთან]] ერთად ითესებოდა. კანაფის თესლს დათესვის დროს ორ წილ მიწას გადაურევდნენ, რომ სქელი არ ამოსულიყო. გურიაში ორგვარი კანაფი მოჰყავდათ, „გვანიე კანაფი“ და „მამალა კანაფი“. კანაფს ჩრდილ ადგილებზე აშენებდნენ. მიწას დაბარავდნენ, დაფშვნიდნენ, გაწმენდნენ და ისე თესავდნენ. როცა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ღერო<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>შეახმებოდა და კაკალი დამწიფდებოდა, ღეროს მოტეხავდნენ ან ძირიანად მოთხრიდნენ, გასხეპავდნენ, კონებად შეკრავდნენ და მზეზე გაახმობდნენ. დაძენძვის წინ ერთი თვით ადრე ღია ცის ქვეშ ტოვებდნენ თოვლსა და წვიმაში, ერთი თვის განმავლობაში და მერე კი ქერელს აძრობდნენ. აბო გულედანის ცნობით სვანეთში, მესტიაში კანაფს სიმინდთან ერთად თესავდნენ მაისში. ითესებოდა ორნაირი კანაფი დედალი, რომლის თესლიც ზეთის სახდელად იხმარებოდა, და მამალი - ბოჭკოს მისაღებად. მამალ კანაფს ჯგუფად თესავდნენ ჩრდილში, რომ ხშირი ყოფილიყო და მაღალი ტანი აეყარა, დედალს კი მეჩხერად, რომ დატოტვილი ყოფილიყო და კარგი თესლი მოეცა. როცა კანაფი გახმებოდა, მას ხელით მოთხრიდნენ, შეკონავდნენ და სხვენზე აშრობდნენ. კანის გახდის შემდეგ ქერელს დაგორგლავდნენ და ქვაბში გამოხარშავდნენ. გამოხარშვის შემდეგ ქერელი რბილდებოდა, თეთრდებოდა და დასართავადაც უფრო იოლი იყო. ნართს ხარის ნეკნის ძვლით წმინდავდნენ; ქსოვილის დამზადების პროცესი შალის ქსოვილისაგან არაფრით განსხვავდებოდა. ნაქსოვ ტილოს მოთელავდნენ და გაათეთრებდნენ. რაჭაში კანაფს ღვინობის თვეში აიღებდნენ, სვანეთში „დედალას“ - შუა მარიამობის თვეში და მამალს, ანუ „ჴერჴლა“-ს კი - ენკენისთვის ბოლოს. კანაფს [[დანა|დანით]] ან [[ნამგალი|ნამგლით]] ჭრიდნენ. ერთ ადგილას აგროვებდნენ. სახლებში კი ჭილოფებდაფენილი ურმებით მიჰქონდათ. კანაფს ხის იატაკზე გაფენდნენ ჩრდილში, ისე, რომ მზე არ მოხვედროდა და გამხმარ კანაფს ჯოხით გაცეხვავდნენ. გაცეხვილს აკრეფდნენ და ცხრილებით გაწმენდდნენ, თესლს მზეზე გააშრობდნენ და შეინახავდნენ. კანაფის თესლიდან საჭმელ ზეთს ამზადებდნენ, მას სამკურნალოდაც იყენებდნენ, თუ რა მნიშვნელობა ჰქონდა ზეთსა და [[ბამბა]]ს სვანეთში, ამას კარგად ასახავს მიცვალებულის კულტთან დაკავშირებული მასალაც: “...სადაც ზეთი წვიმდეს და ბამბა თოვდეს იქ იყოს შენი სულის „სამყოფელიო“.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხევსურეთში კანაფს (ქერელს) ხალხური მკურნალობის დროს იყენებდნენ ბამბის მაგიერ; მაგრამ მისი ძირითადი დანიშნულება თოკის დამზადებაში მდგომარეობდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხევსურეთში კანაფს (ქერელს) ხალხური მკურნალობის დროს იყენებდნენ ბამბის მაგიერ; მაგრამ მისი ძირითადი დანიშნულება თოკის დამზადებაში მდგომარეობდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&diff=150368&oldid=prev 2022-04-04T08:19:53Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:19, 4 აპრილი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 53:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 53:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>20-იანი წლების მონაცემებით, სვანეთის ყველა თემში თესავდნენ კანაფს, არა მხოლოდ თოკების დასამზადებლად, არამედ კანაფიდან ქსოვდნენ მატერიასაც, ოჯახში სახმარებლად (მახარაძე, 1925).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>20-იანი წლების მონაცემებით, სვანეთის ყველა თემში თესავდნენ კანაფს, არა მხოლოდ თოკების დასამზადებლად, არამედ კანაფიდან ქსოვდნენ მატერიასაც, ოჯახში სახმარებლად (მახარაძე, 1925).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ეთნოგრაფიული გამოკვლევებით, სვანეთში კანაფი (ჭან) უძველესი დროიდან მოჰყავდათ. იგი გლეხური ოჯახებისათვის აუცილებელი პროდუქტი იყო. საქსოვი და სამკურნალო დანიშნულების გარდა იყენებდნენ საკვებად ნაყოფს „გიმბ[[ფაილი:Aaaaaa.JPG|9პქ|]]შს“. კანაფის გულისაგან აცხობდნენ ხაჭაპურებს <del class="diffchange diffchange-inline">„გიმბშა̈რ“</del>-ს. სვანეთში იცოდნენ კანაფის გულიანი პურები: გიმბშარი ლუკვნე; ლჷმბაშ // <del class="diffchange diffchange-inline">გიმბშა̈რ</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ეთნოგრაფიული გამოკვლევებით, სვანეთში კანაფი (ჭან) უძველესი დროიდან მოჰყავდათ. იგი გლეხური ოჯახებისათვის აუცილებელი პროდუქტი იყო. საქსოვი და სამკურნალო დანიშნულების გარდა იყენებდნენ საკვებად ნაყოფს „გიმბ[[ფაილი:Aaaaaa.JPG|9პქ|]]შს“. კანაფის გულისაგან აცხობდნენ ხაჭაპურებს <ins class="diffchange diffchange-inline">„გიმბშ[[ფაილი:Aaaaaa.JPG|9პქ|]]რ“</ins>-ს. სვანეთში იცოდნენ კანაფის გულიანი პურები: გიმბშარი ლუკვნე; ლჷმბაშ // <ins class="diffchange diffchange-inline">გიმბშ[[ფაილი:Aaaaaa.JPG|9პქ|]]რ</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის კაკალს (გიმბ[[ფაილი:Aaaaaa.JPG|9პქ|]]შ)-ს ჯერ მოხალავდნენ და მერე დანაყავდნენ როდინში. დანაყილს გაცრიდნენ და შემდეგ მოზილავდნენ, სანამ ზეთი გამოიხდებოდა; ზეთს ცალკე შეინახავდნენ, ხოლო „გიმბაშს“ დააგუნდავებდნენ, ჩადებდნენ პურის ცომში, გააბრტყელებდნენ და გამოაცხობდნენ. ასე გამომცხვარს ზეთს წაუსვამდნენ და გამოდიოდა ნამცხვარი „გიმბაშარ“. სვანების გემრიელ საჭმელად ითვლება ქადაც (ჩარკვიანი, 1967; გასვიანი გ., 1979; გასვიანი ს., 1991; ნიჟარაძე, 1999).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის კაკალს (გიმბ[[ფაილი:Aaaaaa.JPG|9პქ|]]შ)-ს ჯერ მოხალავდნენ და მერე დანაყავდნენ როდინში. დანაყილს გაცრიდნენ და შემდეგ მოზილავდნენ, სანამ ზეთი გამოიხდებოდა; ზეთს ცალკე შეინახავდნენ, ხოლო „გიმბაშს“ დააგუნდავებდნენ, ჩადებდნენ პურის ცომში, გააბრტყელებდნენ და გამოაცხობდნენ. ასე გამომცხვარს ზეთს წაუსვამდნენ და გამოდიოდა ნამცხვარი „გიმბაშარ“. სვანების გემრიელ საჭმელად ითვლება ქადაც (ჩარკვიანი, 1967; გასვიანი გ., 1979; გასვიანი ს., 1991; ნიჟარაძე, 1999).</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 70:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 70:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის მსხვილი ძაფისაგნ მზადდებოდა უხეში ტილო, რომლისაგან იკერებოდა მამაკაცის შარვალი, რომელსაც განსაკუთრებით ხმარობდნენ ზაფხულში მკის დროს; მისგან მზადდებოდა მკაში სატარებელი წინსაფარი, მიცვალებულისთვის განკუთვნილი სუდარა - „ფილ“. წვრილად დართული ძაფისაგან იქსოვებოდა რბილი ტილო; იკერებოდა ნალისპირი, ზეწარი, პირსახოცი, ჭურჭლის ტილო, რძის საწური - „ლაწვდაარ“-ი; ხის მოწნული საწყაოები კვიდოლა და ლალაშ. ქვემო სვანეთში მწვანედ ღებავდნენ წყლის პირზე გავრცელებული მცენარის „დავე ლალქანას“ საშუალებით, შავად კი - ნიგვზის კანით. კანაფის ძაფისაგნ</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის მსხვილი ძაფისაგნ მზადდებოდა უხეში ტილო, რომლისაგან იკერებოდა მამაკაცის შარვალი, რომელსაც განსაკუთრებით ხმარობდნენ ზაფხულში მკის დროს; მისგან მზადდებოდა მკაში სატარებელი წინსაფარი, მიცვალებულისთვის განკუთვნილი სუდარა - „ფილ“. წვრილად დართული ძაფისაგან იქსოვებოდა რბილი ტილო; იკერებოდა ნალისპირი, ზეწარი, პირსახოცი, ჭურჭლის ტილო, რძის საწური - „ლაწვდაარ“-ი; ხის მოწნული საწყაოები კვიდოლა და ლალაშ. ქვემო სვანეთში მწვანედ ღებავდნენ წყლის პირზე გავრცელებული მცენარის „დავე ლალქანას“ საშუალებით, შავად კი - ნიგვზის კანით. კანაფის ძაფისაგნ</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>იკერებოდა ქალამნები, იქსოვებოდა თევზის საჭერი ბადე; სვანეთის რელიგიურ ყოფაში შემორჩენილია კანაფის „ლელტვირად შეწირვის“ წესი, აგრეთვე „ჰასშვარობის“ ჩვეულება; ამ წესის მიხედვით ნათლიღებას მოდიოდა თავის დედ-მამის ოჯახში ერთი ან რამდენიმე დღით ქალიშვილი. წასვლის დროს გათხოვილ ქალიშვილს უნდა მიეღო სხვა საჩუქრებთან ერთად ორი-სამი კონა კანაფი. ქალიშვილის სიკვდილის შემდეგ ეს უფლება გადადიოდა ქმარსა და მის შვილებზე. „ლამ[[ფაილი:Uuuu.PNG|10პქ]]არის“ - გათხოვილი ქალისათვის მამის სახლის ამ სავალდებულო გამოსაღებს - კანაფის ბეგარა ერქვა. ეთნოგრაფიული გამოკვლევებით მტკიცდება, რომ XV საუკუნეში კანაფის მეურნეობას იმდენად განვითარებული და ფართო ხასიათი ჰქონდა, რომ მის ნაწარმზე გამოსაღებიც კი დაუწესებიათ. გვიან, XIX საუკუნის I ნახევრიდან სვანეთში კანაფის მეურნეობა ოჯახური წარმოების ფორმიდან თანდათან სასაქონლო ხასიათს ღებულობდა. „ხონის ბაზარზე მუდამ იყიდებოდა (სვანეთიდან ჩამოტანილი) კანაფის ნართის ქსოვილები: პირსახოცები, „საწყლეები“, ტომრები და სხვ. ამ სახით გაჰქონდათ კანაფი ცაგერის</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>იკერებოდა ქალამნები, იქსოვებოდა თევზის საჭერი ბადე; სვანეთის რელიგიურ ყოფაში შემორჩენილია კანაფის „ლელტვირად შეწირვის“ წესი, აგრეთვე „ჰასშვარობის“ ჩვეულება; ამ წესის მიხედვით ნათლიღებას მოდიოდა თავის დედ-მამის ოჯახში ერთი ან რამდენიმე დღით ქალიშვილი. წასვლის დროს გათხოვილ ქალიშვილს უნდა მიეღო სხვა საჩუქრებთან ერთად ორი-სამი კონა კანაფი. ქალიშვილის სიკვდილის შემდეგ ეს უფლება გადადიოდა ქმარსა და მის შვილებზე. „ლამ[[ფაილი:Uuuu.PNG|10პქ]]არის“ - გათხოვილი ქალისათვის მამის სახლის ამ სავალდებულო გამოსაღებს - კანაფის ბეგარა ერქვა. ეთნოგრაფიული გამოკვლევებით მტკიცდება, რომ XV საუკუნეში კანაფის მეურნეობას იმდენად განვითარებული და ფართო ხასიათი ჰქონდა, რომ მის ნაწარმზე გამოსაღებიც კი დაუწესებიათ. გვიან, XIX საუკუნის I ნახევრიდან სვანეთში კანაფის მეურნეობა ოჯახური წარმოების ფორმიდან თანდათან სასაქონლო ხასიათს ღებულობდა. „ხონის ბაზარზე მუდამ იყიდებოდა (სვანეთიდან ჩამოტანილი) კანაფის ნართის ქსოვილები: პირსახოცები, „საწყლეები“, ტომრები და სხვ. ამ სახით გაჰქონდათ კანაფი ცაგერის და სენაკის ბაზრებზეც. ხოლო XIX საუკუნის ბოლოს კანაფის ტრადიციულმა მეურნეობამ საგრძნობი ცვლილება განიცადა (რუხაძე, 1976).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>და სენაკის ბაზრებზეც. ხოლო XIX საუკუნის ბოლოს კანაფის ტრადიციულმა მეურნეობამ საგრძნობი ცვლილება განიცადა (რუხაძე, 1976).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მთხრობელთა გადმოცემით, “...კანაფს დათესავდნენ, იზრდებოდა ორი მეტრი სიმაღლის, იკეთებდა თავთავებს, რომ დამწიფდებოდა, მერე მოჭრიდნენ ძირში; შეკრავდნენ ძნასავით; დააწყობდნენ მზის გულზე; კედელზე მიაყუდებდნენ გაშლილად; რომ გაშრებოდა, მერე ამას დაბერტყავდნენ, თესლს გამოაცლიდნენ. ამ თესლს იყენებდნენ ზეთის გამოსახდელად. იყენებდნენ, აგრეთვე, სამკურნალოდ კუჭის დაავადების დროს; მალამოს სახითაც ხმარობდნენ, გარეგან წასასმელად; სოკოვანი დაავადების, ფეხის ქუსლების, ხელების დასკდომის დროს. კანაფის თესლისაგან აკეთებდნენ ზეთის მოხდის შემდეგ შეჭამანდს; ღეროს იყენებდნენ თოკების დასამზადებლად (მესტიის რ-ნი, სოფ. ლატალი. მთხრ. თ. წერედიანი 2019).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მთხრობელთა გადმოცემით, “...კანაფს დათესავდნენ, იზრდებოდა ორი მეტრი სიმაღლის, იკეთებდა თავთავებს, რომ დამწიფდებოდა, მერე მოჭრიდნენ ძირში; შეკრავდნენ ძნასავით; დააწყობდნენ მზის გულზე; კედელზე მიაყუდებდნენ გაშლილად; რომ გაშრებოდა, მერე ამას დაბერტყავდნენ, თესლს გამოაცლიდნენ. ამ თესლს იყენებდნენ ზეთის გამოსახდელად. იყენებდნენ, აგრეთვე, სამკურნალოდ კუჭის დაავადების დროს; მალამოს სახითაც ხმარობდნენ, გარეგან წასასმელად; სოკოვანი დაავადების, ფეხის ქუსლების, ხელების დასკდომის დროს. კანაფის თესლისაგან აკეთებდნენ ზეთის მოხდის შემდეგ შეჭამანდს; ღეროს იყენებდნენ თოკების დასამზადებლად (მესტიის რ-ნი, სოფ. ლატალი. მთხრ. თ. წერედიანი 2019).</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&diff=150367&oldid=prev 2022-04-04T08:13:10Z

<p></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&amp;diff=150367&amp;oldid=150235">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&diff=150235&oldid=prev 2022-04-01T10:30:02Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:30, 1 აპრილი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კეცხოველი ნიკოლოზ|ნ. კეცხოველი]]ს (1957) მონაცემებით, კანაფს საქართველოში იშვიათად თესავენ. მისი წმინდა ნათესი აღნიშნულია სვანეთისათვის. რაჭისთვის გავრცელების არედ შეიძლება დაისახოს ხვნა-თესვის მხარე 2000 მ სიმაღლემდე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კეცხოველი ნიკოლოზ|ნ. კეცხოველი]]ს (1957) მონაცემებით, კანაფს საქართველოში იშვიათად თესავენ. მისი წმინდა ნათესი აღნიშნულია სვანეთისათვის. რაჭისთვის გავრცელების არედ შეიძლება დაისახოს ხვნა-თესვის მხარე 2000 მ სიმაღლემდე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მთხრობელთა გადმოცემით, „...სვანეთში კანაფისაგან აკეთებდნენ საჭმელს „ქუნაშ“; კანაფს თესავდნენ გაზაფხულზე; ჰქონდა დიდი ღეროები; ღეროებიდან ხელით აყრევინებდნენ მარცვალს; მერე ნაყავდნენ [[როდინი|როდინში]], ან ფქვავდნენ წისქვილში; მერე ამ დაფქვილი კანაფიდან გამოადენდნენ ზეთს, რომელიც იყო სამკურნალო მიზნით გამოყენებული; კურნავდა ყველანაირ სიმსივნეს; ზეთგამოხდილ მასას უზამდნენ სვანურ მარილს და კეთდებოდა მხალის მსგავსი საჭმელი „ქუნაშ“(„ქ[[ფაილი:Uuuu.PNG|10პქ]]<del class="diffchange diffchange-inline">უნშ</del>). ღეროებს გააცლიდნენ ქერქს და იყენებდნენ თოკების დასამზადებლად“ (მესტიის რ-ნი, სოფ. ცხუმარი. მთხრ. მ. საღლიანი,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მთხრობელთა გადმოცემით, „...სვანეთში კანაფისაგან აკეთებდნენ საჭმელს „ქუნაშ“; კანაფს თესავდნენ გაზაფხულზე; ჰქონდა დიდი ღეროები; ღეროებიდან ხელით აყრევინებდნენ მარცვალს; მერე ნაყავდნენ [[როდინი|როდინში]], ან ფქვავდნენ წისქვილში; მერე ამ დაფქვილი კანაფიდან გამოადენდნენ ზეთს, რომელიც იყო სამკურნალო მიზნით გამოყენებული; კურნავდა ყველანაირ სიმსივნეს; ზეთგამოხდილ მასას უზამდნენ სვანურ მარილს და კეთდებოდა მხალის მსგავსი საჭმელი „ქუნაშ“(„ქ[[ფაილი:Uuuu.PNG|10პქ]]<ins class="diffchange diffchange-inline">ნშ</ins>). ღეროებს გააცლიდნენ ქერქს და იყენებდნენ თოკების დასამზადებლად“ (მესტიის რ-ნი, სოფ. ცხუმარი. მთხრ. მ. საღლიანი,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>2020).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>2020).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&diff=150233&oldid=prev 2022-04-01T10:28:34Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:28, 1 აპრილი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კეცხოველი ნიკოლოზ|ნ. კეცხოველი]]ს (1957) მონაცემებით, კანაფს საქართველოში იშვიათად თესავენ. მისი წმინდა ნათესი აღნიშნულია სვანეთისათვის. რაჭისთვის გავრცელების არედ შეიძლება დაისახოს ხვნა-თესვის მხარე 2000 მ სიმაღლემდე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კეცხოველი ნიკოლოზ|ნ. კეცხოველი]]ს (1957) მონაცემებით, კანაფს საქართველოში იშვიათად თესავენ. მისი წმინდა ნათესი აღნიშნულია სვანეთისათვის. რაჭისთვის გავრცელების არედ შეიძლება დაისახოს ხვნა-თესვის მხარე 2000 მ სიმაღლემდე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მთხრობელთა გადმოცემით, „...სვანეთში კანაფისაგან აკეთებდნენ საჭმელს „ქუნაშ“; კანაფს თესავდნენ გაზაფხულზე; ჰქონდა დიდი ღეროები; ღეროებიდან ხელით აყრევინებდნენ მარცვალს; მერე ნაყავდნენ [[როდინი|როდინში]], ან ფქვავდნენ წისქვილში; მერე ამ დაფქვილი კანაფიდან გამოადენდნენ ზეთს, რომელიც იყო სამკურნალო მიზნით გამოყენებული; კურნავდა ყველანაირ სიმსივნეს; ზეთგამოხდილ მასას უზამდნენ სვანურ მარილს და კეთდებოდა მხალის მსგავსი საჭმელი „ქუნაშ“(<del class="diffchange diffchange-inline">„ქუ̂ნშ</del>). ღეროებს გააცლიდნენ ქერქს და იყენებდნენ თოკების დასამზადებლად“ (მესტიის რ-ნი, სოფ. ცხუმარი. მთხრ. მ. საღლიანი,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მთხრობელთა გადმოცემით, „...სვანეთში კანაფისაგან აკეთებდნენ საჭმელს „ქუნაშ“; კანაფს თესავდნენ გაზაფხულზე; ჰქონდა დიდი ღეროები; ღეროებიდან ხელით აყრევინებდნენ მარცვალს; მერე ნაყავდნენ [[როდინი|როდინში]], ან ფქვავდნენ წისქვილში; მერე ამ დაფქვილი კანაფიდან გამოადენდნენ ზეთს, რომელიც იყო სამკურნალო მიზნით გამოყენებული; კურნავდა ყველანაირ სიმსივნეს; ზეთგამოხდილ მასას უზამდნენ სვანურ მარილს და კეთდებოდა მხალის მსგავსი საჭმელი „ქუნაშ“(<ins class="diffchange diffchange-inline">„ქ[[ფაილი:Uuuu.PNG|10პქ]]უნშ</ins>). ღეროებს გააცლიდნენ ქერქს და იყენებდნენ თოკების დასამზადებლად“ (მესტიის რ-ნი, სოფ. ცხუმარი. მთხრ. მ. საღლიანი,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>2020).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>2020).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&diff=149931&oldid=prev 2022-03-30T08:57:50Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:57, 30 მარტი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Kanafi.PNG|thumb|250პქ|კანაფი - Cannabis sativa L. © Bogdan Giuşcă (GNU Free Documentation License)]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კანაფი''' — გვარი კანაფი (Cannabis) წარმოდგენილია ერთი სახეობის ორი ქვესახეობით: Cannabis sativa L. subsp. sativa - [[ჩვეულებრივი კანაფი|ჩვეულებრივი]], ანუ სათესი კანაფი, და Cannabis sativa L. subsp. indica - ინდური კანაფი, რომელიც შეიცავს ყველაზე დიდი რაოდენობით კანაბინოიდებს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კანაფი''' — გვარი კანაფი (Cannabis) წარმოდგენილია ერთი სახეობის ორი ქვესახეობით: Cannabis sativa L. subsp. sativa - [[ჩვეულებრივი კანაფი|ჩვეულებრივი]], ანუ სათესი კანაფი, და Cannabis sativa L. subsp. indica - ინდური კანაფი, რომელიც შეიცავს ყველაზე დიდი რაოდენობით კანაბინოიდებს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&diff=149929&oldid=prev 2022-03-30T08:54:14Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:54, 30 მარტი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კეცხოველი ნიკოლოზ|ნ. კეცხოველი]]ს (1957) მონაცემებით, კანაფს საქართველოში იშვიათად თესავენ. მისი წმინდა ნათესი აღნიშნულია სვანეთისათვის. რაჭისთვის გავრცელების არედ შეიძლება დაისახოს ხვნა-თესვის მხარე 2000 მ სიმაღლემდე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კეცხოველი ნიკოლოზ|ნ. კეცხოველი]]ს (1957) მონაცემებით, კანაფს საქართველოში იშვიათად თესავენ. მისი წმინდა ნათესი აღნიშნულია სვანეთისათვის. რაჭისთვის გავრცელების არედ შეიძლება დაისახოს ხვნა-თესვის მხარე 2000 მ სიმაღლემდე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მთხრობელთა გადმოცემით, „...სვანეთში კანაფისაგან აკეთებდნენ საჭმელს <del class="diffchange diffchange-inline">„ქუ̂ნაშ“</del>; კანაფს თესავდნენ გაზაფხულზე; ჰქონდა დიდი ღეროები; ღეროებიდან ხელით აყრევინებდნენ მარცვალს; მერე ნაყავდნენ [[როდინი|როდინში]], ან ფქვავდნენ წისქვილში; მერე ამ დაფქვილი კანაფიდან გამოადენდნენ ზეთს, რომელიც იყო სამკურნალო მიზნით გამოყენებული; კურნავდა ყველანაირ სიმსივნეს; ზეთგამოხდილ მასას უზამდნენ სვანურ მარილს და კეთდებოდა მხალის მსგავსი საჭმელი <del class="diffchange diffchange-inline">„ქუ̂ნაშ“</del>(„ქუ̂ნშ). ღეროებს გააცლიდნენ ქერქს და იყენებდნენ თოკების დასამზადებლად“ (მესტიის რ-ნი, სოფ. ცხუმარი. მთხრ. მ. საღლიანი,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მთხრობელთა გადმოცემით, „...სვანეთში კანაფისაგან აკეთებდნენ საჭმელს <ins class="diffchange diffchange-inline">„ქუნაშ“</ins>; კანაფს თესავდნენ გაზაფხულზე; ჰქონდა დიდი ღეროები; ღეროებიდან ხელით აყრევინებდნენ მარცვალს; მერე ნაყავდნენ [[როდინი|როდინში]], ან ფქვავდნენ წისქვილში; მერე ამ დაფქვილი კანაფიდან გამოადენდნენ ზეთს, რომელიც იყო სამკურნალო მიზნით გამოყენებული; კურნავდა ყველანაირ სიმსივნეს; ზეთგამოხდილ მასას უზამდნენ სვანურ მარილს და კეთდებოდა მხალის მსგავსი საჭმელი <ins class="diffchange diffchange-inline">„ქუნაშ“</ins>(„ქუ̂ნშ). ღეროებს გააცლიდნენ ქერქს და იყენებდნენ თოკების დასამზადებლად“ (მესტიის რ-ნი, სოფ. ცხუმარი. მთხრ. მ. საღლიანი,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>2020).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>2020).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 36:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 36:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის ზეთს თედორობას ყველა ხმარობდა. თედორობისათვის კორკოტზე მოსასხმელად კანაფის ზეთი ოჯახში აუცილებლად უნდა ჰქონოდათ, ხოლო ვისაც კანაფი არ ჰქონდა, ერთ ჯამ - ერთ ავსება კანაფის თესლში ორ ავსება პურს აძლევდნენ. კანაფის ზეთის მოხმარება რაჭასა და სვანეთში ძირითადად რელიგიურ რიტუალურ ცერემონიალს უკავშირდებოდა (მოლოდინი, 1963).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის ზეთს თედორობას ყველა ხმარობდა. თედორობისათვის კორკოტზე მოსასხმელად კანაფის ზეთი ოჯახში აუცილებლად უნდა ჰქონოდათ, ხოლო ვისაც კანაფი არ ჰქონდა, ერთ ჯამ - ერთ ავსება კანაფის თესლში ორ ავსება პურს აძლევდნენ. კანაფის ზეთის მოხმარება რაჭასა და სვანეთში ძირითადად რელიგიურ რიტუალურ ცერემონიალს უკავშირდებოდა (მოლოდინი, 1963).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის თესლი შეიცავს ადამიანის ორგანიზმისათვის აუცილებელ ნივთიერებებს B, A, C, E ჯგუფის ვიტამინებს. თესლში 30-35% ზეთია, 18-23% ცილა, 20% სახამებელი, 15% უჯრედისი, 4-5% ნაცარი. მისი თესლისაგან ამზადებენ მრავალ სამკურნალო წამალს, რომელიც აუმჯობესებს ძილს და მახსოვრობას, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მუშაობას. ხდება ტოქსინებისა და მავნე ნივთიერებებისაგან გათავისუფლება. კანაფი გამოიყენება კიბოთი დაავადებულთა მკურნალობისას, ქიმიოთერაპიის დროს. კანაფის ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებებით - კანაბინოიდებით, აგრეთვე, ნადგურდება კიბოს უჯრედები. ესპანეთში სწავლობდნენ კანაფის მოქმედებას თავის ტვინის სიმსივნეებზე, ხოლო სულ რამდენიმე წლის წინ კალიფორნიაში სარძევე ჯირკვლის სიმსივნეზე დაკვირვებით გაირკვა, რომ კანაფის გავლენით სიმსივნური უჯრედები 3-4 კვირის შემდეგ იღუპებიან, ნორმალური უჯრედები კი არ იცვლებიან. სამკურნალო დანიშნულებით კანაფი ოფიციალურად გამოიყენება ევროპის ქვეყნებში ([[გერმანია]], [[დიდი ბრიტანეთი]], [[ბელგია]] და სხვ.); [[ავსტრალია]]ში, აშშ-ის ზოგიერთ შტატში,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კანაფის თესლი შეიცავს ადამიანის ორგანიზმისათვის აუცილებელ ნივთიერებებს B, A, C, E ჯგუფის ვიტამინებს. თესლში 30-35% ზეთია, 18-23% ცილა, 20% სახამებელი, 15% უჯრედისი, 4-5% ნაცარი. მისი თესლისაგან ამზადებენ მრავალ სამკურნალო წამალს, რომელიც აუმჯობესებს ძილს და მახსოვრობას, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მუშაობას. ხდება ტოქსინებისა და მავნე ნივთიერებებისაგან გათავისუფლება. კანაფი გამოიყენება კიბოთი დაავადებულთა მკურნალობისას, ქიმიოთერაპიის დროს. კანაფის ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებებით - კანაბინოიდებით, აგრეთვე, ნადგურდება კიბოს უჯრედები. ესპანეთში სწავლობდნენ კანაფის მოქმედებას თავის ტვინის სიმსივნეებზე, ხოლო სულ რამდენიმე წლის წინ კალიფორნიაში სარძევე ჯირკვლის სიმსივნეზე დაკვირვებით გაირკვა, რომ კანაფის გავლენით სიმსივნური უჯრედები 3-4 კვირის შემდეგ იღუპებიან, ნორმალური უჯრედები კი არ იცვლებიან. სამკურნალო დანიშნულებით კანაფი ოფიციალურად გამოიყენება ევროპის ქვეყნებში ([[გერმანია]], [[დიდი ბრიტანეთი]], [[ბელგია]] და სხვ.); [[ავსტრალია]]ში, აშშ-ის ზოგიერთ შტატში, კანადაში; მისი პრეპარატი წარმატებით გამოიყენება აგრეთვე, [[გაფანტული სკლეროზი]]ს, ართრიტების, და სხვ. ავადმყოფობის საწინააღმდეგოდ. კანაფის თესლიდან მიღებული ზეთი ეკუთვნის შრობადი ზეთების ჯგუფს. მას ახასიათებს სპეციფიკური სუნი და იყენებენ როგორც საჭმელ ზეთს; გარდა ამისა, კანაფის ზეთისაგან ამზადებენ რბილ საპონს, ლაქებს, საღებავებს. კანაფის კოპტონი, როგორც ზეთის მრეწველობის ნარჩენი პროდუქტი, მაღალი ღირსების კონცენტრირებული საკვებია შინაური ცხოველებისათვის. მინდვრის თესლბრუნვაში კანაფი საუკეთესო წინამორბედია (ჯაფარიძე, 1979; ბადრიშვილი, 1981;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კანადაში; მისი პრეპარატი წარმატებით გამოიყენება აგრეთვე, [[გაფანტული სკლეროზი]]ს, ართრიტების, და სხვ. ავადმყოფობის საწინააღმდეგოდ. კანაფის თესლიდან მიღებული ზეთი ეკუთვნის შრობადი ზეთების ჯგუფს. მას ახასიათებს სპეციფიკური სუნი და იყენებენ როგორც საჭმელ ზეთს; გარდა ამისა, კანაფის ზეთისაგან ამზადებენ რბილ საპონს, ლაქებს, საღებავებს. კანაფის კოპტონი, როგორც ზეთის მრეწველობის ნარჩენი პროდუქტი, მაღალი ღირსების კონცენტრირებული საკვებია შინაური ცხოველებისათვის. მინდვრის თესლბრუნვაში კანაფი საუკეთესო წინამორბედია (ჯაფარიძე, 1979; ბადრიშვილი, 1981;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიძინაშვილი, 2016, 2020).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიძინაშვილი, 2016, 2020).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&diff=149928&oldid=prev 2022-03-29T13:21:45Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;კანაფი&#039;&#039;&#039; — გვარი კანაფი (Cannabis) წარმოდგენილია ერთი სახეობის ორ...</p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98&amp;diff=149928">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili